Atos 19
Ana-Maṉngulg Ana-Wubiba -- Anu-gadhuwa Ana-lhaawu (NUY) vs NAA
1 Naagi-yung na-Apollos, anubagu ni-burri ana-lhal wu-mayini Corinth. Yiidagi-yung-duj yi-waḻirr, nigaayung na-Paul wubanilayung-baj a-lhal-wurraayung-baj ni-yanggi, yaajijila ramalila ni-yanggi. Ama-lhagayag-guy ni-yanggi yuuguni Ephesus-guy. Anubagu naagi na-Paul wani-lhangarrmayn wurru-wurruj, wuu-jambarrgini-yinyung.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Ni-yamayn “Anu…bani-yunggaj nugurru nuu-jambarrgiiyn, yuga ana-Maṉngulg Mawurr wu-yanggi nugurri-wuy?”
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Nigaayung na-Paul ni-yamayn, “Wubani-yung yaga nambiimbara-ngambijgaa nugurraa, yangi yuga nambiimbara-ngambijgaa-yinyung?”
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Na-Paul nigaayung ni-yamayn, “Na-John waniimbara-ngambijgaa warra-wurru-wurruj, wugurru yamba wurru-wiḻibiḻingiyn anubanila anaaladi-wala. Anubani-yung na-John wani-magaa ‘Nugurru numbuu-jambarrgiiyn dagilu waḻyinyung ni-lhamarrii,’ ni-yamayn. Dagi-yung Jesus, na-nimuwaj-jung.” Dani-yung ni-yambini na-Paul.
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Wugurraayung wurraawanggini nigawi-nyinyung ana-lhaawu. Marri naagi-yung na-Paul waniimbara-ngambijgaa ngijang ni-malgaagijgiyn waadurru-yung-guy, wuu-jambarrgiiyn yamba na-Buunggawa-wuy na-Jesus-guy.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Na-Paul niwu-burriyn ana-marang wugurri-wuy. Ana-Maṉngulg Mawurr wu-dhirridangi wugurri-wuy. Marri wurru-yambini aynbaj ana-lhaagi. Marri wurru-yambini ana-lhaawu na-God-gala.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Warraawurru-yung warra-wurru-wurruj marang-aynjaabugij marang-aynjaabugij marri wini-wulawaa.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Anubani-yumbaa ngarraagi ngarraaḻirr-maṉngulg naagi-yung na-Paul ni-yanggi a-synagog-guy. Anaani ni-yamaa-wugij ni-yanggi, ni-wulaynbaj na-ḻabama. Naagi-yung ni-wurrij-baabara-mayn aḏaba, anubani-yumbaa ni-yambini warruburru-wuy warra-wurru-wurruj-guy. Ni-wij-burryuwini ana-lhaawu warruburru-yung-jinyung warru-mandag na-God-jinyung. “Numburru-jambarrgina,” ni-yamaa.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Warra-mulung-arrgi-yung warra-wurru-wurruj wuu-yina-baḏa-waḏaḏ-maa. Waari ambuu-jambarrgini. Wirriindirrangi ana-lhaawu manubama-yung-jinyung manaadi na-God-jinyung. Warra-magaa warra-wurru-wurruj-guy, “Aadanu ana-lhaawu waaladi,” wurru-yamaa. Na-Paul naagi-yung waniirruyn aḏaba. Yagu warruburru-yung wuu-jambarrgini-yinyung wurraanggarra-yanggi. Wurru-yanggi wubani a-wumurrng-guy, wu-mayini Tyrannus. Anubagu ni-waliyn, ni-wij-burryuwini malgarrawindi.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Anaani ni-waṉbini-yinyung wulawaa anaagalhal-aḻirr. Anubani-yung warraarrawindi warra-wurru-wurruj wurraawanggini anubani ana-lhaawu na-Buunggawa-yinyung. Warruburru wurru-burri-yinyung ana-Asia, warra-Jew marri warra-Greek.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Anubani-yung na-God ni-waṉbini yij-mamaaḻang, wu-waṉini, na-Paul ni-waṉbini-yinyung na-God-jinyung.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Naagi-yung na-Paul, manubama-yung mana-yaaḻi nima-waṉagaa-yinyung, wirrima-yarrijgini warruburru-wuy wurru-lhangurrngandi-yinyung, marri wurru-maṉdhini, marri anubani ana-man.gurrg wu-rabalangi, wanggaarru-magaa.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Anubanila-wala, warra-mulung-arrgi-yung warra-Jew, wurru-yangga-yanggi-yinyung aaynbaj a-lhal, wurraarra-yarraani-yinyung ana-man.gurrg warra-wurru-wurruj-gala. Anubani-yung wurru-yambini ana-muwaj na-Buunggawa na-Jesus-inyung, amburraarra-yarraani yungguyung ana-man.gurrg. Anubani-yung wurru-yamaa, “Anaani ngunu-yambina, man.gurrg, na-Buunggawa-yinyung na-Jesus-inyung ana-muwaj, anubani-yung na-Paul-inyung ni-yambini,” wurru-yamaa.
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Warraawurru-yung warra-waḻya-waḻya, marang-aynjaabugij marri wini-wulawaa. Naagi-yung na-ninyarra-yung, nubagi-yung niwu-narra-narrangi-yinyung na-priest-jung, na-nimuwaj-jung naadagi-yung Sceva, warraawurru-yung warra-miniwiyayung.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Anubani ana-man.gurrg wanggu-yambalmayn waadurru-yung wu-yamayn, “Nga-marrbuy na-Jesus, marri nga-marrbuy nubagi na-Paul, nugurru yanga-yangi yuga?” wu-yamayn ana-man.gurrg.
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Nubagi-yung wu-burri-rruj na-waḻyinyung-duj, ni-garrajiyn marri wani-bilhargayn. Naagi-yung ni-waḏa-waḏaḏ-bindiyung, wani-wini. Anubani-yung ni-lhuḏ-janggi, wani-warra-ngu-bilhargaa-yinyung. Anubanila wurru-man-jarramayn anubanila ana-wumurrng-gala. Wurru-numaaḏu marri wani-garra-ḻaḻaani mana-yaaḻi.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Warruburru-yung warra-wurru-wurruj ana-Ephesus-jinyung, warra-Jew marri warra-Greek, wurraawanggiiyn aadani-yung. Marri waadurru-yung wurru-ḏirrngawiiyn. Anubani wuu-yambiynjini na-Buunggawa na-Jesus-inyung, “Ni-runggal-windiyung,” wurru-yamayn.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Anubanila, mulung-arrgi-yung wuu-jambarrgini-yinyung wurru-yanggi, nga wirriij-garrarra-gaa anubani aniij-galaaladi wurru-waṉbini-yinyung anubani-yunggaj.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Waadurru-yung anu…bani-yunggaj wurru-waṉgalwini, aynba-gaynbaj-jinyung anubani wurru-waṉbini. Waadurru-yung wii-yarrijgini anuwagala ana-wubiba, nga wirri-muṉḏugaa. Anubanila wirri-nangaa. Warraawurru-yung warraarrawindi warra-wurru-wurruj wurraarranggaa. Waadurru-yung wirri-waṉagaa-yinyung anu-ṉuga anaani-yung 50000 anu-ṉuga, dani yaga ngirri-nayii yi-yiiḻi-yii-yinyung wu-ṉuga-yamaa.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Anubanila ana-lhaawu na-Buunggawa-yinyung wu-rajaarriyn. Wu-lhuḏ-janggi anaaynbaj-jinyung ana-lhaawu.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Anubanila-wala, ana-Maṉngulg Mawurr wu-yambini na-Paul-wuy. Marri ni-yamayn “Anaani ngaynjaarri buguni Macedonia-wuy marri yuuguni Achaia-wuy. Anubanila-wala aḏaba Jerusalem-guy. Anubanila-wala ngijang ngaynjaarri Rome-guy.” Dani-yung ni-yamaa.
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Naawiṉi wini-wulawaa waḻya-waa, naadagi wunu-maṉmangi-yinyung, na-nimuwaj-baa Timothy marri Erastus. Naadiṉi-yung wani-lharrgang Macedonia-wuy. Niga bagu wurrugu ni-burri Asia baḏag, ari ma-ngargu ni-yaay-yinyung.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Anubani-yumbaa warraawurru-yung wurru-wundi runggal-windiyung anubani-rruj ana-lhal, wudani-yung ana-lhaawu manubama-yung-jinyung manaadi na-Buunggawa-yinyung. Yaani wiijamaa.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Anubani-rruj ana-wumurrng wurru-mayini Ephesus, anubani-yunggaj mana-ṉuga ma-rabini yuwaagala aarrwar-wala. Anubagu wurru-nangaa marrya, wurru-wan.ngaa wungubal, ngarrubagi yungguyung ngarra-maṉinyung ngarra-Artemis, ngarra-ngarrimuwaj-jung. Naagi-yung waḻyinyung na-nimuwaj-jung Demetrius. Naagi-yung ni-mijgalmini, ngu-maṉdhangi yiibagi yiiḻi. Ngarraagi-yung ngu-maṉdhangi ngarrimalngujung ngarra-Artemis. Waṉagaa arrawindi anu-ṉuga, warruburru yungguyung warra-waḻya-waḻya wurru-mijgalmini-yinyung.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Wanii-gaḏiyn warruburru-wuy warra-mulung-arrgi-yung, wirringa-maṉdhangi-yinyung ngarra-yiiḻi. Anubagu ni-yamayn “Gurruwaj, nurru-marrbuy, ngirri-waṉagana arrawindi aḏaba anu-ṉuga, anaani ngurru-mijgalmina-wala.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Yagu na-Paul naadagi-yung wani-magana warraarraarrawindi warra-wurru-wurruj, anaani-rruj ana-Ephesus marri anubani anaaynbaj ana-lhal ana-Asia. Anubani wurru-jambarrgiiyn ana-lhaawu nigawi-nyinyung. Ngagurru ngirri-maṉdhangi-yinyung anaani ana-lhawadhawarra, ngagurri-nyinyung-mirri ana-marang, ni-yamana ‘Waari anaani-yung aniijgubulu-magaa.’
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Warra-wurru-wurruj ari amburraaḻamin-jamana ngagurru ngurru-mijgalmina anaani waaladi. Marri anubani ana-wumurrng ngarra-Artemis-inyung ari anggu-warrbidi-mang. Yagi ngi-runggal-mi ngijang ngi-malgaagijgi. Anaani-rruj ana-lhal ana-Asia warra-wurru-wurruj, marri anubani anaaynbaj-jinyung a-lhal wirringa-warraarriwana ngigawi, yagu ari ngi-warrbidi-mang.” Dani-yung ni-yambini na-Demetrius, wani-magaa.
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Warra-mulung-arrgi-yung warra-waḻya-waḻya wurraawanggini. Anubanila wuu-riyaldhiyn. Wurraaḏangi wurru-yamaa, “Ngarra-Artemis ana-Ephesus-jinyung ngaadagu ngi-runggal!”
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Maldhamurrug, warraarrawindi-lhangu warra-wurru-wurruj ana-Ephesus-jinyung, waadurru-yung wurraaḏangi. Marri naadiṉi-yung na-waḻya-waa warra-bilhargaa, warraarrgini, na-nimuwaj-baa Gaius marri Aristarchus. Naadiṉi-yung wurraanggarra-yanggi anubani-yunggaj na-Paul, anubanila ana-lhal Macedonia. Marri warra-garnyirrimba wurru-yanggi, wurraagulhaynjiyn wubani-wuy wuu-yamba-yambiynjini-wuy a-wumurrng.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Nigaayung na-Paul naagi-yung niwu-ngaynbandangi ani-yanggi ambani-magaa warruburru-wuy warra-wurru-wurruj. Yagu warruburru-yung wuu-jambarrgini-yinyung wunu-lhambang.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Marri warra-mulung-arrgi-yung warraawurru-yung wirri-narra-narrangi-yinyung anubani ana-lhal ana-Asia, wii-lharrgang lhaawu na-Paul-wuy. “Yagi nuṉḏumi anubuguni ana-wumurrng-guy,” wurru-yamayn.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Waadurru warra-mulung-arrgi-yung wugurru wurraaḏangi, yagu wugurraayunggaj warra-mulung-arrgi-yung wurru-mayaa anaaynbaj, wurraaḏangi. Waadurru wurru-waliynjini, wurraarraabaabaynjini. Waadurru warraarrawindi warra-wurru-wurruj wurru-maḻaḻadi wu-yaminggarrini ari wurru-burri.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Warra-Jew waadurru-yung wunu-magaa naadagi-yung na-Alexander ani-yambini yungguyung, ni-yanggi raga-ragij-guy, ni-lhaay. Warra-mulung-arrgi-yung warraarraarrawindi-rruj warra-wurru-wurruj, wurraaḻamin-jamayn “Ari naadagi-yung ni-waṉbini aladi.” Ni-lhangayn, marri ni-marang-ngangarawini nguynju yadhu amburru-muḏaḏbangi. Niwu-ngaynbandangi ambani-yambini warra-wurru-wurruj-guy, warruburru-yung-jinyung warra-Jew waari-yinyung amburru-waṉbini anaaladi.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Yagu waadurru-yung wugurru wunu-nguynju-gayn, “Ni-Jew naadagi-yung,” wurru-yamayn. Waari warra-ngaynbandangi warra-Jew-guy. Warraawurru-yung wurraaḏangi wurru-yamaa, “Ngarra-Artemis ana-Ephesus-jinyung, ngaadagu ngi-runggal!” Warraawurru-yung wurraaḏangi ngi-dhawawarumini ngarraaḻirr, ngi-wulawaa.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Naadagi-yung na-Town Clerk nigaayung ni-ḻaḻagiiyn. Waadurru-yung warra-wurru-wurruj wani-muḏaḏbijgayn. Ni-yamayn “Gurruwaj! Warra-wurru-wurruj ana-Ephesus-jinyung! Ngagurru ngurru-marrbuy ngarra-Artemis ngi-runggal. Warra-wurru-wurruj ngagurru ngirringa-narrii ana-wumurrng. Manubami-yung mana-ṉuga mana-runggal, ma-rabini yuwaagala aarrwar-wala.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Waari nimbi-rrawi anubani ana-runggal ana-lhaawu. Numburru-muḏaḏbang. Yagi nuu-yilg-bali.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Narra-yarrijgini warraawurru warra-waḻya-waḻya, warraawurru-yung waari ambirriiladi-yamawang anaani ana-Temple-Maṉngulg, marri waari ngaadagu ambirringaaladi-yamawang ngarra-Artemis.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Naadagu na-Demetrius marri nugurru warra-mulung-arrgi-yung nurru-mijgalmina, ari nurru-marrbuy aladi waadurru-yung wurru-waṉbini. Numburru-yaarri wubani-wuy wu-raba-radbidhaa-wuy, numbuu-yaarri buguni, nambarra-magana warruburru wirri-narra-narrii-yinyung, warra-proconsul. Nguynju yungguyung ambarra-nguynju-nguynjijgana, ari ambuu-lhajbiynjina wugurraajbaj.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Nugurru-maynji nimbirriij-ngaynbandii anaaynbaj, nimbirriij-burryuwina, numburru-muṉḏugana, wudani yaga nurru-waṉbina, nirriij-burryuwina nurru-muṉḏugana.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Manaama-yung-gala mana-magarrangaynji ana-yimbaj, warra-mulung-arrgi-yung ari ngaambambi-lhajbumana ngagurri-wuy. Manaama-yung mana-magarrangaynji ngirrima-maṉdhangi arrbidi.” Dani-yung ni-yambini na-Town Clerk.
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Anubanila, wani-lharrgang warra-wurru-wurruj, wurru-yanggi.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.