Lucas 14

Ungbòta-Ɔwʉ́tá Tɔ́ Bhǔkù (NIY) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Atdíku sàbatʉ̀-ɨdhɔ̀ ɔ̌, Yěsù ɨra dhu ɔ̀nyʉ̀ Pbàfàrìsáyó nzínzì ɔ̌ atdí ádrʉ̀ngbǎlɛ bhà ɨdzá. Nɨ́ ìndrǔ adʉ̀ nyɨ̀kpɔ́ya nʉ́dɨ, ’àmbɛ kàndà dɔ̌ atdyúya nyʉ́ nà.
1 Aconteceu que, ao entrar ele num sábado na casa de um dos principais fariseus para comer pão, eis que o estavam observando.
2 Nɨ́, ɔ̀na ádhà ndɨ̀ atdí alɛ nɨ́ɨ’ɨ̀ Yěsù-ɔ̀nzɨ̌.
2 Ora, diante dele se achava um homem hidrópico.
3 Nɨ́ Yěsù, ivú dhu Ʉyátá tɔ́ màlímó mà Pbàfàrìsáyó mànà-tsʉ̌, ndàtɨ: «Àlɛ̌ tɔ́ Ʉyátá ná’ù tɨ́ wà ìndrǔ ɨ̀gʉ ka kádʉ̀ sàbatʉ̀-ɨdhɔ̀ ɔ̌ dhu? Ndɨrɔ̀ ngǎtsi nɨ̌, kǎtɨ tɨ́ ɨ̀nzɨ̌ ka ràrǎdʉ̀ kɨ̀gʉ?»
3 Então, Jesus, dirigindo-se aos intérpretes da Lei e aos fariseus, perguntou-lhes: É ou não é lícito curar no sábado?
4 Pbɛ́tʉ̀ abádhí náadʉ̀ ɨ̀nɛ̀, ɨ̀nzɨ̌ ’àdu ɔtɛ. Nɨ́ Yěsù idyi wɔ̀rɨ́ alɛ ndɨ̀gʉ̌, ndàdʉ̀ àvinà ràrà.
4 Eles, porém, nada disseram. E, tomando-o, o curou e o despediu.
5 Tdɨ́tdɔ̌ Yěsù adʉ̀ àtɨ̀nà abádhí nɨ̌: «Ádhɨ pbá alɛ nzínzìkʉ ɔ̌, pbɨ̀ndà ɨngba mà, ndɨrɔ̀ pbɨ̀ndà ìkyì mà nɨ́tsɨ̀ dzɨ̀wɔ̀ ɔ̀ rɔ̀, ɨ̀nzɨ̌ rǎdʉ̀ kìpfo ányɨ̀rɔ̌ rɔ̀ tɨ́ ndɨ dzɨ̀wɔ̀ ɔ̀ rɔ̀ sàbatʉ̀-ɨdhɔ̀ ɔ̌?»
5 A seguir, lhes perguntou: Qual de vós, se o filho ou o boi cair num poço, não o tirará logo, mesmo em dia de sábado?
6 Nɨ́ abádhí rǎdǔna wɔ̀rɨ́ ɔtɛ dɔ̌ dhu náadʉ̀ abádhí-lɛ̀mà nɔ́nzɨ̀ ɔ̀nzɨ tɨ́.
6 A isto nada puderam responder.
7 Yěsù níitdègu yà ɨ̀ ka kùnzìnà mànà ɔ̀nyʉ̀ tɔ̀ alɛ nóvò angyinǎ rɔ̀ rɨ́’ɨ̀ tombi, ’àdʉ̀ òko dɔ̀yá dhu nálǎ, nɨ́ kǎdʉ̀ yàrɨ́ mbólí náwɛ ɨ alɛ tɔ̀ ndàtɨ:
7 Reparando como os convidados escolhiam os primeiros lugares, propôs-lhes uma parábola:
8 «Atdí alɛ nánzì nyɨ àdhɨ̀ngbǎ ka kʉ̀ndà nɨ̌ mʉ̀hɛndʉ̀ tɔ́ ɔ̀nyʉ̀ tɔ̀ rɔ̀, dhu àkǎ nzá nyitsì àdɨ angyinǎ rɔ̀ rɨ́’ɨ̀ tombi dɔ̌. Obhó tɨ́, ngǎtsi nɨ̌ wɔ̀rɨ́ alɛ nádʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ ɨwà ànzìnà pbʉ̀kʉ̀ ɨfʉta dɔ̀nǎ pbɨ̀ndà ɨfʉta ósè ngǎtsi alɛ átɔ̀.
8 Quando por alguém fores convidado para um casamento, não procures o primeiro lugar; para não suceder que, havendo um convidado mais digno do que tu,
9 Nɨ́ wɔ̀ ngǎtsi alɛ nɨ́tɔ̀ ndɨ̀ rɔ̀, wɔ̀ nyɨ̌ nùnzìnà ɔ́yɔ̌ kɔ́rɔ́ alɛ rǎdʉ̀ àrà àtɨ̀nà nyɨ nɨ̌: ‹Ɨ́và nyɨ, nyʉbhà ngari wɔ̀ alɛ tɔ̀.› Nɨ́ nyɨ nyɨ́ nyɨvà, nyarà àdɨ olù rɨ́’ɨ̀ tombi dɔ̌ dhu rǎdʉ̀ nyɨ̀nʉ nábhʉ rɨ̀wʉ̀ atdídɔ̌.
9 vindo aquele que te convidou e também a ele, te diga: Dá o lugar a este. Então, irás, envergonhado, ocupar o último lugar.
10 Nɨ́, nyɨ ka kànzì mʉ̀hɛndʉ̀ ɔ̌ ɔ̀nyʉ̀ tɔ̀ rɔ̀, dhu ɔ̀fɔ̀ nga nyitsì àdɨ olùnǎ rɔ̀ rɨ́’ɨ̀ tombi dɔ̌, ndɨ́nɨ̌ yà nyɨ nànzìnà alɛ nítsù rɔ̀, kǐtsi tɨ́ ndɨ àtɨ̀nà nyɨ nɨ̌: ‹Ɔdhɨ́, ʉ́dà nyadɨ angyinǎ rɔ̀.› Nɨ́, ndɨ dhu nádʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ ádrʉ̀ngbǎ ɨfʉta nyʉ́ tɨ́ ɨndʉ̀ yà atdíkpá nyɨ̌ nyɨ́ dhu ɔ̀nyʉ mànà kɔ́rɔ́ alɛ-ɔ̀nzɨ̌.
10 Pelo contrário, quando fores convidado, vai tomar o último lugar; para que, quando vier o que te convidou, te diga: Amigo, senta-te mais para cima. Ser-te-á isto uma honra diante de todos os mais convivas.
11 Obhó tɨ́, ndɨ̀dzɨ̌ rɨ́ ndɨ̀tɨ́rɔ̀ ɔrʉ́ alɛ nɨ́ ka kifoya. Ndɨrɔ̀, ndìfǒ rɨ́ ndɨ̀tɨ́rɔ̀ alɛ nɨ́ ka kɨdzɨ́ya.»
11 Pois todo o que se exalta será humilhado; e o que se humilha será exaltado.
12 Tdɨ́tdɔ̌ Yěsù adʉ̀ àtɨ̀nà wɔ̀ ndɨ̀ nànzìnà ɔ̀nyʉ̀ tɔ̀ alɛ nɨ̌: «Kútsingá nga tɔ́ ɔ̀nyʉ̀, ndɨrɔ̀ ngǎtsi nɨ̌ adyíbhengá nga tɔ́ ɔ̀nyʉ̀ nyɨ nyɔ̀bhɔ̀lɔ̀ ìndrǔ tɔ̀ rɔ̀, dhu àkǎ nzá nyunzì ɔdhɨ́nʉ mà, adɔ́nʉ mà, fʉ̀kʉ́ ɨdzá-bhà mà, ndɨrɔ̀ ònzǒnzì ɔdhɨ́nʉ mànà. Obhó tɨ́, abádhí rǎdʉ̀ òwu nyanzì átɔ̀ fɨ̀yɔ́ mʉ̀hɛndʉ̀ ɔ̀, nyadʉ̀ yà abádhí tɔ̀ nyɨ nyanzɨ̀ dhu-arì ɔ̌ nábà abádhí-fɔ́.
12 Disse também ao que o havia convidado: Quando deres um jantar ou uma ceia, não convides os teus amigos, nem teus irmãos, nem teus parentes, nem vizinhos ricos; para não suceder que eles, por sua vez, te convidem e sejas recompensado.
13 Pbɛ́tʉ̀, dɨ̀nɨ́ nyɨ nyɔ̀nzɨ̀ rɔ̀, dhu ɔ̀fɔ̀ nga nyunzì alɛ nɨ́: nǎkʉ̀tálɛ mà, òtsótsù alɛ mà, ùkele arúkele alɛ mà, ndùmùndúmú mànà.
13 Antes, ao dares um banquete, convida os pobres, os aleijados, os coxos e os cegos;
14 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ nyɨ nyádʉ̀ hirò ɔ̀nzɨ̀, ɨ̀mbǎ abádhí rɨ̌’ɨ̀ ɨndʉ̀ ɨ̀ ádǔna dhu nà dhu-okú dɔ̀ rɔ̀. Obhó tɨ́, Kàgàwà náadʉ̀ya ndɨ yà nyɨ nyanzɨ̀ dhu-arì ɔ̌ nádu ɨndʉ̀, yà Kàgàwà rɨ̌ obhónángatálɛ nábhʉ̌ rʉ̀ngbɛ ɨ̀ ɔvɛ-bvʉ̀ rɔ̀ nɨ́nganɨ́.»
14 e serás bem-aventurado, pelo fato de não terem eles com que recompensar-te; a tua recompensa, porém, tu a receberás na ressurreição dos justos.
15 Wɔ̀ Yěsù ʉ̀nɔ̀ dhu ndɨ̀ ndɨ̀rɨ̀ rɔ̀, kà mà rǔbhi dhu ɔ̀nyʉ̀ rɔ̌ mànà atdíkpá alɛ nzínzì ɔ̌ atdí alɛ náatɨ Yěsù nɨ̌: «Hirò nɔnzɨya alɛ nɨ́, ɔ̀rʉ̀-akpà ɔ̌ Ádrʉ̀ngbǎ kamà Kàgàwà bhà idzi ɔ̌ dhu nɔnyʉya alɛ!»
15 Ora, ouvindo tais palavras, um dos que estavam com ele à mesa, disse-lhe: Bem-aventurado aquele que comer pão no reino de Deus.
16 Nɨ́ Yěsù adʉ̀ dhu àdu kà tɔ̀ ndàtɨ: «Atdí alɛ náanzɨ̀ ádrʉ̀ngbǎ dɨ̀nɨ́ ndàdʉ̀ ábhɔ̌ alɛ nyʉ́ núnzì ɔ̀nà.
16 Ele, porém, respondeu: Certo homem deu uma grande ceia e convidou muitos.
17 Nɨ́, ndɨ dɨ̀nɨ́ tɔ́ kàsʉmɨ̀ àkǎ rɔ̀, kǎvì pbɨ̀ndà kasʉtálɛ ràrà dhu ʉ̀nɔ̀ yà ndɨ̀ ndúnzì alɛ tɔ̀, ndàtɨ: ‹Kɔ́rɔ́ dhu-tsí ka kɔ̀bhɔ̀lɔ̀ wà, nɨ́ nyìwǔ kòmbí.›
17 À hora da ceia, enviou o seu servo para avisar aos convidados: Vinde, porque tudo já está preparado.
18 Pbɛ́tʉ̀, kɔ́rɔ́ kɔ̀rɨ́ alɛ náapɛ̀ ’òwù ʉbàta nónzì rɔ̌ atdátdírà ɔ̌. Wɛmbɛrɛ̀ t’álɛ atɨ wɔ̀ kasʉtálɛ nɨ̌: ‹Ma módzì atdí ɨnga, nɨ́ dhu àkǎ marà ndɨ ɨnga nándà. Nɨ́, ma mɨ̀tsɔ̀ ma rʉ̀nʉ́ atdídɔ̌, ʉ́bà dhu idù.›
18 Não obstante, todos, à uma, começaram a escusar-se. Disse o primeiro: Comprei um campo e preciso ir vê-lo; rogo-te que me tenhas por escusado.
19 Ngǎtsi alɛ náatɨ: ‹Ma módzì ɨnga t’óbhìta tɔ́ ìkyì-akpá ɨdrɛ, nɨ́ ma mɨ́ abádhí nɨ̌ ma móngo kasʉ ɔ̀nzɨ̀ tɨ́ dhu nómvù. Nɨ́rɔ̀, ma mɨ̀tsɔ̀ ma atdídɔ̌ rʉ̀nʉ́, ʉ́bà dhu idù.›
19 Outro disse: Comprei cinco juntas de bois e vou experimentá-las; rogo-te que me tenhas por escusado.
20 Ndɨrɔ̀, ngǎtsi alɛ adʉ̀ àtɨ̀nà kà nɨ̌: ‹Mǎ mʉ́mbǎ mǎ pbàkà tsìbhálɛ nà rɔ́ ɨdhɔ nápɛ̀ nzá ɔ̀trɔ. Nɨ́, ma mɨ́ nzɨ̌ àrà àwólò.›
20 E outro disse: Casei-me e, por isso, não posso ir.
21 Nɨ́ wɔ̀ kasʉtálɛ náadù ndɨ̀ pbɨ̀ndà ádrʉ̀ngbǎlɛ ɨ, ndàdʉ̀ kɔ̌kɔ̀ alɛ rǒwu àdunà rɔ̌ fɨ̌ndà dhu náwɛ kɔ́rɔ́ àbadhi tɔ̀. Nɨ́ wɔ̀rɨ́ ɨdza-àbadhi náakó atdídɔ̌, ndàdʉ̀ àtɨ̀nà pbɨ̀ndà kasʉtálɛ nɨ̌: ‹Árà tsàkàtsàkà kɨgɔ̀ ɔ̌ ngʉdhà ɔ̀nǎ, ndɨrɔ̀ otu ɔ̀nǎ màtɨ́, nyundu nǎkʉ̀tálɛ mà, òtsótsù alɛ mà, ndùmùndúmú mà, ndɨrɔ̀ ùkele arúkele alɛ mànà, nyɨrà nà ɨrɔ́.›
21 Voltando o servo, tudo contou ao seu senhor. Então, irado, o dono da casa disse ao seu servo: Sai depressa para as ruas e becos da cidade e traze para aqui os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.
22 Nɨ́, ányɨ̀rɔ̀ ndɨ̀ ndìngò rɔ̀, kǐtsi àtɨ̀nà: ‹Ádrʉ̀ngbǎlɛ́, ma mɔ̀nzɨ̀ wà yà nyɨ nyàvi dhu, pbɛ́tʉ̀ ngari nɔ́dɨ̀ ɔ̀dɨ̀ tdɨ́tdɔ̌ ɨdzá.›
22 Depois, lhe disse o servo: Senhor, feito está como mandaste, e ainda há lugar.
23 Nɨ́ wɔ̀ kasʉ tɔ́ ádrʉ̀ngbǎlɛ náadʉ̀ àtɨ̀nà pbɨ̀ndà kasʉtálɛ nɨ̌: ‹Áhʉ̌, nyarà igigi pbanga ɔ̀ rówu otu ɔ̀nǎ, ɨnga-ngbɔ̀ ka kʉ́kpɔ̀rɔ̀ nɨ̌ kɔrɔwà ɔ̀nǎ màtɨ́, nyadʉ̀ ìndrǔ nʉ́tʉ rìtsù, ndɨ́nɨ̌ ɨdzá nga núupílí tɨ́ ndɨ̀ ìndrǔ nɨ̌.
23 Respondeu-lhe o senhor: Sai pelos caminhos e atalhos e obriga a todos a entrar, para que fique cheia a minha casa.
24 Obhó tɨ́, ma mátɨna nyɨ̌ nɨ̌: atdí alɛ mà yà ka kùnzìnà alɛ nzínzì ɔ̌ níinèya nzɨ̌ pbàkà dɨ̀nɨ́ ɔ̌ ɔ̀nyʉ̀-dzi mà.›»
24 Porque vos declaro que nenhum daqueles homens que foram convidados provará a minha ceia.
25 Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, ábhɔ̌ ihé-yà núubhínà òwu rɔ̌ atdíkpá Yěsù mànà. Nɨ́ Yěsù agɛ́rɛ́ ndɨ̀ abádhí dɔ̀, ndàdʉ̀ àtɨ̀nà abádhí nɨ̌:
25 Grandes multidões o acompanhavam, e ele, voltando-se, lhes disse:
26 «Owùdu ɔ̌ ndɨ̀ nòzè ndùbhi alɛ náapɛ́ nzɨ̌ àbanà mà, ɨ́yànà mà, pbɨ̀ndà tsìbhálɛ mà, pbɨ̀ndà nzónzo mà, adɔ́na mà, awɛ́na mà, ndɨrɔ̀ pbɨ̀ndà ípìrɔ̌nga nyʉ́ mà nɔ́ndrɔ̀, nɨ́ rɨ̌ nzɨ̌ àdʉ̀ àdɨ pbàkà ábhàlɨ̌ tɨ́.
26 Se alguém vem a mim e não aborrece a seu pai, e mãe, e mulher, e filhos, e irmãos, e irmãs e ainda a sua própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 Ndɨrɔ̀, ɨ̀nzɨ̌ ndɨ alɛ náapɛ́ pbɨ̀ndà mʉ̀sàlabhà nánɔ̀, ndàdʉ̀ ùbhi owùdu ɔ̌, nɨ́ rɨ̌ nzɨ̌ àdʉ̀ àdɨ pbàkà ábhàlɨ̌ tɨ́.
27 E qualquer que não tomar a sua cruz e vier após mim não pode ser meu discípulo.
28 Ádhɨ pbá alɛ, nzínzìkʉ ɔ̌, ɨdzá-yà-ba ndɨ̀ ndòzè ndɔ̀sɨ̀ rɔ̀, ɨ̀nzɨ̌ rádʉ̀ àdɨ, ndʉ̀pɨ̌ pɛ́ ìfe màtɨ́ ndɨ ɨdza t’ɔ́sɨ̀ta kàsʉ̌ rǎdʉ̀ fʉ̀rangà nónzì dhu angyi, ndàdʉ̀ dhu àndà yà fɔná rɨ́’ɨ̀ fʉ̀rangà ràtɨ́ ndɨ kasʉ nɨ́tɔ ɨ̀tɔ?
28 Pois qual de vós, pretendendo construir uma torre, não se assenta primeiro para calcular a despesa e verificar se tem os meios para a concluir?
29 Pbɛ́tʉ̀ kǎpɛ́ àdʉ̀ ndɨ ɨdza-pfɔ̀ kɛ̀lɛ̌ nɔ́sɨ̀, ndɨ ɨdza-kàsʉ̌ ràdʉ̀ àkpa, nɨ́ kɔ́rɔ́ alɛ wɔ̀rɨ́ dhu nàla rǎdʉ̀ ’ɔ̀pɛ̀ ’ʉ̀gbɔ̌ ndɨ alɛ, ’òwù àtɨ̀nà rɔ̌:
29 Para não suceder que, tendo lançado os alicerces e não a podendo acabar, todos os que a virem zombem dele,
30 ‹Yàrɨ́ alɛ náapɛ̀ ndɔ̀sɨ̀ yà ɨdzá-yà-ba, pbɛ́tʉ̀ kà-kàsʉ̌ nɨ́tɔ kà rɨ̌ dhu nádʉ̀ wà kà-lɛ̀mà nɔ́nzɨ̀.›
30 dizendo: Este homem começou a construir e não pôde acabar.
31 Ndɨ dhu bhěyi tɨ́, ádhɨ pbá ádrʉ̀ngbǎ kamà, ɨla ùgyè ndɨ̀ ndárà ngǎtsi ádrʉ̀ngbǎ kamà nà rɔ̀, ɨ̀nzɨ̌ rǎdʉ̀ àdɨ, ndàndà fɔná rɨ́’ɨ̀ pbànówí-bvʉ, ndɨ́nɨ̌ ndʉnɨ tɨ́ dhu, pbɨ̀ndà atdí kumì lʉfʉ̀ pbànówí ràtɨ́ àdʉ̀ ’ùgyè ùgye kɔ̌kɔ̀ pbɨ̀ndà òmvǔ rɨ̌rà nà ɔ́yɔ̌ kumì lʉfʉ̀ pbànówí mànà?
31 Ou qual é o rei que, indo para combater outro rei, não se assenta primeiro para calcular se com dez mil homens poderá enfrentar o que vem contra ele com vinte mil?
32 Kǎpɛ́ ndɨ dhu àlǎ odú fɨ̌ndà, nɨ́ kà rǎdʉ̀ pbɨ̀ndà mʉ̀kɛ̀ngyɛ̀ núvi ròwù wɔ̀rɨ́ ngǎtsi kamà bhà, àdɨ̀ kàdɨ̀ ɨtsɛ rɔ́rɔ̀, ròwù màrʉ̀ngà ɔ̌ ɨ̀ óko nɨ̌ otu nɔ́mɛ̀.
32 Caso contrário, estando o outro ainda longe, envia-lhe uma embaixada, pedindo condições de paz.
33 Nɨ́ ndɨ dhu bhěyi tɨ́, atdí alɛ mà nzínzìkʉ ɔ̌, ɨnzá fɔná arɨ́’ɨ̀ kɔ́rɔ́ dhu nʉ̀bhà, nɨ́ rɨ̌ nzɨ̌ àdʉ̀ àdɨ pbàkà ábhàlɨ̌ tɨ́.»
33 Assim, pois, todo aquele que dentre vós não renuncia a tudo quanto tem não pode ser meu discípulo.
34 Kǎdʉ̀ àtɨ̀nà tdɨ́tdɔ̌: «Iko nɨ́ ídzì dhu nyʉ́, pbɛ́tʉ̀ iko ɔ̀ okyeta náapɛ́ ìku, nɨ́ ka kádʉ̀ kàbhʉ ròkyè àdhu nɨ̌ tdɨ́tdɔ̌?
34 O sal é certamente bom; caso, porém, se torne insípido, como restaurar-lhe o sabor?
35 Kà-kàsʉ̌ rɨ̌ mbǎ àdʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ akɛkpá màtɨ́ ɨnga tɔ̀ màtɨ́, ndɨrɔ̀ ɨnga ɔ̌ ka kʉ́trɔ̌na ìkyǐ-zɨ̀ tɔ̀ màtɨ́. Nɨ́ ka kádʉ̀ kòyì ɨrɨ́ ɔ̀. Ɨnga t’ɨ́rɨta tɔ́ bɨ̌na nà rɨ́’ɨ̀ alɛ nákǎ ndɨ̀rɨ̀ dhu!»
35 Nem presta para a terra, nem mesmo para o monturo; lançam-no fora. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.