Mateus 13
Yɩɩ sʋywáŋʋ́ sagɩ (NNW) vs ARIB
1 Kʋ dɩɩn təntə nə, Zwezi nan dìə̀ tə wa, ʋ va ʋ jə̀ə́ mʋnaa tə nii nə.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Lɩ̀à zənzən kʋ́ʋ̀ púə́ ʋ yuu nə. Ʋ dàń ma kʋ́ʋ̀ zàn, ʋ zʋ nɩ́á yuu bori wa, ʋ jə̀ə́ lá. Lalʋʋ tə kʋ́ʋ̀ púə́ nɩ́á tə nii nə.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Ʋ dàń ma twá zwansɩsarɩ nə, ʋ ma kàrɩ̀ ba yìə̀n zənzən, ʋ wʋ́:
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 «Wodùrú don nə nan, sə ʋ dù. Ʋ nə yí ʋ mɩ́ wobɩa tə kárá tə wa, tə wobɩa tə vàn don tʋa cwəŋə yuu. Zənbii ma bà, tə də́ tə.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 Tə vàn don də tʋa kapataran tɩa wa, tɩran nə ba dáá lá. Kʋ bwálɩ́ tə nə, wobɩa tə nan lala, kʋ nə yɩ tɩtalʋ yɩrɩ.
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 Máŋá tə, yɩɩ nə bɩga, kʋ dí tə wobii tə, tə ga tɩ tə kʋ̀, tə dəkurən nə wà tɩa zwɩ zəni yɩrɩ.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 Wobɩa tə vàn don də kʋ́ʋ̀ tʋa casʋran tɩa wa. Tə nə pén máŋá tə wa, casʋran tə boru tə pú wobii tə yuu nə, tə dàń ga sɩ̀nɩ̀ tə tɩ.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Yá wobɩa tə vàn don tʋa tɩa nəzəŋu wa, tə mʋ̀ wobɩa təntə zàn tə zɩn bɩa. Tə duən zɩn bɩa bíí. Tə duən də zɩn bɩa sapwɩtwa. Tə duən də zɩn bɩa fɩtwa.
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ cʋgʋ zəni!»
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Zwezi karbɩa tə fàrɩ́ ba yí ʋ yɩra, ba bwe wá, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n twá zwansɩsarɩ nə, n ma swɩ̀n lɩ̀à tə con?»
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ wàá Yɩɩ pàrɩ̀ yìə̀n tə, tə nə sə̀gə̀ tə də̀ń, á nì á pɩn á tɩ̀àn nə. Yá ba duən tə ba kʋ pubʋŋa təntə jə.
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù tə, ʋ nə jə pubʋŋa mancɩn, Yɩɩ wá súrí kʋ, ʋ ga wá yà pubʋŋa tíú. Yá lìù tə, ʋ nə ba pubʋŋa jə, Yɩɩ wá jon mancɩn tə tətə, ʋ nə jə.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, à twá zwansɩsarɩ à ma swɩ̀n lɩ̀à tə con, ba yɩ́á nə cə̀ lá, ba ga ba na, ba cʋga, yá ba ga ba kʋ də̀ń nə̀ń tə yɩrɩ.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Mə kʋ twá nətʋ, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi nii tə ma sú. Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Ba lɩ̀à təntə yáá tə̀lə́ də won mama. Ba zɩan swɩn. Ba yɩ́á pú. Ba ba pɩ̀à, sə ba yɩ́á də na won mama. Ba ga ba pɩ̀à, sə ba nì yoo. Ba mʋ̀ nə ba pɩ̀à, sə ba lwarɩ yoo ba pubʋŋa wa. Ba mʋ̀ nə kʋ́ʋ̀ bá vəvərə ba kwa ba ma sá ba cʋna, sə à mʋ̀ Yɩɩ zwɛ̀e ba yayɩran tə›.»
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ dàń yɩ pupwən lɩ̀à, á mʋ̀ yɩ́á nə na lá, á zɩan də ga nə̀ń tə yɩrɩ.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà də cɩ́gá tɩ̀án dáá, ba nə sóní, sə ba yà na kʋ tə, á nə na á ga nə̀ń. Yá ba ga wà kʋ nɩ, ba ga wà tə nì də».
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nəŋə, wodùrú tə zwansɩsara tə də̀ń:
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Lìù tə mama, ʋ nə cʋga Yɩɩ pàrɩ̀ sʋ̀ràn tə, ʋ ga ba kʋ də̀ń nə̀ń, yɩ ndə cwəŋə tə nə, wobɩa tə nə tʋa ka nii nə. *Sɩtana yàá bà, ʋ lɩ kʋ tə, kʋ nə tʋa ba waa nə.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Wobɩa tə nə tʋa kapataran tɩa tə wa, nə yɩ ndə lìù tə nə, ʋ nə nì Yɩɩ sʋgʋ tə, ʋ sɛ̀e lala də pupoli.
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 Yá Yɩɩ sʋgʋ tə wà ʋ mʋ̀ lìù təntə pubʋŋa tə wa zwɩ zənzən, ʋ ga ba dɩ̀àn jə kʋ wa. Yá càn nə yí wá, nə à yə̀ə́ ba nə wʋwalɩ wá Yɩɩ sʋgʋ tə yɩrɩ, ʋ yàá pìí ʋ yá Yɩɩ cwəŋə.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Wobɩa tə nə tʋa casʋran tə wa, nə yɩ ndə lìù tə nə, ʋ nə nì Yɩɩ sʋgʋ tə, yá lʋʋ wiən twara də ka pɩ̀à jɩjə nə súə́ ʋ pubʋŋa tə. Tə wiən təntə mɛ dàń yà pú Yɩɩ sʋgʋ yuu nə. Kʋ mʋ̀ lìù təntə con, Yɩɩ sʋgʋ tə wà də̀ń jɩn kʋ pa wá.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Yá wobɩa tə nə tʋa tɩa nəzəŋu tə wa, nə yɩ ndə lìù tə nə, ʋ yàá cʋgʋ sʋgʋ tə, ʋ ga sɛ̀e kʋ zəni. Ʋ dàń yàá tʋŋa yozəŋə, ndə wobɩa nə zɩŋa bɩa nətʋ. Kʋ don zɩn bɩa bíí. Kʋ don də zɩn bɩa sapwɩtwa. Kʋ don zɩn bɩa fɩtwa».
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Zwezi kʋ́ʋ̀ bɩrɩ zwansɩsara don, ʋ wʋ́: «Á nəŋə, kʋ tə nə nyɩn də Yɩɩ pàrɩ̀ tə. Bɛɛ don dùə̀ wodwii nəzəŋu ʋ kárá wa.
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Tɩtɩn don nə, lɩ̀à nə dwɛ̀e máŋá wa, ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə dʋŋʋ twi, ʋ dù gakʋkwɩʋn bɩa kárá tə wa, ʋ ga lɛ.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Máŋá tə, wiən tə nə yí pwìí janʋ, gakʋkwɩʋn tə də nan, kʋ zɩga.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 Bɛɛ tə tʋ̀tʋ̀nà ma bà, ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: ‹Yuu tíú, n yà dùə̀ wozəŋə n kárá tə wa, sə gakʋkwɩʋn kʋ tə də nan yə̀n nə?›
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: ‹Kʋ yɩ dʋŋʋ nə fwa kʋ›. Tʋ̀tʋ̀nà tə ma pìí ba bwe wá, ba wʋ́: ‹N ba pɩ̀à, sə nə va nə mùrí kʋ gaʋ təntə, naaa?›
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 Bɛɛ tə ma le ba, ʋ wʋ́: ‹Ɔn ɔn! Á nə mùrí gakʋkwɩʋn tə, á wá mùrí mɩna tə də, á kə lá. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, á dànà ká fwa kʋ!
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Á yaga tə mama, á pa, tə bɩ. Yá tə zagʋ máŋá nə yí, à dàń wá swɩ̀n wocerə tə con, à wʋ́: Á díə́ yáá, á gɩan gamʋʋ tə, á vwa púlə́ púlə́, sə nə kə mən nə! Á dàń ga kén mɩna tə, á kə pulu wa!› »
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Zwezi kʋ́ʋ̀ bɩrɩ zwansɩsara don, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə yɩ ndə wobiu nəmaa nə, lìù nə tì ʋ dù ʋ kárá wa.
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 Kʋ mʋ̀ wobiu nəmaa tə nə yɩ wobɩa mama wa nəmaa. Yá kʋ dàń nə pén, kʋ yuu yàá doni tɩbii tə mama yun. Kʋ yàá fwa tɩ̀ʋ́, zənbii bà, tə fwa tə pwalan kʋ yuu wa».
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Zwezi kʋ́ʋ̀ bɩrɩ zwansɩsara don, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə yɩ ndə sabwarɩ nə, kan nə ken mun zʋŋɩ batwa wa. Tə mama dàń ga zàn tə fʋlɩ».
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Tə yìə̀n tə mama yɩ Zwezi twá zwansɩsarɩ nə, ʋ ma bɩrɩ tə lɩ̀à tə nə. Ʋ yàá ba yoo swɩ̀n, də kʋ nə tà ʋ twá zwansɩsarɩ nə.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 Ʋ fwa kʋ nətʋ, sə Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə sʋ̀ràn tə nii ma sú. Ʋ nə swɩ̀n, ʋ wʋ́:
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Zwezi kɛ̀eń ʋ yá lalʋʋ tə, ʋ ga va sàń. Ʋ karbɩa tə ma pú ʋ kwa, ba va ba yí wá, ba ga wʋ́: «Gwin kárá tə gakʋkwɩʋn tə zwansɩsara tə də̀ń, n bɩrɩ nəba».
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə dwì mɩna nəzəŋə tə, nə yɩ *Ləzwənə-Biu tə.
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 Kárá tə nə yɩ lʋʋ. Wodwii nəzəŋu tə nə yɩ Yɩɩ pàrɩ̀ lɩ̀à tə. Gakʋkwɩʋn tə nə yɩ *Sɩtana lɩ̀à tə.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Dʋŋʋ tə, ʋ nə dwì kʋ mʋ̀ gaʋ təntə nə, yɩ Sɩtana. Woceri tə nə yɩ lʋʋ zaŋʋ. Tʋ̀tʋ̀nà tə, ba nə za wiən tə, nə yɩ Yɩɩ *malɩkɛ tə.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 Nətʋ ba nə pùrì gakʋkwɩʋn tə, ba kəni mən nə, mə kʋ wá yà nətʋ, lʋʋ zaŋʋ dɩɩn nə.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Ləzwənə-Biu wá tʋn ʋ malɩkɛ. Tə wá lɩ lɩ̀à tə mama ʋ pàrɩ̀ tə wa, ba nə pɩn lɩ̀à duən twá ba nə, ba ma dʋgʋ Yɩɩ tə, ba jén, də ba tə, ba nə tʋŋa yokʋkwɩnan tə.
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 Yá tə ga wá dɩlɩ ba mən bwálɩ́ wa. Kʋ bwálɩ́ təntə wa, ba wá bubwi, ba ga dɩŋa ba jɩfwɩ ba fɩfaga.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Yá ba tə, ba nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án, ba wá pəpəli ndə yɩcaʋ nə ba nyɩna Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ cʋgʋ zəni!»
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə nyɩn ndə wiən tə, tə kwənə nə dáá, tə nə sə̀gə̀ kárá don wa. Bɛɛ ma na tə, ʋ tì ʋ kwɛn ʋ sə̀gə̀. Ʋ pùə́ nə poli zənzən tə, ʋ vəli ʋ yə̀ kʋ tə mama, ʋ nə jə, ʋ də́, ʋ ga pìí ʋ bà, ʋ yə̀ kʋ kárá təntə».
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə nyɩn ndə bayolu nə fwa nətʋ, də ʋ nə pɩ̀à kana bɩan zanan nəzəŋə.
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Máŋá tə, ʋ nə nɩ kʋ nədʋ, kʋ nə ziən zənzən, ʋ vəli ʋ yoli ʋ wiən mama, ʋ nə jə, ʋ ga bà, ʋ yə̀ kʋ mʋ̀ kana bɩan zàŋʋ́ təntə».
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə kʋ́ʋ̀ nyɩn ndə fəlijana nə. Ba yàá dɩlɩ gə̀gə̀lù mʋʋ wa, kʋ ga janɩ fələ yiri mama.
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 Máŋá tə, kʋ nə súə́, fəlijana tə yàá van, kʋ ba lɩ bəbəru yuu, ba ga jə̀ń tɩa, ba kúrí fələ tə. Ba kəni fəlizəŋə tə fɩyaran wa, ba ga dʋga tə tə, tə nə ba ziən.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 Mə nətʋ nə, kʋ wá yà lʋʋ zaŋʋ máŋá wa. *Malɩkɛ wá bà, tə pwɛ̀e wʋlʋnyɩna də cɩ́gá tɩ̀án duən nə,
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 sə tə ma dɩlɩ ba mən bwálɩ́ tə wa. Kʋ bwálɩ́ təntə wa, ba wá bubwi, ba ga dɩŋa ba jɩfwɩ ba fɩfaga».
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Máŋá tə wa, Zwezi nə zwɛ̀e zwansɩsarɩ tə, ʋ bwe ʋ karbɩa, ʋ wʋ́: «Á nì tə yìə̀n tə mama də̀ń?» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Awo».
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «*Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tíú mama, ʋ nə jigə Yɩɩ pàrɩ̀ tə karbiu, nyɩn ndə dìə̀ tíú nə, ʋ nə lɩ wodʋra də wodwara ʋ wiən tə, tə kwənə nə dáá, wa».
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Máŋá tə wa, Zwezi nə swɩ̀n zwansɩsarɩ təntə ʋ zwɛ̀e, ʋ lɛ kʋ bwálɩ́ tə wa, ʋ vìí.
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 Ʋ dàń vəli ʋ nyɩna tɩʋ. Ʋ nə vəli ʋ yí lá, ʋ zʋa *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ wa, ʋ wulə ʋ kàrɩ̀ lantə. Yá kʋ dàń gwárɩ́ lɩ̀à tə mama, ba nə yɩn kʋ bwálɩ́ təntə wa. Ba ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Yə̀n nə nə ʋ nɩ wʋbʋŋa kʋ tə? Yá kʋ yɩ kʋ twá nətə, ʋ ma fwa yomɩlan tə tə?
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 Kʋ tà ʋ mʋ̀ nə yɩ kapənta tə bìú tə, naaa? Ʋ nuu tə yɩrɩ nə tà Mari, naaa? Zwakə də Zwʋzɛfə də Simon də Zwidə tà ʋ nubɩa, naaa?
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Yá ʋ nakwana tə mama mʋ̀ tətə yà tə̀lə́ nə tətəŋi wa, naaa? Yə̀n nə nə ʋ nɩ tə dɩ̀àn təntə?»
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Yá kʋ mʋ̀ təntə dàń pɩn, ba yà ba wá sɛ̀e. Zwezi dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Ba yàá zìlí Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ bwálɩ́ mama nə, yá ʋ nyɩna tɩʋ nə də ʋ dìə̀ wa, ba ba wá zìlí».
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Kʋ bwálɩ́ tə wa, Zwezi wà yomɩlan zənzən fwa, ba nə ba Yɩɩ nii sɛ̀e tə yɩrɩ.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.