Mateus 13
Mama Kuurrku Wangka (NTJ) vs VC
1 Nyangka tjirntu palunyangkartu Tjiitjalu ngurra wantirra mapitjangu kapi kantilykutu. Palunyalu nyinakatirralpi-tjananya tjukurrpa watjaranytja.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Nyangka-ya yarnangu minga-mingalu parrangururrtjunu kanyiranytja. Nyangka pakaralpi pawurrpangka tatirnu nyinarranytja. Nyangka-ya yarnangu pirninya kapi kantilywana ngaralanytja.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Nyangka-tjananya tjukurrpa kamparntalpa pirni watjaranytja. “Kulila-ya ngaanya. Wati ngaalu yanu yurninypa parrawarnirranytja manta tjawarnu wantitjalu.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Tjiinya warnirranyangka yurninypa kutjupatjarra-ya punkarnu yiwarrangka. Nyangka tjurlpulu-ya pitjangu ngalangu wiyarnu.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Nyangka-ya yurninypa kutjupatjarranya punkarnu manta purlitjarrangka. Nyangka yukiri waarrpungu pakarnu tjiinyamarntu manta kurlunypa ngaralanyangka.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Nyangka tjirntulu pakaralpi kampangu pikirnu. Tjiinyamarntu-ya marrpuri lingkirrtu walatjunkutjamunurtu.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Nyangka yurninypa kutjupatjarranya-ya punkarnu tjilka-tjilka ngarapayingka. Nyangka tjilka-tjilkalu pakaralpi yukiri yangatjunu kanyiranytja. Nyangka purtu pakara purlkarringkulanytja.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Nyangka yurninypa kutjupatjarranya-ya punkarnu manta walykumunungka. Nyangka yukiri pakaralpi purlkarringu. Palunyalu mirrkatjarrarringu. Nyangka kutjupatjarralu-ya purlkanya mularrpa kanyirnu. Nyangka kutjupatjarralu-ya purlka-purlka kanyirnu. Nyangka kutjupatjarralu-ya mirrka kurlunypa kanyirnu.”
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Nyangka-tjananya Tjiitjalu watjarnu, “Yuwa, kuliralpi-ya ruukulinma tjurrkurlmara kulilkitjalu.”
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Nyangka-ya wanalpayi pirnilu pitjangu Tjiitjanya tjapirnu, “Nyaaku-tjananyan tjukurrpa kamparntara watjalpayi?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Nyangka Tjiitjalu watjarnu, “Mama Kuurrtu-tjananyanta wangka kumpiltatja watjalku yartakanku tjiinya-tjananyanta puurrarringkula kanyilkitjalu. Nyangka-ya kutjupatjarralu tjukurrpa kamparntalpakutju kulira.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Tjinguru kutjupanya ngayuku wangkaku nintirringku. Wiya, Mama Kuurrtu-lu puru yirringkanku. Nyangka nintipukarriku. Nyangka-tjinguru kutjupanya nintirringkukitjamunu. Wiya, Mama Kuurrtu-lu pina kuwartjingalku. Nyangka ngurrparriku nyinama.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Tjiinya yarnangu pirninya-tjananyarna tjukurrpa kamparntara watjara tjiinyamarntu-ya rawalu kuliranytjatjanulu purtu tjurrkurlmara kuliranyangka.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Tjiinya palunyanguru wangka nyarra Yatjayalu kutjulpirtu watjarnu wantitjanya yartakarringu. Wangka palunyanya ngaapirinypa,
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Tjiinya-ya pina tjuturringkutjalu kulilkitjamunu.
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Nyangka Tjiitjalu wanalpayi pirningka watjarnu, “Walykumunulu-yan nyakula puru kulira.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Tjiinya kutjulpirtulpi-ya Mama Kuurrku wangka kulira tjakultjunkupayinya puru tjukarurru nyinapayi pirninya-ya purtu mukurringkulanytja nyakukitja ngaa-yan kuwarri nyakula, palunyanya. Puru-ya purtu mukurringkulanytja kulilkitja ngaa-yan kuwarri kulira, palunyanya.”
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Nyangka Tjiitjalu-tjananya watjarnu, “Kulila-ya. Tjukurrpa yurninytjarra-tjananyarnanta watjalku yartakanku.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Yarnangu kutjupatjarra-ya tjiinya yurninypa yiwarrangka punkarnu, palunyapirinypa. Tjiinya-ya tjukurrpa kulilku Mama Kuurrnga-tjanampa puurrarringkutjanya. Palunyalu-ya purtu kulilku. Palunyangka Tjayitintu-tjananya pitjaku pina kuwartjingalku. Nyangkalta-ya watatjarriku.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Nyangka yarnangu kutjupatjarranya-ya tjiinya yurninypa purlitjarrangka punkarnu, palunyapirinypa. Tjiinya-ya tjukurrpa kuliralpi pukurlarriku.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Palunyalu-ya mula-mulalu kurrurnta tjarrpatjunkutjamaaltu wantiku. Palunyalu-tjinguru-ya tjirturu-tjirtururriku. Puru-tjinguru-ya pikatjarrarriku. Tjinguru-tjananya yanyanarringama wanaranyangka-ya. Nyangkalta-ya wanantjamaalarriku.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Nyangka-ya yarnangu kutjupatjarranya tjiinya yurninypa tjilka-tjilkangka punkarnu, palunyapirinypa. Tjiinya-ya tjukurrpa kuliralpi mula-mularriku. Palunyalu-ya wanaranytjalu tirtu kulinma mantangkatjaku. Nyangka tjimarrilu puru yulytja walykumunulu-tjananya kuwartjingalku. Nyangka-ya Mama Kuurrku wangkaku watatjarriku. Palunyalu-ya waarka walykumunu palyalkitjamunu.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Nyangka yarnangu kutjupatjarranya-ya tjiinya yurninypa manta walykumunungka punkarnu, palunyapirinypa. Tjiinya-ya tjukurrpa kuliralpi mula-mularriku. Palunyalulta-ya Mama Kuurrku waarka palyanma. Tjiinya-ya kutjupatjarralu kurlunypa palyanma. Nyangka-ya kutjupatjarralu purlka-purlka palyanma. Nyangka-ya kutjupatjarralu purlkanya mularrpa palyanma.”
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Nyangka puru Tjiitjalu-tjananya tjukurrpa kamparntalpa watjaranytja, “Mama Kuurrnga puurrarriku nyinarranyangka ngaapirinypa ngaraku. Tjiinya wati ngaalu yurninypa walykumunu parrawarnirrayirnu wantingu manta tjawarnu wantitjalu.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Nyangka mungangka yarnangu pirninya-ya kunkunpa ngarrirranytja. Nyangka wati yanyan-yanyantu pitjangu yurninypa kutjupa parrawarnirrayirnu wantingu. Palunyalu wantirra yanu.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Nyangka wiirpa pakarnu mirrkatjarrarringu. Nyangka yukiri palyamunutarrartu pakarnu ngaralanytja.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Nyangka waarka palyalpayi pirnilu-ya nyakulalpi pitjangu watjarnu, ‘Puurr, wanytjanguru yukiri palyamunu ngaanya pakarnu ngarala? Tjiinyanykan yurninypa walykumunukutju parrawarningu wantingu.’
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Nyangka watjarnu, ‘Wiya-tjinguru wati kutjupalu yanyan-yanyantu pitjangu parrawarnirranytja.’ Nyangka-ya tjapirnu, ‘Yukiri palyamunu-munta-latju warrpulku warniku?’
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Nyangka watjarnu, ‘Wiya, warrpuntjamaaltu-ya wanti tjiinya-yan wiirpatarrartu warrpultjakutarra.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Wampaka-ya wanti nyangka ngarama. Nyangkayi wiirpa ngara yurnmirriwa. Nyangkalta-rna mirrka yurralpayi pirninya watjalku ngarnmanytju-ya yukiri palyamunu warrpura kapurtunkutjaku palunyalu tilira tjunkutjaku. Palunyalu-rna watjalku mirrka wiirpa-ya yurrara yiwarla mirrka tjunkupayingka tjarrpatjunkutjaku.’”
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tjukurrpa kamparntalpa puru watjarnu, “Mama Kuurrnga puurrarriku nyinarranyangka ngaapirinypa ngaraku. Tjiinyakurlu watilu yurninypa kurlunypa kati mantangka tjawala tjurra.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Nyangkakurlu yurninytjanu pakala. Palunyalukurlu purlkarringkulalpi purlkurnpa purlkanya ngarama. Nyangkakurlu tjurlpu kutjupa-kutjupalu-ya pitja manngu palyala nyinama, palunyapirinypa.”
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tjukurrpa kutjupanya watjarnu, “Tjiinya Mama Kuurrnga puurrarriku nyinarranyangka ngaapirinypa ngaraku. Tjiinyakurlu tjurltu-tjurltu kurlunypa tjutila purlakarra purlkanyangka. Nyangka tarlturriwa ngarama, palunyapirinypa.”
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Nyangka Tjiitjalu yarnangu pirningka-tjananya tjukurrpa kamparntalpakutju watjalpayi. Tjukurrpa kutjupa-tjananya watjantjamaaltu wantipayi.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Tjiinya palunyanguru wangka nyarra Mama Kuurrku wangka kulira tjakultjunkupayilu kutjulpirtu watjarnu wantitjanya yartakarringu. Wangka palunyanya ngaapirinypa,
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Nyangka Tjiitjalu-tjananya yarnangu pirninya wantirra mapitjangu ngurrangka tjarrpangu. Nyangka palunyaku wanalpayi pirnilu-ya tjarrparralpi watjarnu, “Watjala-lanyatju yartakarra tjukurrpa yukiri palyamunutjarranya.”
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Nyangka Tjiitjalu watjarnu, “Ngayulu-rna Katja Yarnangurrinytjanya tjiinya yurninypa walykumunu parrawarnipayinyapirinypa.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Nyangka manta lipi tjiinya manta tjawarnu wantitjanyapirinypa. Nyangka-ya yarnangu pirni nyarra Mama Kuurrtu puurrarringu kanyira, palunyanya-ya yurninypa walykumunupirinypa. Nyangka-ya yarnangu pirni nyarra Tjayitintu kanyira, palunyanya-ya yukiri palyamunupirinypa.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Nyangka mamu tjiinya wati nyarra yanyan-yanyantu yurninypa kutjupa parrawarningu, palunyapirinypa. Nyangka yayintjulpa pirninya-ya tjiinya mirrka yurrara kapurtunkupayinyapirinypa. Tjiinya manta yilkaritarra wiyarringkunyangka-ya yarnangu palyamunu pirninya warungka tjarrpatjunku.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Tjiinyakurlu yukiri palyamunu yurraralpi tilila tjurra. Palunyapirinymanku-ya ngula manta yilkaritarra wiyarringkunyangka.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Tjiinya-rna Katja Yarnangurrinytjalu yayintjulpa pirninya witulku. Nyangka-ya yanku yarnangu palyamunu palyalpayi pirninya puru yarnangu piwarrtjingalpayi pirninya kapurtunku kanyilku.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Palunyalu-tjananya waru purlkanyangka warniku tjarrpatjunku. Nyangka-ya purtu kulira yulama.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Nyangka Mama Kuurrtu-tjananya tjukarurru nyinapayi pirninya miranykanyinma palunyaku ngurra walykumunungka. Nyangka-ya tili walykumunupirinypa nyinama. Tjiinyakurlu tjirntulu yartakara kanyinma, palunyapirinypa. Yuwa, kuliralpi-ya ruukulinma tjurrkurlmara kulilkitjalu.”
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tjukurrpa kutjupa puru watjarnu, “Tjiinya Mama Kuurrnga puurrarriku nyinarranyangka ngaapirinypa ngaraku. Tjiinyakurlu purli walykumunu pirni puru tjimarri pirni manta kaninytjarra ngarrima kutjupalu kumpitjunu wantinyangka. Nyangkakurlu wati kutjupalu pitja ngurrpalu nyawa ngarrirranyangka. Palunyalukurlu nyakulalpi marlakulu tjutura wantirra yarra. Palunyalukurlu yarra palunyaku yulytja pirninyartu pukurltu nintila wiyala tjimarrikitjalu. Palunyalukurlu tjimarri palunyanya mantjiralpi manta nyarra purli walykumunutjarra payipuwa, palunyapirinypa.”
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tirtu watjaranytja, “Puru Mama Kuurrnga puurrarriku nyinarranyangka ngaapirinypa ngaraku. Tjiinyakurlu watilu yiwarla kutjupa-kutjupangka yarra parranyangama purli walykumunu payipungkukitjalu.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Palunyalukurlu nyawa purli walykumunu mularrpa. Palunyalukurlu mapitja palunyaku yulytja pirninyartu nintila wiyala tjimarrikitjalu. Palunyalu pitja purli walykumununyalta payipuwa, palunyapirinypa.”
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tirtu watjaranytja, “Mama Kuurrnga puurrarriku nyinarranyangka ngaapirinypa ngaraku. Tjiinyakurlu wati pirnilu-ya purturru marapuulpirinypa kapingka warni. Nyangkakurlu kuka kapingkatja kutjupa-kutjupa pirni tjarrpa.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Nyangkakurlu wati palunyalu-ya yilara kati mantakutu. Palunyalukurlu-ya walykumunu pirninya tjarrara pakirrpangka tjunama. Palunyalu-ya palyamunu pirninya warni.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Palunyapirinypa ngaraku manta yilkaritarra wiyarrinyangka. Tjiinya-ya yayintjulpa pirnilu yanku nyaku yarnangu palyamunu puru walykumunu pirninya lurrtjurtu nyinarranyangka. Palunyalu-tjananya palyamunu pirninya kapurturalpi
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 waru purlkanyangka warniku tjarrpatjunku. Nyangka-ya purtu kulira yulama.”
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Nyangka Tjiitjalu-tjananya wanalpayi 12-ta watjarnu, “Tjukurrpa palunyatjinnga-munta-yan tjurrkurltu kulira?”
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Nyangka watjarnu, “Tjinguru Mawutjaku wangka nintipungkupayilu kulilku tjukurrpa Mama Kuurrnga puurrarringu nyinarranytjanya. Palunyalu nintirringama. Wiya, tjukurrpa kutjulpingkatjanya puru walykungkatjanya watjalku yartakanku. Tjiinyakurlu puurrpa yiwarlangkatjalunku yulytja kutjulpingkatjanya puru walykungkatjanya mantjiralpi nintitjurra, palunyapirinypa.”
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Tjiitjalu tjukurrpa watjara-wanarnu wiyarringu. Palunyalu ngurra palunyanya wantirra yanu.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Pitjalayirnu ngurra yungarraku parrapitjangu. Palunyalu tjurrtjungka tjarrparralpi-tjananya nyinarra nintipungkulanytja. Nyangka-ya kuliralpi kata paarnarrarnu. Palunyalu-yanku ngaparrku watjaranytja, “Wiya, nganalu-lu nintipungu? Tjiinya ninti purlkanya mularrpa. Puru yaaltjilunyka yayirninytjulu kutjupa-kutjupa palyara?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Wiyalpinyu wati nyarra yiwarla palyalpayiku katja? Nyangka palunyaku ngunytjulpinykanyu Mirinya? Nyangka-raya marlanypirti Tjayiminya, Tjawutjanya, Tjayimannga, Tjuutanya nyinarra.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Puru-raya nyarrumpa pirninya ngurra ngaangka nyinarra. Nyangka wanytjangkanyka nintipukarringu?”
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Tjiinya-ya Tjiitjaku mula-mularringkutjamaaltu wantingu.
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Nyangka ngurra palunyangka Tjiitjalu pikatjarra pirninya yayirninytjulu wankaranytjamunurtu. Tjiinya marnkurr-marnkurrpa wankarnu mularrkulintjamunungka-ya.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.