Mateus 15
Ungbòta-Ɔwʉ́tá Tɔ́ Bhǔkù (NIY) vs AAI
1 Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, Pbàfàrìsáyó mà Músà bhà Ʉyátá tɔ́ màlímó mànà níiwú Yèrùsalɛmà tɔ́ kɨgɔ̀ ɔ̀ rɔ̀, ’ìwǔ ùvò Yěsù-tɨ’ɔ̀, ’àdʉ̀ dhu ìvu kà-tsʉ̌, ’àtɨ:
1 Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah afa Jerusalemane hina Jesu hibatiy hio,
2 «Ádhu pbʉ̀kʉ̀ ábhàlɨ̌ náarɨ́ nzɨ̌ àlɛ̌ t’ábhúna tɔ́ màndʉ nɨ́fʉ̌ nɨ̌? Obhó tɨ́, abádhí náarɨ́ nzɨ̌ ɔtsʉ́ya nú’ǒ tdʉ̌ ɨ̀ ɔnyʉ dhu rɔ̀.»
2 “Aisim o a bai’ufununayah, bai’obaiyen ata a agir hibitit men tebobosiyasiyar, naatu umah sauwena’e ere kato auman bay te’au?”
3 Nɨ́ Yěsù adʉ̀ dhu àdu abádhí tɔ́, ndàtɨ: «Olu nyɨ̌, ádhu nyɨ̌ nyarɨ́ nzɨ̌ Kàgàwà bhà Ʉyátá nɨ́fʉ̌, pbɛ́tʉ̀ nyǎdʉ̀ abhúkʉ tɔ́ màndʉ kɛ̀lɛ̌ nɨ́fʉ nɨ̌?
3 Jesu iyafutih eo, “Bo kwa aisim God ana obaiyunen tur kwa’astu’ub uwatanah hai binanakwar kwabi’ufunun?
4 Obhó tɨ́, Kàgàwà náatɨ: ‹Ɨ́fʉ̌ àbanʉ mà ɨ́yànʉ mànà.› Ndɨrɔ̀ kǎtɨ: ‹Àbanà nɨ̌ ndɨrɔ̀ ɨ́yànà nɨ̌ màtɨ́ dhu nʉ̀nɔ̀ alɛ, nákǎ kohò, rɔ̀vɛ̀.›
4 Anayabin God eo, ‘Hinat tamat kwanakakafiyih’ naatu ‘yait hinah tamah isan tur kakafin na’u’uwih i boro hina’asabun namorob.’
5 Pbɛ́tʉ̀ nyɨ̌, nyɨ̌ nyarɨ́ àtɨna, atdí alɛ rapɛ́ dhu ɔ̀vɔ kpangba àbanà tɔ̀, ndɨrɔ̀ ɨ́yànà tɔ̀ màtɨ́, ndàtɨ: ‹Dzʉ̀nànʉ nɔ́nzɨ ma màmbɛ̀nà nɨ̌ fudú rɨ́’ɨ̀ dhu, nɨ́ ma mùtri wà pɛrɛ̀ tɨ́ Kàgàwà tɔ̀.›
5 Baise kwa a bai’obaiyenamaim, orot ta boro hinat tamat isah iti na’atube inao, ‘Sawar iti o atabibaisi i God ana siwaramih ayai, imih boro men karam anibaisi.’
6 Nɨ́ ndɨ alɛ rɨ̌ mbǎ àbanà mà ɨ́yànà mànà dzʉ̀nà ɔ̀nzɨ ndɨ̀ ndɨ́ dhu-atdyú nà. Nɨ́ ndɨ dhu bhěyi, nyɨ̌ nyóhò wà Kàgàwà bhà Ɔtɛ fʉ̀kʉ́ màndʉ-okú dɔ̀ rɔ̀.
6 Sinaf iti na’atube’eban hinat tamat kwakakafiyih? En! Baise, kwa asinaf iti’imaim God ana obaiyunen tur kwayara’iy kwa taiyuw abai’obaiyen kwabi’ufunun.
7 Nyɨ̌, ɔyɔyɔ ɨdàya nà alɛ́! Nabì Ìsayà nʉ́ʉnɔ obhó dhu nyʉ́ dʉ̀kʉ́, ndàtɨ:
7 Wanawan rerekabih! Isaiah i tur anababatunamaim kwa isa eo kirum,
8 ‹Kàrɨ́ alɛ náarɨ́ mɨfʉ̌ tsʉ̀ya-kpɔ̀ dɔ̌ tɨ́, afíya ràdʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ ɨtsɛ nyʉ́ rùdú rɔ̀.
8 ‘Iti sabuw ufurihiwat ayu tirursagiyu, baise hai notamaim i ef yok na’in tema’am.
9 Yà abádhí arɨ́ mʉlɛ̌ nɨ̌ ʉlɛ́tá nɨ́ kɔkɔ́rɔ̀ nga tɔ́.
9 Hai kwafiren ayu isou i wanawanan nikuwat; men basit orot hai notamaim ofafar hikikirum sabuw kwati’obaiyih hiti’ufunun.’”
10 Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, Yěsù anzi ihé-yà, ndàdʉ̀ àtɨ̀nà abádhí nɨ̌: «Nyɨ̀rɨ yà ma mʉ́nɔna dhu, nyǎdʉ̀ àlʉnà mběyi dʉ̀kʉ ɔ̀.
10 Imaibo Jesu rou’ay eaf ayuwih iuwih eo, “Abisa ao kwananutanub kwananowar naatu kwanasinaftobon yabin kwanab.
11 Ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ alɛ-lí òtsù dhu ndɨ ìndrǔ nábhʉ rádʉ̀ rɔ̀tɨ̀ Kàgàwà-nyɨ̀kpɔ́ ɔ̌. Pbɛ́tʉ̀, ìndrǔ nábhʉ rádʉ̀ rɔ̀tɨ̀ Kàgàwà-nyɨ̀kpɔ́ ɔ̌ dhu nɨ́ ndɨ alɛ-li’ɔ̀ rɔ̀ àhʉ dhu.»
11 Abisa orot awanamaim erur i men biyan ebobokarit, baise abisa orot awanamaim etitit i biyan ebobokarit.”
12 Nɨ́ Yěsù bhà ábhàlɨ̌ náadʉ̀ ìndri kà-tɨ’ɔ̀, ’àdʉ̀ àtɨ̀nà kà nɨ̌: «Nyɨ nyʉ̀nɨ tɨ́ wà Pbàfàrìsáyó-ɔ̌nga nɨ́wà ndɨ̀ tɨ́, wɔ̀ nyɨ nyʉ́nɔna dhu nɨ́rɨ ɨ̀ ɨ́ rɔ̀ dhu?»
12 Imaibo bai’ufununayah hina Jesu hibatiy, “Pharisee abisa i’o isan hai naniyan ibi’afiy iso’ob?”
13 Nɨ́ Yěsù adʉ̀ dhu àdu abádhí tɔ̀, ndàtɨ: «Kɔ́rɔ́ itsukpó, yà ɨnzá ɔ̀rʉ̀-akpà ɔ̀ arɨ́’ɨ̀ Àbadu Kàgàwà náazò nɨ́ ka kɔngbɛ́ya kɔ́rɔ́ ɨvɛ́ya mànà.
13 Jesu iyafutih eo, “Ai menatan ayu Tamai maramaim men tatanum i boro an wairoron etei na’uy ra’ah.
14 Nyʉ̀bhà abádhí. Ndùmùndúmú nɨ́ kɔ̌kɔ̀ rɨ́ ndùmùndúmú nʉ́nda. Ndɨrɔ̀, atdí ndùmùndúmú náapɛ́ àmbɛ ngǎtsi ndùmùndúmú nʉ́ndà dɔ̌, nɨ́ abádhí rǎdʉ̀ ’àwà ɔ́yɔ̌ kɔ́rɔ́ ibhu ɔ̀.»
14 Nati Pharisee biyahimaim kwanahaiw, anayabin i matah fim na’atube sabuw afa matah fim tibi’unawiyih, naatu boro etei hinan hub hinare.”
15 Nɨ́ Pɛ́tɛrʉ̀ adʉ̀ àtɨ̀nà kà nɨ̌: «Áwɛ̌ pɛ́ wɔ̀rɨ́ mbólí-tɨ̀ fǎkà.»
15 Peter eo, “Oroubon anayabin kuo anowar.”
16 Nɨ́ Yěsù adʉ̀ àtɨ̀nà kà nɨ̌: «Nyɨ̌ nyʉ́ mà, kàlʉ̌ tɨ́ obhó dʉ̀kʉ átɔ̀?
16 Naatu Jesu uwih eo, “Kwa auman boro’ika tur hai yabih men kwaso’obamih?
17 Nyɨ̌ nyʉ̀nɨ tɨ́ nzá dhu kɔ́rɔ́ dhu-tsí yà alɛ-lí rótsù, ràrǎdʉ̀ ʉ̀da alɛ ɔ̀, ndàdʉ̀ àhʉ alɛ ɔ̀ rɔ̀ ɔtsɔ́ dɔ̀ ka kòwù rɔ̀?
17 Abistan awatamaim erur i en kabutitamaim etit naatu en uratane ere’er i kwaso’ob ai en?
18 Pbɛ́tʉ̀, alɛ-tsʉ̀ arórìna dhu nɨ́ alɛ-afí ɔ̀ rɔ̀ àhʉ dhu. Ndɨrɔ̀ ndɨ dhu nɨ́ ndɨ arádʉ̀ ìndrǔ àbhʉ rɔ̀tɨ̀ Kàgàwà-nyɨ̀kpɔ́ ɔ̌.
18 Baise abisa awatamaim etitit i dogor wanawananane etitit, naatu i boun orot biyan ebobokarit.
19 Obhó tɨ́, ìndrǔ-afí ɔ̀ rɔ̀ nga nɨ́ ndɨ nzɛ́rɛ dhu náarúvò nɨ̌. Ɨ dhu nɨ́: nzɛ́rɛ ɨrɛ̀ta, abvo òho ka kɨ́ dhu, mʉ̀nyɔ̀nɨ̀ ɔ̀nzɨ ka kɨ́ dhu, màkunì ɔ̀nzɨ ka kɨ́ dhu, ogbo ɔ̀nzɨ ka kɨ́ dhu, tɨ̀tɔ̀ nʉ́nɔ ka kɨ́ alɛ t’ɔ́dhɨ́na dɔ̌ dhu, ndɨrɔ̀ ìndrǔ nɨ̌ ka kɨ́ dhu ʉ̀nɔ nzɛ́rɛ dhu mànà.
19 Anayabin abisa orot dogoromaim etitit i not kakafin, sabuw rauw morob, turanah a’aawah ufuh na, baiwa’an kwanekwan, bain, baifufuwen, naatu yanuw koutabitabir.
20 Kɔ̀rɨ́ nɨ́ ɨ ìndrǔ àbhʉ rádʉ̀ rɔ̀tɨ̀ Kàgàwà-nyɨ̀kpɔ́ ɔ̌. Pbɛ́tʉ̀, ɔ̀nyʉ̀ nɔ́nyʉ ka kɨ́ ɨnzá ka kù’o alɛ-ɔtsʉ́ rɔ́rɔ̀ dhu, nɨ́ rɨ̌ nzɨ̌ àdʉ̀ ìndrǔ nábhʉ rɔ̀tɨ̀ Kàgàwà-nyɨ̀kpɔ́ ɔ̌.»
20 Iti sawar i boun orot babin ebi’afiy, baise uma sauwena’e ere kato bay ina’aa boro men ni’afiyimih.”
21 Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, Yěsù nɨ́ɨvà ndɨ̀ ʉrɔ́ rɔ̀, ndàrà Tirò mà, Sìdɔnà mànà tɔ́ pbìrì ɔ̀.
21 Jesu nati efan ihamiy naatu in tafaram Taiya Sidon hairi wanawanahimaim bar merar afa imaim tit.
22 Nɨ́ ndɨ pbìrì ɔ̌ arádɨ Kànanà tɔ́ pbìrì ɔ̌ atdí tsìbhálɛ nɨ́ɨra àhʉ Yěsù-tɨ’ɔ̀, ndàdʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndùkǔ, ndàmbɛ àtɨ̀nà dɔ̌: «Ádrʉ̀ngbǎlɛ, Dàwudì t’Ídhùnǎ, ábà ɨzʉ dùdú! Nzɛ́rɛ-alafí rǎvu atdídɔ̌ ɨvàdú-ngba rɔ̌.»
22 Canaan babin nati’imaim ma’ama na Jesu isan rerey eo, “Regah, David uwan, kukabibiru; ayu natu babitai i demon kakafih wanawanan hirun hiforatoun hibonawiy bai’akir kakafin maiyow ebaib.”
23 Pbɛ́tʉ̀ Yěsù adʉ̀ nzá atdí dhu mà nádu kà tɔ̀. Nɨ́ Yěsù bhà ábhàlɨ̌ náandrì Yěsù-tɨ’ɔ̀, ’àdʉ̀ àtɨ̀nà kà nɨ̌: «Ávǐ wɔ̀ tsìbhálɛ ràdu ndɨ̀ àlɛ̌-owù ɔ̌ rɔ̀, ìkǔ nà kà rǔbhi àlɛ̌-owù ɔ̌ nɨ́dhunɨ̌.»
23 Baise Jesu men babin isan tur ta eo. Imih ana bai’ufununayah hina hifefeyan hio, “Babin ku’u sa’ab en, rerey ufut enan.”
24 Nɨ́ Yěsù adʉ̀ dhu àdu ábhàlɨ̌ tɔ̀, ndàtɨ: «Kàgàwà ívì ma Ìsràyelì tɔ́ pbìrì ɔ̌ bhà-okú dɔ̀ rɔ̀, kǎkà ùwǔwǐ tàmà bhěyi ɨ̀ nʉ́lɨ alɛ.»
24 Jesu iya’afutih eo, “Orot Natun nan i Israel sabuw sheep na’atube hikasiy hima’am akisih isah na.”
25 Pbɛ́tʉ̀, wɔ̀ tsìbhálɛ náadʉ̀ ɨ̀rà, ndɔ̀kɔ̀ ndɨ̀ ɔtdyʉ̀na dɔ̌ Yěsù-ɔ̀nzɨ̌, ndàdʉ̀ àtɨ̀nà kà nɨ̌: «Ádrʉ̀ngbǎlɛ́, ɔ́nzɨ dzʉ̀nàdu!»
25 Baise babin na Jesu nanamaim sun yowen eo, “Regah Jesu kwibaisu.”
26 Nɨ́ Yěsù adʉ̀ dhu àdu kà tɔ̀, ndàtɨ: «Ɨnzá dhu ɔ̀fɔ̀ nga kidyì nzónzo tɔ́ ɔ̀nyʉ̀, kadʉ̀ òbvùnà ìtsě-nzo tɔ̀.»
26 Jesu eo, “Kek hai bay men karam boro tanarouw nare haru hina’aan.”
27 Wɔ̀ tsìbhálɛ adʉ̀ dhu àdu Yěsù tɔ̀, ndàtɨ: «Wɔ̀ nyɨ nyʉ̀nɔ̀ dhu nɨ́ obhó dhu nyʉ́, Ádrʉ̀ngbǎlɛ́. Pbɛ́tʉ̀, ìtsě-nzo mà náarɨ́ abáya rɨ̌ dhu ɔ̀nyʉ dɔ̀ná rɔ̀ mɨzà dɔ̌ rɔ̀ ɨ̀ nàwà ɔ̀nyʉ̀-ú’ù nɔ́nyʉ.»
27 Babin iya’afut eo, “Turobe Regah, baise bay momosarih tamah ana gemane tere’ere haru tebow te’aa.”
28 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ Yěsù adʉ̀ dhu àdu kà tɔ̀ ndàtɨ: «Ìgyò! Yà tsìbhálɛ́, pbʉ̀kʉ̀ a’uta rɨ̌’ɨ̀ ádrʉ̀ngbǎ nyʉ́. Wɔ̀ nyɨ nyòzè dhu nákǎ ndɔ̀nzɨ̀ ndɨ̀ ɨndʉ̀ yà nyɨ nyʉ́ nyɨ nyòzè ka dhu bhěyi.» Nɨ́, wɔ̀ tsìbhálɛ t’ɨ́vànǎ-ngba náadʉ̀ ɔ̀gʉ̀ ányɨ̀rɔ̌ rɔ̀ tɨ́.
28 Imaibo Jesu eo, “Babin o a baitumatum i ra’at kwanekwan, imih abisa kukokok i namatar.” Naatu nati ana maramaim natun babitai yawas.
29 Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, Yěsù nɨ́ɨvà ndɨ̀ ʉrɔ́ rɔ̀, ndàrà Gàlìlayà tɔ́ rɛ̀rʉ̀-bɨdɔ̀. Nɨ́ ányɨ̀ kǎdʉ̀ ùpo atdí pbìrì dɔ̀, ndàdʉ̀ àdɨ obvò.
29 Jesu efan nati ihamiy naatu Galilee harew kukuf rewarewan remor in, imaibo oyaw ta sisibinamaim yen in tafan mare.
30 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ abhàbhɔ́ alɛ nà ɔ̀yá ihé níiwú ngbɔ̌ya ʉ́vɛ kɔ́rɔ́ alɛ mà, ndùmùndúmú mà, otsutálɛ mà, ìwǐ mà, ndɨrɔ̀ ábhɔ̌ ngʉ̌kpà andɨtálɛ mànà nà ’ìwǔ ʉ̀lɨnà Yěsù-ɔ̀nzɨ̌, kà ràdʉ̀ abádhí ɨ̀gʉ.
30 Sabuw moumurih maiyow hai sabuw ah kafikafirih, matah fim, ah umah murumurubih, awah gugih naatu sawusawuwih afa moumurih maiyow auman hibow hina Jesu nanamaim hiya, naatu etei’imak iyawasih. Sabuw matah fim ah umah murubih hina Jesu biyan titit|alt="blind and lame come to Jesus" src="CN01785b.TIF" size="col" loc="Mat 15.30" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="15.30"
31 Nɨ́ ɨdhɔ nʉ́ʉkɔ ihé-yà atdídɔ̌ nyʉ́ ìwǐ rɔ̌tɛ dhu, ngbɔ̌ya ʉ́vɛ alɛ-ngbɔ̀ rʉ̌gʉ dhu, otsutálɛ rǔbhi dhu, ndɨrɔ̀ ndùmùndúmú mà rɨ̌ ɨnga àlǎ dhu ɨ̀ àla rɔ̀. Nɨ́ abádhí náadʉ̀ ’ɔ̀pɛ̀ ɨ̀ rɨ̀fʉ Pbàìsràyélí tɔ́ Kàgàwà atdídɔ̌ nyʉ́.
31 Awah gugih tur hio, ah umah murubih higewasin, ah kafikafirih hibat hiremor, naatu matah fim higewasin hinuw sawar hi’itah isan, sabuw hifofofor men kafaita. Naatu Israel hai God wabin hibora’ara’ah.
32 Wɔ̀ dhu-dzi dɔ̌, Yěsù náanzi pbɨ̀ndà ábhàlɨ̌, ndàdʉ̀ àtɨ̀nà abádhí nɨ̌: «Ma mɨ́ kǎkàrɨ́ alɛ-ɨzʉ ɔ̀nzɨ atdídɔ̌. Kɔ̀nɨ̌ mǎ mòkò ɨ̀bhʉku abádhí mànà mbàlìmbàlì, ndɨrɔ̀ abádhí rɔ̌nyʉna dhu rɨ̌’ɨ̀ mbǎ. Nɨ́ ma mòzè nzá mabhʉ abádhí ròwù ɨnzá dhu nɔ̀nyʉ̀ rɔ́rɔ̀, akyɛ sàzɨ̀ arana abádhí àbhʉ ràwà ɨ̀ otu ɔ̌ nɨ̌.»
32 Jesu ana bai’ufununayah eaf hina biyan hitit naatu iuwih eo, “Ayu sabuw aitih abiyababan anayabin hina bairi ama’ama veya tounu sawar naatu boun hai efanamaim men abisa ta ema’am boro hina’aan. Ayu men akokok a murumurubih aniyafarih hai ubar hinan. Hinanan boro efamaim bayumih hinigagamat.”Jesu masaw yanamaim eyoyoyoban|alt="disciples distributing bread" src="CN01718B.TIF" size="span" loc="Mat 15.32-38" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="15.32-38"
33 Nɨ́ Yěsù bhà ábhàlɨ̌ náadʉ̀ dhu ìvu Yěsù-tsʉ̌, ’àtɨ: «Yàrɨ́ rʉ̀ngʉ̀ ɔ̌, àlɛ̌ kówu yà dhu bvʉ̌ tɨ́ ihé-yà nóngù àlɛ̌ kɨ́ nɨ̌ ɔ̀nyʉ̀ nábà àdhà?»
33 Naatu ana bai’ufununayah hiya’afut hio, “Iti arar yan bay boro menamaim tanab nakaram iti rakit gagamin tana’afuwagiy?”
34 Nɨ́ Yěsù adʉ̀ dhu ìvu abádhí-tsʉ̌, ndàtɨ: «Nyɨ̌ nyɨ́’ɨ̀ mʉ̀gatì nà ìfe?» Nɨ́ abádhí adʉ̀ dhu àdu kà tɔ̀ ’àtɨ: «Àrʉ̀bhʉ̀, ndɨrɔ̀ ngúfe ɨ̀bhɛ̀ nzo mànà.»
34 Jesu ibatiyih, “Kwa rafiy bai’ab kwabobotanen?” Hiya’afut hio,
35 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ Yěsù adʉ̀ ihé-yà návi ròkò obvò.
35 Basit Jesu sabuw iuwih me yan himarir.
36 Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, kǎdʉ̀ kɔ̌kɔ̀ àrʉ̀bhʉ̀ mʉ̀gatì mà, kɔ̌kɔ̀ ɨ̀bhɛ̀ mànà núgù ndʉ̀lʉ̌ fɔná, ndàdʉ̀ ɔ̀tsɔ̀ nábhʉ Kàgàwà tɔ̀. Tdɨ́tdɔ̌, kǎdʉ̀ kɔ̌kɔ̀ mʉ̀gatì-ɔ̌nga nʉ́kɔ, ndùbho pbɨ̀ndà ábhàlɨ̌-fɔ́, abádhí ràdʉ̀ ʉ̀ndɔ̀nà ihé-yà tɔ̀.
36 Jesu rafiy fafar seven naatu siy auman bow God ana a merar yiy, naatu imseseb ana bai’ufununayah itih hibow sabuw hifaramih.
37 Kɔ́rɔ́ alɛ náanyʉ̀ dhu ’ùlè nɨ̌ àkǎkǎ dhu bvʉ̌. Nɨ́ Yěsù bhà ábhàlɨ̌ náadʉ̀ ɔ̀dɔ̀dɨ̀ ɔ̀nyʉ̀-go-tsʉ̀ núndu, rùlè àrʉ̀bhʉ̀ sɛ̌ngɛ̀ ɔ̌.
37 Hi’aa etei yah iw, naatu bai’ufununayah bay sabuw hi’aa rebarebah hibiwanen sakasak etei seven hiwanfoten.
38 Dhu nanyʉ̀ alɛ-bvʉ nɨ’ɨ̀ ɨ̀fɔ lʉfʉ̀ kpabhálɛ, ɨnzá ka kɔ̀zʉ̀ vèbhálɛ mà nzónzo mànà rɔ́rɔ̀.Yěsù rɨ̌ ɨ̀fɔ lʉfʉ̀ alɛ nóngù dhu|src="WA03856b.tif" size="col" copy="Graham Wade" ref="15.34-38"
38 Sabuw etei 4000 na’atube bay hi’aa, kek baibin men auman hiyabamih.
39 Kɔ̀rɨ́ ihé-yà ndɨ̀ ndàvi ràdu ɨ̀ ɨbha dhu-dzidɔ̌, Yěsù adʉ̀ ùpo ibhú ɔ̀, ndàdʉ̀ àrà Màgàdanɨ̀ tɨ́ kátɨna pbìrì ɔ̀.
39 Imaibo Jesu sabuw iyafarih hinan ufunamaim, wa bai rabon na tafaram wabin Magadan imaim tit.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 15, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.