Lucas 12
Ungbòta-Ɔwʉ́tá Tɔ́ Bhǔkù (NIY) vs AAI
1 Wɔ̀ ndɨ kàsʉmɨ̀ ɔ̌, ábhɔ̌ ihé-yà náandu ɨ̀ Yěsù tɨ́, ’àkpɔ̀rɔ̀ kà-ngbɔ̀, alɛ-pfɔ̀ kafɔ́ rɔ́nga mà ràwǐ. Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ Yěsù apɛ̀ ndɔ̀tɛ̀ pbɨ̀ndà ábhàlɨ̌ tɔ̀ angyi, ndàtɨ: «Nyɔ̀dɔ nyɨ̌ mběyi Pbàfàrìsáyó tɔ́ afi rɔ̌ rɔ̀. Ndɨ afi nɨ́ abádhí tɔ́ ɔyɔyɔ alɛ-ɨdà.
1 Nati ana veya’amaim sabuw hiruru’ay ana itinin i sibisib na’atube, naatu sabuw himour kwanekwan efan etei hibai karam hi’a’abinamo hibat. Jesu ana bai’ufununayah iuwih eo, “Pharisee hai yeast isan mata toniwa’an, nati sabuw ufuhine ana itinin i gewasin baise wanawanah i rerekabin, imih a tur ao’owen.
2 Kɔ́rɔ́ dhu-tsí yà ɨ̀ nuru nʉ́ʉnɨya ɨ̀ kpangba. Ndɨrɔ̀ kɔ́rɔ́ dhu-tsí yà ɔ̀dhʉ̌ ɔ̌ aróko nʉ́ʉnɨya ɨ̀ kpangba.
2 Abisa hisabuw inu’in boro sabusabuw hinabosair, naatu abisa wa’iwa’irin inu’in boro nirerereb.
3 Ndɨ dhu-okú dɔ̀ rɔ̀ nɨ́ ndɨ, yà ɨ́nɔ̀ ɔ̌ rɔ̀ nyɨ̌ nyɔ̀tɛ̀ kúbhingá dhu náaraya ndɨ̀rɨ̀ rɔ̌ kpangba awáwʉ̀ ɔ̌. Ndɨrɔ̀, yà bhɛ̀lʉ ɔ̌ nyɨ̌ nyɔ̀tɛ̀ kàluga ɔ̌ rɔ̀ dhu núku rɔ̌ ka kowuya ìkǔ ɔ̌ ɨdza dɔ̌ rɔ̀.»
3 Abisa guguminamaim kuo boro natit marakawamaim hinanowar, naatu abisa akisimo bar etawan ihir taituwa taininamaim kubitarasib boro bar faifiy wan hinabat hinao rereb.
4 Yěsù adʉ̀ àtɨ̀nà tdɨ́tdɔ̌: «Ɔdhɨ́dǔ, ma mɨ́ yà dhu nʉ́nɔ fʉ̌kʉ̀: dhu àkǎ nzá nyɔ̌nzɨ̀ yà ngbɔ̌kʉ kɛ̀lɛ̌ nóho rɨ́, ndɨ dhu-dzidɔ̌ ɨ̀mbǎ ’àdʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ rʉ̀kʉ́ ɨ̀ ɔ́nzɨna ngǎtsi dhu nà alɛ-ɔdɔ̀.
4 “Au ofonah a tur ao’owen sabuw iyab biya hina’a’asabun isan men kwanabir, anayabin nati ufunamaim boro men abisa ta hinasinaf.
5 Ma mɨ́ ɔdɔ̀na àkǎ nyɔ̌nzɨ̀ alɛ nɨ́tɛ̀ fʉ̌kʉ̀. Nyɨ̌ nyàkǎ nyɔ̌nzɨ̀ ɔdɔ̀na alɛ nɨ́ Kàgàwà, yà ìndrǔ ndɨ̀ ndòhò rɔ̀ rádʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ ádrʉ̀ngbǎnga tɔ́ ɔbɨ nà ndòbvù ndɨ alɛ ɨ̀nzɨ̌ arávɛ dhòdhódhónganà kàzʉ ɔ̀ alɛ. Obhó tɨ́, ma mátɨna nyɨ̌ nɨ̌: ndɨ alɛ nɨ́ ndɨ nyɨ̌ nyàkǎ nyɔ̌nzɨ̀ ɔdɔ̀na.
5 Orot yait kwana bibiruw i anao kwananowar. God i kwanabiruw, anayabin biya na’a’asabun ufunamaim ana fair ema’am boro baimakiy ana efanamaim nitaiy kwanare. Imih a tur ao’owen God i kwanabiruw.
6 Imbò àrɛ̀-tʉ́tʉ̌-nzo nódzi ka ka tɨ́ obhó ɔ́yɔ̌ fʉ̀rangà-kpɔ̌-nzo rɔ̌ tɨ́? Pbɛ́tʉ̀, atdí kɔ̌kɔ̀ àrɛ̀-tʉ́tʉ̌-nzo nzínzì ɔ̌ mà náarɨ́ nzɨ̌ àdzo Kàgàwà ɔ̀nǎ rɔ̀ ɨ̀nzɨ̌ kà rɔ̀dɔ̀ ngbɔ̌na.
6 Mamu kwikwik etei five hai biyan i two toea tetotobon, baise God boro men kafa’imo nati mamu kikimin ta isan nuhin eburuburumih.
7 Ndɨrɔ̀ Kàgàwà ʉ́nɨ wà dʉ̀kʉ-ká-vɛ́-bvʉ mà kɔ́rɔ́. Nɨ́ ɨ̀nzɨ̌ nyɔ̀nzɨ ɔdɔ! Obhó tɨ́, fʉ̀kʉ́ ípìrɔ̌nga nósè wà ábhɔ̌ àrɛ̀-tʉ́tʉ̌-nzo tɔ́ ípìrɔ̌nga dɔ̀nǎ màtɨ́.»
7 Na’atube ukwarimaim arib eretei bai’ab tebatabat God i so’ob, imih men kwanabir. Kwa a baiyan i ra’at men mamu kwikwik na’atube.
8 Tdɨ́tdɔ̌ kǎdʉ̀ àtɨ̀nà: «Ma mátɨna nyɨ̌ nɨ̌: ndɨ alɛ náapɛ́ dhu ʉ̀nɔ kpangba ábhɔ̌ alɛ-ɔ̀nzɨ̌ ndàtɨ ndɨ̀ ràrɨ̌ pbàkà alɛ, nɨ́ Ìndrǔ t’ídhùnà náadʉ̀ya àtɨ̀nà átɔ̀ Kàgàwà bhà màlàyíká-ɔ̀nzɨ̌, ndɨ alɛ ràrɨ̌ pbɨ̀ndà alɛ.
8 A tur ao’owen, orot yait ayu isou sabuw etei nahimaim eo’orereb, Orot Natun auman boro God ana tounamatar etei nahimaim nati orot isan naorereb.
9 Pbɛ́tʉ̀, mɔdhɔ rɨ́ ìndrǔ-ɔ̀nzɨ̌ alɛ nɨ́ ma mɔdhɔya átɔ̀ Kàgàwà bhà màlàyíká-ɔ̀nzɨ̌.
9 Baise orot yait sabuw etei nahimaim ayu eyayaubu. Orot Natun auman boro na’atube God ana tounamatar etei nahimaim ibo nayaub.
10 Ndɨrɔ̀, Ìndrǔ t’ídhùnà nɨ̌ rɨ́ dhu ʉ̀nɔ nzɛ́rɛ alɛ, náabáya àbà pbɨ̀ndà nzɛ́rɛnga tɔ́ ʉbàta. Pbɛ́tʉ̀ Kàgàwà bhà Ɨ̀lɨ̌lǎ-Alafí nɨ̌ rɨ́ dhu ʉ̀nɔ nzɛ́rɛ alɛ, náabáya nzɨ̌ ʉbàta akɛkpá màtɨ́.
10 Yait Orot Natun isan tur nao kakaf na’at boro nanotawiy, baise orot yait Anun Kakafiyin isan tur kakafin nao nabi’ib boro men nanotawiy.
11 Nyɨ̌ nà ka kówu ànyǎkʉ kɨtdɨ̀ tɨ́ unduta-dzà ɔ̌ rɔ̀ màtɨ́, pbàkámá-ɔ̀nzɨ̌ rɔ̀ màtɨ́, ndɨrɔ̀ ngǎtsi nɨ̌ pbanga ɔ̌ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ-ɔ̀nzɨ̌ rɔ̀ màtɨ́ rɔ̀, nɨ́ àpɛ́ nyǒwuya afíkʉ nítu rɔ̌ nyɨ̌ nyɨ́ rʉ̀kʉ́ dhu nɨ́sɔ̌ tɨ́ dhu mà, ndɨrɔ̀ nyɨ̌ nyʉ́nɔna dhu mà nɨ̌.
11 Baibabatiyi isan hinabuwi kwanan Kou’ay Baremaim, o gawan sabuw nahimaim, o aiwob sabuw nahimaim, men taiyuw wasfafari isan, o tur mi’itube eo isan kwaniyababanamih.
12 Obhó tɨ́, Ɨ̀lɨ̌lǎ-Alafí náaraya ndɨ nyɨ̌ nyʉ́nɔna ndɨ kàsʉmɨ̀ ɔ̌ dhu núdhe rɔ̌ fʉ̌kʉ̀.»
12 Anayabin God Anun Kakafiyin nati ana veya’amaim boro tur ni’obaiyi kwanao.”
13 Ihé-yà nzínzì ɔ̌ rɔ̀, atdí alɛ náatɨ Yěsù nɨ̌: «Màlimǒ, ávǐ adɔ̀du rʉ̀ndɔ̀ yà àbadu nʉ́ʉbhà ɔ̀vɛ̀ ndɨ̀ ndɔ́vɛ̀ rɔ̀ dhu-ɔ̌nga fɔká.»
13 Rou’ay wanawanahimaim orot ta Jesu iu, “Bai’obaiyenayan, ayu akokok tuwai ana tur ina’owen, tamai momorob ana kwahan nafaram airi ana bow.”
14 Nɨ́ Yěsù adʉ̀ dhu àdu kà tɔ̀ ndàtɨ: «Ádhɨ ndɨ ɨma nɨ́lɨ ndɨ́nɨ̌ mongó tɨ́ ànyǎkʉ nʉ́nɔ̀, madʉ̀ fʉ̀kʉ́ dhu nʉ́ndɔ̀ fʉkʉ́?»
14 Jesu iya’afut eo, “Aro, ayu au ef men ema’am boro anibasit tuwat airi a sawar kwahan ana faram?”
15 Tdɨ́tdɔ̌, Yěsù adʉ̀ àtɨ̀nà kɔ́rɔ́ alɛ nɨ̌: «Nyàndà nga mběyi! Nyɔ̀dɔ nyɨ̌ ábhɔ̌ ongyéngá-atdyú òho nyɨ̌ nyɨ́ nyǎbà dhu rɔ̌ rɔ̀. Obhó tɨ́, ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ ábhɔ̌ ongyéngá ndɨ ìndrǔ tɔ̀ rǎdʉ̀ ípìrɔ̌nga nábhʉ.»
15 Naatu Jesu tatabir sabuw etei iuwih eo, “Mata toniwa’an sawar moumurih na’in bow isan men mata nananan niwa’an. Anayabin yawas wanatowan boro men orot ana sawar moumurih imaim hinafufun hinitinimih.”
16 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ Yěsù náadʉ̀ yàrɨ́ mbólí náwɛ ihé-yà tɔ̀. Kǎtɨ: «Ònzǒnzì atdí alɛ bhà ɨnga ɔ̌ ɔ̀nyʉ̀ náanzì, ndàdʉ̀ ɔ̀’ɔ̀ mběyi nyʉ́.
16 Naatu Jesu oroubon ta eo, “Ana veya ta orot sawar wairafin ana masaw bo ana ub hiyen gewas hiw ro’oh moumurih na’in hiya itah,
17 Nɨ́ kǎdʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndɨ̀rɛ̀ nga afína ɔ̀, ndàtɨ: ‹Ádhu ndɨ àkǎ àkǎ mɔnzɨ̀ yà ɨ̀mbǎ ma mɨ́’ɨ̀ pbàkà ɔ̀nyʉ̀-tsè-tsʉ̀ núndǔ ma mɨ́ ɔ̀ná ngari nà rɔ̀?
17 basit mare ma not. ‘Ayu boro mi’itube ana sinaf? Anayabin iti bay hinafafour efan i boro en.’
18 Kànɨ̌ ma mɔ́nzɨna dhu: ma mɨ́ pbàkà ɔ́ngɔ̀lɨ̌ núgòlǒ, madʉ̀ ádrɔ̀drɔ̌ ngʉ̌kpà-tsí nʉ́sɨ. Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, ma mɨ́ kɔ́rɔ́ pbàkà ɔ̀nyʉ̀-tsè mà, kɔ́rɔ́ pbàkà ngʉ̌kpà ongyéngá mànà núndǔ mʉlɨ ɨ ɔ́ngɔ̀lɨ̌ ɔ̀.
18 Naatu ana notamaim eo, ‘Ayu boro iti na’atube ana sinaf, bay hai bar atamanih ana ku’uben hinare naatu gagamih ana wowab. Saise au bay ana ya naatu au sawar afa auman imaim ana ya.’
19 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ ma mɨ́ ɨnga ɨ̀rɛ̀ afídu ɔ̀ matɨ: nyɨ nyɨ́’ɨ̀ ìnè nyɔdɔ rɨ́ ibí atɔ nyʉ́ tɨ́ ábhɔ̌ dhu-tsí-yà nà. Nɨ́ ásǒ nyɨ, ɔ́nyʉ nyɨ, ɔ́mvʉ̀ nyɨ, ndɨrɔ̀ ɔ́nzɨ mʉ̀hɛndʉ̀.›
19 Imaibo anao, ‘Darik orot, anababatun abow, kwamur manin na’in ana fofonin sawar etei abogaigiwas sawar, imih bounabo hamen ana mare anama gewas, anaa anatom taiyuwu aniyasisir!’
20 Pbɛ́tʉ̀, Kàgàwà náadʉ̀ àtɨ̀nà kànɨ̌: ‹Ɨnyɨ, nyɨ̀kpɔ́na ɔ̌ ìwǐ nà alɛ́, indo yàrɨ́ iku ɔ̌, nyɨ nyɨ́ yàrɨ́ adzɨ nʉ́bha! Nɨ́, yà nyɨ nyúndu nyɔdʉ̀ dhú-yà nʉ́bhà nyɨ nyɨ́ àdhɨ tɔ̀?›
20 Baise God iu, ‘Kwikwekwe’aw gewas! Boun gugumin boro inamorob naatu a sawar iti ibobogaigiwas boro yait nabow?’”
21 Wɔ̀ dhu bhěyi tɨ́ nɨ́ ndɨ ndɨ dhu rɨ̌’ɨ̀ yà dhu-tsʉ̀ ùndǔ arɨ́ fɨ̌ndà, ɨ̀mbǎ ndàdʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ ònzìtálɛ tɨ́ Kàgàwà-nyɨ̀kpɔ́ ɔ̌ alɛ tɔ̀.»
21 Naatu Jesu ana tur yomaninamaim eo, “Imih itinin i ta’imon, sabuw iyab aurih sawar karam hiya tetototo God matanamaim i men sawar wairafih.”
22 Tdɨ́tdɔ̌ Yěsù adʉ̀ àtɨ̀nà pbɨ̀ndà ábhàlɨ̌ nɨ̌: «Kɔ̀nɨ̌, wɔ̀ dhu-okú dɔ̀ rɔ̀ nɨ́ ndɨ ma mátɨna nyɨ̌ nɨ̌: dhu ràkǎ nzá nyǐtǔ afíkʉ fʉ̀kʉ́ ípìrɔ̌nga-okú dɔ̀ rɔ̀, ndɨrɔ̀ ngbɔ̌kʉ-okú dɔ̀ rɔ̀ nyǎtɨ, nyɨ̌ ràrɨ̌ àdhu nɔ́nyʉ, ndɨrɔ̀ nyɨ̌ ràrɨ̌ àdhu nʉ́fɔ̌ rʉ̀kʉ́.
22 Imaibo Jesu ana bai’ufununayah iuwih eo, “A yawas isan a tur ao’owen men kwaniyababan kwanao, ‘bay boro menamaim anab ana’aan,’ o biya isan kwanao, faifuw boro menamaim anab ana’us.
23 Obhó tɨ́, ìndrǔ bhà ípìrɔ̌nga nósè wà ɔ̀nyʉ̀ dɔ̀nǎ, ndɨrɔ̀ alɛ-ngbɔ̀ nósè wà mʉ̀dzarʉ̀ dɔ̀nǎ.
23 Anayabin it etei taso’ob yawas i sawar gagamin men bay na’atube naatu biyat i sawar gagamin men ar faifuw na’atube.
24 Nyàndà pɛ́ àkʉ̌rʉ̀! Abádhí náarɨ́ nzɨ̌ dhu òzò, ndɨrɔ̀ abádhí náarɨ́ nzɨ̌ ɔ̀nyʉ̀ ògu ɔnzɨ-bvʉ̌ rɔ̀. Ndɨrɔ̀ abádhí-fɔ́, ɔ̀nyʉ̀ ɔ̀dɔ ka karɨ́ ɔ̀yà àrɔ̌ mà, ɔ́ngɔ̀lɨ̌ mànà náarɨ́’ɨ̀ mbǎ. Pbɛ́tʉ̀ Kàgàwà náarɨ́ ndɨ abádhí nóngù! Nɨ́rɔ̀, fʉ̀kʉ́ ípìrɔ̌nga nósè wà atdídɔ̌ kɔ̌kɔ̀rɨ́ àrɛ̀ tɔ́ ípìrɔ̌nga dɔ̀nǎ!
24 Baise kwanuw mamu awaw kwana’itih, i men me hikwair hitar, masaw hibo, naatu hifour hitab te’aa’umih en, na’atube men bay hai bar hiwowab imaim bay teya’aya’amih en, baise God akisin ebituwih! Imih kwa i God ana sawar gagamin men mamu na’atube!
25 Ádhɨ-pbá alɛ ndɨ nzínzìkʉ ɔ̌, wɔ̀ afína ndɨ̀ dìtǔ ndàmbɛ ɨ̀rɛ̀nà dɔ̌ dhu bhěyi, rádʉ̀ ɨdhɔ̀na nɨ́trɔ yà adzɨ ɔ̌ atdí ɨdhɔ nɨ̌ màtɨ́?
25 Isan imih iti sawar isah kwana biyababan ana gewasin i boro abisa namatar? Kwanotanot nati kwana biyababanamaim boro kwamur tabo ayawas tafan hina yara’ah namanin kwanama? Men karam.
26 Nɨ́, dhu rɨ̀’ɨ̀ ɨ̀nzɨ̌ nyɨ̌ nyádʉ̀ kɔ̌kɔ̀ ɨsɔ́ rɔ́’ɔ dhu bhěyi rólo dhu sɔ̀wɔ̀rɔ̀ nɔ́nzɨ̀ dhu tɨ́, nɨ́ ádhu nyɨ̌ nyádʉ̀ afíkʉ nítu ngʉ̌kpà dhu-tsí nɨ̌ nɨ́?
26 A yababan iti sawar gidigidih isah kwabiyababan men emamatar, aisim sawar gagamih isah kwabiyababan?
27 Nyàndà pɛ́ kɔ̌kɔ̀ ɨnga ɔ̌ arɨ́ ɨ̀nga dhu-tsí náarípfǒ tɨ́ dhu. Abádhí náarɨ́ nzɨ̌ kasʉ nɔ́nzɨ, ndɨrɔ̀ abádhí náarɨ́ nzɨ̌ mbɛrʉ̀ nódyù. Pbɛ́tʉ̀ ma mɨ́ obhó dhu nʉ́nɔ fʉ̌kʉ̀: ádrʉ̀ngbǎ kamà Sɔ̀lɔ̀mɔnɨ̀ nyʉ́ mà, kɔ́rɔ́ pbɨ̀ndà ònzì-ɨ́yà ɔ̌, náafɔ́ nzá kɔ̀rɨ́ itsu-opfò nzínzì ɔ̌ atdí itsu-opfò tɔ́ aya dɔ̀nǎ màtɨ́ fɨ̀ndá aya rʉ̌da mʉ̀dzarʉ̀.
27 “Kwanuw rarab bogay ebatabat kwa’itin, men masaw hitar tebob, o ar faifuw tesasakir en, baise a tur ao’owen aiwob orot Solomon ana bar bonamanamarinamaim ma’am ana veya ana faifuw eo’osen hai gewasih i men iti beran ana gewasin na’atube’emih en.
28 Ɨrɨ́-bɨ̌ nɨ́ indo tɨ́ rɨ́ ndàlǎ ɨnga ɔ̌, tsútsǎ ràdʉ̀ òtdyù, kadʉ̀ òbvùnà kàzʉ ɔ̀ dhu. Pbɛ́tʉ̀ Kàgàwà náarádʉ̀ abádhí ʉ̀fɔ mběyi nyʉ́. Nɨ́ kà tɨ́ nzɨ̌ àdʉ̀ nyʉ̌fɔ mběyi nyʉ́ ròsè ɨ ɨrɨ́-bɨ̌ dɔ̀nǎ màtɨ́, nyɨ̌ ákɛ̌ a’uta nà alɛ́?
28 Imih kwana’itin, God ar faifuw kutor fotan ius ana itinin gewasin maiyow boun ina’itin baise maras boro nakimow naha’obow nare hinab hinan wairaf wan hina yara’ah na’arah ni’en. Baise kwa i God ana sawar gagamin fai mar etei boro nakaifi ar faifuw nit kwana’osen, aisim a not ebikikimin!
29 Nɨ́ nyɨ̌, dhu àkǎ nzá nyǐtǔ afíku, nyǎmbɛ nyɨ̌ nyɔ́nyʉna dhu mà, nyɨ̌ nyɔ́mvʉ̀na dhu mànà dhu nɔ́nɛ̀ dɔ̌.
29 Imih men mar etei aa tom isan kwananot kwaniyababanamih.
30 Obhó tɨ́, kɔ́rɔ́ kɔ̌kɔ̀ dhu nɔ́nɛ arɨ́ ɨ̀nzɨ̌ ɨ̀’ɨ́ ɨ̀ngyɛ̌ rɔ́rɔ̀ alɛ nɨ́ yà adzɨ ɔ̌ alɛ, yà ɨnzá Kàgàwà ná’ù. Pbɛ́tʉ̀ nyɨ̌, Àbakʉ Kàgàwà nʉ́nɨ wà dhu nyɨ̌ ràrɨ̌’ɨ̀ ɨ dhu-atdyú nà.
30 Anayabin Eteni Sabuw iti tafaram wanawanan tutufin etei iti sawar isah hinuwet tibiyababan, naatu kwa Tamat iti sawar etei isah kwakok kwabiyababan i so’ob.
31 Nɨ́rɔ̀, nyɔ̀mɛ pɛ́ Kàgàwà bhà idzi angyi, ndɨrɔ̀ nɨ́ ndɨ kà rǎdʉ̀ kɔ̌kɔ̀ nyɨ̌ nyɨ́ atdyúya òho dhu námà àma tɨ́ fʉ̌kʉ̀.
31 Baise wan i God ana aiwob kwananuwih kwanab dogoromaim nama, imaibo iti sawar isah kwanot kwabiyababan boro etei nit.
32 Ɨ̀nzɨ̌ nyɔ̀nzɨ ɔdɔ, wɔ̀ ákɛ̌ tàmà tɔ́ màhǒ-ngba bhěyi nyɨ̌ nyɨ́’ɨ̀ ngúfe rɔ̀! Obhó tɨ́, Àbakʉ-nyɨ̀kpɔ́ dhu ɔ́fɔ̀ wà, ndàbhʉ pbɨ̀ndà Idzi fʉ̌kʉ̀.»
32 Kwa i ayu au bobaituw na’atube imih men kwanabir, anayabin Tamat aiwob bait isan i ebiyasisir boro nit.
33 Kǎdʉ̀ àtɨ̀nà tdɨ́tdɔ̌: «Nyùdzǐ fʉkʉ́ arɨ́’ɨ̀ dhu-tsí, nyǎdʉ̀ nyɨ̌ nyòngyè fʉ̀rangà núbho pɛrɛ̀ tɨ́ nǎkʉ̀tálɛ tɔ̀. Nyɔ̀bhɔlɔ ɨ̀nzɨ̌ rádʉ̀ ’ɨ̀nza ɨ́sɔ̀wʉ̌, nyǎdʉ̀ fʉ̀kʉ́ ongyéngá-tsʉ̀ núndu ɔ̀rʉ̀-akpà ɔ̀. Ányɨ̀, kà rɨ̌ nzɨ̌ àdʉ̀ ndɨ̀ ɨ̀nza, ogbotálɛ mà rɨ̌ nzɨ̌ àdʉ̀ òwu ùvò ányɨ̀, ndɨrɔ̀ akuku mà rɨ̌ nzɨ̌ àdʉ̀ dhu òbhè ányɨ̀.
33 Imih a sawar eretei sabuw kabay wairafih ku’uwih tetobon naatu o kabay kubai yababan wairafih kufaramih, saise a kaukut no maramaim inabaib boro men natakweb; a sawar etei maramaim inaya’ay boro men ta nakasiy, o boro men ta bainowan hinabain naatu boro men ta ganidor hina’aanimih en anababatun.
34 Obhó tɨ́, pbʉ̀kʉ̀ ongyéngá rɨ̌’ɨ̀ ɨ nga nɨ́ ndɨ afínʉ rǎdʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ ɔ̀nà átɔ̀.»
34 Anayabin o sawar menamaim kuya’aya a not tutufin etei boro imaim na’in.
35 Tdɨ́tdɔ̌ Yěsù adʉ̀ àtɨ̀nà pbɨ̀ndà ábhàlɨ̌ nɨ̌: «Nyòko kɛngɛ̀ dɔ̌, nyǎdʉ̀ mvʉkʉ’ɔ̀ níso kùkyě nɨ̌, fʉ̀kʉ́ tarà ràdʉ̀ òko ɔ̀rʉ̀ ɨ̀ ɔ́rʉ̀ rɔ́rɔ̀.
35 “Mar etei inabobuna a ar uwakamukamut inarab, a ramef inito’ab namarakaw o mata nuwinuwin inama, anayabin o men iso’ob boro abisa namatar.
36 Ndɨrɔ̀, dhu àkǎ nyʉ̌lɨ nyɨ̌ átɔ̀ yà fɨ̀yɔ́ kasʉ tɔ́ ádrʉ̀ngbǎlɛ nɔ́dɔ rɨ́ rìngò àdhɨ̀ngbǎ ka kʉ̀ndà nɨ̌ mʉ̀hɛndʉ̀ ɔ̀ rɔ̀ kasʉtálɛ bhěyi. Nɨ́, kɨ̀rà àhʉ, ndìtsì tsǎtsʉ̀ nɨ́tdɔ rɔ̀, abádhí rǎdʉ̀ tsǎtsʉ̀ nápfò kà tɔ̀ ányɨ̀rɔ̌ rɔ̀ tɨ́.
36 Ana’itin akir wairafih hai orot ukwarin tabin ana hiyuwane matabir maiye nan isan hima hikakaif, hai orot ukwarin matabir na etawan rurukikitar ana veya mar ta’imon hinowar naatu etawan hibotawiy rur na’atube.
37 Nɨ́, hirò nɔnzɨya kasʉtálɛ nɨ́ yà fɨ̀yɔ́ ádrʉ̀ngbǎlɛ rɨ̌rà àhʉ dhu nóotúya ípìrɔ̌ rɔ̀ alɛ. Ma mɨ́ obhó dhu nʉ́nɔ fʉ̌kʉ̀, wɔ̀ kasʉ tɔ́ ádrʉ̀ngbǎlɛ rɨ̌rà àhʉ rɔ̀, kǎfɔ́ya kasʉ tɔ́ pbɨ̀ndà mbɛrʉ̀ rɔ̀ná. Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, kǎdʉ̀ya pbɨ̀ndà kasʉtálɛ nóhù, ròkò ɔ̀nyʉ̀-tsʉ̀nǎ, ndàdʉ̀ ɔ̀nyʉ̀ nábhʉ abádhí rɔ̀nyʉ̀.
37 Anababatun a tur ao’owen, akir wairafih iyab matah nuwinuwin hinama’am hai orot ukwarin namatabir nan na’i’itih ana veya, yasisir boro gagamin maiyow hinab! Anayabin i boro ana akir wairafih na’uwih hinamare naatu orot ukwarin boro bay semosemor ana faifuw na’us bay nasemor nitih hinama hinaa.
38 Iku-alìkpa ɔ̌ màtɨ́, ngǎtsi nɨ̌ à’ʉ̌-akpà-ɔ̀ngɔ̌ ɔ̌ màtɨ́ kɨ̀rà àhʉ rɔ̀, hirò nɔnzɨya nɨ́ yà ípìrɔ̌ rɔ̀ kà rǒtùna alɛ.
38 Akirwairafih hina bobuna matah nuwinuwin hina ma’am hai orot ukwarin nan natit, o mar natot auman nan natit na’i’itih na’at, boro yasisir gagamin maiyow hinab!
39 Nyàlʉ̌ yà ma mʉ́nɔna dhu mběyi dʉ̀kʉ ɔ̀. Ɨdza-àbadhi náapɛ́ àdʉ̀ ogbotálɛ rɨ̌rà ɔ̀ná kàsʉmɨ̀ nʉ́nɨ, nɨ́ rɨ̌ nzɨ̌ àdʉ̀ pbɨ̀ndà ɨdza-tsʉ̀ nábhʉ ogbotálɛ rʉ̀kɔ̀.
39 Imih iti tur ao i naniyan kwanab naatu kwananot, orot bar matuwan bainowan mowan bainuwinamih enan ana veya nasoso’ob na’at, ana bar boro men nihamiy bainowan mowan nakwib narun nabainuwimih en.
40 Nɨ́, nyɨ̌ nyʉ́ mà átɔ̀, nyòko nyɨ̀kpɔ́kʉ nà, Ìndrǔ t’ídhùnà nɨ́ɨraya ɨnzá nyɨ̌ nyɨ̀rɛ̀nà ndɨ̀ ndádʉ̀ ɨ̀rà ɔ̀ná dhu tɨ́ kàsʉmɨ̀ ɔ̌ nɨ́dhunɨ̌.»
40 Imih itinin ta’imon i nati, kwa auman kwana bogewas mata nuwinuwin kwanama, anayabin Orot Natun boro men veya kwa kwanotanotamaim natitamih.”
41 Pɛ́tɛrʉ̀ adʉ̀ dhu ìvu kà-tsʉ̌ ndàtɨ: «Ádrʉ̀ngbǎlɛ́, nyɨ tɨ́ wɔ̀rɨ́ mbólí náwɛ̌ fǎkà tɨ́, ndɨrɔ̀ nyɨ tɨ́ kàwɛ̌ kɔ́rɔ́ alɛ tɔ̀?»
41 Peter eo, “Regah, iti oroubon kuo i aki isai, o sabuw eretei isah kuo?”
42 Nɨ́, Ádrʉ̀ngbǎlɛ adʉ̀ dhu àdu ndàtɨ: «Ádhɨ-pbá kasʉtálɛ nyɨ̀kpɔ́na ótdyù, yà fɨ̌ndà ka kàvinà dhu ɔ̀nzɨ arɨ́? Ndɨ alɛ nɨ́ ndɨ yà pbɨ̀ndà kasʉ tɔ́ ádrʉ̀ngbǎlɛ náadʉ̀ya ɨ̀lɨnà pbɨ̀ndà alɛ dɔ̌ ádrʉ̀ngbǎlɛ tɨ́, ràrà ɔ̀nyʉ̀ nʉ́ndɔ̀ rɔ̌ abádhí tɔ̀ àkǎkǎ kàsʉmɨ̀ ɔ̌.
42 Regah iya’afut eo, “Anababatun a tur ao’owen Akir wairafin orot gewasin naatu ana not rerekabin, orot ukwarin nati akir wairafin boro nab akir wairafih afa isah ni’ukwarin naatu hai bay baitih isan boro ana veya’amaim nitih hinaa.
43 Nɨ́ hirò nɔnzɨya kasʉtálɛ nɨ́ yà pbɨ̀ndà ádrʉ̀ngbǎlɛ rǐngo rɔ̀ kà rǒtùna yà fɨ̌ndà ka kavì kasʉ nɔ́nzɨ arɨ́ rɔ́ alɛ.
43 Anayabin orot ukwarin matabir nan nati akir wairafin bowabow gewasin maiyow bowabow itin, imih iyasisir ana akir wairafin bai yara’ah bowabow gagamin na’in itin!
44 Ma mɨ́ obhó dhu nʉ́nɔ fʉ̌kʉ̀, kàbhà kasʉ tɔ́ ádrʉ̀ngbǎlɛ nɨ́ɨlɨya ka kɔ́rɔ́ pbɨ̀ndà dhu-tsí dɔ̌ ádrʉ̀ngbǎlɛ tɨ́.
44 Ana bar wanawanan sawar tutufin etei i akisin i’ukwarin kaif.
45 Pbɛ́tʉ̀, wɔ̀ kasʉtálɛ náapɛ́ àdʉ̀ ɨnga nɨ́rɛ̀ afína ɔ̀ ndàtɨ: pbàkà kasʉ tɔ́ ádrʉ̀ngbǎlɛ nɨ́ dhu ʉ́mbɛ̀ wà, ndàdʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndɔ̀vɨ̀ yà ɨ̀ árɨ́ kasʉ ɔ̀nzɨ mànà atdíkpá kpabhálɛ mà, vèbhálɛ mànà, ndàdʉ̀ àrà ndɔ̀nyʉ̀ rɔ̌, ndàdʉ̀ ndɔ̀mvʉ̀, ndòrì,
45 Baise akir wairafin na’at nao, ‘Orot ukwarin bisaise enan, no’om boro ma hamen hamen erurubirabir, imih ayu boro au kokomaim anasinaf.’ Naatu namisir bowabow sabuw, oro’orot baibin nabow narouw kwanekwan ni’a’afiyih, naatu ana kokomaim naa natom kwanekwan nikoko’aw nanan ana veya.
46 nɨ́ kàbhà kasʉ tɔ́ ádrʉ̀ngbǎlɛ rɨ̌ ndàdǔ ɨnzá kɨ̀rɛ̀nà ɨdhɔ ɔ̌, ndɨrɔ̀ ɨnzá kʉ̀nɨnà kàsʉmɨ̀ ɔ̌ rɔ̀, ndɨ ádrʉ̀ngbǎlɛ náabhʉ̀ya atdídɔ̌ ɔ́rʉ̀ màlɨpɔ̀ kà tɔ̀, ndàdʉ̀ kòbvù yà ɨ̀nzɨ̌ arɨ́ fɨ̌yɔ̀ ka kàvi dhu ɔ̀nzɨ alɛ nzínzì ɔ̀.
46 Imaibo Orot ukwarin boro nan natit, veya men nati akir wairafin so’ob ma ekakaifimaim boro nanamih, naatu na isan ana veya boro baimatnuwina’e nama’am nan natit. Naatu orot ukwarin nan natitit ana veya nati akir wairafin boro nab nabeyah natarsisib nisaroun baifanasairayah hai efanamaim bairi hinama.”
47 Ndɨ kasʉtálɛ, yà ɨwà ndɨ̀ ndʉ́nɨ pbɨ̀ndà kasʉ tɔ́ ádrʉ̀ngbǎlɛ-afí nózè dhu rɔ́rɔ̀ rádɨ ɨ̀nzɨ̌ ndɔ̀bhɔ̀lɔ̀ ndɨ̀, ɨ̀nzɨ̌ ndàdʉ̀ pbɨ̀ndà ádrʉ̀ngbǎlɛ ózè dhu ɔ̀nzɨ̀, náabáya mùgǒ abhɔ nyʉ́ ròsè.
47 “Akir wairafin ana orot ukwarin abisa sinafumih kokok i so’ob baise men saife taiyuwin yabuna ana orot ukwarin abisa kok eo’omaim sisinaf, nati orot boro hinawabir biyababan gagamin na’in nab.
48 Pbɛ́tʉ̀ ɨnzá ndɨ̀ ndʉ́nɨ pbɨ̀ndà kasʉ tɔ́ ádrʉ̀ngbǎlɛ-afí ózè dhu dhu-okú dɔ̀ rɔ̀ rɨ́ dhu àfǎ alɛ, ndɨ afátá ràdʉ̀ kòzè kʉvɨ, nɨ́ ndɨ alɛ náabáya mùgǒ ngúfe tɨ́. Abhɔ ka kubhò dhu fɔná alɛ-fɔ́ ka konziya dhu abhɔ, ndɨrɔ̀ abhɔ nyʉ́ ròsè ka kʉbhà dhu fɔná alɛ-fɔ́ ka kadʉ̀ya dhu ònzì abhɔ nyʉ́ ròsè.»
48 Baise akir wairafin ana orot ukwarin abisa sinafumih kokok i men so’ob, naatu isisinaf kwanekwan biyababan enunuwih boro au hamenamo hinawabir biyan nababan. Sabuw iyab sawar gagamin na’in tebaib, i na’atube sawar gagamin na’in boro wan hinay maiye. Orot yait gagamin anababatun tibitin i auman boro gagamin anababatun isan hinafefeyan nitih maiye.
49 «Ma mɨ́rà kàzʉ ma mivó tɨ́ yà adzɨ dɔ̌, nɨ́ ma mòzè wà ndɨ̀ kàzʉ rɨ̀rʉ̌.
49 “Ayu i wairaf abai iti tafaram afuninamih ana atit, au kok gagamin na’in i mi’itube iti tafaram marasika tabusuruf ta’arah.
50 Ma mɨ́ atdí bàtizò nà ma málʉ̌na. Nɨ́, ìtǔ kà rɔ̌’ɔ rùdú dhu bhěyi, kàkǎ wà ndɔ̀nzɨ̀ ndɨ̀.»
50 Ayu i bapataito fokarin maiyow nou’umaim ema’am boro wanawanan ana run anab, imih boun dogorou wanawanan i yababan awan karatan ama anotanot anan yomanin anisawar imaibo nuhunafot!
51 «Nyɨ̌ nyɨ̀rɛ̀ tɨ́ nga ma rɨ́rà màrʉ̀ngà níbhò yà adzɨ ɔ̌? Ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ ndɨ dhu bhěyi, akɛkpá màtɨ́. Pbɛ́tʉ̀ ma mɨ́rà ìndrǔ-ɔ̌nga nábhʉ rʉ̀ndɔ̀ ɨ.
51 Kwa kwanotanot ayu i tufuw abai tafaramamaim ana? En, a tur ao’owen, ayu i men tufuw abai anamih, baise kauseb abai ana.
52 Obhó tɨ́, rɔ̀pɛ̀ ndɨ̀ kòmbí, imbo rɔ̀ aróko atdí ɨdza ɔ̌ alɛ-ɔ̌nga náarana ndùtù rɔ̌ ɔyɔ, ɨ̀bhʉ alɛ rɔ̀ndrɔ̀ ɔ́yɔ̌ alɛ, ndɨrɔ̀ ɔ́yɔ̌ alɛ ràdʉ̀ ɨ̀bhʉ alɛ nɔ́ndrɔ̀.
52 Mar iti boun orot aawan natunatunawat nah etei five boro hinakusib tounu rounane hinabat rou’ab rounane hinabat taiyuwih hinakusib hinigamigam.
53 Àbanà náaraya idhùnà nɔ́ndrɔ̀ rɔ̌, idhùnà ràdʉ̀ àbanà nɔ́ndrɔ̀. Ɨ́yànà náaraya ɨvànà ɔ̀ndrɔ̀ rɔ̌, ɨvànà ràdʉ̀ ɨ́yànà nɔ́ndrɔ̀. Agʉna-àyi náaraya pbɨ̀ndà àdhɨ̀ngbǎ nɔ́ndrɔ̀ rɔ̌, àdhɨ̀ngbǎ ràdʉ̀ pbɨ̀ndà agʉna-àyi nɔ́ndrɔ̀.»
53 Kek tamah hairi boro taiyuwih hinakusib hinagam. Babitai hinah hairi boro hinakusib hinagam na’atube babine rawan babin hairi boro hinakusib hinagam.”
54 Yěsù adʉ̀ àtɨ̀nà átɔ̀ ihé-yà nɨ̌: «Nyɨ̌ nyapɛ́ àpbù nálǎ adyifɔ̀ arótsù ɨnǎ rɔ̀ rɨ́rà rɔ́, nɨ́ nyɨ̌ nyarɨ́ àdʉ̀ àtɨ̀nà ányɨ̀rɔ̌ rɔ̀ tɨ́ ɨ̀kɔ̌ igye ràrɨ̌ ɨ̀kɔ̌, ndɨ dhu ràdʉ̀ ndɔ̀nzɨ̀ ndɨ dhu bhěyi tɨ́.
54 Jesu sabuw isah iban eo maiye, “Veya ra’iyinane sakuk nayen nabi’afar badowan kwana’i’itin ana maramaim, kwa boro mar ta’imon kwanao, ‘boun boro toun nayar’, naatu toun eyarayar.
55 Ndɨrɔ̀, nyɨ̌ nyapɛ́ awɛ àlǎ mùsùngú dɔ̀nǎ rɔ̀ rɨ́rà rɔ́, nɨ́ nyɨ̌ nyarɨ́ àdʉ̀ àtɨ̀nà ɨ̀ka adyifɔ̀ ràrɨ̌ ɨ̀ka, ndɨ dhu ràdʉ̀ ndɔ̀nzɨ̀ ndɨ dhu bhěyi tɨ́.
55 Naatu gurufune gagub nayen narab kwananowar kwa boro kwanao, Veya boro nararan, naatu veya erararan.
56 Nyɨ̌ nɨ́ ɔyɔ-ɔyɔ ɨdàya nà alɛ. Nyɨ̌ nyárɨ́ yà adzɨ dɔ̌ rɨ́ ’ɔ̀nzɨ dhu mà, ɔ̀rʉ̀-akpà-nyɨ̀ rɔ̌ rɨ́ ’ɔ̀nzɨ dhu mànà dhu nʉ́nɨ̌ mběyi nyʉ́. Nɨ́, ádhu ɨ̀nzɨ̌ nyɨ̌ nyárɨ́ àdʉ̀ yà kòmbí rɨ́’ɨ̀ kàsʉmɨ̀ ɔ̌ rɨ́ ’ɔ̀nzɨ dhu rʉ̌nɔna fʉ̌kʉ̀ dhu nʉ́nɨ̌ nɨ́?»
56 Wanawanan rerekabih! Me kamar hai sawar naatu gagub wanawanan hai sawar abisa temamatar i kwa’itah kwa’inanen kwaso’ob kwa’o. Baise aisim sawar abisa iti boun temamatar hai yabih men kwaso’ob?
57 «Ádhu ɨ̀nzɨ̌ nyɨ̌ nyárɨ́ dhu-ɔ̌nga òvò nyɨ̌-tɨ́rɔ̀, ndɨ́nɨ̌ nyɨ̌ nyʉnɨ tɨ́ obhónánga tɔ́ dhu tɨ́ rɨ́’ɨ̀ dhu nɨ̌?
57 Aisim sawar abisa gewasin sinaf isan men taiyuw kwabibabatiyi?
58 Dhʉ̀wanɨ̀ ɔ̀ nyɨ̌ nyówu nyɨ nɔ̀bhʉ̀ alɛ mànà rɔ̀, dhu àkǎ nyɔnzɨ̀ ɔbɨ nyɨ̌rɨ̀ nyɨ̌ ndɨ alɛ nà, nyɨ̌tɔ̀ ndɨ dhu òko nyɨ̌ nyòko otu ɔ̌ rɔ́rɔ̀. Ɨnzá nyɨ nyɔ̀nzɨ̀ ka ndɨ dhu bhěyi rɔ̀, kà rǎdʉ̀ àrà nyabhʉ anya t’ɨ́tdɨ̀ta t’álɛ-fɔ́, ɨ alɛ ràdʉ̀ nyabhʉ pùrǔsɨ-fɔ́, ndɨ pùrǔsì ràdʉ̀ nyosò imbi ɔ̀.
58 Sabuw baibatiyih isan hinabuwi kwanan inasinaftobon airi kwanayabuna kwanitounuw, imaibo kwananan baibatiyenamaim kwanatit. Baise o men inasisinaf na’at, i boro nabuw narab natain kwekwetar kwanan baibabatiyenayan orot nanamaim kwanatit naatu i boro nabuw furisiman nitih hinabuwi dibur hina yariyi.
59 Ma mɨ́ obhó dhu nʉ́nɔ ɨndʉ̀: nyɨ nyɨ́ nzɨ̌ àdʉ̀ àhʉ imbi ɔ̀ rɔ̀ ɨnzá nyɨ nyùbho dʉ̀nʉ́ ka kɔ̀tdɨ̀ dhu, rìku kɔ́rɔ́ rɔ́rɔ̀.»
59 A tur ao’owen, o boro dibur bar imaim inama agim hio na’atube inibaiyan imaibo boro dibur barene hinabotaiti inatit.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.