Mateus 13
Nəkwəkwə imərhakə kape kughen: nɨrpenien vi (NWI) vs VC
1 Ye nɨpɨg atuatuk a, Yesu rɨtərhav mɨvən məkwətə apa ye nɨkar-kar nu apa Galili.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Meinai narmamə khapsaah kɨmnhauə mɨsərer rarkurao kɨn Yesu, In rɨmavən ye bot kɨrik mamkwətə. Kɨni narmamə kɨsərer fiak.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Kɨni In rɨni-ərhav-pən narɨmnar rɨpsaah kɨmi əriə ye nuhpɨkɨnien mɨnə. Mamni mɨmə, “Yəsim kɨrik rɨmavən mə tɨkrɨsuv kweru nai apa ye nəsimien.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Mɨpɨk mɨvitəg-ətəg fam. Kɨni tɨksɨn rəsaah-əsaah-pən ye swatuk, kɨni man mɨnə khauə mɨsən fam.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Kɨni kweru nai tɨksɨn rəsaah-pən ye tokrei kapier, nɨmoptanə rɨkəskəh ikɨn. Kɨni rurə aihuaa əmə meinai nɨmoptanə rɨkəskəh.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Mərɨg nɨpɨg mɨrh rhaktə, kɨni mhen, kɨsaukei fam meinai nuairiə rɨpəh neiwaiyu-pɨkien.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Kɨni kweru nai tɨksɨn rəsaah-əsaah-pən yerki kwənurkəsɨk. Kɨni mhaktə mehuə. Məknekɨn, kwənurkəsɨk rerko əsuun.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Kɨni tɨksɨn rəsaah-əsaah-pən ye nɨmoptanə huvə, kɨni mhaurə, mɨseihuə, kɨni tɨksɨn khakuə kɨn kwənkwairiə wan handred, tɨksɨn sikisti, kɨni tɨksɨn toti.”
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Kɨni Yesu rɨmə, “Tukmə kɨmiə narmamə yame nɨmətɨrgɨmiə rarə, sətərɨg huvə kɨn nəgkiarien e.”
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Kɨni narmamə kape Yesu khauə mɨsaiyoh In mhamə, “?Rhawor nakaməgkiar kɨmi narmamə ye nuhpɨkɨnien?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Kɨni Yesu rɨmɨni-pən tuk əriə mə, “Yakamni məkna meinai Kughen rɨmnəhitə ye swatuk tuk əmiə mə takharkun nəgkiarien məniwən kape narmaruyen kape Kughen. Mərɨg narmamə apnapɨg mɨnə, Kughen rɨpəh nəhitəyen ye swatuk məknakɨn tuk əriə.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Narmamə yame mɨne kɨsəri-pən kafak nəgkiarien, Kughen tukrɨvəhsi-pən mɨn nɨrkunien kɨmi əriə. Mərɨg narmamə yamə mɨne kɨsərɨg kafak nəgkiarien kɨni mɨsor nar apnapɨg iran, Kughen tukrɨvəhsi-ta nɨrkunien kəskəh kapəriə.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Yakaməgkiar kɨmi əriə ye nuhpɨkɨnien meinai kɨsərɨg pawk, mhapəh nharkunien; kɨni iriə kɨsarhakɨn pawk, mhapəh nɨsəmien nɨpran.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Nɨmraghien kapəriə ror nəgkiarien kape Profet Aesea ruauə mɨnor nəfrakɨsien kɨn yame ramni mə,
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Ror məkneikɨn meinai kaparia kapə ruauə muɨskai,
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 “Mərɨg kɨmiə e, Kughen rɨmnautə-pre kɨn kafan nɨhuvəyen kɨmi əmiə, kɨni tukmə naksarha-kɨn, taksəm; kɨni tukmə naksərɨg, takharkun nɨpran.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Yakamni-pre əfrakɨs tuk əmiə mə profet mɨnə khapsaah mɨne nəmə atuatuk mɨnə khapsaah kɨmɨsorkeikei mə tuksəm naha nhagɨn yame nakwəsəm ai taktakun, mərɨg kɨmnhapəh nɨsəmien. Kɨni mɨsorkeikei pɨk mə tuksərɨg naha nhagɨn yame nakwəsərɨg ai taktakun, mərɨg kɨmnhapəh nɨsərɨgien.
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 “Kɨmiə sətərɨg huvə kɨn nɨprai nuhpɨkɨnien kape yəsim.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Kweru nai yame rɨmnəsaah-pən ye swatuk, in rəmhen kɨn yermamə yame rɨmnərɨg nəgkiarien kape narmaruyen kape Kughen, mərɨg rɨpəh nɨrkunien. Kɨni Setan ravəhsi-ta aihuaa əmə nərɨgien yame rɨmavən yerkin.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Kɨni kweru nai yame raməsaah-pən ye nɨmoptanə yame kapier ipakə ikɨn, in rəmhen kɨn yermamə yame rɨmnərɨg nəgkiarien kape Kughen, məkneikɨn ravəh yerkin agien,
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 mərɨg nuan rɨpəh neiwaiyu-pɨkien. Kɨni ramərer əmə tuk nɨpɨg kwakwə əmə. Tukmə nɨpɨg əutən uə nahasien kɨrik ruə ye nɨmraghien kafan tuk nəgkiarien a, taktakun əmə rɨmɨr ye kafan nhatətəyen.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Kɨni kweru nai yame rɨmnəsaah-pən yerki kwənurkəsɨk, in rəmhen kɨn yermamə yame rɨmnərɨg nəgkiarien kape Kughen, mərɨg kafan nətərɨgien ramvən pɨk tuk narɨmnar kape tokrei tanə, kɨni in rorkeikei mə kafan nautə tukrɨpsaah, kɨni nətərɨgien mɨnə a kaserko əsuun nəgkiarien kape Kughen. Kɨni nəgkiarien a rɨpəh nɨkuəyen kɨn kwənkwan.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Mərɨg kweru nai yame rəsaah-pən ye nɨmoptanə huvə, in rəmhen kɨn yermamə yame rərɨg nəgkiarien kape Kughen, kɨni mɨrkun nɨpran. Kɨni ye nɨmraghien kafan, rɨkuə kɨn kwənkwan. Tɨksɨn khakuə kɨn kwənkwairiə wan handred, tɨksɨn sikisti, tɨksɨn toti.”
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Kɨni Yesu rɨmɨni-ərhav-pən mɨn nuhpɨkɨnien kɨrik kɨmi əriə mɨmə, “Narmaruyen kape Kughen, in rəmhen kɨn yermamə kɨrik yame rɨməvitəg-ətəg kweru nai ye kafan nəsimien.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Yenpɨg, kɨsapɨr iriə kafan narmamə mɨnə, məkneikɨn kafan kɨrik tɨkmɨr ruə mɨvitəg-ətəg mənvhirɨk has ye kafan nəsimien, map.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Kɨni kweru nai huvə mɨnə kɨshaktə, mɨsehuə, mɨsor kwənkwairiə. Mərɨg ye nɨpɨg a, mənvhirɨk has rhaktə mɨn, mehuə.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 “Kɨni slef mɨnə kape kwən a khauə mɨsəm, mhani-pən tukun mhamə, ‘Yemehuə. ?Nɨmɨsuv kweru nai huvə in əmə in əmə, uə nɨkam? ?Mənvhirɨk has rɨsɨ-pkaa?’
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 “Kɨni yamehuə a rɨni-pən tuk əriə mɨmə, ‘Tɨkmɨr kɨrik kafak rɨmnor nar en.’
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 “Rɨni-pən tuk əriə mɨmə, ‘Nɨkam. Hapəh. To nakasəkwai ta mənvhirɨk has mɨnə a, masor mɨsəkwai ta pɨkɨn kwənkwai nai huvə.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Pəh iriu kwhaktə kwis əmə mɨravən mwəriaji kwənkwai nai huvə rɨmruə. Ye nɨpɨg a in a, jakni-pən tuk kafak narmamə yamə mɨne tukharhi kwənkwai nai mə tukhavən mɨsəkupan mɨsəkwai ta mənvhirɨk has, mhapɨk, mɨsarakikɨn-pən ye nap. Kwasɨg ikɨn, khapɨk kwənkwai nai huvə mɨnə mhauə ye nəkwai nimə kafak yame kamətu-pən nəvɨgɨnien ikɨn.’”
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Kɨni Yesu rɨmɨni-pən mɨn nuhpɨkɨnien kɨrik tuk əriə mɨmə, “Narmaruyen kape Kughen in rəmhen kɨn kwənkwai mastad, yame yermamə rɨmɨvəh mɨvən mɨsuv ye kafan nəsimien.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Kwənkwai mastad a in rarkəskəh pɨk, mərɨg nɨpɨg in tukrurə mehuə rəmhen kɨn nai ehuə kɨrik. Kɨni man mɨnə yamə mɨne kamhaivə yerpɨrɨg tukhauə mɨsor nimairiə ye kwerəgrəgɨn.”
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Kɨni Yesu rɨmɨni-pən mɨn nuhpɨkɨnien kɨrik tuk əriə mɨmə, “Narmaruyen kape Kughen in rəmhen kɨn yis yame piraovɨn kɨrik ramarap ye flaoa rɨpsaah yame ramor-pən ye besin ehuə, kɨni rher-əpu flaoa rəsiis, mehuə.”
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Narɨmnar mɨnə fam, Yesu ramni əmə nuhpɨkɨnien iran kɨmi narmamə, to rɨpəh nɨni-atuatuk-əməyen.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Nar a rɨtərhav-pə ror nəgkiarien kape profet kupan ruauə mɨnor nəfrakɨsien kɨn, yame rɨmɨni mɨmə,
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Kɨni Yesu rəta ye narmamə, mɨvən ye nəkwai nimə kɨrik. Kɨni kafan narmamə mɨnə khavən mɨsəm, mɨsaiyoh-pən mhamə, “Hoprai-pə ru nuhpɨkɨnien ye mənvhirɨk has yame raurə ye nəsimien.”
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Kɨni Yesu rɨmɨni-pən tuk əriə mɨmə, “Yo e, Ji Yermamə, Yo e yermamə yame yɨmnəvi-ətəg-ətəg kwənkwai nai ye nəsimien.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Kɨni nəsimien in tokrei tanə. Kɨni kwənkwai nai huvə, iriə e ji Kughen yamə mɨne In ramarmaru irəriə. Kɨni mənvhirɨk has mɨnə, iriə e ji Setan.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Kɨni tɨkmɨr yame rɨmavən mɨvitəg-ətəg mənvhirɨk has a in Setan. Kɨni nɨpɨg yame tukrhi kwənkwai nai, in e Nɨpɨg Kwasɨg. Kɨni narmamə yamə mɨne kamharhi kwənkwan, iriə e agelo mɨnə.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Tukhapɨk mənvhirɨk has mɨsəhi-pən ye nap. Norien a rəmhen kɨn Nɨpɨg Kwasɨg.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Yo, Ji Yermamə, jakher-pre kɨn agelo mɨnə kafak tukhavən ikɨn yakamarmaru ikɨn, mɨsəkwai ta yor təvhagə has mɨnə fam, mɨne narɨmnar mɨnə fam mɨne yame kamhavi-pən narmamə tuk norien təvhagə has mɨnə.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Iriə tuksarakikɨn-pən əriə ye nap ehuə. Kɨni aikɨn a, narmamə tuksasək mɨsəkwəruə.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Kɨni narmamə yamə mɨne kɨsatuatuk tuksəsiə ye rao ye neai, rəmhen kɨn mɨrh. Tukmə kɨmiə narmamə yame nɨmətɨrgɨmiə rarə, sətərɨg huvə kɨn nəgkiarien e.”
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Kɨni Yesu rɨrpɨn nəgkiarien kafan mamni mɨmə, “Narmaruyen kape Kughen in rəmhen kɨn bokis mane kɨrik yame ramerkwaig ye nɨmoptanə. Kɨni yermamə kɨrik rɨmavən, məm, kɨni rarə mɨnɨm mɨn ye nɨmoptanə. Rɨkin rɨmnagien pɨk, kɨni rɨvən mor salem kɨn narɨmnar fam kafan, mɨvəh mane iran, mɨvən mɨvəh nɨmrɨ nɨmoptanə a kɨmnerkwaig kɨn bokis mane ikɨn.”
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Kɨni Yesu rɨrpɨn nəgkiarien kafan mamni mɨmə, “Narmaruyen kape Kughen in rəmhen kɨn sto kipa yame ramarhakɨn kapier huvə mɨnə e nɨmrɨn rhaktə, kamni kɨmə perel, mə tukrɨpɨk mɨvən mor salem kɨn.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Tukmə rəm perel kɨrik yame rhuvə pɨk, kɨni marar mɨvən mor salem fam kɨn kafan narɨmnar, kɨni mɨvəh mane iran, mɨvən mɨvəh perel a kɨn.”
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 Kɨni Yesu rɨrpɨn nəgkiarien kafan mamni mɨmə, “Narmaruyen kape Kughen in rəmhen kɨn nɨpɨg narmamə kɨsarko-pən kɨn net apa ye lugun mamhavi kəmam pɨsɨn pɨsɨn iran.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Nɨpɨg net rukwar kɨn kəmam, kɨni khavi-haktə net, kɨni masəwhai kəmam mɨnə mhavai-pən kəmam huvə mɨnə ye nɨtɨp ehuə mɨnə kapəriə, mɨsarakikɨn kəmam yamə mɨne kɨsahas.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Kɨni ye norien kɨrikianə əmə mɨn, tuk Nɨpɨg Kwasɨg, agelo mɨnə tukhauə mhavəhsi-ta narmamə yamə mɨne kɨsahas tuk narmamə yamə mɨne kɨsatuatuk,
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 mɨsarakikɨn-pən əriə ye nap ehuə- ikɨn narmamə kɨsasək mɨsəkwəruə ikɨn.”
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Kɨni Yesu raiyoh-pən kafan narmamə mɨnə mə, “?Kɨmiə nakharkun narɨmnar mɨnə a uə nɨkam?”
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Kɨni rɨni-pən tuk əriə mɨmə, “Ror məkneikɨn, nəmhajoun mɨnə fam kape loa yamə mɨne kwənhauə ye narmaruyen kape Kughen, kɨmɨsofugɨn-pən nəgkiarien wi kafak mɨne nəgkiarien akwas kape Moses rəmhen kɨn yame yemehuə kape nimə kɨrik ramofugɨn-pən narɨmnar huvə yamə mɨne khawi mɨne narɨmnar huvə yamə mɨne ramswin hanə ye nimə kafan.”
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Kɨni Yesu rɨmɨni ta nuhpɨkɨnien mɨnə a, marar, mɨtərhav.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Muə iman ikɨn, mɨrikakun maməvhag kɨmi narmamə ye nəkwai nimə kape nofugɨnien. Kɨsərɨg nəgkiarien kafan, kɨsakur, mɨsaiyoh əriə mɨnə mhamə, “!Man! ?In ravəh hiə nɨrkunien e? ?Rhawor mor nɨmtətien mɨnə e?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Kɨtawə kwənharkun ta kwən e. In kwajikovə əmə kape yermamə yame ravhirəkɨn nai. Nɨsɨni e Meri; kɨni naorahini mɨnə e Jemes, mɨne Josef, mɨne Judas, mɨne Saemon.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Kɨni nowini mɨnə kasarə mɨn e kɨtawə miriə. ?Ravəh hiə nɨrkunien e?”
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Kɨni iriə kɨnasəməkɨn In.
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 In a ye kwənmhaan a, rɨpəh nor-pɨkien nɨmtətien, meinai kapəriə nhatətəyen rɨkək iran.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.