Mateus 27
Nəkwəkwə imərhakə kape kughen: nɨrpenien vi (NWI) vs NVT
1 Yenpɨg-enpɨg əgkap, jif pris mɨnə fam mɨne nəmehuə kape nəmə Isrel kɨmnhauə kɨrikianə mhani kɨrikianə mə tukhopni Yesu.
1 De manhã cedo, os principais sacerdotes e líderes do povo se reuniram outra vez para planejar uma maneira de levar Jesus à morte.
2 Kɨni mharkwəji In, mhakɨr mhavən kɨmi Paelat e, gavman kape Rom.
2 Então o amarraram, o levaram e o entregaram a Pilatos, o governador romano.
3 Nɨpɨg Judas e yame rɨmneighan-pən kɨn Yesu kɨmi kafan tɨkmɨr mɨnə, rɨmnəm mə kɨmnhavi-ərhav Yesu mhamə tukrɨmhə, rɨkin rɨmhə pɨk tuk naha nhagɨn yame in atuk rɨmnor, kɨni mɨvəhsi-pən fiftin taosen vatu a rɨrerɨg-pən mɨn tuk jif pris mɨnə mɨne nəmehuə kape nəmə Isrel.
3 Quando Judas, que o havia traído, viu que Jesus tinha sido condenado à morte, encheu-se de remorso e devolveu as trinta moedas de prata aos principais sacerdotes e líderes do povo,
4 Kɨni mɨmə, “Yɨmnor təvhagə has, meighan-pən kɨn kwən kɨrik yame rɨpəh norien nar has kɨrik kɨmi kafan tɨkmɨr mɨnə, mə tukshopni in.”
4 dizendo: “Pequei, pois traí um homem inocente”. “Que nos importa?”, retrucaram eles. “Isso é problema seu.”
5 Məkneikɨn Judas raraka-pən kɨn mane ye Nimə Ehuə kape Kughen mɨtərhav. Mamvən, mɨjir-əpni atuk in.
5 Então Judas jogou as moedas de prata no templo, saiu e se enforcou.
6 Kɨni jif pris mɨnə khapɨk mane mhamə, “Rapəh natuatukien ye loa kapətawə mə tuksərəhu-pən mane e iriə mane kape Nimə Ehuə kape Kughen, meinai kɨmɨvəh nɨmrɨ yermamə kɨn.”
6 Os principais sacerdotes juntaram as moedas e disseram: “Não seria certo colocar este dinheiro no tesouro do templo, pois é dinheiro manchado de sangue”.
7 Kɨni kɨmnhani mhamə tukhavəh mane a mhavəh nɨmrɨ nɨmoptanə kɨrik apa “Kamor sospen ikɨn.” Nɨmoptanə a, kɨmɨnɨm yepsɨpɨs mɨnə aikɨn.
7 Então resolveram comprar o campo do oleiro e transformá-lo num cemitério para estrangeiros.
8 Tuk nar e, ruə meriaji-pə ai taktakun, kamni kɨmə nɨmoptanə a, “Nɨtə rɨmnaiyu ikɨn.”
8 Por isso, até hoje ele se chama Campo de Sangue.
9 Nar a rɨtərhav mor nəgkiarien kape Jeremaea ruauə mɨnor nəfrakɨsien kɨn yame rɨmɨni mə, “Nəmə Isrel khamə mane ye kwən a fiftin taosen vatu. Kɨni kɨmnhavəh mane a,
9 Cumpriu-se, assim, a profecia de Jeremias que diz: “Tomaram as trinta peças de prata, preço pelo qual ele foi avaliado pelo povo de Israel,
10 mhavən, mhavəh nɨmrɨ nɨmoptanə e ‘Kamor sospen ikɨn.’ Kɨsor rəmhen kɨn yame Kughen rɨmɨni-pə tuk yo mə tuksor.”(Jer 19:1-13; Sek 11:12-13)
10 e compraram o campo do oleiro, conforme o Senhor ordenou”.
11 Kɨni Yesu rɨnamərer ye nɨmrɨ gavman kape Rom e Paelat. Kɨni Paelat raiyoh-pən In mɨmə, “?Ik king kape nəmə Isrel uə?”
11 Agora Jesus estava diante de Pilatos, o governador romano, que lhe perguntou: “Você é o rei dos judeus?”. Jesus respondeu: “É como você diz”.
12 Kɨni jif pris mɨnə mɨne nəmehuə mɨnə kape Isrel kɨmnhani hah In, mərɨg In rɨpəh nəgkiarien.
12 No entanto, quando os principais sacerdotes e os líderes do povo fizeram acusações contra ele, Jesus permaneceu calado.
13 Kɨni Paelat raiyoh mɨn In mə, “?Rhawor? ?Nakpəh nərɨgien əriə kamhani nəgkiarien rehuə iram uə?”
13 Então Pilatos perguntou: “Você não ouve essas acusações que fazem contra você?”.
14 Mərɨg Yesu rapnapɨg əmə, mɨpəh nhorpɨnien nəgkiarien yame kamhani. Kɨni Paelat rɨmnəm rakur.
14 Mas, para surpresa do governador, Jesus nada disse.
15 Ye newk mɨnə fam, nɨpɨg kape nəvɨgɨnien kape Pasova, nəmə Isrel kharkun nhaniyen nhag yermamə kɨrik kɨvəhsi-pən ta in ye kalabus, kɨni gavman tukraməkeikei mɨrɨsɨn in ramvən.
15 A cada ano, durante a festa da Páscoa, era costume do governador libertar um prisioneiro, qualquer um que a multidão escolhesse.
16 Kɨni ye nɨpɨg a yemə has kɨrik ye kalabus, narmamə m-fam kharkun. Nhagɨn e Barabas.
16 Nesse ano, havia um prisioneiro, famoso por sua maldade, chamado Barrabás.
17 Kɨni kuwhen ai rofugɨn, kɨni Paelat raiyoh əriə mə, “?Nakhamə jakrɨsɨn pa nhagɨn rɨrerɨg-pre tuk əmiə? ?Barabas, uə Yesu yame kamni kɨmə Kristo?”
17 Quando a multidão se reuniu diante de Pilatos naquela manhã, ele perguntou: “Quem vocês querem que eu solte: Barrabás ou Jesus, chamado Cristo?”.
18 Ramaiyoh məknaikɨn meinai in rɨmnəm ta mə jif pris mɨnə kɨmɨsərəhu-pən Yesu ye kwermɨn meinai kasəməkɨn Yesu tuk yamai mə narmamə m-fam kɨmɨsorkeikei In.
18 Pois ele sabia muito bem que os líderes religiosos judeus tinham prendido Jesus por inveja.
19 Kɨni Paelat rəkwətə-pən ye jea kape nəkirien nəgkiarien, məkneikɨn kafan piahuaru rher-pən kɨn nəgkiarien kɨmin, mɨmə, “Kafam kɨrik nar kɨrik rɨkək takor ye kwən en. In yemə atuatuk. Yɨmnəm nəmrərhavyen kɨrik iran e taktakun, yakərɨg rahas pɨk tukun.”
19 Nesse momento, enquanto Pilatos estava sentado no tribunal, sua esposa lhe mandou o seguinte recado: “Deixe esse homem inocente em paz. Na noite passada, tive um sonho a respeito dele e fiquei muito perturbada”.
20 Mərɨg jif pris mɨnə mɨne nəmehuə kape Isrel kɨmnhani mhani-pən tuk kuwhen ai mhamə, “Taksaiyoh gavman mə tukrɨrɨsɨn Barabas, mhopni Yesu.”
20 Enquanto isso, os principais sacerdotes e os líderes do povo convenceram a multidão a pedir que Barrabás fosse solto e Jesus executado.
21 Kɨni Paelat raiyoh-pən əriə mə, “?Iriu pa nhagɨn jakrɨsɨn rɨrerɨg-pre tuk əmiə?”
21 Então o governador perguntou outra vez: “Qual dos dois vocês querem que eu lhes solte?”. A multidão gritou em resposta: “Barrabás!”.
22 Mərɨg Paelat rɨmə, “?Mərɨg jakhawor ye Yesu e kamni kɨmə Kristo?”
22 Pilatos perguntou: “E o que farei com Jesus, chamado Cristo?”. “Crucifique-o!”, gritou a multidão.
23 Mərɨg Paelat raiyoh əriə mɨmə, “?Tuk naha? ?Rɨmnakapɨr naha loa?”
23 “Por quê?”, quis saber Pilatos. “Que crime ele cometeu?” Mas a multidão gritou ainda mais alto: “Crucifique-o!”.
24 Kɨni Paelat rəm mə to rɨpəh nɨni-əhuyen nəgkiarien kapəriə, kɨni iriə kɨnasərer matuk tuk nhauhyen əriə mɨnə. Məkneikɨn rɨvən mərav ye nɨmrɨ narmamə [ror nɨmtətien mə kafan kɨrik nar kɨrik rɨkək]. Kɨni mɨmə, “Tukmə nɨtawɨn raiyu, pəh nien mə yo yɨmnor. Raməmɨr irəmiə.”
24 Pilatos viu que de nada adiantava insistir e que um tumulto se iniciava. Assim, mandou buscar uma bacia com água, lavou as mãos diante da multidão e disse: “Estou inocente do sangue deste homem. A responsabilidade é de vocês”.
25 Kɨni narmamə mɨ-fam kɨmnhani mhamə, “Pəh nɨtawɨn tukraməmɨr irəmawə mɨne kapəmawə kwajikovə mɨnə.”
25 Todo o povo gritou em resposta: “Que nós e nossos descendentes sejamos responsabilizados pela morte dele!”.
26 Kɨni Paelat rɨrɨsɨn Barabas rɨrerɨg-pən tuk əriə. Kɨni mɨmə tukuh Yesu, kɨkɨr kavən, kəsɨk haktə ye nai kamarkwao kɨn.
26 Então Pilatos lhes soltou Barrabás. E, depois de mandar açoitar Jesus, entregou-o para ser crucificado.
27 Kɨni mobael tɨksɨn kape gavman khakɨr Yesu mhavən ye nimə ehuə kape Paelat kɨni mɨsokrən kɨn nukwhao kape mobael mɨnə mə tukhauə.
27 Alguns dos soldados do governador levaram Jesus ao quartel e chamaram todo o regimento.
28 Kɨni khavəhsi-ta kafan neipən, mharəh kot kɨrik rəwhao, rəmhen kɨn kot kape yermaru, mɨsarkaoh-pən kɨn kɨmin. Mobael kape Rom|alt="Roman soldiers" src="HK075B.jpg" size="span" loc="Top of page" copy="Horace Knowles" ref="MAT 27:29"
28 Tiraram as roupas de Jesus e puseram nele um manto vermelho.
29 Kɨni mharəh nərəus kɨrik ror nirhɨn, mɨsor kəvəvhao kɨn, rəmhen kɨn kəvəvhao kape yermaru, mhaukrai-pən ye kapən kapə. Mhavəhsi-pən kaskɨn kɨrik ye kwermɨn matuk, mɨsənɨmkur ye nɨmrɨn mhamə kamhasiai In. Kɨni mɨsarh iakei iran mamhani mhamə, “Ik e yermaru kape nəmə Isrel. !Kɨmawə yakamhasiai Ik!”
29 Teceram uma coroa de espinhos e a colocaram em sua cabeça. Em sua mão direita, puseram um caniço, como se fosse um cetro. Ajoelhavam-se diante dele e zombavam: “Salve, rei dos judeus!”.
30 Kɨni masərɨg-əvhin, mharəh kaskɨn a mhauh kapən kapə kɨn mɨ-khapsaah.
30 Cuspiam nele, tomavam-lhe o caniço da mão e com ele batiam em sua cabeça.
31 Kɨni mɨsarh iakei fam iran, mharəhsi-ta mɨn kot əwhao mhavəhsi-pən kafan neipən. Mhakɨr mhatərhav, mhavən mə tukharuk haktə ye nai kamarkwao kɨn.
31 Quando se cansaram de zombar dele, tiraram o manto e o vestiram novamente com suas roupas. Então o levaram para ser crucificado.
32 Nɨpɨg kamhauə ye swatuk, mɨsəm yemə Saerin kɨrik, nhagɨn e Saemon. Kɨni khani-əhu masəkeikei kɨmin mə tukrɨrəh nai kamarkwao kɨn kape Yesu.
32 No caminho, encontraram um homem chamado Simão, de Cirene, e os soldados o obrigaram a carregar a cruz.
33 Kɨni iriə mhakɨr Yesu mhavən ikɨn kɨrik nhagɨn e Golgota (yame nɨpran rɨmə, kwənmhaan kape kerhə irə jir).
33 Então saíram para um lugar chamado Gólgota (que quer dizer “Lugar da Caveira”).
34 Ikɨn aikɨn a, kɨmɨvəhsi-pən waen kɨmi Yesu ikɨn yame kɨmnəvɨt-pən nar əukəh kɨrik iran tuk nɨni-əhuyen nəməmhəyen. Mərɨg Yesu rɨnɨm əsɨgəvɨn əmə, mɨpəh nɨnɨmien.
34 Os soldados lhe deram para beber vinho misturado com fel, mas, quando Jesus o provou, recusou-se a beber.
35 Kɨni kɨmnharuk haktə In ye nai kamarkwao kɨn. Kɨni mɨsəwhai kafan neipən masəukɨr tukun, mə tukmə yame rapita, kɨni in ravəh kafan. Nar e rɨtərhav-pə mor nəgkiarien kupan kape profet ruauə mɨnor nəfrakɨsien kɨn yame ramni mə,
35 Depois de pregá-lo na cruz, os soldados tiraram sortes para dividir suas roupas.
36 Kɨni mɨsəkwətə aikɨn masarha tukun.
36 Então, sentaram-se em redor e montaram guarda.
37 Kɨni kɨrai-pən nəgkiarien kɨrik ye nai kɨrik ramni mə kɨmɨsəm-pən nar has kɨrik iran mɨmə, “In e Yesu, King kape nəmə Isrel.” Kɨni kɨsarkwətərəkɨn-pən a kapən kapə ikɨn yerpɨrɨg.
37 Acima de sua cabeça estava presa uma tabuleta com a acusação feita contra ele: “Este é Jesus, o Rei dos judeus”.
38 Kɨni mharəh yeməkrəh mir kɨraru, mharuk haktə mɨn əriu irisɨr Yesu. Kɨrik ye matuk, kɨrik ye mawor.
38 Dois criminosos foram crucificados com ele, um à sua direita e outro à sua esquerda.
39 Kɨni narmamə yamə mɨne kasəriwək ye swatuk kɨsarha-pən mɨsəm, kɨsarh iakei iran. Kasəwhan-əwhan kapəriə kapə,
39 O povo que passava por ali gritava insultos e sacudia a cabeça, em zombaria:
40 mhamə, “!Eh! !Ik yermamə kape natmətəg-ətəgien Nimə Ehuə kape Kughen mɨne nor-mɨnien ye nɨpɨg kɨsisər əmə! Ɨntah. Tukmə Ik Ji Kughen əfrah, eiwaiyu-ru ye nai kamarkwao kɨn mɨvəh mɨragh atuk Ik.”
40 “Você disse que destruiria o templo e o reconstruiria em três dias. Pois bem, se é o Filho de Deus, salve a si mesmo e desça da cruz!”.
41 Kɨni ye norien kɨrikianə əmə mɨn, jif pris mɨnə mɨne nəmhajoun mɨnə kape loa kasarh iakei mɨn iran.
41 Os principais sacerdotes, os mestres da lei e os líderes do povo também zombavam de Jesus.
42 Mamhani-pən tuk əriə mɨnə mhamə, “In rɨvəh mɨragh ta narmamə khapsaah. Mərɨg rɨpəh nəmhenien tuk nɨvəh-mɨragh-atuk-ien In. Rhuvə mə king kape nəmə Isrel tukreiwaiyu ye nai kamarkwao kɨn pəh kɨsəm, kɨni mhani nəfrakɨsien iran.
42 “Salvou os outros, mas não pode salvar a si mesmo!”, diziam. “Quer dizer que ele é o rei de Israel? Que desça da cruz agora mesmo e creremos nele!
43 In rhatətə ye Kughen. Tukmə Kughen rorkeikei, pəh rɨvəh-si ta In. Meinai In ramni mə In Ji Kughen.”
43 Ele confiou em Deus, então que Deus o salve agora, se quiser. Pois ele disse: ‘Eu sou o Filho de Deus’.”
44 Kɨni ye norien kɨrikianə əmə mɨn, yeməkrəh mir yame kɨmɨruk haktə ərisɨr Yesu kawarpakwə kɨmin.
44 Até os criminosos que tinham sido crucificados com ele o insultavam da mesma forma.
45 Yerkweiha əmə, mərɨg nəpɨgnəpien ruə muvrɨg əpɨs tanɨmtanə meriaji tri klok.
45 Ao meio-dia, desceu sobre toda a terra uma escuridão que durou três horas.
46 Kɨni ye tri klok, Yesu rokrən apomh mɨmə, “Elae, Elae. ?Lama sabaktani?” Nɨpran rɨmə, “!Kughen kafak! !Kughen kafak! ?Rhawor nakamapitan kɨn Yo?”
46 Por volta das três da tarde, Jesus clamou em alta voz: “ Eli, Eli, lamá sabactâni ?”, que quer dizer: “Meu Deus, meu Deus, por que me abandonaste?”.
47 Kɨni narmamə tɨksɨn yamə mɨne kasərer aikɨn mɨsərɨg nəgkiarien ai mhamə, “Sərɨgru. In ramokrən kɨn Elaeja.”
47 Alguns dos que estavam ali pensaram que ele chamava o profeta Elias.
48 Məkneikɨn, kwən kɨrik raiyu ətkin mɨvən mɨrəh nɨpar-par neipən meires ye waen əkwahir. Mərkɨs-pən ye nai apomh kɨrik kɨni mɨvəhsi-haktə pən kɨmi Yesu mə tukrɨnɨm.
48 Um deles correu, ensopou uma esponja com vinagre e a ergueu num caniço para que ele bebesse.
49 Kɨni narmamə mɨnə tɨksɨn khamə, “Apəh. Pəh kɨsəm ru mə to Elaeja ruə mɨvəh mɨragh in, uə?”
49 Os outros, porém, disseram: “Esperem! Vamos ver se Elias vem salvá-lo”.
50 Mərɨg Yesu rarar mokrən ehuə mɨn. Kɨni ai kafan neihagien rɨtərhav.
50 Então Jesus clamou em alta voz novamente e entregou seu espírito.
51 Kafan neihagien rɨtərhav aikɨn, kɨni nəkwai Nimə Ehuə kape Kughen, kɨruk neipən kɨrik yame kɨmnətapɨg kɨn Kwənmhan yame Rəmrhakə Məmrhakə pɨk. Neipən a rəhipu nɨpərɨn kɨraru. Rəhipu apa yerpɨrɨg əgkəp meiwaiyu. Nɨmnɨmien ramavən, kɨni kapier mɨnə kɨsakapɨr-pɨr.
51 Naquele momento, a cortina do santuário do templo se rasgou em duas partes, de cima até embaixo. A terra estremeceu, rochas se partiram
52 Kɨni suranə yamə mɨne kɨmnor ye nɨpəg kapier kɨmɨsakapɨr-pɨr mɨsəkwag; kɨni nɨprai nəmə atuatuk yamə mɨne kwənhamhə, khamragh mɨn.
52 e sepulturas se abriram. Muitos do povo santo que haviam morrido ressuscitaram.
53 Kɨshaktə ye nəkwai nɨmɨr, kɨni kwasɨg ikɨn, nɨpɨg Yesu rɨmɨmragh mɨn ye nɨmhəyen kafan, iriə kɨmnhavən Jerusalem mhatərhav-pən tuk narmamə khapsaah.
53 Saíram do cemitério depois da ressurreição de Jesus, entraram na cidade santa de Jerusalém e apareceram a muita gente.
54 Kɨni yamehuə kape mobael iriə narmamə yamə mɨne kasərer masarha tuk Yesu, kɨmɨsəm nɨmnɨmien a ramavən, mɨne narɨmnar mɨnə a, kɨmnhagɨn pɨk, masokrən pɨk mhamə, “Nəfrakɨsien. Kwən e In Ji Kughen.”
54 O oficial romano e os outros soldados que vigiavam Jesus ficaram aterrorizados com o terremoto e com tudo que havia acontecido, e disseram: “Este homem era verdadeiramente o Filho de Deus!”.
55 Kɨni nɨpiraovɨn khapsaah kasərer isok masəm. Apa kupan kɨmnhatərhav Galili mhakwasɨg kɨn Yesu mɨsasitu iran ye nar pɨsɨn pɨsɨn mɨnə.
55 Muitas mulheres que tinham vindo da Galileia com Jesus para servi-lo olhavam de longe.
56 Iriə tɨksɨn, kɨrik e Meri pian Magdala, mɨne Meri mamə kape kwərə mir e Jemes mɨne Joses, mɨne mamə kape ji Sebedi mir.
56 Entre elas estavam Maria Madalena, Maria, mãe de Tiago e José, e a mãe dos filhos de Zebedeu.
57 Ipakə mɨrh rivə, yemə Aramatia kɨrik rɨtərhav-pə. Nhagɨn e Josef. Kafan nautə rehuə. In yermamə kɨrik kape Yesu.
57 Ao entardecer, José, um homem rico de Arimateia que tinha se tornado seguidor de Jesus,
58 Rɨvən məm Paelat, kɨni maiyoh-pən mə tukreighaan kɨn nɨprai Yesu. Kɨni Paelat rɨmə tukrɨrəhsi-pən nɨprai Yesu kɨmin.
58 foi a Pilatos e pediu o corpo de Jesus. Pilatos ordenou que lhe entregassem o corpo.
59 Kɨni Josef rɨvən mɨrəh nɨprai Yesu, muvrɨg kɨn neipən hawən kɨrik nhagɨn e linen.
59 José tomou o corpo e o envolveu num lençol limpo, feito de linho,
60 Kɨni mɨrəh mɨvən mərəhu-pən ye nəpag kapier kɨrik yame kɨmɨkɨr wi əmə kɨmə kafan. Kɨni məpər-pər pən kɨn kapier ehuə kɨrik mətapɨg kɨn nəpag kapier. Kɨni in mamvən.
60 e o colocou num túmulo novo, de sua propriedade, escavado na rocha. Então rolou uma grande pedra na entrada do túmulo e foi embora.
61 Ye nɨpɨg a, Meri, pian Magdala, mɨne nɨfnagni, iriu kaokwətə ipakə tuk nəpag kapier.
61 Maria Madalena e a outra Maria estavam ali, sentadas em frente ao túmulo.
62 Kəni rɨkwamer kɨn, ye Sabat, jif pris mɨnə mɨne Farisi mɨnə kɨmnhavən mɨsəm Paelat.
62 No dia seguinte, no sábado, os principais sacerdotes e os fariseus foram a Pilatos
63 Mhamə, “Yemehuə. Rɨkimawə raməsɨk mə nɨpɨg kwən a, yermamə kape neikuəyen rɨmnamragh hanə, mɨmə, ‘Nɨpɨg kɨsisər tukruə mɨvən, jakɨmragh mɨn ye nɨmhəyen kafak.’
63 e disseram: “Senhor, lembramos que, quando ainda vivia, aquele mentiroso disse: ‘Depois de três dias ressuscitarei’.
64 Ror pən, yaksaiyoh ik mə takher-pən kɨn kafam tɨksɨn mobael tukhavən masarha tuk nəpag kapier mɨseriaji-pən nɨpɨg kɨsisər ruauə mɨvən ta. Tamə, kafan narmamə mɨnə khauə mɨsəkrəh kɨn nɨpran, mhani-ərhav mhamə ruɨmragh mɨn ye nɨmhəyen kafan. Neikuəyen a tukrahas pɨk rapita fam nhajounien eikuə yame Yesu rɨnamor.”
64 Por isso, pedimos que lacre o túmulo até o terceiro dia. Isso impedirá que seus discípulos roubem o corpo e depois digam a todos que ele ressuscitou. Se isso acontecer, estaremos em pior situação que antes”.
65 Kɨni Paelat rɨmə, “Hakɨr mobael mɨnə, mhavən mɨsor naha nhagɨn yame nakharkun mə taksor mɨsarha huvə tuk nəpag kapier.”
65 Pilatos respondeu: “Levem soldados e guardem o túmulo como acharem melhor”.
66 Kɨni khavən mɨsor, masarha huvə tuk nəpag kapier. Mɨsor mak kɨn nehe kandel ye kapier mə tukmə kəsuə ta kɨn kapier, nehe kandel tukrakapɨr, kɨni mɨsətu mobael mɨnə tukun.
66 Então eles lacraram o túmulo e puseram guardas para protegê-lo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.