Atos 19
Ana-Maṉngulg Ana-Wubiba -- Anu-gadhuwa Ana-lhaawu (NUY) vs ARIB
1 Naagi-yung na-Apollos, anubagu ni-burri ana-lhal wu-mayini Corinth. Yiidagi-yung-duj yi-waḻirr, nigaayung na-Paul wubanilayung-baj a-lhal-wurraayung-baj ni-yanggi, yaajijila ramalila ni-yanggi. Ama-lhagayag-guy ni-yanggi yuuguni Ephesus-guy. Anubagu naagi na-Paul wani-lhangarrmayn wurru-wurruj, wuu-jambarrgini-yinyung.
1 E sucedeu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo tendo atravessado as regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 Ni-yamayn “Anu…bani-yunggaj nugurru nuu-jambarrgiiyn, yuga ana-Maṉngulg Mawurr wu-yanggi nugurri-wuy?”
2 perguntou-lhes: Recebestes vós o Espírito Santo quando crestes? Responderam-lhe eles: Não, nem sequer ouvimos que haja Espírito Santo.
3 Nigaayung na-Paul ni-yamayn, “Wubani-yung yaga nambiimbara-ngambijgaa nugurraa, yangi yuga nambiimbara-ngambijgaa-yinyung?”
3 Tornou-lhes ele: Em que fostes batizados então? E eles disseram: No batismo de João.
4 Na-Paul nigaayung ni-yamayn, “Na-John waniimbara-ngambijgaa warra-wurru-wurruj, wugurru yamba wurru-wiḻibiḻingiyn anubanila anaaladi-wala. Anubani-yung na-John wani-magaa ‘Nugurru numbuu-jambarrgiiyn dagilu waḻyinyung ni-lhamarrii,’ ni-yamayn. Dagi-yung Jesus, na-nimuwaj-jung.” Dani-yung ni-yambini na-Paul.
4 Mas Paulo respondeu: João administrou o batismo do arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que após ele havia de vir, isto é, em Jesus.
5 Wugurraayung wurraawanggini nigawi-nyinyung ana-lhaawu. Marri naagi-yung na-Paul waniimbara-ngambijgaa ngijang ni-malgaagijgiyn waadurru-yung-guy, wuu-jambarrgiiyn yamba na-Buunggawa-wuy na-Jesus-guy.
5 Quando ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Na-Paul niwu-burriyn ana-marang wugurri-wuy. Ana-Maṉngulg Mawurr wu-dhirridangi wugurri-wuy. Marri wurru-yambini aynbaj ana-lhaagi. Marri wurru-yambini ana-lhaawu na-God-gala.
6 Havendo-lhes Paulo imposto as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo, e falavam em línguas e profetizavam.
7 Warraawurru-yung warra-wurru-wurruj marang-aynjaabugij marang-aynjaabugij marri wini-wulawaa.
7 E eram ao todo uns doze homens.
8 Anubani-yumbaa ngarraagi ngarraaḻirr-maṉngulg naagi-yung na-Paul ni-yanggi a-synagog-guy. Anaani ni-yamaa-wugij ni-yanggi, ni-wulaynbaj na-ḻabama. Naagi-yung ni-wurrij-baabara-mayn aḏaba, anubani-yumbaa ni-yambini warruburru-wuy warra-wurru-wurruj-guy. Ni-wij-burryuwini ana-lhaawu warruburru-yung-jinyung warru-mandag na-God-jinyung. “Numburru-jambarrgina,” ni-yamaa.
8 Paulo, entrando na sinagoga, falou ousadamente por espaço de três meses, discutindo e persuadindo acerca do reino de Deus.
9 Warra-mulung-arrgi-yung warra-wurru-wurruj wuu-yina-baḏa-waḏaḏ-maa. Waari ambuu-jambarrgini. Wirriindirrangi ana-lhaawu manubama-yung-jinyung manaadi na-God-jinyung. Warra-magaa warra-wurru-wurruj-guy, “Aadanu ana-lhaawu waaladi,” wurru-yamaa. Na-Paul naagi-yung waniirruyn aḏaba. Yagu warruburru-yung wuu-jambarrgini-yinyung wurraanggarra-yanggi. Wurru-yanggi wubani a-wumurrng-guy, wu-mayini Tyrannus. Anubagu ni-waliyn, ni-wij-burryuwini malgarrawindi.
9 Mas, como alguns deles se endurecessem e não obedecessem, falando mal do Caminho diante da multidão, apartou-se deles e separou os discípulos, discutindo diariamente na escola de Tirano.
10 Anaani ni-waṉbini-yinyung wulawaa anaagalhal-aḻirr. Anubani-yung warraarrawindi warra-wurru-wurruj wurraawanggini anubani ana-lhaawu na-Buunggawa-yinyung. Warruburru wurru-burri-yinyung ana-Asia, warra-Jew marri warra-Greek.
10 Durou isto por dois anos; de maneira que todos os que habitavam na Ásia, tanto judeus como gregos, ouviram a palavra do Senhor.
11 Anubani-yung na-God ni-waṉbini yij-mamaaḻang, wu-waṉini, na-Paul ni-waṉbini-yinyung na-God-jinyung.
11 E Deus pelas mãos de Paulo fazia milagres extraordinários,
12 Naagi-yung na-Paul, manubama-yung mana-yaaḻi nima-waṉagaa-yinyung, wirrima-yarrijgini warruburru-wuy wurru-lhangurrngandi-yinyung, marri wurru-maṉdhini, marri anubani ana-man.gurrg wu-rabalangi, wanggaarru-magaa.
12 de sorte que lenços e aventais eram levados do seu corpo aos enfermos, e as doenças os deixavam e saíam deles os espíritos malignos.
13 Anubanila-wala, warra-mulung-arrgi-yung warra-Jew, wurru-yangga-yanggi-yinyung aaynbaj a-lhal, wurraarra-yarraani-yinyung ana-man.gurrg warra-wurru-wurruj-gala. Anubani-yung wurru-yambini ana-muwaj na-Buunggawa na-Jesus-inyung, amburraarra-yarraani yungguyung ana-man.gurrg. Anubani-yung wurru-yamaa, “Anaani ngunu-yambina, man.gurrg, na-Buunggawa-yinyung na-Jesus-inyung ana-muwaj, anubani-yung na-Paul-inyung ni-yambini,” wurru-yamaa.
13 Ora, também alguns dos exorcistas judeus, ambulantes, tentavam invocar o nome de Jesus sobre os que tinham espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus a quem Paulo prega.
14 Warraawurru-yung warra-waḻya-waḻya, marang-aynjaabugij marri wini-wulawaa. Naagi-yung na-ninyarra-yung, nubagi-yung niwu-narra-narrangi-yinyung na-priest-jung, na-nimuwaj-jung naadagi-yung Sceva, warraawurru-yung warra-miniwiyayung.
14 E os que faziam isto eram sete filhos de Ceva, judeu, um dos principais sacerdotes.
15 Anubani ana-man.gurrg wanggu-yambalmayn waadurru-yung wu-yamayn, “Nga-marrbuy na-Jesus, marri nga-marrbuy nubagi na-Paul, nugurru yanga-yangi yuga?” wu-yamayn ana-man.gurrg.
15 Respondendo, porém, o espírito maligno, disse: A Jesus conheço, e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Nubagi-yung wu-burri-rruj na-waḻyinyung-duj, ni-garrajiyn marri wani-bilhargayn. Naagi-yung ni-waḏa-waḏaḏ-bindiyung, wani-wini. Anubani-yung ni-lhuḏ-janggi, wani-warra-ngu-bilhargaa-yinyung. Anubanila wurru-man-jarramayn anubanila ana-wumurrng-gala. Wurru-numaaḏu marri wani-garra-ḻaḻaani mana-yaaḻi.
16 Então o homem, no qual estava o espírito maligno, saltando sobre eles, apoderou-se de dois e prevaleceu contra eles, de modo que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Warruburru-yung warra-wurru-wurruj ana-Ephesus-jinyung, warra-Jew marri warra-Greek, wurraawanggiiyn aadani-yung. Marri waadurru-yung wurru-ḏirrngawiiyn. Anubani wuu-yambiynjini na-Buunggawa na-Jesus-inyung, “Ni-runggal-windiyung,” wurru-yamayn.
17 E isto tornou-se conhecido de todos os que moravam em Éfeso, tanto judeus como gregos; e veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Anubanila, mulung-arrgi-yung wuu-jambarrgini-yinyung wurru-yanggi, nga wirriij-garrarra-gaa anubani aniij-galaaladi wurru-waṉbini-yinyung anubani-yunggaj.
18 E muitos dos que haviam crido vinham, confessando e revelando os seus feitos.
19 Waadurru-yung anu…bani-yunggaj wurru-waṉgalwini, aynba-gaynbaj-jinyung anubani wurru-waṉbini. Waadurru-yung wii-yarrijgini anuwagala ana-wubiba, nga wirri-muṉḏugaa. Anubanila wirri-nangaa. Warraawurru-yung warraarrawindi warra-wurru-wurruj wurraarranggaa. Waadurru-yung wirri-waṉagaa-yinyung anu-ṉuga anaani-yung 50000 anu-ṉuga, dani yaga ngirri-nayii yi-yiiḻi-yii-yinyung wu-ṉuga-yamaa.
19 Muitos também dos que tinham praticado artes mágicas ajuntaram os seus livros e os queimaram na presença de todos; e, calculando o valor deles, acharam que montava a cinqüenta mil moedas de prata.
20 Anubanila ana-lhaawu na-Buunggawa-yinyung wu-rajaarriyn. Wu-lhuḏ-janggi anaaynbaj-jinyung ana-lhaawu.
20 Assim a palavra do Senhor crescia poderosamente e prevalecia.
21 Anubanila-wala, ana-Maṉngulg Mawurr wu-yambini na-Paul-wuy. Marri ni-yamayn “Anaani ngaynjaarri buguni Macedonia-wuy marri yuuguni Achaia-wuy. Anubanila-wala aḏaba Jerusalem-guy. Anubanila-wala ngijang ngaynjaarri Rome-guy.” Dani-yung ni-yamaa.
21 Cumpridas estas coisas, Paulo propôs, em seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia, porque dizia: Depois de haver estado ali, é-me necessário ver também Roma.
22 Naawiṉi wini-wulawaa waḻya-waa, naadagi wunu-maṉmangi-yinyung, na-nimuwaj-baa Timothy marri Erastus. Naadiṉi-yung wani-lharrgang Macedonia-wuy. Niga bagu wurrugu ni-burri Asia baḏag, ari ma-ngargu ni-yaay-yinyung.
22 E, enviando à Macedônia dois dos que o auxiliavam, Timóteo e Erasto, ficou ele por algum tempo na Ásia.
23 Anubani-yumbaa warraawurru-yung wurru-wundi runggal-windiyung anubani-rruj ana-lhal, wudani-yung ana-lhaawu manubama-yung-jinyung manaadi na-Buunggawa-yinyung. Yaani wiijamaa.
23 Por esse tempo houve um não pequeno alvoroço acerca do Caminho.
24 Anubani-rruj ana-wumurrng wurru-mayini Ephesus, anubani-yunggaj mana-ṉuga ma-rabini yuwaagala aarrwar-wala. Anubagu wurru-nangaa marrya, wurru-wan.ngaa wungubal, ngarrubagi yungguyung ngarra-maṉinyung ngarra-Artemis, ngarra-ngarrimuwaj-jung. Naagi-yung waḻyinyung na-nimuwaj-jung Demetrius. Naagi-yung ni-mijgalmini, ngu-maṉdhangi yiibagi yiiḻi. Ngarraagi-yung ngu-maṉdhangi ngarrimalngujung ngarra-Artemis. Waṉagaa arrawindi anu-ṉuga, warruburru yungguyung warra-waḻya-waḻya wurru-mijgalmini-yinyung.
24 Porque certo ourives, por nome Demétrio, que fazia da prata miniaturas do templo de Diana, proporcionava não pequeno negócio aos artífices,
25 Wanii-gaḏiyn warruburru-wuy warra-mulung-arrgi-yung, wirringa-maṉdhangi-yinyung ngarra-yiiḻi. Anubagu ni-yamayn “Gurruwaj, nurru-marrbuy, ngirri-waṉagana arrawindi aḏaba anu-ṉuga, anaani ngurru-mijgalmina-wala.
25 os quais ele ajuntou, bem como os oficiais de obras semelhantes, e disse: Senhores, vós bem sabeis que desta indústria nos vem a prosperidade,
26 Yagu na-Paul naadagi-yung wani-magana warraarraarrawindi warra-wurru-wurruj, anaani-rruj ana-Ephesus marri anubani anaaynbaj ana-lhal ana-Asia. Anubani wurru-jambarrgiiyn ana-lhaawu nigawi-nyinyung. Ngagurru ngirri-maṉdhangi-yinyung anaani ana-lhawadhawarra, ngagurri-nyinyung-mirri ana-marang, ni-yamana ‘Waari anaani-yung aniijgubulu-magaa.’
26 e estais vendo e ouvindo que não é só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desviado muita gente, dizendo não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.
27 Warra-wurru-wurruj ari amburraaḻamin-jamana ngagurru ngurru-mijgalmina anaani waaladi. Marri anubani ana-wumurrng ngarra-Artemis-inyung ari anggu-warrbidi-mang. Yagi ngi-runggal-mi ngijang ngi-malgaagijgi. Anaani-rruj ana-lhal ana-Asia warra-wurru-wurruj, marri anubani anaaynbaj-jinyung a-lhal wirringa-warraarriwana ngigawi, yagu ari ngi-warrbidi-mang.” Dani-yung ni-yambini na-Demetrius, wani-magaa.
27 E não somente há perigo de que esta nossa profissão caia em descrédito, mas também que o templo da grande deusa Diana seja estimado em nada, vindo mesmo a ser destituída da sua majestade aquela a quem toda a Ásia e o mundo adoram.
28 Warra-mulung-arrgi-yung warra-waḻya-waḻya wurraawanggini. Anubanila wuu-riyaldhiyn. Wurraaḏangi wurru-yamaa, “Ngarra-Artemis ana-Ephesus-jinyung ngaadagu ngi-runggal!”
28 Ao ouvirem isso, encheram-se de ira, e clamavam, dizendo: Grande é a Diana dos efésios!
29 Maldhamurrug, warraarrawindi-lhangu warra-wurru-wurruj ana-Ephesus-jinyung, waadurru-yung wurraaḏangi. Marri naadiṉi-yung na-waḻya-waa warra-bilhargaa, warraarrgini, na-nimuwaj-baa Gaius marri Aristarchus. Naadiṉi-yung wurraanggarra-yanggi anubani-yunggaj na-Paul, anubanila ana-lhal Macedonia. Marri warra-garnyirrimba wurru-yanggi, wurraagulhaynjiyn wubani-wuy wuu-yamba-yambiynjini-wuy a-wumurrng.
29 A cidade encheu-se de confusão, e todos à uma correram ao teatro, arrebatando a Gaio e a Aristarco, macedônios, companheiros de Paulo na viagem.
30 Nigaayung na-Paul naagi-yung niwu-ngaynbandangi ani-yanggi ambani-magaa warruburru-wuy warra-wurru-wurruj. Yagu warruburru-yung wuu-jambarrgini-yinyung wunu-lhambang.
30 Querendo Paulo apresentar-se ao povo, os discípulos não lho permitiram.
31 Marri warra-mulung-arrgi-yung warraawurru-yung wirri-narra-narrangi-yinyung anubani ana-lhal ana-Asia, wii-lharrgang lhaawu na-Paul-wuy. “Yagi nuṉḏumi anubuguni ana-wumurrng-guy,” wurru-yamayn.
31 Também alguns dos asiarcas, sendo amigos dele, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse a ir ao teatro.
32 Waadurru warra-mulung-arrgi-yung wugurru wurraaḏangi, yagu wugurraayunggaj warra-mulung-arrgi-yung wurru-mayaa anaaynbaj, wurraaḏangi. Waadurru wurru-waliynjini, wurraarraabaabaynjini. Waadurru warraarrawindi warra-wurru-wurruj wurru-maḻaḻadi wu-yaminggarrini ari wurru-burri.
32 Uns, pois, gritavam de um modo, outros de outro; porque a assembléia estava em confusão, e a maior parte deles nem sabia por que causa se tinham ajuntado.
33 Warra-Jew waadurru-yung wunu-magaa naadagi-yung na-Alexander ani-yambini yungguyung, ni-yanggi raga-ragij-guy, ni-lhaay. Warra-mulung-arrgi-yung warraarraarrawindi-rruj warra-wurru-wurruj, wurraaḻamin-jamayn “Ari naadagi-yung ni-waṉbini aladi.” Ni-lhangayn, marri ni-marang-ngangarawini nguynju yadhu amburru-muḏaḏbangi. Niwu-ngaynbandangi ambani-yambini warra-wurru-wurruj-guy, warruburru-yung-jinyung warra-Jew waari-yinyung amburru-waṉbini anaaladi.
33 Então tiraram dentre a turba a Alexandre, a quem os judeus impeliram para a frente; e Alexandre, acenando com a mão, queria apresentar uma defesa ao povo.
34 Yagu waadurru-yung wugurru wunu-nguynju-gayn, “Ni-Jew naadagi-yung,” wurru-yamayn. Waari warra-ngaynbandangi warra-Jew-guy. Warraawurru-yung wurraaḏangi wurru-yamaa, “Ngarra-Artemis ana-Ephesus-jinyung, ngaadagu ngi-runggal!” Warraawurru-yung wurraaḏangi ngi-dhawawarumini ngarraaḻirr, ngi-wulawaa.
34 Mas quando perceberam que ele era judeu, todos a uma voz gritaram por quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Naadagi-yung na-Town Clerk nigaayung ni-ḻaḻagiiyn. Waadurru-yung warra-wurru-wurruj wani-muḏaḏbijgayn. Ni-yamayn “Gurruwaj! Warra-wurru-wurruj ana-Ephesus-jinyung! Ngagurru ngurru-marrbuy ngarra-Artemis ngi-runggal. Warra-wurru-wurruj ngagurru ngirringa-narrii ana-wumurrng. Manubami-yung mana-ṉuga mana-runggal, ma-rabini yuwaagala aarrwar-wala.
35 Havendo o escrivão conseguido apaziguar a turba, disse: Varões efésios, que homem há que não saiba que a cidade dos efésios é a guardadora do templo da grande deusa Diana, e da imagem que caiu de Júpiter?
36 Waari nimbi-rrawi anubani ana-runggal ana-lhaawu. Numburru-muḏaḏbang. Yagi nuu-yilg-bali.
36 Ora, visto que estas coisas não podem ser contestadas, convém que vos aquieteis e nada façais precipitadamente.
37 Narra-yarrijgini warraawurru warra-waḻya-waḻya, warraawurru-yung waari ambirriiladi-yamawang anaani ana-Temple-Maṉngulg, marri waari ngaadagu ambirringaaladi-yamawang ngarra-Artemis.
37 Porque estes homens que aqui trouxestes, nem são sacrílegos nem blasfemadores da nossa deusa.
38 Naadagu na-Demetrius marri nugurru warra-mulung-arrgi-yung nurru-mijgalmina, ari nurru-marrbuy aladi waadurru-yung wurru-waṉbini. Numburru-yaarri wubani-wuy wu-raba-radbidhaa-wuy, numbuu-yaarri buguni, nambarra-magana warruburru wirri-narra-narrii-yinyung, warra-proconsul. Nguynju yungguyung ambarra-nguynju-nguynjijgana, ari ambuu-lhajbiynjina wugurraajbaj.
38 Todavia, se Demétrio e os artífices que estão com ele têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos e há procônsules: que se acusem uns aos outros.
39 Nugurru-maynji nimbirriij-ngaynbandii anaaynbaj, nimbirriij-burryuwina, numburru-muṉḏugana, wudani yaga nurru-waṉbina, nirriij-burryuwina nurru-muṉḏugana.
39 E se demandais alguma outra coisa, averiguar-se-á em legítima assembléia.
40 Manaama-yung-gala mana-magarrangaynji ana-yimbaj, warra-mulung-arrgi-yung ari ngaambambi-lhajbumana ngagurri-wuy. Manaama-yung mana-magarrangaynji ngirrima-maṉdhangi arrbidi.” Dani-yung ni-yambini na-Town Clerk.
40 Pois até corremos perigo de sermos acusados de sedição pelos acontecimentos de hoje, não havendo motivo algum com que possamos justificar este ajuntamento.
41 Anubanila, wani-lharrgang warra-wurru-wurruj, wurru-yanggi.
41 E, tendo dito isto, despediu a assembléia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.