Atos 19
Yɩɩ sʋywáŋʋ́ sagɩ (NNW) vs NTLH
1 Máŋá tə wa, Apɔlɔsə nə wulə Korɛntə nə, Polə mʋ̀ vəli ʋ twá pɛɛn tə wa, kʋ lʋʋ nii tə nagwanɛɛ tə wa, ʋ kɛ̀eń ʋ va Efɛzə. Ʋ vəli, ʋ jə́rí Zwezi karbɩa duən.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Yɩɩ-*Siŋu tə cuə á yuu wa, máŋá tə wa, á nə ken á waa Zwezi nə, naaa?» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Nə tà nə wà nì tətə də, Yɩɩ-Siŋu tə yɩ ba pɩn».
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Polə tə kʋ́ʋ̀ pìí ʋ bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e wa nə ba dàń ləgə aba, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə?» Ba ma kʋ́ʋ̀ le wá, ba wʋ́: «Kʋ ya Zwan nɩ́á liu tə».
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Polə dàń ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Zwan ləgə lɩ̀à mama nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. Kʋ nətʋ bɩrɩ də, ba mɛ, sə ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna, ba bà Yɩɩ con. Ʋ yàá swɩ̀n lalʋʋ tə con, ʋ wʋ́, ba kəni ba waa lìù tə nə, ʋ nə wulə ʋ mʋ̀ Zwan kwa ʋ bɩ̀àn, kʋ mʋ̀ nə yɩ Zwezi».
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Tə sʋ̀ràn təntə kwa nə, ba ləgə ba nɩ́á wa də *Yuu-Tiu Zwezi yɩrɩ tə.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Polə tún ʋ jɩ̀àn ba yuu wa, yá Yɩɩ-Siŋu tə ga cú ba yuu wa. Ba wulə ba swɩ̀n sʋyirə duən, də ba swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Bara təntə mama yà yɩ ndə lɩ̀à fugə bələ nə.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Polə zʋa *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa, ʋ swɩ̀n cɩ́gá tə pwənə pwənə wuuu, cànɩ̀ batwa. Ʋ swɩ̀n ba con də, Yɩɩ wá də́ ʋ pàrɩ̀ tə ba yuu wa. Yá ʋ sʋ̀ràn tə yà ga dɩ ba.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Lɩ̀à duən dàń yɩn lá nə, ba nə za ba vaparan, ba ga vɩ, sə ba kə ba waa Zwezi nə. Yá ba dàń swɩ̀n ba pwé Yuu-Tiu cwəŋə tə lalʋʋ tə yáá con. Polə dàń ma nan ba tətəŋi wa, ʋ jə Zwezi karbɩa tə, ʋ va ʋ kàrɩ̀ ba dɩɩn mama Tiranisə kardiə tə wa.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Kʋ nətʋ tə dánɩ́ bɩna bələ, kʋ pa Zwifə-ba də *Gərɛkə-ba, ba nə wulə Azi nagwanaa tə wa, nì Yuu-Tiu sʋgʋ tə.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Yɩɩ yà twá Polə nə, ʋ tʋŋa ʋ yogwaran tə yiri nə yɩ tə cɩcɩ.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Kʋ yiri tə pɩn, ba pəri ganan nə à yə̀ə́ gantwɛn tə nə dwen Polə yɩra yayɩŋa yuu nə, yá yayɩran tə yàá nan, tə yá ba. *Zinə də naŋa, tə yá ba.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 *Zwifə-ba duən, ba də nə yà twá lá ba vəli, də́də́n, sə ba ja *Yuu-Tiu Zwezi yɩrɩ tə, ba ma dɩŋa zinə lɩ̀à yuu wa. Ba dàń yàá swɩ̀n, ba wʋ́: «À dwì à kəni á nə də Zwezi tə, Polə nə kàrɩ̀ ʋ yoo tə».
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Lɩ̀à tə, ba nə yà fwa kʋ yoo təntə, yà yɩ bɛɛ don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Seva, bɩa barpɛ. Ʋ mʋ̀ Seva təntə yà yɩ Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yuu tíú don.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Zini tə dàń ma le ba, kʋ wʋ́: «À yə̀ə́ Zwezi, à ma yə̀ə́ lìù tə, ʋ nə yɩ Polə, sə á mʋ̀, á mʋ̀ nə yɩ bə̀rə́?»
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Yá bɛɛ tə, zini tə nə wulə ʋ yuu wa, dàń fan ʋ tʋ ba mama yuu wa. Ʋ jɩn ba duən, ʋ bɩrɩ ba də, ʋ dɩ̀àn dwə ba. Ʋ fɩfɩn ba də dɩ̀àn yiri don, kʋ pa ba dəri dìə̀ təntə wa wala, ʋ ga tún nʋran ba yɩra.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Zwifə-ba də *Gərɛkə-ba, ba nə yɩn Efɛzə nə, lwarɩ kʋ yoo təntə. Yá fən dàń zʋa ba mama, Yuu-Tiu Zwezi yɩrɩ tə ga na dun.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Ba tə, ba nə ken ba waa Zwezi nə tə, lɩ̀à zənzən naŋa, ba twi ba lòrì, sə Yɩɩ kwɛn ba cʋna ba mʋ̀ də wá pwərə wa, ba ga swɩ̀n ba cɩrɩ tə mama, ba nə fwa.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə ja ba saga, ba nə ma fwa cɩrɩ, ba bà ba pa ba sʋrɩ tə, lɩ̀à tə mama yáá con. Ba jələ tə səbiu, ba na də kʋ yɩ səbikʋlan mʋ̀rʋ̀ finu (50 000).
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Mə nətʋ nə, kʋ dàń twá də Yuu-Tiu dɩ̀àn tə, ʋ sʋgʋ tə ma swɩ̀n, kʋ sú nagwanaa tə mama wa.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Tə mʋ̀ yìə̀n tə nə tʋn tə zwɛ̀e kwa nə, Polə ken ʋ pubʋŋa wa, sə ʋ twá Masedwanə də Akayi nagwanɛɛ tə wa, ʋ lɛ ʋ va *Zwerizalɛmə. Ʋ yà pɩ̀à də máŋá tə wa, ʋ nə yí Zwerizalɛmə, sə ʋ kɛ̀eń, ʋ va ʋ na *Romə.
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Ʋ lɩ ʋ lɩ̀à tə, ba nə saŋa wá, lɩ̀à bələ ʋ tʋn Masedwanə nə, kʋ mʋ̀ nə yɩ Timote də Erasətə. Ʋ tətə ga ya Azi nagwanaa tə wa, máŋá mancɩn wa.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Kʋ máŋá təntə wa, təgurə nəfarʋ twi, kʋ ya lá nə, *Yuu-Tiu cwəŋə tə yɩrɩ.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Cɩnayarʋ don yɩn lá, ʋ yɩrɩ nə yɩ Demetəriyisə. Ʋ yà fwa Arətemisə dìə̀ tə, ba nə yàá jʋ̀nɩ̀ ka wa tə, nəmanbii də cɩnɩa. Ʋ dàń yà pɩn lɩ̀à tə, ba mʋ̀ də wá nə tʋŋa tʋtʋŋɩ təntə, na nywarɩ zənzən kʋ wa.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Demetəriyisə ken ba tə, ʋ mʋ̀ də ba nə tʋŋa kʋ tʋtʋnyiri nədʋ təntə, də ba tə, ba də nə tʋŋa kʋ tʋtʋnyiri təntə yáá tɩ̀án tə duən yáá nə, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À dabara-ba, á mʋ̀ yə̀ə́ də, nə wojan tə yɩ ka naŋa tʋtʋŋɩ kʋ tə nətən wa.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Á na, á ga nə̀ń kʋ tə, bɛɛ təntə, ʋ yɩrɩ nə yɩ Polə, nə fwa. Kʋ tà Efɛzə cɩcɩ wa, kʋ yɩ də Azi nagwanaa tə də mɛ. Ʋ sʋ̀ràn tə vəvəri lalʋʋ zənzən, də ʋ nə bɩrɩ ba də, yɩa tə, ləzwənə jɩ̀àn nə fwa, tə tà yɩa.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Kʋ yoo təntə wá bà kʋ cʋ̀gʋ̀ nə tʋtʋŋɩ tə. Kʋ ga tà kʋ cɩcɩ, kʋ wá pa yɩkan nəfarʋ Arətemisə dìə̀ tə ya ndə tʋtʋ nə. Kʋ yɩkan təntə wá kwɩ̀n dun tə nə, Azi nagwanaa lɩ̀à, də tɩa yuu lɩ̀à tə mama yà nə pɩn kʋ».
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Lɩ̀à tə nə nì tə sʋ̀ràn tə ba zwɛ̀e, ba súə́ də lɩŋa, ba ga bubwi, ba wʋ́: «Efezɩan-ba yɩkan Arətemisə nə dáá!»
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Kʋ yoo tə zɩ̀n tɩfarʋ tə mama kʋ zɩgɩ yɩɩ nə. Ba vəli ba kun duən nə bwálɩ́ don nə, ba nə fwa mʋmʋn lá, ba ga van Masedwanə tɩ̀án bələ, ba ja bà. Kʋ mʋ̀ nə ya Gayisə də Arisətarəkə, ba nə yɩ Polə twaduən ʋ vələ tə wa.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Polə yà pɩ̀à, sə ʋ nan lalʋʋ tə yáá con, ʋ pa ba na wá. Zwezi karbɩa tə ma kán ʋ nə, sə ʋ dàn ká fwa kʋ.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Azi nagwanaa yáá tɩ̀án duən, ba də nə yɩ Polə dabara, tʋn lɩ̀à, sə ba kwè wá, ʋ dàn ká va bwálɩ́ təntə nə.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Kʋ máŋá təntə wa, lalʋʋ tə gugurə. Ba duən yàá bubwi yiri don, ba duən də bubwi yiri don. Yá ba zʋnɩ tətə yə̀rì won tə tətə yɩrɩ, ba nə kun duən nə.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Ba dàń ma pa Alɛkəzandərə nan lalʋʋ tə wa. Ʋ mʋ̀ Alɛkəzandərə tə yɩ *Zwifə-ba yà nə yigə wá, ba kəni yáá. Yá Alɛkəzandərə də dàń yà ja ʋ jɩ̀àn, ʋ ma fwa mɩmɩnʋ ʋ pɩ̀à, sə ʋ swɩ̀n ʋ ma jon ʋ tɩ̀àn lalʋʋ tə yáá con.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Ba nə lwarɩ də, ʋ yɩ Zwifə, ba mama bubwi də kori nədʋ, kʋ dánɩ́ ndə lugu bələ nə, ba wʋ́: «Efezɩan-ba yɩkan Arətemisə nə dáá!»
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Kʋ máŋá təntə wa, ba tɩʋ tə sekəretɛrə pɩn, ba yá zəzugu tə nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Efezɩan-ba, lìù mama tə̀lə́, ʋ nə yə̀rì də, Efɛzə tɩʋ tə nə cɩ̀ yɩkan nəfarʋ Arətemisə dìə̀ tə, də kʋ pɩ̀ʋ̀ kapan ciciru tə, kʋ nə nan yɩɩ kʋ tʋ, tə nə.
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Kʋ yoo təntə nə ba tʋ́tʋ̀ná jə tə yɩrɩ, á mɛ, sə á ja á tɩ̀àn sənbwen. Á dànà ká bɩbarɩ, á fwa won mama.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Á jɩn bara-ba tə, á ja á bà yəbə. Ba mʋ̀ nə wà won ŋwɩ̀n nə yɩkan tə dìə̀ tə wa, ba ga wà nə yɩkan tə twɩn.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Də kʋ nə yɩ Demetəriyisə də tʋ̀tʋ̀nà tə, ba nə wulə də wá, nə ja yoo də lìù, dɩan wulə, ba nə bʋ̀rɩ̀ yìə̀n bʋ̀rà, tɩʋ tə yun tɩ̀án ma wulə. Ba vələ ba bon kʋ tíú lá nə.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Nə à yə̀ə́, də kʋ nə yɩ yoo don nə wulə, á nə pɩ̀à, sə á swɩ̀n á púlí tə kʋ lɩ̀à tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə nə mɛ, sə kʋ lɩ kʋ yoo təntə yáá.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Kʋ nə tà nətʋ, nə wá bà, nə tì talɩ yoo kʋ tə nətən yɩrɩ kʋ nə fwa zə̀n. Cɩ́gá mama tə̀lə́ yoo kʋ tə wa, nə nə wàá nə bɩrɩ də, kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mɛ, sə nə kun duən nə, nə fwa jara».
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Sekəretɛrə tə nə swɩ̀n nətʋ ʋ zwɛ̀e, ʋ pɩn nii, sə lalʋʋ tə vìí.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.