Mateus 5
Yɩɩ sʋywáŋʋ́ sagɩ (NNW) vs NVI
1 Kʋ máŋá tə wa, Zwezi nɩ lalʋʋ. Ʋ dàń ma dɩ̀ ʋ jə̀ə́ paan yuu wa. Ʋ karbɩa tə fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra.
1 Vendo as multidões, Jesus subiu ao monte e se assentou. Seus discípulos aproximaram-se dele,
2 Yá ʋ dàń wulə ʋ twá yìə̀n tə tə nə, ʋ ma kàrɩ̀ ba.
2 e ele começou a ensiná-los, dizendo:
3 Zwezi swɩ̀n, ʋ wʋ́:
3 "Bem-aventurados os pobres em espírito, pois deles é o Reino dos céus.
4 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ pucʋnɩ lɩ̀à, Yɩɩ nə wá zùrì ba bɩcanɩ yɩrɩ!
4 Bem-aventurados os que choram, pois serão consolados.
5 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ pubwanʋ tɩ̀án, ba nə wá tɩnɩ lʋʋ yɩrɩ!
5 Bem-aventurados os humildes, pois eles receberão a terra por herança.
6 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ka tʋn Yɩɩ fɩra nə yɩ ndə wodiu nə, kʋ niən nə jə ba, kʋ ga yɩ ndə nɩ́á nə, kʋ nanyʋnɩ nə jə ba, ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yɩra nə wá zùrì yɩrɩ!
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, pois serão satisfeitos.
7 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə dəri ləzwənə yinəgə zənzən, Yɩɩ nə wá dəri ba də yinəgə zənzən yɩrɩ!
7 Bem-aventurados os misericordiosos, pois obterão misericórdia.
8 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ bɩcapon lɩ̀à, ba nə wá na Yɩɩ də ba yɩ́á yɩrɩ!
8 Bem-aventurados os puros de coração, pois verão a Deus.
9 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə pɩ̀à, sə nimarʋ ya lá, Yɩɩ nə wá ja ba ʋ bon ʋ bɩa yɩrɩ!
9 Bem-aventurados os pacificadores, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə twá Yɩɩ cɩ́gá tə nə, kʋ pa ba də́ càn, Yɩɩ pàrɩ̀ tə nə yɩ ba mʋ̀ nyiən yɩrɩ!
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, pois deles é o Reino dos céus.
11 Á yana pupwən wa, máŋá tə wa, ba nə twɩn aba, ba nə ken aba càn wa, ba nə swɩ̀n kʋnkʋn yolwan yiri mama, ba pɩn aba, à mʋ̀ yɩrɩ.
11 "Bem-aventurados serão vocês quando, por minha causa os insultarem, perseguirem e levantarem todo tipo de calúnia contra vocês.
12 Á pɩan á sú də pupwən, á ŋwɩ́rán nə dáá, tə dànɩ̀ aba Yɩɩ con yɩrɩ. Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə, ba nə yɩn á yáá, mə nətʋ nə ba ken ba càn wa».
12 Alegrem-se e regozijem-se, porque grande é a recompensa de vocês nos céus, pois da mesma forma perseguiram os profetas que viveram antes de vocês".
13 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á yɩ ndə nakwan nə lʋʋ wa, sə kʋ ma ya ywánɩ́. Yá nakwan nyaŋa nə nan, bɛ̀eɛ̀e nə ba kʋ́ʋ̀ wá fwa, sə ka ma ja nii? Ka kʋ́ʋ̀ ba funə jə, də kʋ nə tà, ba wá dɩlɩ ka kàrá wa, sə lɩ̀à nɩŋɩ ba kɛ̀eń».
13 "Vocês são o sal da terra. Mas se o sal perder o seu sabor, como restaurá-lo? Não servirá para nada, exceto para ser jogado fora e pisado pelos homens.
14 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á yɩ ndə poni nə lʋʋ wa. Ba nə lwə̀ tɩʋ paan yuu wa, kʋ tɩʋ tə wàrɩ̀ kʋ sə̀gə̀.
14 "Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Ba bá sʋrʋ cànʋ́, ba tì, ba sə̀gə̀ cənbo də̀ń. Kʋ yɩ ba yàá tì kʋ ba zɩgɩ canzɩlʋ yuu, sə kʋ poni pɩ̀rʋ̀ ba tə mama, ba nə wulə dìə̀ tə wa.
15 E, também, ninguém acende uma candeia e a coloca debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, e assim ilumina a todos os que estão na casa.
16 Mə nətʋ nə á poni tə mɛ, sə kʋ pəpəli ləzoni yáá con. Kʋ mɛ, sə ba na á zəni tə, á nə fwa, sə ba ma pa dun á nyɩna Yɩɩ tə nə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə».
16 Assim brilhe a luz de vocês diante dos homens, para que vejam as suas boas obras e glorifiquem ao Pai de vocês, que está nos céus".
17 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á dànà ká bʋ́n də, à yɩ à twi, sə à pa Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə tə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə kàrà tə jén. Kʋ tà à twi, sə à pa tə jén, kʋ yɩ à twi, sə à pa tə cɩ́gá.
17 "Não pensem que vim abolir a Lei ou os Profetas; não vim abolir, mas cumprir.
18 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Máŋá tə mama, lanworu də tɩa tə mɛ nə wá yà lá, Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, tə wa yobiə də tətə wàrɩ̀ ka lɩ, halɩ ka nə swə ka yɩ nəmənbiə nətʋ mama, kʋ ja vələ tə nii ka sú.
18 Digo-lhes a verdade: Enquanto existirem céus e terra, de forma alguma desaparecerá da Lei a menor letra ou o menor traço, até que tudo se cumpra.
19 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù tə mama, ʋ nə pɩn Yɩɩ nii təntə wa yobiə də tətə jén, ʋ ga kwè lɩ̀à duən, sə ba fwa ndə ʋ nə, ʋ mʋ̀ lìù təntə wá jì talɩkwa lìù Yɩɩ *sàń nə. Yá lìù tə, ʋ nə twá tə nii nə, ʋ ga swɩ̀n, sə ba sɛ̀e tə nii, kʋ tíú tə wá yà ləzwənfarʋ Yɩɩ sàń nə.
19 Todo aquele que desobedecer a um desses mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazerem o mesmo, será chamado menor no Reino dos céus; mas todo aquele que praticar e ensinar estes mandamentos será chamado grande no Reino dos céus.
20 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á nə ba Yɩɩ cɩ́gá tə nə twá, á doni *Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə də *Farɩzɩan-ba, á bá zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa, abada».
20 Pois eu lhes digo que se a justiça de vocês não for muito superior à dos fariseus e mestres da lei, de modo nenhum entrarão no Reino dos céus".
21 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n nɩbara-ba tə con nə, ba wʋ́: ‹N wà mɛ, sə n gʋ lìù. Lìù tə, ʋ nə gʋa lìù, kʋ mɛ, sə ba bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, sə ba cʋ̀gʋ̀ wá.›
21 "Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não matarás’, e ‘quem matar estará sujeito a julgamento’.
22 Yá à mʋ̀ swɩ̀n kʋ á con: Lìù mama lɩŋa nə zàn ʋ nubiu yuu wa, kʋ mɛ, sə ba bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, sə ba cʋ̀gʋ̀ wá. Də lìù nə twɩn ʋ don, ʋ wʋ́: ‹N yɩ lakʋkwɩʋn›, ʋ mɛ, sə ba bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà *Zwifə-ba yun tɩ̀án, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə, yáá con. Də lìù nə wʋ́ ʋ don ‹yuu tə̀lə́›, ʋ mɛ, sə ʋ va mən dìə̀ wa.
22 Mas eu lhes digo que qualquer que se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento. Também, qualquer que disser a seu irmão: ‘Racá’, será levado ao tribunal. E qualquer que disser: ‘Louco! ’, corre o risco de ir para o fogo do inferno.
23 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, n nə pɩ̀à, sə n fwa n *joŋi Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ wa, n ga bʋ́n də, n nubiu zɩga n nə,
23 "Portanto, se você estiver apresentando sua oferta diante do altar e ali se lembrar de que seu irmão tem algo contra você,
24 n mɛ, sə n yá n joŋi tə Yɩɩ dìə̀ tə wa, n ga va n də n nubiu tə kə duən nə. Kʋ kwa nə, n dàń wàá n twi, n fwa n joŋi tə.
24 deixe sua oferta ali, diante do altar, e vá primeiro reconciliar-se com seu irmão; depois volte e apresente sua oferta.
25 Kə cɩ́gá, sə n mʋ̀ də n jarɩ don kə duən yuu, máŋá tə wa, á nə wulə cwəŋə wa, á ma vəli lɩ̀à tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà yáá con, sə ʋ dàn ká kə mʋ́ ba jɩ̀àn wa. Kʋ dàn ká yà talɩkwa kʋ pa mʋ́, də ba nə wá kə mʋ́ bàń dìə̀ nəcɩra jɩ̀àn wa, sə ba kə mʋ́ bàń dìə̀ wa.
25 "Entre em acordo depressa com seu adversário que pretende levá-lo ao tribunal. Faça isso enquanto ainda estiver com ele a caminho, pois, caso contrário, ele poderá entregá-lo ao juiz, e o juiz ao guarda, e você poderá ser jogado na prisão.
26 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: N bá nan ka bàń dìə̀ təntə wa, də nə wà kʋ jɩŋɩ təntə talɩkwa darɩsɩ mama ŋwɩ́n n zwɛ̀e».
26 Eu lhe garanto que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
27 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n, ba wʋ́: ‹N wà mɛ, sə n cwàrɩ̀›.
27 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não adulterarás’.
28 Yá à mʋ̀ swɩ̀n kʋ á con nə də: Bɛɛ mama nə wá ywàń kan, ʋ fɩra ga zʋ wá, ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə dí yáá ʋ cwàrɩ̀ də kʋ kan tə ʋ waa con.
28 Mas eu lhes digo: qualquer que olhar para uma mulher para desejá-la, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Kʋ nə yɩ, kʋ wá twá n jɩzən yii nə, n ma tʋn cʋna, kʋ mɛ, sə n vuru kʋ n dʋgʋ yɩŋʋnɩ də mʋ́. Kʋ kʋkwa kʋ pa mʋ́, də n nə zʋa Yɩɩ *sàń tə wa də yii nədʋ, kʋ doni də, n nə zʋa mən dìə̀ də n yɩra tə mama.
29 Se o seu olho direito o fizer pecar, arranque-o e lance-o fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ser todo ele lançado no inferno.
30 Də kʋ nə kʋ́ʋ̀ wá twá n jɩzən nə, sə n ma tʋn cʋna, sə n gwəŋə kʋ n dʋgʋ yɩŋʋnɩ də mʋ́. Kʋ kʋkwa kʋ pa mʋ́, də n nə zʋa Yɩɩ sàń tə wa də jɩkuku kʋ doni də, n nə zʋa mən dìə̀ də n yɩra tə mama».
30 E se a sua mão direita o fizer pecar, corte-a e lance-a fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ir todo ele para o inferno".
31 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ tə swɩ̀n, kʋ súrí lá: ‹Lìù tə, ʋ nə dʋgʋ ʋ kan, ʋ mɛ, sə ʋ pa wá ʋ dʋgʋ tə sagɩ.›
31 "Foi dito: ‘Aquele que se divorciar de sua mulher deverá dar-lhe certidão de divórcio’.
32 Yá à mʋ̀ dàń swɩ̀n kʋ á con: Bɛɛ tə, ʋ nə dʋgʋ ʋ kan, kʋ ga tà ʋ cwàrɩ̀, kʋ pɩn cwəŋə, sə kan tə fwa kacwan, də ʋ nə swe bɛɛ don nə. Yá lìù tə, ʋ nə tì kan, bɛɛ don nə dʋgʋ, ʋ də tətə cwàrɩ̀ də kʋ kan tə».
32 Mas eu lhes digo que todo aquele que se divorciar de sua mulher, exceto por imoralidade sexual, faz que ela se torne adúltera, e quem se casar com a mulher divorciada estará cometendo adultério".
33 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n nɩbara-ba tə con nə, ba wʋ́: ‹N wà mɛ, sə n dù də won tə, n nə yə̀ə́ də, n bá fwa. Də n nə duə, n wà mɛ, sə n kwɩ̀án n nii *Yuu-Tiu yáá con.›
33 "Vocês também ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não jure falsamente, mas cumpra os juramentos que você fez diante do Senhor’.
34 Yá à mʋ̀ dàń swɩ̀n á con də, á wà mɛ, sə á dù. Á dànà ká tì lanworu tə á ma dù, kʋ nə yɩ Yɩɩ padaʋ tə yɩrɩ.
34 Mas eu lhes digo: Não jurem de forma alguma: nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Á dànà ká tì tɩa tə á ma dù, kʋ nə yɩ Yɩɩ nə tuŋə ʋ nɛɛ lá yɩrɩ. Á dànà ká tì *Zwerizalɛmə yɩrɩ á ma dù, kʋ mʋ̀ nə nə yɩ pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə tɩʋ yɩrɩ.
35 nem pela terra, porque é o estrado de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Dàn ká dù n kə n tɩ̀àn yuu wa, n nə wàrɩ̀ n yukʋʋ nədʋ tətə, n pa ka pɩ̀rɩ̀, nə à yə̀ə́ ka beri tə yɩrɩ.
36 E não jure pela sua cabeça, pois você não pode tornar branco ou preto nem um fio de cabelo.
37 Á nə mɛ, sə á swɩ̀án ndə awo, á swɩ̀n ndə awo. Á nə kʋ́ʋ̀ mɛ, sə á swɩ̀án ndə ɔn ɔn, á swɩ̀n ndə ɔn ɔn. Á nə súrí yoo don lá, kʋ yɩ kʋ nan *Sɩtana».
37 Seja o seu ‘sim’, ‘sim’, e o seu ‘não’, ‘não’; o que passar disso vem do Maligno".
38 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Də lìù nə lá n yii, sə n də lá ʋ yii. Də lìù nə kén n yeli, sə n də kén ʋ yeli.›
38 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho e dente por dente’.
39 Yá à mʋ̀ dàń wʋ́: Á dànà ká zɩgɩ wʋlwanyɩna tə nə. Də lìù nə mà n jɩzən pɩpara nə, sə n vəvəri n jɩgwiə nyiən tə, də n pa ʋ mà kʋ nə.
39 Mas eu lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém o ferir na face direita, ofereça-lhe também a outra.
40 Də lìù nə pɩ̀à, sə ʋ pa ba bʋ̀rɩ̀ n bʋ̀rà, sə ʋ ma jon n gànʋ̀, yá kʋ tíú, sə ʋ jon n gasɔɔ də.
40 E se alguém quiser processá-lo e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Də lìù kálʋ́ mʋ́, sə n ja wá n va kilomɛtərə nədʋ, sə n ja wá n va kilomɛtərə bələ.
41 Se alguém o forçar a caminhar com ele uma milha, vá com ele duas.
42 Pa lìù tə nə, ʋ nə lòrì won n con. Dàn ká vɩ, sə n jɩŋa lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ jɩŋa won n con».
42 Dê a quem lhe pede, e não volte as costas àquele que deseja pedir-lhe algo emprestado".
43 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n, ba wʋ́: ‹N mɛ, sə n sóní n yɩra lìù tə, n ga zɩgɩ n dʋŋʋ nə›.
43 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo’.
44 Yá à mʋ̀ dàń swɩ̀n á con, à wʋ́: Á swənə á dʋŋa, á ga lòrì Yɩɩ á pa ba tə nə, ba nə keni aba càn wa.
44 Mas eu lhes digo: Amem os seus inimigos e orem por aqueles que os perseguem,
45 Kʋ nətʋ nə wá pa, á wànɩ́ á ya á nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə, bɩa. Kʋ yɩ cɩ́gá, ʋ mʋ̀ Yɩɩ tə nə pɩn yɩcaʋ pén wʋlwanyɩna də pubwanʋ tɩ̀án mama yuu wa. Ʋ pa dwà nɩ̀ ba tə yuu wa, ba nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án, də ba tə, ba nə yɩ kʋnkʋn yìə̀n tɩ̀án yuu wa.
45 para que vocês venham a ser filhos de seu Pai que está nos céus. Porque ele faz raiar o seu sol sobre maus e bons e derrama chuva sobre justos e injustos.
46 Də kʋ nə yɩ ba tə, ba nə swə aba cɩcɩ nə á swə, kʋ ba ŋwɩ́rán jə, á nə mɛ, sə á dàn Yɩɩ con. Lanpolɩna tətə də fwa kʋ nətʋ.
46 Se vocês amarem aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os publicanos fazem isso!
47 Də á nə jʋ̀nɩ̀ ba tə nə yɩ á nubɩa *Kərisə yɩrɩ cɩcɩ, kʋ nətʋ ba lìù mama gwárɩ́. Ba tə, ba nə yə̀rì Yɩɩ tətə, də fwa kʋ nətʋ tə.
47 E se vocês saudarem apenas os seus irmãos, o que estarão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Á mɛ, sə á ya lɩ̀à tə, á yoo mama nə ziən, ndə á nyɩna Yɩɩ tə nə wulə Yɩɩ sàń nə, yoo mama nə ziən nətʋ».
48 Portanto, sejam perfeitos como perfeito é o Pai celestial de vocês".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.