Gênesis 31
Mama Kuurrku Wangka (NTJ) vs NVI
1 Nyangka Tjayikapalu tjakulpa kulirnu palunyaku makurntalu-yanyu yanyan-yanyantu watjaranytja, “Wiya, Tjayikapalu-lampa mamangkatja tjiipu pirninya mantjirnu. Palunyalu kuwarrinya-lampa mamangkatja yulytja pirni kanyira.”
1 Jacó, porém, ouviu falar que os filhos de Labão estavam dizendo: "Jacó tomou tudo que o nosso pai tinha e juntou toda a sua riqueza à custa do nosso pai".
2 Nyangka Tjayikapalunku waputju nyakulanytja kutjuparringkula yanyan-yanyanarringkulanyangka.
2 E Jacó percebeu que a atitude de Labão para com ele já não era a mesma de antes.
3 Nyangka Mama Kuurrtu-lu watjarnu, “Yuwa, pakara marlaku kutipitja nyuntuku tjamuku ngurrakutu, nyuntuku yungarrapirtikutu. Tjiinya-rnanta ngayulu walykumunulu makatiku ngurra palunyalakutu.”
3 E o Senhor disse a Jacó: "Volte para a terra de seus pais e de seus parentes, e eu estarei com você".
4 Nyangka Tjayikapalu kuliralpi wati kutju witurnu. Nyangka mapitjangu Rayirrtjulnga-pulanya Liyanya watjarnu yankula Tjayikapala lurrtjurringkula kuliltjaku. Nyangka-pula mularrpartu yankulayirnu nyangu Tjayikapalu tjiipu nanikuurrpa pirninya yurirlta kanyiranyangka.
4 Então Jacó mandou chamar Raquel e Lia para virem ao campo onde estavam os seus rebanhos,
5 Nyangka Tjayikapalu-pulanya watjarnu, “Wiya, nyakulanytja-rna nyuntuku mama-tju kutjuparringkula yanyan-yanyanarringkulanyangka. Nyangka Mama Kuurrtu, ngayuku mamalu pupakatirra marninypungkupayilu-rni kanyira.
5 e lhes disse: "Vejo que a atitude do seu pai para comigo não é mais a mesma, mas o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Tjiinya-pulan nintilu kulira tjiinya-rna nyuntuku mamaku waarka purlkanya palyaranytja.
6 Vocês sabem que trabalhei para seu pai com todo o empenho,
7 Nyangka-rni tirtu mayura watjalpayi. Puru-tju payi kutjupankupayi. Nyangka-rni Mama Kuurrtu yangakanyiranytja kurraltjakutarra.
7 mas ele tem me feito de tolo, mudando o meu salário dez vezes. Contudo, Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Tjiinya nyuntuku mamalu-rni watjalpayi, ‘Tjiipu nanikuurrtu-ya kurlunypa walka kutjupa-kutjupa tjunkunyangka palunyanya nyuntuku payi.’ Nyangka pirnilu-ya walka kutjupa-kutjupa tjunkupayi. Nyangka-rni puru watjalku, ‘Wiya, maru-maru tjunkunyangka palunyanya nyuntuku payi.’ Nyangkalta-ya pirnilu maru-maru tjunkupayi.
8 Se ele dizia: ‘As crias salpicadas serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes salpicados; e se ele dizia: ‘As que têm listras serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes com listras.
9 Palunyapirinypa Mama Kuurrtu-rni nyuntuku mamangkatja mantjira nintiranytja.”
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos de seu pai e os deu a mim.
10 Nyangka Tjayikapalu tirtu watjaranytja, “Yuwa, ngaangkalpi-rna tjukurrpa ngaapirinypa ngarringu nyangu. Tjiinya tjiipu nanikuurrpa-ya kurla-kurlaranytja. Palunyalu-ya marnti walka kutjupa-kutjupa puru marnti maru-maru pirninyakutju tati-tatiranytja kamina pirningka.
10 "Na época do acasalamento, tive um sonho em que olhei e vi que os machos que fecundavam o rebanho tinham listras, eram salpicados e malhados.
11 Nyangka-rni Mama Kuurrku yayintjultu tjapirnu, ‘Tjayikapa!’ Nyangka-rna watjarnu, ‘Yuwa, kulira-rnanta.’
11 O anjo de Deus me disse no sonho: ‘Jacó! ’ Eu respondi: ‘Eis-me aqui! ’
12 Nyangka-rni watjarnu, ‘Tjiipu nanikuurrpa pirninya nyawa. Tjiinya-ya marnti walka kutjupa-kutjupa puru marnti maru-maru pirninyakutju tati-tatira kamina pirningka. Tjiinya-rna ngayulu palyarnu palunyapirinypa ngaralatjaku. Tjiinyamarntu-rna nyangu nyuntuku waputju Layipantunta mayuranyangka.
12 Então ele disse: ‘Olhe e veja que todos os machos que fecundam o rebanho têm listras, são salpicados e malhados, porque tenho visto tudo o que Labão lhe fez.
13 Yuwa, ngayulu-rna Mama Kuurrnga tjiinya-rnanta yartakarringu ngurra nyarra Pitjulta. Nyangkan ngurra palunyangka yapu murrutjunkulalpi uyilpa tjutirnu palunyalu-rnin kalkurnu wanalkitjalu. Yuwa, ngurra ngaanya wantirra pakara kutipitja ngurra nyarra nyuntulun yirti ngarringu, palunyalakutu.’”
13 Sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna e me fez um voto. Saia agora desta terra e volte para a sua terra natal’ ".
14 Nyangka Rayirrtjultu-pula Liyalu kuliralpi watjarnu, “Yuwa, palya-litju kulira. Nyaaku-lan nyinama? Tjiinya kutjupa-kutjupa wiyarringu ngula-litju mantjiltjaku Mamanya wiyarrinyangka.
14 Raquel e Lia disseram a Jacó: "Temos ainda parte na herança dos bens de nosso pai?
15 Tjiinya Mamalu-linyatju malikipirinypa nyakula wantipayi. Tjiinyan waarka palyarnu mantjilkitjalu-linyatjun. Nyangka tjimarri waarka palunyangkatja mamalu nintirayirnu wiyarnu. Tjinguru-limpatju nintinma kanyiltjaku-litju.
15 Não nos trata ele como estrangeiras? Não apenas nos vendeu como também gastou tudo o que foi pago por nós!
16 Yuwa, tjiinya Mama Kuurrtu kutjupa-kutjupa pirni Mamala mantjiralpi nyuntuku nintirnu, palunyanya ngayuku-limpatju puru tjilku pirnikutarrartu ngarala. Yuwa, palya-lan yanku Mama Kuurrtunta watjaranyangka.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos. Portanto, faça tudo quanto Deus lhe ordenou".
17 — ausente —
17 Então Jacó ajudou seus filhos e suas mulheres a montar nos camelos,
18 — ausente —
18 e conduziu todo o seu rebanho, junto com todos os bens que havia acumulado em Padã-Arã, para ir à terra de Canaã, à casa de seu pai Isaque.
19 — ausente —
19 Enquanto Labão tinha saído para tosquiar suas ovelhas, Raquel roubou de seu pai os ídolos do clã.
20 — ausente —
20 Foi assim que Jacó enganou a Labão, o arameu, fugindo sem lhe dizer nada.
21 Nyangka Tjayikapalunku yulytja puru yanamulpa pirninyartu waarrpungkula kutikatingu. Palunyalu-ya kapi yirrala purlkanya yini Purayitilawana tjarrparra-tjarrparra mapitjalayintja ngurra purlitjarra yini Kilatalakutu.
21 Ele fugiu com tudo o que tinha e, atravessando o Eufrates, foi para os montes de Gileade.
22 Nyangka ngurra kutjarratjanulu Layipantu kulirnu Tjayikapalu-lu mayura wantirra kutipitjanyangka.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó tinha fugido.
23 Palunyalu-tjananya wati pirninya yarltirra Tjayikapanya-tjananya ngurlura wanarnu. Wanarayirnu-ya tjirntu 7-tjanulu waalkarraralpi nyangu-tjananya ngurra purlitjarrangka-ya yini Kilatala nyinarranyangka.
23 Tomando consigo os homens de sua família, perseguiu Jacó por sete dias e o alcançou nos montes de Gileade.
24 — ausente —
24 Então, de noite, Deus veio em sonho a Labão, o arameu, e o advertiu: "Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças".
25 — ausente —
25 Labão alcançou Jacó, que estava acampado nos montes de Gileade. Então Labão e os homens se acamparam ali também.
26 Nyangka ngarringu tjirnturringkulalpi Layipantu mapitjangu Tjayikapanya watjarnu, “Nyaatjanungka-rnin mayura wantirra kutipitjangu? Nyaatjanungka-tjun yurntalpa kutjarranya waarrpungkula katingu? Tjiinyakurlu warrmarlalu-ya tjulyara kati, palunyapirinypa.
26 Ele perguntou a Jacó: "Que foi que você fez? Não só me enganou como também raptou minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Nyaatjanungka-rnin tjamalankutjamaalpa kampangkartu kutipitjangu? Tjinguru-rnin tjamalanama. Nyangka-tjinguru-lan mirrka purlkanya ngalkula turlku yinkarra wantinyangka-yan kutipitjama.
27 Por que você me enganou, fugindo em segredo, sem avisar-me? Eu teria celebrado a sua partida com alegria e cantos, ao som dos tamborins e das harpas.
28 Tjiinya-yan waarrpungkula yanu. Tjinguru-rna tjamu kaparli yurntalpatarrartu nyunytjura wantima. Wiya, katakurralu-tjananyan waarrpungkula katingu.
28 Você sequer me deixou beijar meus netos e minhas filhas para despedir-me deles. Você foi insensato.
29 Tjinguru-tjananyarnanta pika pungama. Ngarna Mama Kuurrtu, nyuntuku Mamalu pupakatirra marninypungkupayilu-rni mungangka watjarnu, ‘Kulila. Payilku-kurlun Tjayikapanya. Wanti.’
29 Tenho poder para prejudicá-los; mas, na noite passada, o Deus do pai de vocês me advertiu: ‘Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças’.
30 Yuwa, nintilu-rna kulira tjiinyan watjil-watjilarringkula ngurraku yanu. Palunyalun nyaaku ngayuku yapu pirninya mulyatarrirra katingu?”
30 Agora, se você partiu porque tinha saudade da casa de seu pai, por que roubou meus deuses? "
31 Nyangka Tjayikapalu watjarnu, “Wiya, ngurlu-rna kampangkartu yanu. Ngurlurringkulanytja-rna tjiinyankun yurntalpa kutjarranya ngurlunyparrara kanyiltjakutarra.
31 Jacó respondeu a Labão: "Tive medo, pois pensei que você tiraria suas filhas de mim à força.
32 Wiya, ngayulu-latjunku nyuntuku yapu pirninya mulyatarrirra katinytjamunurtu. Mukurringkulanytjalunku parrangurrila nyawa. Tjingurun ngurrilku kutjupalu kanyiranyangka watjalku-rna yarnangu palunyanya-ya pungkula mirrirntankutjaku. Yuwa, ngurrila nyawa yungarrapirtilunta-ya nyakulanyangka. Kutjupa-kutjupa nyuntukunku nyakulalpi mantjira kati.” Tjiinya Tjayikapalu kulintjamunurtu Rayirrtjultu mulyatarrirra katinyangka.
32 Quanto aos seus deuses, quem for encontrado com eles não ficará vivo. Na presença dos nossos parentes, veja você mesmo se está aqui comigo qualquer coisa que lhe pertença, e, se estiver, leve-a de volta". Ora, Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Nyangka Layipantu Tjayikapaku tiintingka tjarrparralpi purtu ngurrirnu. Palunyalu Liyaku tiintingka tjarrparralpi purtu nyangu. Palunyalu kungka waarka palyalpayi kutjarraku tiintingka purtu ngurrirnu. Palunyalu Rayirrtjulku tiintingka tjarrpangu.
33 Então Labão entrou na tenda de Jacó, e nas tendas de Lia e de suas duas servas, mas nada encontrou. Depois de sair da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Tjiinya Rayirrtjultu yapu palunyanya kamurltatjangka kumpitjuralpi palunyangkartu nyinarranytja. Nyangka Layipantu tiinti lipiwanalu kutjupa-kutjupa parrawirlkara-wanarnu purtu wiyanyangu.
34 Raquel tinha colocado os ídolos dentro da sela do seu camelo e estava sentada em cima. Labão vasculhou toda a tenda, mas nada encontrou.
35 Nyangka Rayirrtjultu mamangka watjarnu, “Wiya Mama, mirrparnarriku-kurlu-tjun tirtu-rna nyinarranyangka. Tjiinya-rna kapa pikatjarra nyinarra.” Nyangka Layipantu parrangurrirayirnu purtu nyangu.
35 Raquel disse ao pai: "Não se irrite, meu senhor, por não poder me levantar em sua presença, pois estou com o fluxo das mulheres". Ele procurou os ídolos, mas não os encontrou.
36 Nyangka Tjayikapalu mirrparnarrirralpi Layipannga payirnu watjarnu, “Yaaltjilu-rnanta kurrarnu? Palyamunu nyaapirinypa-rna palyarnu nyangka-rnin ngurlura wanarnu?
36 Jacó ficou irado e queixou-se a Labão: "Qual foi meu crime? Que pecado cometi para que você me persiga furiosamente?
37 Watjala-rni. Ngurrirnu-muntankun kutjupa-kutjupa? Yutila tjurra pirnilu-ya nyakutjaku. Nyakulalpi-linyantayi ngurrkarntarra, ‘Nganalu tjukarurrulu watjara? Tjingurun nyuntulu, tjinguru-rna ngayulu.’
37 Você já vasculhou tudo o que me pertence. Encontrou algo que lhe pertença? Então coloque tudo aqui na frente dos meus parentes e dos seus, e que eles julguem entre nós dois.
38 Tjiinya-rna rawalu nyuntuku tjiipu nanikuurrpa miranykanyirayirnu kurli 20-tjanulu wantingu. Nyangka-ya tirtu kurlunytjarrarringkula pirnirringkulanytja. Nyangka-rnanku tjiipu marnti kutjupa wakara ngalkunytjamaalpartu wiyartu.
38 "Vinte anos estive com você. Suas ovelhas e cabras nunca abortaram, e jamais comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Nyangka papa ngupanulunku tjiipu patjara mirrirntankunyangka-rnanku tjiipu kutjupanya nintilpayi. Nyangka kutjupalu karlarla mungangkatarrartu mulyatarrinyangka-rnin watjalpayi ngayulu-rnanku tjiipu kutjupanya nintiltjaku.
39 Eu nunca levava a você os animais despedaçados por feras; eu mesmo assumia o prejuízo. E você pedia contas de todo animal roubado de dia ou de noite.
40 Wiya, nyuntuku tjiipu-rna karlarla miranykanyiranyangka kurlilu-rni kampapayi. Puru-rna mungangka miranykanyiranyangka nyinngalu-rni warritjunkupayi. Nyangka-rna purtu kunkunarripayi.
40 O calor me consumia de dia, e o frio, de noite, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Yuwa, rawalu-rnanku nyinarra waarka palyarayirnu kurli 20-tjanulu wantingu. Nyuntuku yurntalpa kutjarranya yarltikitjalu-rna waarka palyarayirnu kurli 14-tjanu wiyarringu. Palunyalu-rna tjiipu nanikuurrpa pirninya mantjilkitjalu puru waarkarringkulayirnu kurli 6-tjanu wiyarringu. Nyangka-tjun payi tirtu mayura kutjupankupayi.
41 Foi assim nos vinte anos em que fiquei em sua casa. Trabalhei para você catorze anos em troca de suas duas filhas e seis anos por seus rebanhos, e dez vezes você alterou o meu salário.
42 Tjinguru-rnin maralpa witunma. Ngarna Mama Kuurrtu-rni miranykanyiranytja. Tjiinya ngayuku tjamu Yayipuramalu puru ngayuku mama Yayitjikilu pupakatirra marninypungkupayi, palunyalu-rni nyakupayi waarka purlkanya-rna palyaranyangka purunta nyangu nyuntulu-rnin kurralkitjalu kuliranyangka. Palunyalunta mungangka marrkurnu.”
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Temor de Isaque, não estivesse comigo, certamente você me despediria de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e, na noite passada, ele manifestou a sua decisão".
43 Nyangka Layipantu Tjayikapanya watjarnu, “Kulila. Minyma ngaa kutjarranya-pula ngayuku yurntalpa. Nyangka tjilku ngaanya-ya ngayuku tjamu kaparli. Nyangka-ya tjiipu nanikuurrpatarrartu ngayuku. Pirninyartun ngaa ngarala parranyakula, palunyanya-ya ngayuku. Nyangka-tjananyarna purtu kulira yurntalpa tjamu kaparlitarrartu nyuntulanguru yangatjirrkara kanyilkitjalu. Tjiinyamarntu-ya nyuntuku.
43 Labão respondeu a Jacó: "As mulheres são minhas filhas, os filhos são meus, os rebanhos são meus. Tudo o que você vê é meu. Que posso fazer por essas minhas filhas ou pelos filhos que delas nasceram?
44 Nyangka-linku nyinakatirralpi ngaparrku kalkula wanti. Puru-linku yapu pirni tjurra tirtu-lin kuliltjaku.”
44 Façamos agora, eu e você, um acordo que sirva de testemunho entre nós dois".
45 Nyangka Tjayikapalu yapu walu kutju mantjiralpi murrutjunu tirtu kulilkitjalu.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a colocou de pé como coluna.
46 Palunyalu watjarnu wati pirnilu-ya yapu pirninya yurrara katirra tjunkutjaku. Nyangka-ya mularrpartu katingu tjunu. Palunyalu-ya yapungka yitingka mirrka ngalangu.
46 E disse aos seus parentes: "Juntem algumas pedras". Eles apanharam pedras e as amontoaram. Depois comeram ali, ao lado do monte de pedras.
47 Nyangka Layipantu yapu palunyatjinnganya wangka yungarralu yini tjapirnu Tjika-Tjaatutjanya. Nyangka Tjayikapalulpi wangka yungarralu yini tjapirnu Kaliitanya, tjiinya wangka ngaapirinypa, Yapu Pirni Tirtu Kuliratjaku.
47 Labão o chamou Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou Galeede.
48 Nyangka Layipantu watjarnu, “Yapu ngaanya-ya tirtu ngarrima tjiinya-lin kutjarralurtu kuliratjaku.” Palunyangurulta-ya yini Kaliitanya tjapilpayi.
48 Labão disse: "Este monte de pedras é uma testemunha entre mim e você, no dia de hoje". Por isso foi chamado Galeede.
49 Nyangka Layipantu watjarnu, “Mama Kuurrtu-linya nyakuma tjarrarringkula-li yankula nyinarranyangka.” Nyangka-ya ngurra palunyanya puru Mitjipanya tjapilpayi. Tjiinya Mitjipanya wangka ngaapirinypa, Nyakupayinya.
49 Foi também chamado Mispá, porque ele declarou: "Que o Senhor nos vigie, a mim e a você, quando estivermos separados um do outro.
50 Nyangka Layipantu watjarnu, “Nyangka-tjinguru-tjun yurntalpa pungkulanyangka, puru-tjingurun kurri kutjupanya yarltinyangka kulinma tjiinya Mama Kuurrtunta nyakula. Palyartu-rna ngurrpa tiwa nyinarra. Nyangka Mama Kuurrtunta nyakula.
50 Se você maltratar minhas filhas ou menosprezá-las, tomando outras mulheres além delas, ainda que ninguém saiba, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você".
51 — ausente —
51 Disse ainda Labão a Jacó: "Aqui estão este monte de pedras e esta coluna que coloquei entre mim e você.
52 — ausente —
52 São testemunhas de que não passarei para o lado de lá para prejudicá-lo, nem você passará para o lado de cá para prejudicar-me.
53 Yuwa, Mama Kuurrtu-linya nyangama tjiinya-lin tirtu kuliratjaku. Mama Kuurrnga, nyuntuku tjamu Yayipuramalu puru ngayuku mama Nayiyulu pupakatirra marninypungkupayilu-linya nyangama.”
53 Que o Deus de Abraão, o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós". Então Jacó fez um juramento em nome do Temor de seu pai Isaque.
54 Palunyalu Tjayikapalu puluka pungkulalpi purlingkartu paaralpi kutjupatjarra nintirnu Mama Kuurrku. Palunyalu-tjananya wati yungarrapirti yarltingu kuka kutjupatjarranya-ya pitjala lurrtjurringkula ngalkutjaku. Nyangka-ya ngalangu wiyarringkulalpi purlingkartu ngarringu tjirnturringu.
54 Ofereceu um sacrifício no monte e chamou os parentes que lá estavam para uma refeição. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Nyangka Layipantu mungayurnturalpi pitjangu yurntalpa, tjamu kaparlitarrartu-tjananya nyunytjurnu wantirra marlaku yanu ngurra yungarrakutu.
55 Na manhã seguinte, Labão beijou seus netos e suas filhas e os abençoou, e depois voltou para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.