Atos 25

Ungbòta-Ɔwʉ́tá Tɔ́ Bhǔkù (NIY) vs ARA

ARA Almeida Revista e Atualizada 1993

¹ Lɨ̀walɨ̀ Fɛ́stɔ̀ ɨ̀rà àhʉ Kàyìsàriyà tɨ́ kátɨna Yùdɛyà tɔ́ pbìrì ɔ̌ kɨgɔ̀ ɔ̀ rɔ̀, kɨ̌và ndɨ̀ ndɨ kɨgɔ̀ ɔ̌ rɔ̀ ɨ̀bhʉ ɨdhɔ-dzidɔ̌, ndàrà Yèrùsàlɛmà.

¹ Tendo, pois, Festo assumido o governo da província, três dias depois, subiu de Cesareia para Jerusalém;

² Nɨ́ ányɨ̀ pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ mà, Pbàyàhúdí ɔ̌ pbàkʉ̀rʉ̌ mànà níiwú Pɔlɔ̀ ɔ̀bhʉ̀ kà-fɔ́. Nɨ́ abádhí akò ’àmbɛ ’ɨ̀tsɔ̀ dɔ̌ Fɛ́stɔ̀ rɔ̌,

² e, logo, os principais sacerdotes e os maiorais dos judeus lhe apresentaram queixa contra Paulo e lhe solicitavam,

³ ndɨ́nɨ̌ Pɔlɔ̀ navì tɨ́ kiwǔ nà Yèrùsàlɛmà yà ɨ̀ nyʉ́ ɨ̀ òzè ka dhu bhěyi. Obhó tɨ́, abádhí núuyí Pɔlɔ̀ ndɨ́nɨ̌ ɨ̀ adʉ̀ tɨ́ òhònà òho tɨ́ otu ɔ̌ rɔ̀.

³ pedindo como favor, em detrimento de Paulo, que o mandasse vir a Jerusalém, armando eles cilada para o matarem na estrada.

⁴ Pbɛ́tʉ̀, Fɛ́stɔ̀ adʉ̀ àtɨ̀nà kɔ̌kɔ̀ alɛ nɨ̌: «Pɔlɔ̀ rɨ̌’ɨ̀ ìnè imbi-dzà ɔ̌ ka kɨ́ ngbɔ̌na ɔ̀dɔ Kàyìsàriyà tɔ́ kɨgɔ̀ ɔ̀ rɔ́. Ndɨrɔ̀ ɨma nyʉ́ ma-tɨ́rɔ̀, ma mɨ́ madǔ kòmbí tɨ́ ányɨ̀.»

⁴ Festo, porém, respondeu achar-se Paulo detido em Cesareia; e que ele mesmo, muito em breve, partiria para lá.

⁵ Tdɨ́tdɔ̌ kǎdʉ̀ dhu ɔ̀vɔ̀ kɔ̌kɔ̀ Pbàyàhúdí tɔ̀, ndàtɨ: «Nzínzìkʉ ɔ̌ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ àkǎ ’ìwǔ owùdu ɔ̌. Ndɨrɔ̀ dhu apɛ́ ɨ̀’ɨ̀ ndɨ Pɔlɔ̀ rɨ̌’ɨ̀ afátá nà dhu tɨ́, nɨ́ ɨ alɛ àkǎ ìtsì kɔ̀bhʉ̀ dòtsí.»

⁵ Portanto, disse ele, os que dentre vós estiverem habilitados que desçam comigo; e, havendo contra este homem qualquer crime, acusem-no.

⁶ Fɛ́stɔ̀ anzɨ̀ nzá àrʉ̀ ɨdhɔ mà, ndɨrɔ̀ ngǎtsi nɨ̌ ɨdrɛ dɔ̀ná ɔ́yɔ̌ nà ɨdhɔ mà Pbàyàhúdí nzínzì ɔ̌ Yèrùsàlɛmà tɔ́ kɨgɔ̀ ɔ̀, ndàdʉ̀ ndàdu Kàyìsàriyà. Nɨ́ ányɨ̀ ndɨ̀ ndàrà àhʉ rɔ̀, tsútsǎ nɨ́nganɨ́ kǎdɨ̀ anya t’ʉ́nɔta tɔ́ pbɨ̀ndà tombi dɔ̌, ndàdʉ̀ Pɔlɔ̀ àvi kiwǔ nà ɔnzɨ̀ná.

⁶ E, não se demorando entre eles mais de oito ou dez dias, desceu para Cesareia; e, no dia seguinte, assentando-se no tribunal, ordenou que Paulo fosse trazido.

⁷ Pɔlɔ̀ ɨ̀rà àhʉ rɔ̀, kɔ̌kɔ̀ Yèrùsàlɛmà rɔ̀ ìwǔ Pbàyàhúdí adʉ̀ Pɔlɔ̀-ngbɔ̀ nákpɔ̀rɔ̀, ’ɨ̀lɨ átsǐ. Abádhí adʉ̀ Pɔlɔ̀ ɔ̀bhʉ̀, ’àwɛ ìtǔ rɔ́’ɔ ábhɔ̌ afátá nyʉ́ dɔ̀ná. Ndɨrɔ̀, abádhí rɨ̌ kɔ̌kɔ̀ ɨ afátá tɔ́ obhónga ɨ̀tɛ̀ kpangba dhu nɨ́ɨ’ɨ̀ odú nyʉ́.

⁷ Comparecendo este, rodearam-no os judeus que haviam descido de Jerusalém, trazendo muitas e graves acusações contra ele, as quais, entretanto, não podiam provar.

⁸ Nɨ́, Pɔlɔ̀ adʉ̀ mʉ̀sambà ɔ̀nzɨ̀, ndàtɨ: «Ma màfǎ nzá atdí dhu mà Pbàyàhúdí tɔ́ Ʉyátá nɨ̌ màtɨ́, Kàgàwà bhà ɨdza nɨ̌ màtɨ́, ndɨrɔ̀ Pbàrɔ́má tɔ́ kamà dɔ̌ ádrʉ̀ngbǎ kamà nɨ̌ màtɨ́.»

⁸ Paulo, porém, defendendo-se, proferiu as seguintes palavras: Nenhum pecado cometi contra a lei dos judeus, nem contra o templo, nem contra César.

⁹ Lɨ̀walɨ̀ Fɛ́stɔ̀ azè ndɔ̀nzɨ̀ Pbàyàhúdí-ɨdhɛ̀ ɨ̀kǎ rɨ́ dhu. Nɨ́ kǎdʉ̀ dhu ìvu Pɔlɔ̀-tsʉ̌, ndàtɨ: «Nyɨ nyòzè tɨ́ wà nyarà Yèrùsàlɛmà tɔ́ kɨgɔ̀ ɔ̀, ndɨ́nɨ̌ ka kʉnɔ tɨ́ ànyǎnʉ ɔnzɨ̀dú nyʉ́ rɔ̀, wɔ̀ ɨnyɨ ka kɔ̀bhʉ̀ dɔ̀yá dhu-okú dɔ̀ rɔ̀?»

⁹ Então, Festo, querendo assegurar o apoio dos judeus, respondeu a Paulo: Queres tu subir a Jerusalém e ser ali julgado por mim a respeito destas coisas?

¹⁰ Nɨ́ Pɔlɔ̀ adʉ̀ dhu àdu Fɛ́stɔ̀ tɔ̀, ndàtɨ: «Yà ma nyʉ́ ma mìdè ɔnzɨ̀ná nɨ́, kámá dɔ̌ ádrʉ̀ngbǎ kamà bhà ngari ɔ̌ rɨ́’ɨ̀ alɛ bhà anya t’ɨ́tdɨ̀ta tɔ́ tombi. Nɨ́ dhu àkǎ kʉnɔ̀ ànyǎdu ányɨ̀rɔ̌ rɔ̀. Pbàyàhúdí nɨ̌ ma màfǎ nzá atdí dhu mà, yà nyɨ nyʉ̀nɨ ka mběyi nyʉ́ átɔ̀ dhu bhěyi.

¹⁰ Disse-lhe Paulo: Estou perante o tribunal de César, onde convém seja eu julgado; nenhum agravo pratiquei contra os judeus, como tu muito bem sabes.

¹¹ Dhu apɛ́ ɨ̀’ɨ̀ ma màfǎ dhu dhu tɨ́, ndɨrɔ̀ ma màfǎ dhu apɛ́ ɨ̀’ɨ̀ ɔvɛ nà àkǎ dhu tɨ́, nɨ́ ma mɔ̀dhɔ̀ nzá ɨma nóho ka kɨ́ dhu. Pbɛ́tʉ̀, ɨ̀mbǎ obhónga náapɛ́ ɨ̀’ɨ̀ kɔ̌kɔ̀ alɛ ɔ̀bhʉ̀ ma dɔ̀yá dhu ɔ̀, nɨ́ atdí alɛ mà rɨ̌ mbǎ ndìpfo ma, ndàbhʉ ma abádhí-fɔ́. Ma mònzì kámá dɔ̌ ádrʉ̀ngbǎ kamà kɛ̀lɛ̌ rʉ̀nɔ̀ ànyǎdu.»

¹¹ Caso, pois, tenha eu praticado algum mal ou crime digno de morte, estou pronto para morrer; se, pelo contrário, não são verdadeiras as coisas de que me acusam, ninguém, para lhes ser agradável, pode entregar-me a eles. Apelo para César.

¹² Anya ʉ̀nɔ ɨ̀ arɨ́ mànà atdíkpá alɛ nà ɨ̀ ɔ̀tɛ̀ dhu-dzidɔ̌, Fɛ́stɔ̀ adʉ̀ dhu ɔ̀vɔ̀ Pɔlɔ̀ tɔ̀, ndàtɨ: «Nyɨ nyònzì kámá dɔ̌ ádrʉ̀ngbǎ kamà rʉ̀nɔ̀ ànyǎnʉ. Nɨ́ ma mɨ́ nyovì nyarà kà-tɨ’ɔ̀.»

¹² Então, Festo, tendo falado com o conselho, respondeu: Para César apelaste, para César irás.

¹³ Ngúfe ɨdhɔ-dzidɔ̌, ádrʉ̀ngbǎ kamà Àgìripà mà awɛ̀nà Bèrènǐkè mànà níiwú Kàyìsàriyà tɔ́ kɨgɔ̀ ɔ̀, ìwǔ lɨ̀walɨ̀ Fɛ́stɔ̀ àtsɛ̀.

¹³ Passados alguns dias, o rei Agripa e Berenice chegaram a Cesareia a fim de saudar a Festo.

¹⁴ Nɨ́ ányɨ̀rɔ̌ abádhí rɨ̌ ábhɔ̌ ɨdhɔ nyʉ́ nɔ́nzɨ̀ rɔ̀, nɨ́ ndɨ Fɛ́stɔ̀ awɛ Pɔlɔ̀ bhà dhu ndɨ ádrʉ̀ngbǎ kamà tɔ̀. Kǎtɨ: «Ádrʉ̀ngbǎ kamǎ, àrà ndárà rɔ̀, lɨ̀walɨ̀ Fèlisì ʉ́bhà atdí alɛ imbi-dzà ɔ̌ ɨrɔ́.

¹⁴ Como se demorassem ali alguns dias, Festo expôs ao rei o caso de Paulo, dizendo: Félix deixou aqui preso certo homem,

¹⁵ Nɨ́ Yèrùsàlɛmà ma mɨ́’ɨ̀ nɨ́nganɨ́, pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ mà, Pbàyàhúdí ɔ̌ pbàkʉ̀rʉ̌ mànà nɔ́bhʉ̀ ka fudú, ’àdʉ̀ ma nónzì, ndɨ́nɨ̌ ma mɔtdɨ́ tɨ́ anya kà-dɔ̌.»

¹⁵ a respeito de quem os principais sacerdotes e os anciãos dos judeus apresentaram queixa, estando eu em Jerusalém, pedindo que o condenasse.

¹⁶ Nɨ́ ma mádʉ̀ dhu àdu abádhí tɔ̀, matɨ: «Pbàrɔ́má tɔ́ màndʉ ná’ù nzá kɔtdɨ̀ ìndrǔ-ànyǎ, ndɨ́nɨ̌ ka koho tɨ́ ɨnzá ka kàsò dɔ̀ya ndɨ̀ nɔ̀bhʉ̀ alɛ mànà rɔ́rɔ̀, ndɨrɔ̀ ɨnzá mʉ̀sambà nɔ̀nzɨ̀ rɔ́rɔ̀.»

¹⁶ A eles respondi que não é costume dos romanos condenar quem quer que seja, sem que o acusado tenha presentes os seus acusadores e possa defender-se da acusação.

¹⁷ Nɨ́ mǎ mádʉ̀ ìwu atdíkpá ɨ alɛ mànà, mǐwǔ ùvò ɨrɔ́. Nɨ́ ɨnzá kàsʉmɨ̀ mà nʉ́dà rɔ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ tsútsǎ nɨ́nganɨ́ ma mádɨ anya t’ʉ́nɔta tɔ́ pbàkà tombi dɔ̌, madʉ̀ ndɨ alɛ Pɔlɔ̀ tɨ́ kátɨna ònzì kiwǔ nà.

¹⁷ De sorte que, chegando eles aqui juntos, sem nenhuma demora, no dia seguinte, assentando-me no tribunal, determinei fosse trazido o homem;

¹⁸ Nɨ́ yà ka nɔ̀bhʉ̀ alɛ ìwǔ ùvò rɔ̀, ɨ alɛ ádʉ̀ nzá yà ma múbhi ɨ̀rɛ̀nà rɔ̌ kǎfǎ dhu tɨ́ ádrʉ̀ngbǎ afátá mà náwɛ.

¹⁸ e, levantando-se os acusadores, nenhum delito referiram dos crimes de que eu suspeitava.

¹⁹ Pbɛ́tʉ̀, abádhí ádʉ̀ òko ’àmbɛ ’àgò dɔ̌ kà mànà dɔ̀ná dhu nɨ́ fɨ̀yɔ́ sɔmà Pbàyàhúdí tɨ́rɔ̀ tɔ́ dhu kɛ̀lɛ̌. Ndɨrɔ̀, abádhí ádʉ̀ òko àmbɛ ’àgò dɔ̌ dɔ̀ná ngǎtsi dhu nɨ́, Yěsù tɨ́ kátɨna atdí alɛ, yà ɨwà avɛ̀ kɔtdʉ̀ ndɨ̀ rɔ́rɔ̀ ndɨ Pɔlɔ̀ arɨ́ àdʉ̀ àtɨ̀nà ìnè rɨ́’ɨ̀ nyɨ̀kpɔ́na nà dhu tɨ́.

¹⁹ Traziam contra ele algumas questões referentes à sua própria religião e particularmente a certo morto, chamado Jesus, que Paulo afirmava estar vivo.

²⁰ Nɨ́ ma mʉ́nɨ nzá wɔ̀ dhu bhěyi agòta dɔ̌ ma mádʉ̀ ɔ̀nzɨ̀nà dhu. Nɨ́ ma mádʉ̀ dhu ìvu Pɔlɔ̀-tsʉ̌, matɨ kà ràmbɛ̀nà tɨ́ nzɨ̌ ndòzè, ndàrà Yèrùsàlɛmà rɔ̀ ka kadʉ̀ tɨ́ ànyǎna ʉ̀nɔ̀.

²⁰ Estando eu perplexo quanto ao modo de investigar estas coisas, perguntei-lhe se queria ir a Jerusalém para ser ali julgado a respeito disso.

²¹ Pbɛ́tʉ̀, kǎdʉ̀ ndònzì kɔdɔ̀ ndɨ̀ imbi-dzà ɔ̌ tɨ́, ràrà àhʉ kámá dɔ̌ ádrʉ̀ngbǎ kamà araya ànyǎna ʉ̀nɔ̀ dhu ɔ̀. Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ ma mádʉ̀ kàvi kongò ɔ̀dɔ̀nà imbi-dzà ɔ̌, ràrà àhʉ ma maraya kòvì, kowù nà kámá dɔ̌ ádrʉ̀ngbǎ kamà-fɔ ɔ̀ ɔ̀ná ɨdhɔ ɔ̀.

²¹ Mas, havendo Paulo apelado para que ficasse em custódia para o julgamento de César, ordenei que o acusado continuasse detido até que eu o enviasse a César.

²² Àgìripà adʉ̀ àtɨ̀nà: «Ma mòzè mɨrɨ̀ wɔ̀ alɛ rʉ̌nɔna dhu ɨma nyʉ́ tɨ́rɔ̀.» Nɨ́ Fɛ́stɔ̀ adʉ̀ dhu àdu kà tɔ̀, ndàtɨ: «Tsútsǎ tɨ́ nyɨ nyɨ́ kà rʉ̌nɔna dhu ɨ̀rɨ̀.»

²² Então, Agripa disse a Festo: Eu também gostaria de ouvir este homem. Amanhã, respondeu ele, o ouvirás.

²³ Nɨ́ tsútsǎ nɨ́nganɨ́, ádrʉ̀ngbǎ kamà Àgìripà mà awɛ̀nà Bèrènǐkè mànà níiwú ùvò ìndrǔ àkɔ̌ ka karɨ́ ɔ̀ná rɔ̀ ádrʉ̀ngbǎ kàluga-lí, atdídɔ̌ nyʉ́ ɨ̀ ʉ̀fɔ̌ ɨ̀ rɔ́rɔ̀. Nɨ́, abádhí atsù ányɨ̀-dza, owùya ɔ̌ Pbàrɔ́má tɔ́ pbìrì ɔ̌ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ mà, Kàyìsàriyà tɔ́ kɨgɔ̀ ɔ̌ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ mànà. Kɔ̌kɔ̀ alɛ òtsù ɨdza dhu-dzidɔ̌, lɨ̀walɨ̀ Fɛ́stɔ̀ adʉ̀ Pɔlɔ̀ àvi kiwǔ nà.

²³ De fato, no dia seguinte, vindo Agripa e Berenice, com grande pompa, tendo eles entrado na audiência juntamente com oficiais superiores e homens eminentes da cidade, Paulo foi trazido por ordem de Festo.

²⁴ Nɨ́ Pɔlɔ̀ ɨ̀rà àhʉ rɔ̀, Fɛ́stɔ̀ apɛ̀ ɔtɛ, ndàtɨ: «Ádrʉ̀ngbǎ kamà Àgìripǎ, ndɨrɔ̀ nyɨ̌ kɔ́rɔ́ àzú-dzá àlɛ̌ kɨ́’ɨ̀ nyɨ̌ mànà rɔ̀, nyɨ̌ nyàla tɨ́ wà yà alɛ? Àbadhi nɨ́ ndɨ yà Yèrùsàlɛmà tɔ́ kɨgɔ̀ ɔ̌ ma mɨ́’ɨ̀ rɔ̀, ndɨrɔ̀ yàrɨ́ kɨgɔ̀ ɔ̌ màtɨ́ Pbàyàhúdí tɔ́ ihé-yà íwǔ tɨdu ɔ̀ okúna dɔ̀ rɔ̀, ’àmbɛ ùkǔ dɔ̌, ’àtɨ kà ràkǎ nzá kʉbhà ràdɨ nyɨ̀kpɔ́na nà.

²⁴ Então, disse Festo: Rei Agripa e todos vós que estais presentes conosco, vedes este homem, por causa de quem toda a multidão dos judeus recorreu a mim tanto em Jerusalém como aqui, clamando que não convinha que ele vivesse mais.

²⁵ Nɨ́ pbàkà ɔ̌, ma mála dhu nɨ́ ɨnzá kà ràfǎ atdí dhu mà, yà kàkǎ kohò okúna dɔ̀ rɔ̀. Pbɛ́tʉ̀, yà angyangyi kǒnzì ndɨ̀ ndɨ̀tɨ́rɔ̀ ndɨ́nɨ̌ kámá dɔ̌ ádrʉ̀ngbǎ kamà ɔtdɨ́ tɨ́ ànyǎna dhu-okú dɔ̀ rɔ̀, ma mádʉ̀ kàvi ndɨ́nɨ̌ ka kowu tɨ́ nà ndɨ kámá dɔ̌ ádrʉ̀ngbǎ kamà-fɔ ɔ̀.

²⁵ Porém eu achei que ele nada praticara passível de morte; entretanto, tendo ele apelado para o imperador, resolvi mandá-lo ao imperador.

²⁶ Pbɛ́tʉ̀, ma mɨ́’ɨ̀ ɨ̀mbǎ kàbhà afátá nyʉ́ tɨ́ ma mándǐna mabhʉ kámá dɔ̌ ádrʉ̀ngbǎ kamà tɔ̀ atdí dhu nà màtɨ́. Ndɨ dhu-okú dɔ̀ rɔ̀ nɨ́ ndɨ, ma mìbhò ka kiwǔ nà ɔnzɨ̀kʉ ɔ̌, ròsè dòtsí ɔnzɨ̀nʉ ɔ̌ nyʉ́ ádrʉ̀ngbǎ kamà Àgìripǎ. Nɨ́, ɔ́ngʉ̀ dhu kà-tsʉ̌, ndɨ́nɨ̌ ma mabá tɨ́ kà-dɔ̌ ma mádʉ̀ àndinà dhu.

²⁶ Contudo, a respeito dele, nada tenho de positivo que escreva ao soberano; por isso, eu o trouxe à vossa presença e, mormente, à tua, ó rei Agripa, para que, feita a arguição, tenha eu alguma coisa que escrever;

²⁷ Obhó tɨ́, òsò ka kòsò alɛ òvì ka kɨ́ kámá dɔ̌ ádrʉ̀ngbǎ kamà-fɔ ɔ̀, ɨ̀nzɨ̌ kadʉ̀ pbɨ̀ndà afátá ɨ̀tɛ̀ dhu-tɨ̀ rɨ̌’ɨ̀ mbǎ!»

²⁷ porque não me parece razoável remeter um preso sem mencionar, ao mesmo tempo, as acusações que militam contra ele.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 25, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.

💬 Explicar Atos 25 no WhatsApp Sobre a Bíblia com IA →