Lucas 13

-YBHƐYBHƐTITELRE (NWB) vs NVT

Sair da comparação
NVT Nova Versão Transformadora
1 Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti, ꞌbho-o nyʋ gbɩ -yi -nɩꞌe *Zezii -bodɩ ꞌle ʋn na: Zezii, -da Galileekɔmʋ -lrʋʋ-ʋ zaꞌa -Lagɔꞌɔ ꞌsraga, lɛ-ɛ zi ꞌʋ ꞌꞌkpi, -ɩn ꞌwɩn ɩ ꞌbɔ ꞌnɩ? Zideebhlʋkpaꞌa -yowli *Pilaatɩ ꞌtmʋʋꞌo-o ꞌɔ ꞌꞌsroja, ʋn ꞌye ʋ ꞌlbha ꞌle ꞌwa nymɔ -ke ꞌsragazanmiꞌa nɛ ꞌye zizia.
1 Por essa época, Jesus foi informado de que Pilatos havia assassinado algumas pessoas da Galileia enquanto ofereciam sacrifícios.
2 Ʋn poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ꞌle ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: Aꞌba popo ꞌgwlʋti -le na ꞌwa ꞌꞌsɛ ꞌmo-o ꞌꞌnyinynikpliꞌa nʋmʋklɩgbɩ -ʋ -zi Galileekɔmʋ -lrʋʋꞌa dɩ ʋn ꞌmɛ -kaa -ko!
2 “Vocês pensam que esses galileus eram mais pecadores que todos os outros da Galileia?”, perguntou Jesus. “Foi por isso que sofreram?
3 ꞌƖn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, a-bʋ -yʋʋ, -bho a -see aꞌba ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyiyibo ꞌle a ꞌke -Lagɔ gbo ꞌꞌbhiti, ꞌle sɩasɩaa ꞌmʋ a-a ꞌye ꞌmɛ -nɩ mʋ ʋ-bʋ Galileekɔmʋ ꞌmnʋꞌa ka.
3 De maneira alguma! Mas, se não se arrependerem, vocês também morrerão.
4 A -gblee, Zelizalɛɛmʋꞌa ꞌfɔtɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Siloye, ꞌɛ yayibudu -lue ꞌka bhlu, nyʋ -bue nyʋ -mɛɛtan ɛ ꞌlbhaꞌa, a-a popo ꞌwa dɩ ꞌgwlʋti ꞌnɩ? Ɛ -se ꞌwa ꞌꞌnyinynikpliꞌa dɩ -ko -lrɛɛ.
4 E quanto aos dezoito que morreram quando a torre de Siloé caiu sobre eles? Eram mais pecadores que os demais de Jerusalém?
5 A-bʋ -yʋʋ, ꞌɩn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, -bho a -see aꞌba ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyiyibo ꞌle a ꞌke -Lagɔ gbo ꞌꞌbhiti, ꞌle sɩasɩaa ꞌmʋ a-a ꞌye ꞌmɛ -nɩ mʋ ꞌwa ka.
5 Não! E eu volto a lhes dizer: a menos que se arrependam, todos vocês também morrerão.”
6 Le ɔ ꞌye ꞌɛ dɩ ꞌꞌyi -lue po ꞌle ɔ na: ꞌBho-o nyɔ -lue -nɩꞌo. Ɔ ꞌbhle-e -kpaa -lue; ꞌle ɛ ꞌmʋ ɔ -loꞌo -trotrotu -lue. -Bho ɔ yi ɛ-bɛ -kpaa ꞌmnɛ ꞌmʋ, ɔ ꞌke ꞌɛ ꞌꞌbhi -za a, ꞌɔ -yɛ nɛ lɛ ya ꞌle ɔ-ɔ muꞌo le.
6 Então Jesus contou a seguinte parábola: “Um homem tinha uma figueira em seu vinhedo e foi várias vezes procurar frutos nela, sem sucesso.
7 ꞌLe ɔ na ꞌɔ -kpaa ꞌmnɛ ꞌmʋꞌa lbhʋnʋyi -bodɩ: -Ɩn ꞌye li-ɔ, -zʋɩn tan ꞌli ꞌɩn -yi -nɩꞌe -kpaa -nɛɛ ꞌmʋ tu -nɛɛꞌɛ ꞌꞌbhi -zanamʋ ꞌle ꞌan ꞌye lɛ. -Bho -ɩn gwɛ ꞌꞌyi a, ꞌꞌklɛ ɛ, ɛ -kaa ꞌbɩ ꞌmʋ -ka bhubhuyiti.
7 Por fim, disse ao jardineiro: ‘Esperei três anos e não encontrei um figo sequer. Corte a figueira, pois só está ocupando espaço no pomar’.
8 ꞌLe ɔ na: ꞌAn -Kɔyi, -zʋn -nɛɛ ti, ꞌꞌtayi nɛ ꞌꞌyiti, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌɛ gbɔli tiꞌꞌbhlu -mʋ, ꞌɩn ꞌke ꞌbho ꞌbhlʋkpaꞌa ꞌꞌnimʋpokɔku po.
8 “O jardineiro respondeu: ‘Senhor, deixe-a mais um ano, e eu cuidarei dela e a adubarei.
9 -Bho ꞌɩn nʋ ɛ -kaa, -zʋn ꞌyeꞌa tiꞌꞌsi mʋ, ɛ ꞌbhɛɛꞌo ɛ ꞌke -tro. -Bho ɛ -se -mnɛɛ ɛ, ꞌle ɛ ꞌke -cɛ!
9 Se der figos no próximo ano, ótimo; se não, mande cortá-la’”.
10 *ꞌZuifʋꞌa lifɔzɔ -lue ꞌli moꞌo ꞌle *Zezii-i tɔꞌɔ nyʋ -Lagɔwlu ꞌle ꞌwa *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbudu -lue ꞌli.
10 Certo sábado, quando Jesus ensinava numa sinagoga,
11 Ɛ-bɛ -budu ꞌmnɛ ꞌli, ꞌnynaakpʋ -lue -ke lɩꞌa ꞌwɔn, ꞌɩnnʋ -nɩꞌe ꞌle. Ʋn ꞌbhle-e ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ ꞌle -zʋɩn -bue -zʋɩn -mɛɛtan ꞌli. ꞌƖnnɛ -po ꞌnʋ-ʋ -kpɛɛ ꞌmʋ ꞌle ʋn se ꞌmʋsrɛɛɛ ꞌbhɛɛ.
11 apareceu uma mulher enferma por causa de um espírito impuro. Andava encurvada havia dezoito anos e não conseguia se endireitar.
12 — ausente —
12 Ao vê-la, Jesus a chamou para perto e disse: “Mulher, você está curada de sua doença!”.
13 — ausente —
13 Então ele a tocou e, no mesmo instante, ela conseguiu se endireitar e começou a louvar a Deus.
14 -Gblee, ʋ-bʋ ꞌnynaakpʋ Zezii ꞌpʋʋnꞌa ꞌZuifʋꞌa lifɔzɔꞌɔ zɔꞌɔ dɩ, ꞌwa -Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbuduꞌa -klagba poꞌo ꞌcɛ, ꞌle ɔ na nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho -bodɩ: -A ꞌbhle-e ꞌwɩ -mɛɛlo, ɩ ti -a ꞌke lbhʋ -nʋ -nɩ. Ɩ-bɩ ꞌwɩ ꞌmnɩ ꞌli, -a -flɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyi -a ꞌke nyʋ gbo mu, ʋn ꞌke -amʋ ꞌpʋʋn. Ɛ -se -aꞌba lifɔzɔꞌɔ zɔ -a ꞌke -kaa nʋ -ko!
14 O chefe da sinagoga ficou indignado porque Jesus a tinha curado no sábado. “Há seis dias na semana para trabalhar”, disse ele à multidão. “Venham nesses dias para serem curados, e não no sábado.”
15 -Ɩn ꞌye li-ɔ, ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa, ꞌle -aꞌba -Kɔyi Zezii na ɔ -ke ꞌɔ wlumʋbhɛɛmʋ -bodɩ: A ꞌbhle-e ꞌꞌyrabha! -Bho -aꞌba lifɔzɔꞌɔ zɔ, aꞌba wli a -mɔꞌɔ ti, a-a boti ꞌnɛ-ɛ ti ꞌle ɛ-ɛ liꞌe ti, ꞌkla -ko?
15 O Senhor, porém, respondeu: “Hipócritas! Todos vocês trabalham no sábado! Acaso não desamarram no sábado o boi ou o jumento do estábulo e o levam dali para lhe dar água?
16 A -gblee, ʋ-bʋ ꞌnynaakpʋ -yʋʋ, -aꞌba ꞌꞌna *Ablaamʋꞌa ꞌꞌnayu moꞌo. ꞌꞌNyinynidɩꞌa tiyayi *Sataan -po ꞌnʋ -kpɛɛ ꞌmʋ ꞌle -zʋɩn -bue -zʋɩn -mɛɛtan ꞌli. -Aꞌba lifɔzɔ maꞌa dɩ, ɛ se ꞌꞌyrili-nmɔ ꞌɩn ꞌke ʋ ꞌpʋʋnꞌa?
16 Esta mulher, uma filha de Abraão, foi mantida presa por Satanás durante dezoito anos. Não deveria ela ser liberta, mesmo que seja no sábado?”.
17 Zeziiꞌa wlu ꞌmnɛ nʋꞌa -kaa, ɛ ꞌlbhaaꞌa-a ꞌɔ ꞌꞌyidedemʋ dɩn ꞌꞌyi. Lɩ-ɩ maꞌa nyʋ wɔnti ɔ-ɔ nʋꞌa, ꞌle nyʋꞌa -dadudu -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho-o liꞌe ꞌya ꞌbʋbʋa.
17 As palavras de Jesus envergonharam seus adversários, mas todo o povo se alegrava com as coisas maravilhosas que ele fazia.
18 -Gblee, *Zezii nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌpo-o ꞌꞌyi -lue ꞌle ɔ na: Leelɛ -ke -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ gʋgɔꞌɔ ꞌꞌyitiꞌa? Leelɛ ꞌɩn ꞌke ɛ likpʋkpa -nɩꞌa?
18 Então Jesus disse: “Com que se parece o reino de Deus? Com o que posso compará-lo?
19 ꞌƐ lɛtu kɔɔꞌɔ-ɔ tu -lue -ɛ -ke ꞌyʋɛ -nɩꞌa -toope. ꞌƖnnɛ nyukpasu -lue -loꞌo ꞌle ꞌɔ -kpaa ꞌmʋ. Ɛ mɛꞌɛ ɛ, ɛ ꞌbhʋa-oꞌo -susueyi ꞌle nɩkpɩ ꞌye ꞌle ꞌɛ ꞌꞌklei ya ꞌlrʋɩ -po -nɩ.
19 É como a semente de mostarda que alguém plantou na horta. Ela cresce e se torna uma árvore, e os pássaros fazem ninhos em seus galhos”.
20 ꞌBho ꞌɛ ꞌꞌkpi ɔ ꞌpo-o ꞌꞌyi -lue -lrɛɛ ꞌle ɔ na: Leelɛ ꞌɩn ꞌke -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ likpʋkpa -nɩꞌa?
20 Disse também: “Com que mais se parece o reino de Deus?
21 Ɛ kɔɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌflɔɔꞌɔ ꞌꞌbuubuulɛ ꞌnynaakpʋ -lue ꞌꞌluoꞌo ꞌmʋ, ꞌle, lɩꞌa ꞌpʋn ʋn ꞌꞌpliꞌa -buaan! ʋn-ʋ ꞌlaꞌa faliinɩ, ʋn bhete ꞌnɩ gbo. -Bho ɛ lele, ꞌle ɛ ꞌke faliinɩ ꞌmnɛ pa, ꞌꞌlemnɩɩ ɛ-ɛ ꞌꞌbu-oꞌo. Ɩ-bɩ ꞌꞌyi ꞌsɔn ꞌmnɩ, ꞌya ꞌzɔ ꞌmo-o, -ka tuꞌa ꞌyʋɛtoope ꞌbhʋaꞌa ꞌle ɛ ꞌꞌduꞌa tuklagba, ꞌle, -ka ꞌꞌflɔɔꞌɔ ꞌꞌbuubuulɛ ꞌꞌbuu -nɩꞌa faliinɩ, ꞌka ꞌmnɔ ꞌka-a, nyʋ-ʋ ꞌwɔɔnꞌɔ -Lagɔwlu, ꞌbho ꞌɛ ꞌnyaanamʋ ʋn se ꞌꞌyi-die. -Bho ɛ nyni ꞌle nya ꞌle nyʋ -lrʋʋ-ʋ ꞌkpʋ ꞌʋ ꞌꞌkpi.
21 É como o fermento que uma mulher usa para fazer pão. Embora ela coloque apenas uma pequena quantidade de fermento em três medidas de farinha, toda a massa fica fermentada”.
22 Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti, *Zezii-i ꞌple-e gwlɛ ꞌꞌyiti ꞌle ɔ-ɔ mu nɩꞌe Zelizalɛɛmʋ -bhoga. Ɩ-bɩ gwlɛ ꞌmnɩ ꞌmʋ ɔ-ɔ tɔꞌɔ nyʋ -Lagɔwlu.
22 Jesus foi pelas cidades e povoados ensinando ao longo do caminho, em direção a Jerusalém.
23 Nyɔ -lue nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌyi -ɔ -bodɩ ꞌle ɔ na: ꞌAn -Kɔyi, ɛ -se nyʋꞌa -dadudu ꞌke ꞌpʋn ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi -ko? A -gblee, ꞌle Zezii ꞌye ꞌꞌyi -lue po ꞌle ɔ na nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho -bodɩ:
23 Alguém lhe perguntou: “Senhor, só alguns poucos serão salvos?”. Ele respondeu:
24 ꞌƖn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, nyʋꞌa -dadudu-u ꞌye-e tiꞌbɔ -mʋ, ʋn ꞌke -buduwɔn -nɩꞌa ꞌꞌsʋkʋpɩɩ ꞌꞌyi -pa -nɩ ꞌle -Lagɔ ꞌke ʋ -kɔ, ʋn ꞌke ꞌpʋn ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ꞌle ʋn -see ɛ ꞌbhɛɛ yi. ꞌƐ dɩ a po ꞌle ꞌkpɩ ꞌle a ꞌke ꞌbho ɛ-bɛ ꞌꞌyikmujolʋ ꞌmnɛ ꞌꞌyi -zi -nɩ.
24 “Esforcem-se para entrar pela porta estreita, pois muitos tentarão entrar, mas não conseguirão.
25 -Bho ꞌɩnmɔ -buduyowli -sɔ ꞌmʋ, -bho ꞌɩn pa ꞌle ꞌɩn ꞌke ꞌɛ wɔn ꞌꞌyi ꞌꞌsapɛ po, a-a ꞌye-e ꞌꞌpiemʋ -sie -mʋ. ꞌLe a-a ꞌye ꞌbho ꞌkpa mʋ, a-a ꞌye -buduwɔn ꞌꞌyi bhɔtɔ mʋ ꞌle a-a ꞌye na: -Aꞌba -Kɔyi, kati ꞌbho -buduwɔn ꞌꞌyi!, ꞌle ꞌɩn-ɩ ꞌye, ꞌƖn se aꞌba -lue komu yibo, -nʋ mʋ!
25 Quando o dono da casa tiver trancado a porta, será tarde demais. Vocês ficarão do lado de fora, batendo e pedindo: ‘Senhor, abra a porta para nós!’. Mas ele responderá: ‘Não os conheço, nem sei de onde são’.
26 -Bho ꞌɩn ꞌlɛ -kaa a, ꞌle a-a ꞌye na: -A -ke -ɩn -li -nɩꞌe-e -dalue ꞌle -ɩn ꞌye nyʋ -Lagɔwlu -tɔ ꞌbho -aꞌba -gwlɔduu ꞌmʋ,
26 Então vocês dirão: ‘Nós comemos e bebemos com o senhor, e o senhor ensinou em nossas ruas’.
27 ꞌle ꞌɩn-ɩ ꞌye: ꞌƖn se aꞌba -lue komu yibo! -nʋ mʋ -lrɛɛ, aꞌba ꞌwee ꞌꞌdu-o ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋmʋ. A po ꞌɩnmʋ le!
27 E ele responderá: ‘Não os conheço nem sei de onde são. Afastem-se de mim, todos vocês que praticam o mal!’.
28 A ꞌye li-ɔ, -bho a ꞌye aꞌba ꞌꞌna *Ablaamʋ-e, *Izaakɩ-e, *Zakɔɔpʋ -ke -Lagɔwluꞌa ꞌmʋtizamʋ ꞌwee li, ʋn ꞌke ꞌbɩ ꞌye ꞌle -Lagɔꞌɔ nyʋ ɔ -kɔꞌɔ ꞌꞌklumʋ, ꞌle a-bee -mnʋʋ ꞌke ti-nu-ɛ, ꞌbho-o a-a ꞌye ꞌkle ꞌye -nɩ mʋ ꞌle a ꞌke ꞌꞌvi.
28 “Haverá choro e ranger de dentes, pois verão Abraão, Isaque, Jacó e todos os profetas no reino de Deus, mas vocês serão lançados fora.
29 -Bho -Lagɔ -kɔ nyʋ, gɔ ɔ-ɔ ꞌyeꞌa ꞌꞌdu mʋ, nyʋ-ʋ ꞌye-e ꞌbhlɩkpɩꞌa ꞌꞌkete ꞌwee ꞌꞌyi ꞌwlʋ -mʋ ꞌle ʋn ꞌke -dalue -li -nɩ.
29 E virão pessoas de toda parte, do leste e do oeste, do norte e do sul, para ocupar seus lugares à mesa no reino de Deus.
30 Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti, ꞌbho-o nyʋ -yʋ ꞌma-a ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ ꞌnynɩbhlemʋklɩgbɩ, ꞌle nya ꞌwla, ꞌwa -dadudu-u ꞌye-e ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi bhubhunyʋ ꞌꞌdu -mʋ. ꞌLe nyʋ -yʋ ma ꞌka-a bhubhunyʋ, ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌtroli ꞌwa -dadudu ꞌke ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌnynɩbhlemʋklɩgbɩ ꞌꞌdu.
30 E prestem atenção: alguns últimos serão os primeiros, e alguns primeiros serão os últimos”.
31 Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti, *Faliziɛɛntɔlʋ ꞌyi-e *Zezii -bodɩ ꞌle ʋn na: ꞌBhlʋkpayowli *Elɔɔdɩ ꞌybha-oꞌo ɔ ꞌke -ɩnmʋ ꞌlbha. ꞌƐ dɩ, -sɔ -laa ꞌmʋ -ɩn ꞌke -dalrɔɔ mu!
31 Naquele momento, alguns fariseus lhe disseram: “Vá embora daqui, pois Herodes Antipas quer matá-lo!”.
32 ꞌLe Zezii na: A mu, a ꞌke -kaa ꞌꞌyrabhabhleyi ꞌmnɔ ꞌtmʋʋ, ꞌɩn-ɩ ꞌnu-o nyʋ ꞌmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ti. ꞌƖn-ɩ ꞌnynia-a ꞌan nyʋꞌa ꞌpʋʋnpʋan ꞌꞌyi -nɔɔ gbɛ ti, ꞌle, -bho ɛ zi ꞌtɩn, ꞌɩn ꞌke ꞌan lbhʋ ꞌꞌyigwɛ.
32 Jesus respondeu: “Vão dizer àquela raposa que continuarei a expulsar demônios e a curar hoje e amanhã; e, no terceiro dia, realizarei meu propósito.
33 A ꞌye li-ɔ, ɛ se ꞌꞌyrili-nmɔ -Lagɔwluꞌa ꞌmʋtizayi ꞌke ꞌꞌsetida ꞌmɛ -nɩ, -bho ɛ -se Zelizalɛɛmʋ. ꞌƐ dɩ, -bho ꞌɛ -nɔɔ nyni, ꞌɩn ꞌke ꞌleꞌa -jolʋ ꞌmʋꞌꞌluo moꞌo.
33 Sim, hoje, amanhã e depois de amanhã, devo seguir meu caminho. Pois nenhum profeta de Deus deve ser morto fora de Jerusalém!
34 Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ꞌle ɔ na: Zelizalɛɛmʋkɔmʋ-a! Zelizalɛɛmʋkɔmʋ-a! -Lagɔwluꞌa ꞌmʋtizamʋ ɔ poꞌa amʋ -jeyi, a-bʋ ꞌlbhʋ ʋꞌo ʋn ꞌye ꞌmɛ. -Ka -gbanynɔsʋʋn ꞌkɩkleꞌa ꞌɛ ꞌꞌyreetɩ ꞌꞌlruli ꞌbho ꞌɛ -kpakpɩ ꞌzɔ, -ka -lue ꞌmnɔ, ꞌka-a ꞌɩn ꞌbɔꞌɔ ti sese ꞌɩn ꞌke amʋ ꞌꞌlruliꞌkɩkle ꞌbho ꞌan ꞌꞌtroli, ꞌɩn -ke a ꞌke -na ꞌle aꞌba ꞌwɔnꞌo!
34 “Jerusalém, Jerusalém, cidade que mata profetas e apedreja os mensageiros de Deus! Quantas vezes eu quis juntar seus filhos como a galinha protege os pintinhos sob as asas, mas você não deixou.
35 ꞌƐ dɩ, ꞌtraamʋ ꞌtɔ, ꞌɩn-ɩ ꞌwlʋꞌo amʋ ꞌꞌyrili. A -gblee, wlu -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi *Zelemii -za ꞌka ꞌmʋ see, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩꞌa ꞌwlʋwlʋnɔɔ ꞌꞌkɔɔꞌɔ-ɔ gbo. Ɔ na: Zelizalɛɛmʋgwlɔ-ɔ ꞌye-e ti-sɔ -mʋ ꞌle ɛ ꞌke wɔn-zɛ. ꞌƖn-ɩ ꞌwɩ -ɩ amʋ ꞌꞌyiti, -ɛ ꞌwlʋꞌa -laa, a -see ꞌɩnmʋ ꞌye yi ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ, ꞌle, -nɔɔ -ke ꞌli a-a ꞌyeꞌa -nʋ mʋ, na: *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌɩnnɔ -nɩꞌe yinamʋ; -Lagɔ -wʋnna nɔ ꞌꞌniti ɔ, ɛ ꞌke ɛ ꞌꞌkpi bhla.
35 E, agora, sua casa foi abandonada, e você nunca mais me verá, até que diga: ‘Bendito é o que vem em nome do Senhor!’”.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.