Mateus 13
Mama Kuurrku Wangka (NTJ) vs NVT
1 Nyangka tjirntu palunyangkartu Tjiitjalu ngurra wantirra mapitjangu kapi kantilykutu. Palunyalu nyinakatirralpi-tjananya tjukurrpa watjaranytja.
1 Mais tarde, naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e sentou-se à beira-mar.
2 Nyangka-ya yarnangu minga-mingalu parrangururrtjunu kanyiranytja. Nyangka pakaralpi pawurrpangka tatirnu nyinarranytja. Nyangka-ya yarnangu pirninya kapi kantilywana ngaralanytja.
2 Logo, uma grande multidão se juntou ao seu redor. Então ele entrou num barco, sentou-se e ensinou o povo que permanecia na praia.
3 Nyangka-tjananya tjukurrpa kamparntalpa pirni watjaranytja. “Kulila-ya ngaanya. Wati ngaalu yanu yurninypa parrawarnirranytja manta tjawarnu wantitjalu.
3 Jesus contou várias parábolas, como esta: “Um lavrador saiu para semear.
4 Tjiinya warnirranyangka yurninypa kutjupatjarra-ya punkarnu yiwarrangka. Nyangka tjurlpulu-ya pitjangu ngalangu wiyarnu.
4 Enquanto espalhava as sementes pelo campo, algumas caíram à beira do caminho, e as aves vieram e as comeram.
5 Nyangka-ya yurninypa kutjupatjarranya punkarnu manta purlitjarrangka. Nyangka yukiri waarrpungu pakarnu tjiinyamarntu manta kurlunypa ngaralanyangka.
5 Outras sementes caíram em solo rochoso e, não havendo muita terra, germinaram rapidamente,
6 Nyangka tjirntulu pakaralpi kampangu pikirnu. Tjiinyamarntu-ya marrpuri lingkirrtu walatjunkutjamunurtu.
6 mas as plantas logo murcharam sob o calor do sol e secaram, pois não tinham raízes profundas.
7 Nyangka yurninypa kutjupatjarranya-ya punkarnu tjilka-tjilka ngarapayingka. Nyangka tjilka-tjilkalu pakaralpi yukiri yangatjunu kanyiranytja. Nyangka purtu pakara purlkarringkulanytja.
7 Outras sementes caíram entre espinhos, que cresceram e sufocaram os brotos.
8 Nyangka yurninypa kutjupatjarranya-ya punkarnu manta walykumunungka. Nyangka yukiri pakaralpi purlkarringu. Palunyalu mirrkatjarrarringu. Nyangka kutjupatjarralu-ya purlkanya mularrpa kanyirnu. Nyangka kutjupatjarralu-ya purlka-purlka kanyirnu. Nyangka kutjupatjarralu-ya mirrka kurlunypa kanyirnu.”
8 Ainda outras caíram em solo fértil e produziram uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada.
9 Nyangka-tjananya Tjiitjalu watjarnu, “Yuwa, kuliralpi-ya ruukulinma tjurrkurlmara kulilkitjalu.”
9 Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”.
10 Nyangka-ya wanalpayi pirnilu pitjangu Tjiitjanya tjapirnu, “Nyaaku-tjananyan tjukurrpa kamparntara watjalpayi?”
10 Os discípulos vieram e lhe perguntaram: “Por que o senhor usa parábolas quando fala ao povo?”.
11 Nyangka Tjiitjalu watjarnu, “Mama Kuurrtu-tjananyanta wangka kumpiltatja watjalku yartakanku tjiinya-tjananyanta puurrarringkula kanyilkitjalu. Nyangka-ya kutjupatjarralu tjukurrpa kamparntalpakutju kulira.
11 Ele respondeu: “A vocês é permitido entender os segredos do reino dos céus, mas a outros não.
12 Tjinguru kutjupanya ngayuku wangkaku nintirringku. Wiya, Mama Kuurrtu-lu puru yirringkanku. Nyangka nintipukarriku. Nyangka-tjinguru kutjupanya nintirringkukitjamunu. Wiya, Mama Kuurrtu-lu pina kuwartjingalku. Nyangka ngurrparriku nyinama.
12 Pois ao que tem, mais lhe será dado, e terá em grande quantia; mas do que nada tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Tjiinya yarnangu pirninya-tjananyarna tjukurrpa kamparntara watjara tjiinyamarntu-ya rawalu kuliranytjatjanulu purtu tjurrkurlmara kuliranyangka.
13 É por isso que uso parábolas: eles olham, mas não veem; escutam, mas não ouvem nem entendem.
14 Tjiinya palunyanguru wangka nyarra Yatjayalu kutjulpirtu watjarnu wantitjanya yartakarringu. Wangka palunyanya ngaapirinypa,
14 “Cumpre-se, desse modo, a profecia de Isaías que diz: ‘Quando ouvirem o que digo, não entenderão. Quando virem o que faço, não compreenderão.
15 Tjiinya-ya pina tjuturringkutjalu kulilkitjamunu.
15 Pois o coração deste povo está endurecido; ouvem com dificuldade e têm os olhos fechados, de modo que seus olhos não veem, e seus ouvidos não ouvem, e seu coração não entende, e não se voltam para mim, nem permitem que eu os cure’.
16 Nyangka Tjiitjalu wanalpayi pirningka watjarnu, “Walykumunulu-yan nyakula puru kulira.
16 “Felizes, porém, são seus olhos, pois eles veem; e seus ouvidos, pois eles ouvem.
17 Tjiinya kutjulpirtulpi-ya Mama Kuurrku wangka kulira tjakultjunkupayinya puru tjukarurru nyinapayi pirninya-ya purtu mukurringkulanytja nyakukitja ngaa-yan kuwarri nyakula, palunyanya. Puru-ya purtu mukurringkulanytja kulilkitja ngaa-yan kuwarri kulira, palunyanya.”
17 Eu lhes digo a verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês têm visto e ouvir o que vocês têm ouvido, mas não puderam.
18 Nyangka Tjiitjalu-tjananya watjarnu, “Kulila-ya. Tjukurrpa yurninytjarra-tjananyarnanta watjalku yartakanku.
18 “Agora, ouçam a explicação da parábola sobre o lavrador que saiu para semear.
19 Yarnangu kutjupatjarra-ya tjiinya yurninypa yiwarrangka punkarnu, palunyapirinypa. Tjiinya-ya tjukurrpa kulilku Mama Kuurrnga-tjanampa puurrarringkutjanya. Palunyalu-ya purtu kulilku. Palunyangka Tjayitintu-tjananya pitjaku pina kuwartjingalku. Nyangkalta-ya watatjarriku.
19 As sementes que caíram à beira do caminho representam os que ouvem a mensagem sobre o reino e não a entendem. Então o maligno vem e arranca a semente que foi lançada em seu coração.
20 Nyangka yarnangu kutjupatjarranya-ya tjiinya yurninypa purlitjarrangka punkarnu, palunyapirinypa. Tjiinya-ya tjukurrpa kuliralpi pukurlarriku.
20 As que caíram no solo rochoso representam aqueles que ouvem a mensagem e, sem demora, a recebem com alegria.
21 Palunyalu-ya mula-mulalu kurrurnta tjarrpatjunkutjamaaltu wantiku. Palunyalu-tjinguru-ya tjirturu-tjirtururriku. Puru-tjinguru-ya pikatjarrarriku. Tjinguru-tjananya yanyanarringama wanaranyangka-ya. Nyangkalta-ya wanantjamaalarriku.
21 Contudo, uma vez que não têm raízes profundas, não duram muito. Assim que enfrentam problemas ou são perseguidos por causa da mensagem, cedo desanimam.
22 Nyangka-ya yarnangu kutjupatjarranya tjiinya yurninypa tjilka-tjilkangka punkarnu, palunyapirinypa. Tjiinya-ya tjukurrpa kuliralpi mula-mularriku. Palunyalu-ya wanaranytjalu tirtu kulinma mantangkatjaku. Nyangka tjimarrilu puru yulytja walykumunulu-tjananya kuwartjingalku. Nyangka-ya Mama Kuurrku wangkaku watatjarriku. Palunyalu-ya waarka walykumunu palyalkitjamunu.
22 As que caíram entre os espinhos representam outros que ouvem a mensagem, mas logo ela é sufocada pelas preocupações desta vida e pela sedução da riqueza, de modo que não produzem fruto.
23 Nyangka yarnangu kutjupatjarranya-ya tjiinya yurninypa manta walykumunungka punkarnu, palunyapirinypa. Tjiinya-ya tjukurrpa kuliralpi mula-mularriku. Palunyalulta-ya Mama Kuurrku waarka palyanma. Tjiinya-ya kutjupatjarralu kurlunypa palyanma. Nyangka-ya kutjupatjarralu purlka-purlka palyanma. Nyangka-ya kutjupatjarralu purlkanya mularrpa palyanma.”
23 E as que caíram em solo fértil representam os que ouvem e entendem a mensagem e produzem uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada”.
24 Nyangka puru Tjiitjalu-tjananya tjukurrpa kamparntalpa watjaranytja, “Mama Kuurrnga puurrarriku nyinarranyangka ngaapirinypa ngaraku. Tjiinya wati ngaalu yurninypa walykumunu parrawarnirrayirnu wantingu manta tjawarnu wantitjalu.
24 Esta foi outra parábola que Jesus contou: “O reino dos céus é como um agricultor que semeou boas sementes em seu campo.
25 Nyangka mungangka yarnangu pirninya-ya kunkunpa ngarrirranytja. Nyangka wati yanyan-yanyantu pitjangu yurninypa kutjupa parrawarnirrayirnu wantingu. Palunyalu wantirra yanu.
25 Enquanto os servos dormiam, seu inimigo veio, semeou joio no meio do trigo e foi embora.
26 Nyangka wiirpa pakarnu mirrkatjarrarringu. Nyangka yukiri palyamunutarrartu pakarnu ngaralanytja.
26 Quando a plantação começou a crescer, o joio também cresceu.
27 Nyangka waarka palyalpayi pirnilu-ya nyakulalpi pitjangu watjarnu, ‘Puurr, wanytjanguru yukiri palyamunu ngaanya pakarnu ngarala? Tjiinyanykan yurninypa walykumunukutju parrawarningu wantingu.’
27 “Os servos do agricultor vieram e disseram: ‘O campo em que o senhor semeou as boas sementes está cheio de joio. De onde ele veio?’.
28 Nyangka watjarnu, ‘Wiya-tjinguru wati kutjupalu yanyan-yanyantu pitjangu parrawarnirranytja.’ Nyangka-ya tjapirnu, ‘Yukiri palyamunu-munta-latju warrpulku warniku?’
28 “‘Um inimigo fez isso’, respondeu o agricultor. “‘Devemos arrancar o joio?’, perguntaram os servos.
29 Nyangka watjarnu, ‘Wiya, warrpuntjamaaltu-ya wanti tjiinya-yan wiirpatarrartu warrpultjakutarra.
29 “‘Não’, respondeu ele. ‘Se tirarem o joio, pode acontecer de arrancarem também o trigo.
30 Wampaka-ya wanti nyangka ngarama. Nyangkayi wiirpa ngara yurnmirriwa. Nyangkalta-rna mirrka yurralpayi pirninya watjalku ngarnmanytju-ya yukiri palyamunu warrpura kapurtunkutjaku palunyalu tilira tjunkutjaku. Palunyalu-rna watjalku mirrka wiirpa-ya yurrara yiwarla mirrka tjunkupayingka tjarrpatjunkutjaku.’”
30 Deixem os dois crescerem juntos até a colheita. Então, direi aos ceifeiros que separem o joio, amarrem-no em feixes e queimem-no e, depois, guardem o trigo no celeiro’”.
31 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tjukurrpa kamparntalpa puru watjarnu, “Mama Kuurrnga puurrarriku nyinarranyangka ngaapirinypa ngaraku. Tjiinyakurlu watilu yurninypa kurlunypa kati mantangka tjawala tjurra.
31 Então Jesus contou outra parábola: “O reino dos céus é como a semente de mostarda que alguém semeia num campo.
32 Nyangkakurlu yurninytjanu pakala. Palunyalukurlu purlkarringkulalpi purlkurnpa purlkanya ngarama. Nyangkakurlu tjurlpu kutjupa-kutjupalu-ya pitja manngu palyala nyinama, palunyapirinypa.”
32 É a menor de todas as sementes, mas se torna a maior das hortaliças; cresce até se transformar em árvore, e vêm as aves e fazem ninho em seus galhos”.
33 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tjukurrpa kutjupanya watjarnu, “Tjiinya Mama Kuurrnga puurrarriku nyinarranyangka ngaapirinypa ngaraku. Tjiinyakurlu tjurltu-tjurltu kurlunypa tjutila purlakarra purlkanyangka. Nyangka tarlturriwa ngarama, palunyapirinypa.”
33 Jesus também contou a seguinte parábola: “O reino dos céus é como o fermento usado por uma mulher para fazer pão. Embora ela coloque apenas uma pequena quantidade de fermento em três medidas de farinha, toda a massa fica fermentada”.
34 Nyangka Tjiitjalu yarnangu pirningka-tjananya tjukurrpa kamparntalpakutju watjalpayi. Tjukurrpa kutjupa-tjananya watjantjamaaltu wantipayi.
34 Jesus sempre usava histórias e comparações como essas quando falava às multidões. Na verdade, nunca lhes falava sem usar parábolas.
35 Tjiinya palunyanguru wangka nyarra Mama Kuurrku wangka kulira tjakultjunkupayilu kutjulpirtu watjarnu wantitjanya yartakarringu. Wangka palunyanya ngaapirinypa,
35 Cumpriu-se, desse modo, o que foi dito por meio do profeta: “Eu lhes falarei por meio de parábolas; explicarei coisas escondidas desde a criação do mundo”.
36 Nyangka Tjiitjalu-tjananya yarnangu pirninya wantirra mapitjangu ngurrangka tjarrpangu. Nyangka palunyaku wanalpayi pirnilu-ya tjarrparralpi watjarnu, “Watjala-lanyatju yartakarra tjukurrpa yukiri palyamunutjarranya.”
36 Em seguida, deixando as multidões do lado de fora, Jesus entrou em casa. Seus discípulos lhe pediram: “Por favor, explique-nos a história do joio no campo”.
37 Nyangka Tjiitjalu watjarnu, “Ngayulu-rna Katja Yarnangurrinytjanya tjiinya yurninypa walykumunu parrawarnipayinyapirinypa.
37 Jesus respondeu: “O Filho do Homem é o agricultor que planta as boas sementes.
38 Nyangka manta lipi tjiinya manta tjawarnu wantitjanyapirinypa. Nyangka-ya yarnangu pirni nyarra Mama Kuurrtu puurrarringu kanyira, palunyanya-ya yurninypa walykumunupirinypa. Nyangka-ya yarnangu pirni nyarra Tjayitintu kanyira, palunyanya-ya yukiri palyamunupirinypa.
38 O campo é o mundo, e as boas sementes são o povo do reino. O joio são as pessoas que pertencem ao maligno,
39 Nyangka mamu tjiinya wati nyarra yanyan-yanyantu yurninypa kutjupa parrawarningu, palunyapirinypa. Nyangka yayintjulpa pirninya-ya tjiinya mirrka yurrara kapurtunkupayinyapirinypa. Tjiinya manta yilkaritarra wiyarringkunyangka-ya yarnangu palyamunu pirninya warungka tjarrpatjunku.
39 e o inimigo que plantou o joio no meio do trigo é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Tjiinyakurlu yukiri palyamunu yurraralpi tilila tjurra. Palunyapirinymanku-ya ngula manta yilkaritarra wiyarringkunyangka.
40 “Da mesma forma que o joio é separado e queimado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Tjiinya-rna Katja Yarnangurrinytjalu yayintjulpa pirninya witulku. Nyangka-ya yanku yarnangu palyamunu palyalpayi pirninya puru yarnangu piwarrtjingalpayi pirninya kapurtunku kanyilku.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, e eles removerão do reino tudo que produz pecado e todos que praticam o mal
42 Palunyalu-tjananya waru purlkanyangka warniku tjarrpatjunku. Nyangka-ya purtu kulira yulama.
42 e os lançarão numa fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Nyangka Mama Kuurrtu-tjananya tjukarurru nyinapayi pirninya miranykanyinma palunyaku ngurra walykumunungka. Nyangka-ya tili walykumunupirinypa nyinama. Tjiinyakurlu tjirntulu yartakara kanyinma, palunyapirinypa. Yuwa, kuliralpi-ya ruukulinma tjurrkurlmara kulilkitjalu.”
43 Então os justos brilharão como o sol no reino de seu Pai. Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”
44 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tjukurrpa kutjupa puru watjarnu, “Tjiinya Mama Kuurrnga puurrarriku nyinarranyangka ngaapirinypa ngaraku. Tjiinyakurlu purli walykumunu pirni puru tjimarri pirni manta kaninytjarra ngarrima kutjupalu kumpitjunu wantinyangka. Nyangkakurlu wati kutjupalu pitja ngurrpalu nyawa ngarrirranyangka. Palunyalukurlu nyakulalpi marlakulu tjutura wantirra yarra. Palunyalukurlu yarra palunyaku yulytja pirninyartu pukurltu nintila wiyala tjimarrikitjalu. Palunyalukurlu tjimarri palunyanya mantjiralpi manta nyarra purli walykumunutjarra payipuwa, palunyapirinypa.”
44 “O reino dos céus é como um tesouro escondido que um homem descobriu num campo. Em seu entusiasmo, ele o escondeu novamente, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou aquele campo.”
45 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tirtu watjaranytja, “Puru Mama Kuurrnga puurrarriku nyinarranyangka ngaapirinypa ngaraku. Tjiinyakurlu watilu yiwarla kutjupa-kutjupangka yarra parranyangama purli walykumunu payipungkukitjalu.
45 “O reino dos céus também é como um negociante que procurava pérolas da melhor qualidade.
46 Palunyalukurlu nyawa purli walykumunu mularrpa. Palunyalukurlu mapitja palunyaku yulytja pirninyartu nintila wiyala tjimarrikitjalu. Palunyalu pitja purli walykumununyalta payipuwa, palunyapirinypa.”
46 Quando descobriu uma pérola de grande valor, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou a tal pérola.”
47 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tirtu watjaranytja, “Mama Kuurrnga puurrarriku nyinarranyangka ngaapirinypa ngaraku. Tjiinyakurlu wati pirnilu-ya purturru marapuulpirinypa kapingka warni. Nyangkakurlu kuka kapingkatja kutjupa-kutjupa pirni tjarrpa.
47 “O reino dos céus é, ainda, como uma rede de pesca que foi lançada ao mar e pegou peixes de todo tipo.
48 Nyangkakurlu wati palunyalu-ya yilara kati mantakutu. Palunyalukurlu-ya walykumunu pirninya tjarrara pakirrpangka tjunama. Palunyalu-ya palyamunu pirninya warni.
48 Quando a rede estava cheia, os pescadores a arrastaram até a praia, sentaram-se e juntaram os peixes bons em cestos, jogando fora os ruins.
49 Palunyapirinypa ngaraku manta yilkaritarra wiyarrinyangka. Tjiinya-ya yayintjulpa pirnilu yanku nyaku yarnangu palyamunu puru walykumunu pirninya lurrtjurtu nyinarranyangka. Palunyalu-tjananya palyamunu pirninya kapurturalpi
49 Assim será no fim dos tempos. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 waru purlkanyangka warniku tjarrpatjunku. Nyangka-ya purtu kulira yulama.”
50 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Nyangka Tjiitjalu-tjananya wanalpayi 12-ta watjarnu, “Tjukurrpa palunyatjinnga-munta-yan tjurrkurltu kulira?”
51 Vocês entendem todas essas coisas?” “Sim”, responderam eles.
52 Nyangka watjarnu, “Tjinguru Mawutjaku wangka nintipungkupayilu kulilku tjukurrpa Mama Kuurrnga puurrarringu nyinarranytjanya. Palunyalu nintirringama. Wiya, tjukurrpa kutjulpingkatjanya puru walykungkatjanya watjalku yartakanku. Tjiinyakurlu puurrpa yiwarlangkatjalunku yulytja kutjulpingkatjanya puru walykungkatjanya mantjiralpi nintitjurra, palunyapirinypa.”
52 Então ele acrescentou: “Todo mestre da lei que se torna discípulo no reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro verdades preciosas, tanto novas como velhas”.
53 Tjiitjalu tjukurrpa watjara-wanarnu wiyarringu. Palunyalu ngurra palunyanya wantirra yanu.
53 Quando Jesus terminou de contar essas parábolas, deixou aquela região
54 Pitjalayirnu ngurra yungarraku parrapitjangu. Palunyalu tjurrtjungka tjarrparralpi-tjananya nyinarra nintipungkulanytja. Nyangka-ya kuliralpi kata paarnarrarnu. Palunyalu-yanku ngaparrku watjaranytja, “Wiya, nganalu-lu nintipungu? Tjiinya ninti purlkanya mularrpa. Puru yaaltjilunyka yayirninytjulu kutjupa-kutjupa palyara?
54 e voltou para Nazaré, cidade onde tinha morado. Enquanto ensinava na sinagoga, todos se admiravam e perguntavam: “De onde lhe vêm a sabedoria e o poder para realizar milagres?
55 Wiyalpinyu wati nyarra yiwarla palyalpayiku katja? Nyangka palunyaku ngunytjulpinykanyu Mirinya? Nyangka-raya marlanypirti Tjayiminya, Tjawutjanya, Tjayimannga, Tjuutanya nyinarra.
55 Não é esse o filho do carpinteiro? Conhecemos Maria, sua mãe, e também seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas.
56 Puru-raya nyarrumpa pirninya ngurra ngaangka nyinarra. Nyangka wanytjangkanyka nintipukarringu?”
56 Todas as suas irmãs moram aqui, entre nós. Onde ele aprendeu todas essas coisas?”.
57 Tjiinya-ya Tjiitjaku mula-mularringkutjamaaltu wantingu.
57 E sentiam-se muito ofendidos. Então Jesus lhes disse: “Um profeta recebe honra em toda parte, menos em sua cidade e entre sua própria família”.
58 Nyangka ngurra palunyangka Tjiitjalu pikatjarra pirninya yayirninytjulu wankaranytjamunurtu. Tjiinya marnkurr-marnkurrpa wankarnu mularrkulintjamunungka-ya.
58 E, por causa da incredulidade deles, realizou ali apenas uns poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.