Gênesis 37
Nyungwe (NYU) vs NAA
1 Jakobo adakhala ku dziko la Kenani komwe baba wace akhadakhala ninga nyakudza.
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Mbiri ya banja la Jakobo ni iyi: Pomwe Zuze akhali mulumbwana wa magole 17, akhausa mabira na mbuzi pabodzi na abale wace, wana wa Biliha na wa Zilipa, akazi wa baba wace. Ndipo Zuzeyo akhauza baba bzakuipa bzomwe akhacita abale wacewo.
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Ijirayeri akhambafuna Zuze kuposa wana wace winango wentse, sabwa akhali mwana wace wa paunkhalamba. Adam'sonera cakubvala citali camanja.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 Abale wace atawona kuti baba wawo akhambafuna Zuze kuposa iwo, adayamba kuwengana naye, ndipo akhakwanisa lini kulewa-lewa naye mwa m'tendere.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 Ntsiku inango Zuze adalota matulo, adafotokozera abale wace matuloyo. Ndipo adawengana naye kuposa kale.
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 Iye adawauza kuti “Bverani matulo yomwe ndalota.
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 Tentsenefe tikhali m'munda, ndipo tikhamanga mitolo ya tirigu. Tirikumanga tenepo, m'tolo wangu udamuka uciima. Ndipo mitolo yanu ikhadauzungulira m'tolo wanguyo icimbaugodamira”.
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 Pamwepo abale wacewo adamubvundza kuti: “Kodi ulikukumbuka kuti un'dzakhala mambo wathu? Kodi iwepo un'dzatitonga ife?” Na tenepo adawengana naye kwakupitirira kale thangwe la matuloyo na mafala yaceyo.
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Ndipo Zuze adalota pomwe matulo yanango, adauza pomwe abale wacewo kuti: “Ndalota pomwe, ndipo ndawona dzuwa, mwezi na nyenyezi khumi na ibodzi bzicimbandigodamira”.
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 Matulo yamweya adauza pomwe baba wace pabodzi na abale wace wale. Baba wace adam'tsimula, adati: “Kodi matulo yamweya ngakutani? Kodi ulikukumbuka kuti ine, mai wakoyu pabodzi na abale wakowa, tin'dzakugodamira iwe m'paka pantsi?”
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 Ndipo abale wace adam'citira njiru kwene-kwene. Tsono baba wace akhakhala acibzikumbuka bzimwebzi.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 Ntsiku inango, abale wa Zuze adayenda ku Sekemu kukausa mabira ya baba wawo.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Ijirayeri adauza Zuze kuti: “Abale wako alikuusa mabira ku Sekemu. Ndirikukutuma kuti uyende kuna iwo”. Zuze adatawira kuti: “Inde, baba”.
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 Ndipo baba waceyo adamuuza kuti: “Ndoko ukawaone abale wako penu ali bwino, ndipombo bzifuwo penu bziri bwino ndipo udzandiuze”. Na tenepo baba wace adatuma Zuze kucokera ku cigowa ca Hebroni.
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 munthu winango adam'gumana akhandofamba-famba kumweko adamubvunza kuti: “Kodi ulikunyang'ana ciyani?”
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 Zuze adatawira kuti: “Ndirikunyang'ana abale wangu. Ndaphata minyendo ndiuzenimbo komwe alikuusira mabira”.
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 Munthuyo adati: “Adacoka kale kuno. Ndidawabva acimbalewa kuti alikuyenda ku Dotani”. Pamwepo Zuze adatewera abale wace, ndipo adakawagumana ku Dotani.
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Abale wace wale adamuwona na patali, akanati kufika, adayamba kumukondzera ciwembo cakuti wamuphe.
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Iwo adauzana wina na mwandzace kuti: “Uyo, nyamatulo ule, alikubwera!
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 Bwerani timuphe, citanda cace ticithuse m'cidindi cibodzi mwa madindiya. Tin'kalewa kuti wadyewa na cilombo, ndipo tidzawone n'ciyani cin'dzacitika na matulo yace yale”.
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 Pomwe Rubeni adabva bzomwe wakhalewa, adayezera kupulumusa Zuze. Adati, “Mbatireke kumupha.
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 Lekani kutaya mulopa wace. Ndom'thusani m'cidindi kucidambo kuno, tsono lekani kum'pweteka”. Akhalewa bzimwebzi kuti am'pulumuse m'manja mwawo, ndipo am'tumize kuna baba wace.
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 Zuze atafika komwe kukhana abale wace, iwo adam'khundula cakubvala citali camanja cire comwe akhadabvala,
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 adam'tenga, wacim'thusa m'cidindi cakusaya madzi.
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 Pomwe iwo akhadya, adawona m'thithi wa aIjimaele alikucokera ku Giliyadi. Ngamira zawo zikhadasendza ntsonono na bzakununchira bzomwe wakhayenda nabzo ku Ijipito.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Ndipo Juda adabvundza abale wace kuti: “Kodi tin'phindulanyi tikamupha m'bale wathuyu ticibisa citanda cace?
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Bwerani tim'gulise kwa aIjimaelewa, tireke kum'pweteka. Kodi umweyu ni mbale wathu lini, thupi libodzi ndipombo mulopa ubodzi?” Abale wacewo adabvuma bzimwebzo.
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 Pomwe aIjimaele wamalonda wa kuMidiyani adafika pamwepo, abale wacewo adam'cosa Zuze m'cidindi mule, acim'gulisa kwa aIjimaelewo na kobiri ya parata makumi mawiri, ndipo iwo adayenda naye kuIjipito.
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Rubeni atabwerera kucidindi kule adawona mulibe Zuze. Pamwepo adang'amba bzakubvala bzace.
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 Ndipo adabwerera kwa abale wace wale adawauza kuti: “Mulumbwana ule mulibe! Ndipo ine nin'cita tani?”
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 Pamwepo iwo adapha tonde, acibvuika cakubvala ca Zuze m'mulopa.
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 Adatenga cakubvalaco aciyenda naco kwa baba wawo aciti: “Talokota ici. Wonani penu cingakhale cakubvala ca mwana wanu ule”.
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 Jakobo adacizindikira cakubvalaco, aciti: “Ni cakubvala ca mwana wangu. Cirombo camupha mwana wangu. Mawa ine, Zuze akhabvulidwa!”
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 Jakobo adang'amba bzakubvala bzace, adabvala sakha m'ciuno, Adalira nkhawa ya mwana waceyo ntsiku zizinji.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 Wana wace wentse wacimuna na wacikazi, adabwera kuti am'pepese tsono iye adalamba, adati: “Nin'dzakhala ndicimbalira mwana wangu mpaka kuthenje komwe kuna iye”. Na tenepo adapitiriza kulira thangwe la Zuze mwana wace.
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 Nthawe imweyo kuIjipito, aMidiyani wale akhadagulisa kale Zuze kuna Potifara, m'bodzi mwa wakulemekezeka wa Falau, ndipo mkulu wa acikunda wakulindira.
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.