Mateus 5
Yɩɩ sʋywáŋʋ́ sagɩ (NNW) vs NTLH
1 Kʋ máŋá tə wa, Zwezi nɩ lalʋʋ. Ʋ dàń ma dɩ̀ ʋ jə̀ə́ paan yuu wa. Ʋ karbɩa tə fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra.
1 Quando Jesus viu aquelas multidões, subiu um monte e sentou-se. Os seus discípulos chegaram perto dele,
2 Yá ʋ dàń wulə ʋ twá yìə̀n tə tə nə, ʋ ma kàrɩ̀ ba.
2 e ele começou a ensiná-los. Jesus disse:
3 Zwezi swɩ̀n, ʋ wʋ́:
3 — Felizes as pessoas que sabem que são
4 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ pucʋnɩ lɩ̀à, Yɩɩ nə wá zùrì ba bɩcanɩ yɩrɩ!
4 — Felizes as pessoas que choram,
5 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ pubwanʋ tɩ̀án, ba nə wá tɩnɩ lʋʋ yɩrɩ!
5 — Felizes as pessoas humildes,
6 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ka tʋn Yɩɩ fɩra nə yɩ ndə wodiu nə, kʋ niən nə jə ba, kʋ ga yɩ ndə nɩ́á nə, kʋ nanyʋnɩ nə jə ba, ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yɩra nə wá zùrì yɩrɩ!
6 — Felizes as pessoas que têm fome e sede
7 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə dəri ləzwənə yinəgə zənzən, Yɩɩ nə wá dəri ba də yinəgə zənzən yɩrɩ!
7 — Felizes as pessoas que têm misericórdia
8 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ bɩcapon lɩ̀à, ba nə wá na Yɩɩ də ba yɩ́á yɩrɩ!
8 — Felizes as pessoas que têm o coração puro,
9 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə pɩ̀à, sə nimarʋ ya lá, Yɩɩ nə wá ja ba ʋ bon ʋ bɩa yɩrɩ!
9 — Felizes as pessoas que trabalham pela paz,
10 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə twá Yɩɩ cɩ́gá tə nə, kʋ pa ba də́ càn, Yɩɩ pàrɩ̀ tə nə yɩ ba mʋ̀ nyiən yɩrɩ!
10 — Felizes as pessoas que sofrem perseguições
11 Á yana pupwən wa, máŋá tə wa, ba nə twɩn aba, ba nə ken aba càn wa, ba nə swɩ̀n kʋnkʋn yolwan yiri mama, ba pɩn aba, à mʋ̀ yɩrɩ.
11 — Felizes são vocês quando os insultam, perseguem e dizem todo tipo de calúnia contra vocês por serem meus seguidores.
12 Á pɩan á sú də pupwən, á ŋwɩ́rán nə dáá, tə dànɩ̀ aba Yɩɩ con yɩrɩ. Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə, ba nə yɩn á yáá, mə nətʋ nə ba ken ba càn wa».
12 Fiquem alegres e felizes, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Porque foi assim mesmo que perseguiram os
13 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á yɩ ndə nakwan nə lʋʋ wa, sə kʋ ma ya ywánɩ́. Yá nakwan nyaŋa nə nan, bɛ̀eɛ̀e nə ba kʋ́ʋ̀ wá fwa, sə ka ma ja nii? Ka kʋ́ʋ̀ ba funə jə, də kʋ nə tà, ba wá dɩlɩ ka kàrá wa, sə lɩ̀à nɩŋɩ ba kɛ̀eń».
13 — Vocês são o sal para a humanidade; mas, se o sal perde o gosto, deixa de ser sal e não serve para mais nada. É jogado fora e pisado pelas pessoas que passam.
14 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á yɩ ndə poni nə lʋʋ wa. Ba nə lwə̀ tɩʋ paan yuu wa, kʋ tɩʋ tə wàrɩ̀ kʋ sə̀gə̀.
14 — Vocês são a luz para o mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Ba bá sʋrʋ cànʋ́, ba tì, ba sə̀gə̀ cənbo də̀ń. Kʋ yɩ ba yàá tì kʋ ba zɩgɩ canzɩlʋ yuu, sə kʋ poni pɩ̀rʋ̀ ba tə mama, ba nə wulə dìə̀ tə wa.
15 Ninguém acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto. Pelo contrário, ela é colocada no lugar próprio para que ilumine todos os que estão na casa.
16 Mə nətʋ nə á poni tə mɛ, sə kʋ pəpəli ləzoni yáá con. Kʋ mɛ, sə ba na á zəni tə, á nə fwa, sə ba ma pa dun á nyɩna Yɩɩ tə nə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə».
16 Assim também a luz de vocês deve brilhar para que os outros vejam as coisas boas que vocês fazem e louvem o Pai de vocês, que está no céu.
17 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á dànà ká bʋ́n də, à yɩ à twi, sə à pa Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə tə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə kàrà tə jén. Kʋ tà à twi, sə à pa tə jén, kʋ yɩ à twi, sə à pa tə cɩ́gá.
17 — Não pensem que eu vim para acabar com a
18 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Máŋá tə mama, lanworu də tɩa tə mɛ nə wá yà lá, Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, tə wa yobiə də tətə wàrɩ̀ ka lɩ, halɩ ka nə swə ka yɩ nəmənbiə nətʋ mama, kʋ ja vələ tə nii ka sú.
18 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: enquanto o céu e a terra durarem, nada será tirado da Lei — nem a menor letra, nem qualquer acento. E assim será até o fim de todas as coisas.
19 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù tə mama, ʋ nə pɩn Yɩɩ nii təntə wa yobiə də tətə jén, ʋ ga kwè lɩ̀à duən, sə ba fwa ndə ʋ nə, ʋ mʋ̀ lìù təntə wá jì talɩkwa lìù Yɩɩ *sàń nə. Yá lìù tə, ʋ nə twá tə nii nə, ʋ ga swɩ̀n, sə ba sɛ̀e tə nii, kʋ tíú tə wá yà ləzwənfarʋ Yɩɩ sàń nə.
19 Portanto, qualquer um que desobedecer ao menor mandamento e ensinar os outros a fazerem o mesmo será considerado o menor no
20 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á nə ba Yɩɩ cɩ́gá tə nə twá, á doni *Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə də *Farɩzɩan-ba, á bá zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa, abada».
20 Pois eu afirmo a vocês que só entrarão no Reino do Céu se forem mais fiéis em fazer a vontade de Deus do que os
21 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n nɩbara-ba tə con nə, ba wʋ́: ‹N wà mɛ, sə n gʋ lìù. Lìù tə, ʋ nə gʋa lìù, kʋ mɛ, sə ba bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, sə ba cʋ̀gʋ̀ wá.›
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não mate. Quem matar será julgado.”
22 Yá à mʋ̀ swɩ̀n kʋ á con: Lìù mama lɩŋa nə zàn ʋ nubiu yuu wa, kʋ mɛ, sə ba bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, sə ba cʋ̀gʋ̀ wá. Də lìù nə twɩn ʋ don, ʋ wʋ́: ‹N yɩ lakʋkwɩʋn›, ʋ mɛ, sə ba bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà *Zwifə-ba yun tɩ̀án, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə, yáá con. Də lìù nə wʋ́ ʋ don ‹yuu tə̀lə́›, ʋ mɛ, sə ʋ va mən dìə̀ wa.
22 Mas eu lhes digo que qualquer um que ficar com raiva do seu irmão será julgado. Quem disser ao seu irmão: “Você não vale nada” será julgado pelo tribunal. E quem chamar o seu irmão de idiota estará em perigo de ir para o fogo do inferno.
23 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, n nə pɩ̀à, sə n fwa n *joŋi Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ wa, n ga bʋ́n də, n nubiu zɩga n nə,
23 Portanto, se você estiver oferecendo no altar a sua oferta a Deus e lembrar que o seu irmão tem alguma queixa contra você,
24 n mɛ, sə n yá n joŋi tə Yɩɩ dìə̀ tə wa, n ga va n də n nubiu tə kə duən nə. Kʋ kwa nə, n dàń wàá n twi, n fwa n joŋi tə.
24 deixe a sua oferta ali, na frente do altar, e vá logo fazer as pazes com o seu irmão. Depois volte e ofereça a sua oferta a Deus.
25 Kə cɩ́gá, sə n mʋ̀ də n jarɩ don kə duən yuu, máŋá tə wa, á nə wulə cwəŋə wa, á ma vəli lɩ̀à tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà yáá con, sə ʋ dàn ká kə mʋ́ ba jɩ̀àn wa. Kʋ dàn ká yà talɩkwa kʋ pa mʋ́, də ba nə wá kə mʋ́ bàń dìə̀ nəcɩra jɩ̀àn wa, sə ba kə mʋ́ bàń dìə̀ wa.
25 — Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, entre em acordo com essa pessoa enquanto ainda é tempo, antes de chegarem lá. Porque, depois de chegarem ao tribunal, você será entregue ao juiz, o juiz o entregará ao carcereiro, e você será jogado na cadeia.
26 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: N bá nan ka bàń dìə̀ təntə wa, də nə wà kʋ jɩŋɩ təntə talɩkwa darɩsɩ mama ŋwɩ́n n zwɛ̀e».
26 Eu afirmo a você que isto é verdade: você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
27 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n, ba wʋ́: ‹N wà mɛ, sə n cwàrɩ̀›.
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Yá à mʋ̀ swɩ̀n kʋ á con nə də: Bɛɛ mama nə wá ywàń kan, ʋ fɩra ga zʋ wá, ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə dí yáá ʋ cwàrɩ̀ də kʋ kan tə ʋ waa con.
28 Mas eu lhes digo: quem olhar para uma mulher e desejar possuí-la já cometeu adultério no seu coração.
29 Kʋ nə yɩ, kʋ wá twá n jɩzən yii nə, n ma tʋn cʋna, kʋ mɛ, sə n vuru kʋ n dʋgʋ yɩŋʋnɩ də mʋ́. Kʋ kʋkwa kʋ pa mʋ́, də n nə zʋa Yɩɩ *sàń tə wa də yii nədʋ, kʋ doni də, n nə zʋa mən dìə̀ də n yɩra tə mama.
29 Portanto, se o seu olho direito faz com que você peque, arranque-o e jogue-o fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ser atirado no inferno.
30 Də kʋ nə kʋ́ʋ̀ wá twá n jɩzən nə, sə n ma tʋn cʋna, sə n gwəŋə kʋ n dʋgʋ yɩŋʋnɩ də mʋ́. Kʋ kʋkwa kʋ pa mʋ́, də n nə zʋa Yɩɩ sàń tə wa də jɩkuku kʋ doni də, n nə zʋa mən dìə̀ də n yɩra tə mama».
30 Se a sua mão direita faz com que você peque, corte-a e jogue-a fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ tə swɩ̀n, kʋ súrí lá: ‹Lìù tə, ʋ nə dʋgʋ ʋ kan, ʋ mɛ, sə ʋ pa wá ʋ dʋgʋ tə sagɩ.›
31 — Foi dito também: “Quem mandar a sua esposa embora deverá dar a ela um documento de divórcio.”
32 Yá à mʋ̀ dàń swɩ̀n kʋ á con: Bɛɛ tə, ʋ nə dʋgʋ ʋ kan, kʋ ga tà ʋ cwàrɩ̀, kʋ pɩn cwəŋə, sə kan tə fwa kacwan, də ʋ nə swe bɛɛ don nə. Yá lìù tə, ʋ nə tì kan, bɛɛ don nə dʋgʋ, ʋ də tətə cwàrɩ̀ də kʋ kan tə».
32 Mas eu lhes digo: todo homem que mandar a sua esposa embora, a não ser em caso de adultério, será culpado de fazer com que ela se torne adúltera, se ela casar de novo. E o homem que casar com ela também cometerá adultério.
33 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n nɩbara-ba tə con nə, ba wʋ́: ‹N wà mɛ, sə n dù də won tə, n nə yə̀ə́ də, n bá fwa. Də n nə duə, n wà mɛ, sə n kwɩ̀án n nii *Yuu-Tiu yáá con.›
33 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não quebre a sua promessa, mas cumpra o que você jurou ao Senhor que ia fazer.”
34 Yá à mʋ̀ dàń swɩ̀n á con də, á wà mɛ, sə á dù. Á dànà ká tì lanworu tə á ma dù, kʋ nə yɩ Yɩɩ padaʋ tə yɩrɩ.
34 Mas eu lhes digo: não jurem de jeito nenhum. Não jurem pelo céu, pois é o trono de Deus;
35 Á dànà ká tì tɩa tə á ma dù, kʋ nə yɩ Yɩɩ nə tuŋə ʋ nɛɛ lá yɩrɩ. Á dànà ká tì *Zwerizalɛmə yɩrɩ á ma dù, kʋ mʋ̀ nə nə yɩ pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə tɩʋ yɩrɩ.
35 nem pela terra, pois é o estrado onde ele descansa os seus pés; nem por Jerusalém, pois é a cidade do grande Rei.
36 Dàn ká dù n kə n tɩ̀àn yuu wa, n nə wàrɩ̀ n yukʋʋ nədʋ tətə, n pa ka pɩ̀rɩ̀, nə à yə̀ə́ ka beri tə yɩrɩ.
36 Não jurem nem mesmo pela sua cabeça, pois vocês não podem fazer com que um só fio dos seus cabelos fique branco ou preto.
37 Á nə mɛ, sə á swɩ̀án ndə awo, á swɩ̀n ndə awo. Á nə kʋ́ʋ̀ mɛ, sə á swɩ̀án ndə ɔn ɔn, á swɩ̀n ndə ɔn ɔn. Á nə súrí yoo don lá, kʋ yɩ kʋ nan *Sɩtana».
37 Que o “sim” de vocês seja sim, e o “não”, não, pois qualquer coisa a mais que disserem vem do Maligno .
38 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Də lìù nə lá n yii, sə n də lá ʋ yii. Də lìù nə kén n yeli, sə n də kén ʋ yeli.›
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Yá à mʋ̀ dàń wʋ́: Á dànà ká zɩgɩ wʋlwanyɩna tə nə. Də lìù nə mà n jɩzən pɩpara nə, sə n vəvəri n jɩgwiə nyiən tə, də n pa ʋ mà kʋ nə.
39 Mas eu lhes digo: não se vinguem dos que fazem mal a vocês. Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também.
40 Də lìù nə pɩ̀à, sə ʋ pa ba bʋ̀rɩ̀ n bʋ̀rà, sə ʋ ma jon n gànʋ̀, yá kʋ tíú, sə ʋ jon n gasɔɔ də.
40 Se alguém processar você para tomar a sua
41 Də lìù kálʋ́ mʋ́, sə n ja wá n va kilomɛtərə nədʋ, sə n ja wá n va kilomɛtərə bələ.
41 Se um dos soldados estrangeiros forçá-lo a carregar uma carga um quilômetro, carregue-a dois quilômetros.
42 Pa lìù tə nə, ʋ nə lòrì won n con. Dàn ká vɩ, sə n jɩŋa lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ jɩŋa won n con».
42 Se alguém lhe pedir alguma coisa, dê; e, se alguém lhe pedir emprestado, empreste.
43 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n, ba wʋ́: ‹N mɛ, sə n sóní n yɩra lìù tə, n ga zɩgɩ n dʋŋʋ nə›.
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame os seus amigos e odeie os seus inimigos.”
44 Yá à mʋ̀ dàń swɩ̀n á con, à wʋ́: Á swənə á dʋŋa, á ga lòrì Yɩɩ á pa ba tə nə, ba nə keni aba càn wa.
44 Mas eu lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Kʋ nətʋ nə wá pa, á wànɩ́ á ya á nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə, bɩa. Kʋ yɩ cɩ́gá, ʋ mʋ̀ Yɩɩ tə nə pɩn yɩcaʋ pén wʋlwanyɩna də pubwanʋ tɩ̀án mama yuu wa. Ʋ pa dwà nɩ̀ ba tə yuu wa, ba nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án, də ba tə, ba nə yɩ kʋnkʋn yìə̀n tɩ̀án yuu wa.
45 para que vocês se tornem filhos do Pai de vocês, que está no céu. Porque ele faz com que o sol brilhe sobre os bons e sobre os maus e dá chuvas tanto para os que fazem o bem como para os que fazem o mal.
46 Də kʋ nə yɩ ba tə, ba nə swə aba cɩcɩ nə á swə, kʋ ba ŋwɩ́rán jə, á nə mɛ, sə á dàn Yɩɩ con. Lanpolɩna tətə də fwa kʋ nətʋ.
46 Se vocês amam somente aqueles que os amam, por que esperam que Deus lhes dê alguma recompensa? Até os cobradores de impostos amam as pessoas que os amam!
47 Də á nə jʋ̀nɩ̀ ba tə nə yɩ á nubɩa *Kərisə yɩrɩ cɩcɩ, kʋ nətʋ ba lìù mama gwárɩ́. Ba tə, ba nə yə̀rì Yɩɩ tətə, də fwa kʋ nətʋ tə.
47 Se vocês falam somente com os seus amigos, o que é que estão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Á mɛ, sə á ya lɩ̀à tə, á yoo mama nə ziən, ndə á nyɩna Yɩɩ tə nə wulə Yɩɩ sàń nə, yoo mama nə ziən nətʋ».
48 Portanto, sejam perfeitos, assim como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.