Lucas 12
Waom Yesu Wane Sigi Maep Don (ONS) vs ARA
1 Ŋei ŋerep magu suaine tausen yalewaŋo sari lewage more, esosop nagu kieeneŋo rakukum nagukoi. Pakiso, Yesuŋo mikepka dokoine edane rake, “Ŋine Anutu papa togon welaine ŋei, Parisi, eŋane don kelokenane diam maikei, isisienane ramaile.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Kine kine kaweunerop pamaike, yewa mo boaŋ kaweune lalage didiwo wakon wareake. Ŋo kine kine sane pamaike, yewa mo boaŋ didiwo wakongi detka warekei.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Yalewa wane mo, ŋine don kine kine sanka panaman koto ra okanmami, yewa mo boaŋ kaiwe suaino wakongi desikei, ŋo, ŋine urum koto mere more don kine kine saŋepka rau, ŋei ŋerep keteno ket okanmaike, yewa mo boaŋ mat sobego okora ra suakei.”
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Kimakopne, na iwa yale ŋidanbe, ŋine solaŋine qeu seukeake, ŋo siluŋ ea wane ŋadino kine kine natne umatne maine mi okanŋungei, ŋei yewa eŋane misuk kaet ŋuniake.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Na ŋei weku sikan ŋunikale, eŋane yemo kaet ŋuniake, Anutu wane kaet ŋuniake, eŋe kepe sola qeki seukki, ea wane ŋadino oŋa oŋa gerep sorao birakaki kesiakane zonom weneŋ ma gemaike. Na welekatne ŋidanmaile, eŋane kaet ŋuniake!
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Naŋimde nigatne mete mane yewa wesi takitne etkeŋo mi qole okanmami me? Pakimo eŋano ŋine mane Anutuŋo eŋane mi nigetka okanmaike.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Ŋo, ŋinane leweŋine zounane zaleine yemo mo dapotwareke, ea wane ŋine misuk kaet okangei, ŋinane leweŋineŋo yemo wawaine, naŋi nigatne eŋane lewetene yuankamaike!”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Koso mane ŋidanbe, mane eŋe ŋei ŋerep eŋane kaitko, naŋane eŋetne ra wakoniake, Ŋei Wawainane Gipoleŋo yalewaka Anutu aŋelokoune eŋane kaiteno eŋetine ra wakoniake.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ŋo, ŋei mane eŋe ŋei ŋerep eŋane kaitko na bisop naniake, eŋe Ŋei Wawainane Gipoleŋo yalewaka Anutu aŋelokoune eŋane kaiteno bisop kayake.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ŋei mane eŋe Ŋei Wawainane Gipole don borikine olasike, eŋe Anutuŋo sot turuŋine qeliŋka niget kayake, ŋo ŋei mane eŋe Asu Koboboine don borikine olasiake, eŋe Anutuŋo sot turuŋine yewa mi qeliŋka niget kayake.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Ŋo ŋaba eŋe ŋibu ari more, Yuda wane lewa lewaŋ urumgo, me ware ware eŋano, me ŋei waom eŋano, dongo biraŋunbi, don daleo raikei ra more dere mezet misuk okanikei.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Naso yewao don raikei, yewamo Asu Koboboineŋo kito ŋiboniake.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Ŋei ŋerep magu eŋane keueno ŋine ŋei maneŋo Yesu olale rake, “Kito ŋebo ŋebon, tatneŋo magasane mete zamot yewa bonep magemaike, ea wane ge olatnom natne na matoke niniake.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yesuŋo olale rake, “Ŋeiwae, maŋo na ŋinane wano wanok ŋei bira nangane, ŋinano wano wanok urata maikale, me etke ŋirane aboŋ keuoka mapoke ŋiponikale?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Pakiso eŋe koso takotke korop edane rake, “Deŋine nat nat potkei, so diamŋine ma more, kine kine natne ea wane bailalaŋ misuk okanikei, ŋei aboŋ ŋine suaine ŋine gege togon ŋine yemo aboŋ yewa ŋine mi marat kayake.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Pakiso, Yesuŋo don saeŋine mane iwa yale edange, “Ŋei aboŋine suainane kepe mane pake, yewao ŋara kine kine loutne suake.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Pakimo, ŋei wae eŋe oŋomka kieke more iwa yale wetkeke, ‘Na ŋarane mosikalane matine mane mi metmaike, ea wane na daleo okanikale?’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Yale ra more rake, ‘Na iwa yale okanikale, na ŋara urum mane yewa lalagewe ketki, koso suaine maikale. Ma more yewao ŋara so aboŋne natne weneŋ mosikale.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Pakimo, na wetneŋo iwa yale raikale, ge aboŋ kine kine korop pa ginmaike, koma zok loutne yewa wane rokop, ea wane ge mere zonom manom, ŋara ne more doku nenom, paki ea wane batne okannom!’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Ŋo Anutuŋo yemo olale rake, ‘Ge ŋei qelaŋine! Ukude ruo iwao ge seukkene, pakimo, aboŋ kine kineŋone iwo gume sakone, eamo maŋo peikeake?’”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Pakiso, don qoi qoino Yesuŋo rake, “Ŋei natne kepeo ge more, solaenane aboŋ kine kine zok loutne yalewa gume wa okanmami, ŋo Anutu wane kaitko kotoenane morian yemo mida.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Pakiso, Yesuŋo dokoine edane rake, “Na iwa yale wane ŋidanmaile, ŋine ŋaraŋo kaŋine qesiŋkaki, gege me takot laplapŋo solaŋine kawetka more gege, yewa wane dere mezet zok misuk okanikei.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Ŋaraŋo wele mi okanmaike, gegeŋo yemo wele okanmaike. Takot laplapŋo wele mi okanmaike, solaŋo yemo wele okanmaike.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Ŋine naŋimde gawe onbi, eŋe ŋara mi ebot okanmami, me ŋara mau urumgo mi wa okanmaike, eŋe ŋara urumene mida, so aboŋ kine kine mot mot wane urumene mida, ŋo siluŋ Anutuŋo ŋara gumeon okanmaike! Ŋei ŋerep ŋido naŋi yuan onmami.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Ŋinano ŋine mane maŋo dere mezet okangi paki, nasoine ma kiroroine more koma natne koso ge ariake?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ŋine kine kine nigatne yalinane qeka more mo onoka wane kine kine natnane dere mezet okanmami?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Eki zubaine qapan salakkene zurak okanmami, yewa onbi, eŋe ŋaraenane urataine mi ma okanmami, me takot laplapene edomka mi qetut okanmami, ŋo na ŋidanbe detpi! Solomon, Yuda ŋei waom suaine, eŋe takot laplappine kibinerop bira geke, ŋo siluŋ eki qapan salakene kibi maep korop zurak okanmami, yaline mane mi bira geke.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Touk zubaine iwa eŋe ukude yalewa zurakmaike, ŋo qaekino wamo buratke okanmaike, pakimo kitaremo, gerepko birau wa ze okanmaike. Touk yauwine yaline eŋe siluŋ Anutuŋo takotene biraon okanmaike. Pakimo ŋinane takot laplap mi ma wakoniake ramami me? Yai, mali malipŋine nigagatne!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Ŋine ea wane zok wetŋine kopusutne motki, misuk raikei, onoka ŋara nekene, me onoka doku nekene.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Kepe iwa wane qelaŋ ŋei ŋerep ge arimami, edo kine kine yalinane ra okanmami. Ŋine kine kine yalinane ŋaŋaemami, ea mo ŋinane Magaŋineŋo mo detmaike,
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 ea wane turuŋine eamo ŋine Anutu wane bango kine kine maine pamaike, ea wane wetŋine suaine motpi payake, pakimo ŋado Anutuŋo kine kine iwa eamo boaŋ ŋiboniake.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Lamakopne magu nigatne, ŋine misuk kaet okangei, magaŋine eŋe eŋine bango kine kine qeli ewe zonomine pamaike, ea mo ŋiboniakane batne okanmaike.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Ŋine aboŋ kine kineŋine yewa ŋei natne ebonbi, eŋe wesi ŋibonikei, pakiso, wesi yewa mapoke, aboŋene midaine ea ebonikei. Pakiso, ŋinŋine eamo wesi kite mane bara warakine midaine, yewa maratkaikei, so qeliwo qoli zaliŋine gege togon, irima ŋosok mi kiti kitine, yewao ŋei edo kobu mi maikei so zau edo kim ki barak mi okanikei, yewa marat kaikei.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Qeliwo asu wane gege aboŋ pamaike, yewaoka naso baŋem wetŋine motpi payake.”
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Ŋine eweke more, laplapŋine ramukei, pakiso, waroŋine togoleka abonbi ari kitoki, so kiwaŋine kiwakkei.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Pakiso, qelit medep edo suaineene eŋe ŋei ŋerep etke meteetne aukeik wane ŋara soep suaine mau wa okoramaike. Yewao ŋine qelige zinge sariki kaikei wane tomaka okanmami, ŋine yalewa okangei, eŋe sariki paki, madetko yatoki mo, dokoine eŋe eŋane madet ikopka lalaŋgei.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Ŋei suaine yewa eŋe zinge sari more, qelit dokoine yewa ongi eweke more wisika mesikei, pakimo, qelit medep eŋe zok oi bakom okanikei! Na welekatne ŋidanbe, eŋe laplapine ramu more waroine abongi ari kitokimo, qelit dokoine edangi, ŋara zakeo sari mesikei, pakimo oŋom ŋara gumeoniake.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Eŋe ruo banino me kepe qaeqaewo sari more ongi, qelit dokoine eŋe eweke more wisika gekei, eŋe oi bakom zok okanikei!
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 So iwa weneŋ desikei, ŋei mane mat mane wane welaine, eŋe kobu mama ŋei maneŋo sariakane nasoine mo detmaike, pakimo matinane diamine maki kobu mama ŋei yewaŋo eŋane mat koto mi ra barake wayake.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Pakimo ea wane ŋine yalewaka ewekkei, onoka wane, Ŋei Wawainane Gipole naso maneo ŋine raikei, ‘Eŋe mi sariake,’ yale ra more mi detkau, eŋe baŋ sariake.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Petoroŋo rake, “Waom, ge don saeŋine iwa ŋeneka ŋedanmaine, me ge ŋei ŋerep koropze ŋedanmaine?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Rakiso, Waomŋo rake, “Qelit ŋei aŋa tewe tewekinerop so dereretine maine yewa ma? Qelit ŋei yewa eŋe suaineineŋo ware ware birakaki, dokoine natne yewa wareoniake, so naso kutnoka ŋaraene matoke eboniake.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Suaineine eŋe zinge sari more kaki, qelit ŋeiine eŋe urataine make, yalewaka maki kaki paki olatki, eŋe oi bakomine suaine okaniake!
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Na welekatne ŋidanbe detpi. Ŋei suaine yewa eŋe qelit ŋeiine ea ware ware suaine birakaki aboŋ kine kineine wareake.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Ŋo, qelit ŋei wane wetineŋo yemo iwa yale wetkeake, ‘Suainene eŋe ikopka mi sariake, eŋe naso kiroine ge more, mo boaŋ sariake.’ Yale raki paki, kieke qelit ŋei natne engu more, ŋerep weneŋ enguyake, engu more ŋara neake, so doku togole ne more qelaŋ dere qeake.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Yale okane gekimo, naso maneo ŋei suaine yewa eŋe koso zinge sariake. Qelit mama eŋane ware ware yewa eŋe suaineine naso dango sariake, ea mo mi detmaike, so mi tomaka okanmaike, eŋe nigetkaki, qewoloŋ gegeki, suaine eŋe ikopka lotke more, tiŋ tuŋ kitare aŋa bira wira eŋane keueno birakaki eŋerop wikile suaine geake.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Qelit mama eŋane ware ware mane eŋe suaineineŋo kine kine mayakane olatmaike, yewa mo detmaike, ŋo mi eweke more, suaineineŋo okaniakane me mayakane ramaike, yewamo mi okan okanmaike, eŋe aŋaine biramaikane kumunam suaineŋo qe more makoboeyake.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Ŋo qelit mama eŋane ware ware mane eŋe suainane don dere ŋaŋae more qewoloŋgi, kumunam suaineŋo qeqe wane rokop, ŋo siluŋ nigatneŋo qe more makoboe kayake. Ŋei mane eŋe kine kine manerop yoboneka man maneo, yemo eŋe weleine yoboneka maingeake.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “Na kepeo gerep puanbe zeakane ketkole, pakimo na gerep yewa esatka lawe zeakane qomne zok nanmaike!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Na doku mane tauketane raraine, ŋo mi tauwe paki, wetne umaremaike.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Ŋine naŋane wetke ramami, na kepeo peam ma wakoniake ketkole? Na ŋidanbe, peam mida, na ŋei ŋerep ma poripone wakongalane ketkole,
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 ea wane naso iwao kiekke more, iwa yale wakoniake, ŋei ŋerep mete mane, matene weku pamami, eŋe poripkekei. Poripke more karewe wa edo etke wa ŋaba osikei. Ŋo etke wa eto karewe wa ŋaba ongeik
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Magakopene edo gipolekopene ŋabaonikei, ŋo gipolekopene edo magakopene ŋabaonikei. Nagakopene eŋe borasokopene ŋabaongei. Sele ŋerep eŋe atolekopene ŋaba onikei, ŋo atolekopene eŋe sele ŋerep ŋaba onikei.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yesu eŋe yale waka ŋei ŋerep takotke edane rake, “Ŋine kezoŋ kau, kepe deine ketmaike okenka saki esatka, ra okanmami, ‘Koya mo qeakane okanmaike,’ rauso, koya eŋe qe okanmaike.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Ŋo detpi, momo suaine raiwoken ŋine sariki, dere more ra okanmami, kepe mo gereweakane okanmaike, rauso kaiwe sirik okanmaike.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Isi welakoune! Ŋine kepeo so qeliwo masi daleo wakonmaike, ea wane kine ea mo maine detmami, ŋo, ukude naso iwa gemaine, ea wane kine mo onoka wane mi detluk okanmami?”
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Ŋine onoka wane ŋidomka mi detluke more, numa koboine ma wesakmamik?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Ŋei mane eŋe dongo biraganiakane geuki arikeik, numao ari more, ŋei yewa olatnom ŋitomka esat mida don sot yewa auye ra makoboekeik. Pakiso, eŋe wano wanok ŋei wane kaitko misuk geu arikiso, oŋo tebe ŋei wane metino biragangi, tebe ŋeiŋo mulap urumgo biraganiake.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Pakimo, na golatpe, ge mulap urumgo ŋine esatka mi sakesikene. Ge yewaka mere more, sotaŋone korop suaine so nigatne yewa weneŋ makok warenom, qoekika sakesikene.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.