Atos 19
Yɩɩ sʋywáŋʋ́ sagɩ (NNW) vs NAA
1 Máŋá tə wa, Apɔlɔsə nə wulə Korɛntə nə, Polə mʋ̀ vəli ʋ twá pɛɛn tə wa, kʋ lʋʋ nii tə nagwanɛɛ tə wa, ʋ kɛ̀eń ʋ va Efɛzə. Ʋ vəli, ʋ jə́rí Zwezi karbɩa duən.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Yɩɩ-*Siŋu tə cuə á yuu wa, máŋá tə wa, á nə ken á waa Zwezi nə, naaa?» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Nə tà nə wà nì tətə də, Yɩɩ-Siŋu tə yɩ ba pɩn».
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Polə tə kʋ́ʋ̀ pìí ʋ bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e wa nə ba dàń ləgə aba, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə?» Ba ma kʋ́ʋ̀ le wá, ba wʋ́: «Kʋ ya Zwan nɩ́á liu tə».
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Polə dàń ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Zwan ləgə lɩ̀à mama nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. Kʋ nətʋ bɩrɩ də, ba mɛ, sə ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna, ba bà Yɩɩ con. Ʋ yàá swɩ̀n lalʋʋ tə con, ʋ wʋ́, ba kəni ba waa lìù tə nə, ʋ nə wulə ʋ mʋ̀ Zwan kwa ʋ bɩ̀àn, kʋ mʋ̀ nə yɩ Zwezi».
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Tə sʋ̀ràn təntə kwa nə, ba ləgə ba nɩ́á wa də *Yuu-Tiu Zwezi yɩrɩ tə.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Polə tún ʋ jɩ̀àn ba yuu wa, yá Yɩɩ-Siŋu tə ga cú ba yuu wa. Ba wulə ba swɩ̀n sʋyirə duən, də ba swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Bara təntə mama yà yɩ ndə lɩ̀à fugə bələ nə.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Polə zʋa *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa, ʋ swɩ̀n cɩ́gá tə pwənə pwənə wuuu, cànɩ̀ batwa. Ʋ swɩ̀n ba con də, Yɩɩ wá də́ ʋ pàrɩ̀ tə ba yuu wa. Yá ʋ sʋ̀ràn tə yà ga dɩ ba.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Lɩ̀à duən dàń yɩn lá nə, ba nə za ba vaparan, ba ga vɩ, sə ba kə ba waa Zwezi nə. Yá ba dàń swɩ̀n ba pwé Yuu-Tiu cwəŋə tə lalʋʋ tə yáá con. Polə dàń ma nan ba tətəŋi wa, ʋ jə Zwezi karbɩa tə, ʋ va ʋ kàrɩ̀ ba dɩɩn mama Tiranisə kardiə tə wa.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Kʋ nətʋ tə dánɩ́ bɩna bələ, kʋ pa Zwifə-ba də *Gərɛkə-ba, ba nə wulə Azi nagwanaa tə wa, nì Yuu-Tiu sʋgʋ tə.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Yɩɩ yà twá Polə nə, ʋ tʋŋa ʋ yogwaran tə yiri nə yɩ tə cɩcɩ.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Kʋ yiri tə pɩn, ba pəri ganan nə à yə̀ə́ gantwɛn tə nə dwen Polə yɩra yayɩŋa yuu nə, yá yayɩran tə yàá nan, tə yá ba. *Zinə də naŋa, tə yá ba.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 *Zwifə-ba duən, ba də nə yà twá lá ba vəli, də́də́n, sə ba ja *Yuu-Tiu Zwezi yɩrɩ tə, ba ma dɩŋa zinə lɩ̀à yuu wa. Ba dàń yàá swɩ̀n, ba wʋ́: «À dwì à kəni á nə də Zwezi tə, Polə nə kàrɩ̀ ʋ yoo tə».
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Lɩ̀à tə, ba nə yà fwa kʋ yoo təntə, yà yɩ bɛɛ don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Seva, bɩa barpɛ. Ʋ mʋ̀ Seva təntə yà yɩ Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yuu tíú don.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Zini tə dàń ma le ba, kʋ wʋ́: «À yə̀ə́ Zwezi, à ma yə̀ə́ lìù tə, ʋ nə yɩ Polə, sə á mʋ̀, á mʋ̀ nə yɩ bə̀rə́?»
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Yá bɛɛ tə, zini tə nə wulə ʋ yuu wa, dàń fan ʋ tʋ ba mama yuu wa. Ʋ jɩn ba duən, ʋ bɩrɩ ba də, ʋ dɩ̀àn dwə ba. Ʋ fɩfɩn ba də dɩ̀àn yiri don, kʋ pa ba dəri dìə̀ təntə wa wala, ʋ ga tún nʋran ba yɩra.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Zwifə-ba də *Gərɛkə-ba, ba nə yɩn Efɛzə nə, lwarɩ kʋ yoo təntə. Yá fən dàń zʋa ba mama, Yuu-Tiu Zwezi yɩrɩ tə ga na dun.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Ba tə, ba nə ken ba waa Zwezi nə tə, lɩ̀à zənzən naŋa, ba twi ba lòrì, sə Yɩɩ kwɛn ba cʋna ba mʋ̀ də wá pwərə wa, ba ga swɩ̀n ba cɩrɩ tə mama, ba nə fwa.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə ja ba saga, ba nə ma fwa cɩrɩ, ba bà ba pa ba sʋrɩ tə, lɩ̀à tə mama yáá con. Ba jələ tə səbiu, ba na də kʋ yɩ səbikʋlan mʋ̀rʋ̀ finu (50 000).
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Mə nətʋ nə, kʋ dàń twá də Yuu-Tiu dɩ̀àn tə, ʋ sʋgʋ tə ma swɩ̀n, kʋ sú nagwanaa tə mama wa.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Tə mʋ̀ yìə̀n tə nə tʋn tə zwɛ̀e kwa nə, Polə ken ʋ pubʋŋa wa, sə ʋ twá Masedwanə də Akayi nagwanɛɛ tə wa, ʋ lɛ ʋ va *Zwerizalɛmə. Ʋ yà pɩ̀à də máŋá tə wa, ʋ nə yí Zwerizalɛmə, sə ʋ kɛ̀eń, ʋ va ʋ na *Romə.
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Ʋ lɩ ʋ lɩ̀à tə, ba nə saŋa wá, lɩ̀à bələ ʋ tʋn Masedwanə nə, kʋ mʋ̀ nə yɩ Timote də Erasətə. Ʋ tətə ga ya Azi nagwanaa tə wa, máŋá mancɩn wa.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Kʋ máŋá təntə wa, təgurə nəfarʋ twi, kʋ ya lá nə, *Yuu-Tiu cwəŋə tə yɩrɩ.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Cɩnayarʋ don yɩn lá, ʋ yɩrɩ nə yɩ Demetəriyisə. Ʋ yà fwa Arətemisə dìə̀ tə, ba nə yàá jʋ̀nɩ̀ ka wa tə, nəmanbii də cɩnɩa. Ʋ dàń yà pɩn lɩ̀à tə, ba mʋ̀ də wá nə tʋŋa tʋtʋŋɩ təntə, na nywarɩ zənzən kʋ wa.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Demetəriyisə ken ba tə, ʋ mʋ̀ də ba nə tʋŋa kʋ tʋtʋnyiri nədʋ təntə, də ba tə, ba də nə tʋŋa kʋ tʋtʋnyiri təntə yáá tɩ̀án tə duən yáá nə, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À dabara-ba, á mʋ̀ yə̀ə́ də, nə wojan tə yɩ ka naŋa tʋtʋŋɩ kʋ tə nətən wa.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Á na, á ga nə̀ń kʋ tə, bɛɛ təntə, ʋ yɩrɩ nə yɩ Polə, nə fwa. Kʋ tà Efɛzə cɩcɩ wa, kʋ yɩ də Azi nagwanaa tə də mɛ. Ʋ sʋ̀ràn tə vəvəri lalʋʋ zənzən, də ʋ nə bɩrɩ ba də, yɩa tə, ləzwənə jɩ̀àn nə fwa, tə tà yɩa.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Kʋ yoo təntə wá bà kʋ cʋ̀gʋ̀ nə tʋtʋŋɩ tə. Kʋ ga tà kʋ cɩcɩ, kʋ wá pa yɩkan nəfarʋ Arətemisə dìə̀ tə ya ndə tʋtʋ nə. Kʋ yɩkan təntə wá kwɩ̀n dun tə nə, Azi nagwanaa lɩ̀à, də tɩa yuu lɩ̀à tə mama yà nə pɩn kʋ».
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Lɩ̀à tə nə nì tə sʋ̀ràn tə ba zwɛ̀e, ba súə́ də lɩŋa, ba ga bubwi, ba wʋ́: «Efezɩan-ba yɩkan Arətemisə nə dáá!»
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Kʋ yoo tə zɩ̀n tɩfarʋ tə mama kʋ zɩgɩ yɩɩ nə. Ba vəli ba kun duən nə bwálɩ́ don nə, ba nə fwa mʋmʋn lá, ba ga van Masedwanə tɩ̀án bələ, ba ja bà. Kʋ mʋ̀ nə ya Gayisə də Arisətarəkə, ba nə yɩ Polə twaduən ʋ vələ tə wa.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Polə yà pɩ̀à, sə ʋ nan lalʋʋ tə yáá con, ʋ pa ba na wá. Zwezi karbɩa tə ma kán ʋ nə, sə ʋ dàn ká fwa kʋ.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Azi nagwanaa yáá tɩ̀án duən, ba də nə yɩ Polə dabara, tʋn lɩ̀à, sə ba kwè wá, ʋ dàn ká va bwálɩ́ təntə nə.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Kʋ máŋá təntə wa, lalʋʋ tə gugurə. Ba duən yàá bubwi yiri don, ba duən də bubwi yiri don. Yá ba zʋnɩ tətə yə̀rì won tə tətə yɩrɩ, ba nə kun duən nə.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Ba dàń ma pa Alɛkəzandərə nan lalʋʋ tə wa. Ʋ mʋ̀ Alɛkəzandərə tə yɩ *Zwifə-ba yà nə yigə wá, ba kəni yáá. Yá Alɛkəzandərə də dàń yà ja ʋ jɩ̀àn, ʋ ma fwa mɩmɩnʋ ʋ pɩ̀à, sə ʋ swɩ̀n ʋ ma jon ʋ tɩ̀àn lalʋʋ tə yáá con.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Ba nə lwarɩ də, ʋ yɩ Zwifə, ba mama bubwi də kori nədʋ, kʋ dánɩ́ ndə lugu bələ nə, ba wʋ́: «Efezɩan-ba yɩkan Arətemisə nə dáá!»
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Kʋ máŋá təntə wa, ba tɩʋ tə sekəretɛrə pɩn, ba yá zəzugu tə nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Efezɩan-ba, lìù mama tə̀lə́, ʋ nə yə̀rì də, Efɛzə tɩʋ tə nə cɩ̀ yɩkan nəfarʋ Arətemisə dìə̀ tə, də kʋ pɩ̀ʋ̀ kapan ciciru tə, kʋ nə nan yɩɩ kʋ tʋ, tə nə.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Kʋ yoo təntə nə ba tʋ́tʋ̀ná jə tə yɩrɩ, á mɛ, sə á ja á tɩ̀àn sənbwen. Á dànà ká bɩbarɩ, á fwa won mama.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Á jɩn bara-ba tə, á ja á bà yəbə. Ba mʋ̀ nə wà won ŋwɩ̀n nə yɩkan tə dìə̀ tə wa, ba ga wà nə yɩkan tə twɩn.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Də kʋ nə yɩ Demetəriyisə də tʋ̀tʋ̀nà tə, ba nə wulə də wá, nə ja yoo də lìù, dɩan wulə, ba nə bʋ̀rɩ̀ yìə̀n bʋ̀rà, tɩʋ tə yun tɩ̀án ma wulə. Ba vələ ba bon kʋ tíú lá nə.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Nə à yə̀ə́, də kʋ nə yɩ yoo don nə wulə, á nə pɩ̀à, sə á swɩ̀n á púlí tə kʋ lɩ̀à tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə nə mɛ, sə kʋ lɩ kʋ yoo təntə yáá.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Kʋ nə tà nətʋ, nə wá bà, nə tì talɩ yoo kʋ tə nətən yɩrɩ kʋ nə fwa zə̀n. Cɩ́gá mama tə̀lə́ yoo kʋ tə wa, nə nə wàá nə bɩrɩ də, kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mɛ, sə nə kun duən nə, nə fwa jara».
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Sekəretɛrə tə nə swɩ̀n nətʋ ʋ zwɛ̀e, ʋ pɩn nii, sə lalʋʋ tə vìí.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.