Lucas 6
Itájto̱l toTe̱ko ipan melaꞌtájto̱l (NHX) vs NVT
1 Se̱ día kua̱ꞌ mose̱wilo, Jesús pano̱tia̱ya mi̱lijtiꞌ, iwá̱n idisci̱polojmej pe̱ꞌ iga kitektiajkij trigo iwá̱n ko̱xtia̱yaj iga ima̱mej iwá̱n kikuajtia̱yaj.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Sekin fariseojmej kijtojkej:
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Jesús kijlij:
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Kalaꞌ tio̱pan, kikuiꞌ pa̱nmej yej itátkipa Dios. David kikuaj ino̱mpa pa̱n iwá̱n kimáꞌ no̱ yej íwa̱n nemiáj, malej iga ayá̱ꞌ wel kikua̱ya ná̱mo̱l, petz sacerdo̱tejmej wel kikua̱yaj.
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Iwá̱n kijtoj Jesús:
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Ipan sewoꞌ día kua̱ꞌ mose̱wilo, Jesús kalaꞌ tio̱pan iwá̱n pe̱waꞌ iga tamachtij. Iwá̱n ompa onoya se̱ ta̱gaꞌ yej takua̱wayaxtoꞌ iye̱ꞌma̱ꞌ.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Iwá̱n ino̱mej yej tamachtiáj ipan iley Moisés iwá̱n fariseojmej kipi̱piayaj Jesús iga makitaka̱n siga kachitialti̱j ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo. Iga ijkó̱n wel makasika̱n ken iga makite̱lwi̱ka̱n.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Eꞌ Jesús kimatiá te̱ kejla̱ntoyaj, iwá̱n kijlij ta̱gaꞌ yej ma̱takua̱wayaxtoꞌ:
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Iwá̱n Jesús kijtoj:
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Iwá̱n Jesús kitachi̱lij inochi yej ompa onoyaj iwá̱n kijlij inó̱n ta̱gaꞌ:
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Yej ompa onoyaj poxsan kuejkuesiwikej, iwá̱n pe̱wakej iga mota̱tapo̱wijkej té̱ wel kichi̱wilia̱yaj Jesús.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Ayá̱ꞌ wejkatiꞌ, Jesús yajki tajto̱to iwá̱n Dios ipan se̱ tepe̱ꞌ iwá̱n senyówal ora̱dojtoya.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Kua̱ꞌ tané̱siꞌya, kino̱tzaꞌ idisci̱polojmej iwá̱n kitapejpen doce de yejeme̱n, ino̱mej kito̱ka̱wij apo̱stolejmej.
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Iní̱n ito̱ka̱mej: Simón yej no̱ kito̱ka̱wij Pedro; Andrés yej iyikni̱n Simón, Jacobo, Juan, Felipe, Bartolomé,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Mateo, Tomás, Jacobo yej ipiltzi̱n Alfeo; Simón yej iparti̱doj nacionalista,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 Judas, yej iyíkni̱mpa Jacobo iwá̱n Judas Iscariote yej má̱j despué̱j kine̱xtij iga makiki̱tzki̱ka̱n Jesús.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Jesús temoj iwa̱mej ipan tepe̱ꞌ, iwá̱n ka̱witoj ipan planada. Iwá̱n ompa onoyaj idisci̱polojmej iwá̱n no̱ komati yej wa̱lkej ipan estado de Judea, iwá̱n yej icha̱mej a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén iwá̱n no̱ yej icha̱mej lama̱rte̱noj na̱ꞌ a̱ltepe̱mej Tiro iwá̱n Sidón. Asikej ompa iga kikakitoj itájto̱l Jesús iwá̱n iga maachitiaka̱n yej we̱titokej.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Iwá̱n yej kipiayaj ma̱lespi̱ritojmej no̱ kachitialtia̱ya.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Iwá̱n nochi kinekiáj makichijchimika̱n Jesús, iga ipan yéj ki̱saya poder iwá̱n inochi kachitialtia̱ya.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Iwá̱n Jesús kitachi̱lij idisci̱polojmej iwá̱n kijlij:
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 ’Xipa̱ktoka̱n amejeme̱n yej iná̱n anmaya̱naj iga an‑ixwiskej.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 ’Xipa̱ktoka̱n kua̱ꞌ mitzijiyaj, iwá̱n kua̱ꞌ mitzki̱xtiáj ipan amoa̱ltepe̱ꞌ iga akinekij xonoka̱n iwa̱mej, iwá̱n kua̱ꞌ kuajkuantas mitzijliáj iwá̱n kua̱ꞌ mitzpi̱najtiáj iga anne̱tokaj nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 Xipa̱kika̱n este xiwi̱wito̱nika̱n inó̱n día, iga ipan cielo yawij mitzmakatij yej pox ye̱kti, iga ijko̱nsan no̱ iyikyapatajmej ini̱mej gente kipoxikno̱chijkej profe̱tajmej.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 ’Eꞌ anla̱stimajmej yej ankipoxpiáj tomi̱n, iga nij ampa̱kíkeja.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 ’Anla̱stimajmej yej iná̱n an‑ixwitokej, porque anyawij anmaya̱natij.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 ’Anla̱stimajmej kua̱ꞌ inewi tajta̱gaꞌ ye̱ꞌtajto̱skej iga amejeme̱n, iga ijko̱nsan no̱ iyikyapatajmej yejeme̱n ye̱ꞌtajtojkej iga yej ayéj melaꞌprofe̱tajmej.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 ’Eꞌ amejeme̱n yej anne̱kaktokej nimitzijliáj: Xikcho̱kili̱ka̱n yej ayá̱ꞌ mitzye̱ꞌitaj, xikchi̱wili̱ka̱n yej ye̱kti yej mitzijiyaj.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 Xikye̱ꞌijli̱ka̱n yej mitzma̱lijliáj. Xikte̱ne̱wi̱ka̱n Dios iga ino̱mej yej mitzpantiáj.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Siga agaj mitzxa̱ygatatzi̱na, xikmaka seꞌ moxa̱yaꞌ iga mamitzmaga, iwá̱n siga agaj mitzkui̱liá mochama̱rraj, xikmaka no̱ mokua̱ch iga makiwi̱ga.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Siga agaj mitztajtaniliá tejté̱, xikmaka, iwá̱n yej mitzkui̱liá yej motátkipa, amo xiktajtanili iga mamitzkuepili.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Xikchi̱wili̱ka̱n sekin ijkó̱n ken amejeme̱n ankinekij mamitzchi̱wili̱ka̱n.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 ’Siga ankicho̱kiliáj yejsan no̱ mitzcho̱kiliáj, ¿té̱ anmota̱nili̱skej? Este yej kichi̱waj yej aye̱kti, ijkó̱n no̱ kichi̱waj.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Siga ankichi̱wiliáj yej ye̱kti yejsan mitzchi̱wiliáj yej ye̱kti, ¿té̱ anmota̱nili̱skej? Ijkó̱n no̱ kichi̱waj yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Iwá̱n siga ankita̱ke̱waltiáj tomi̱n ino̱mej yejsan wel mitzkuepiliáj, ¿té̱ anmota̱nili̱skej? Yej kichi̱waj yej aye̱kti no̱ kita̱ke̱waltiáj yejsan wel kikuepili̱skej seꞌ achó̱n.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Eꞌ amejeme̱n xikcho̱kili̱ka̱n yej mitzijiyaj iwá̱n xikchi̱waka̱n yej ye̱kti, iwá̱n siga antata̱ke̱waltiáj tejté̱, amo xikchaka̱n iga mamitzkuepili̱ka̱n. Ijkó̱n anmota̱nili̱skej yej pox ye̱kti, iwá̱n amejeme̱n anmochi̱waskej ipilowa̱n Dios yej ajko onoꞌ, iga yéj no̱ kikne̱liá yej ayá̱ꞌ taagradece̱rowaj iwá̱n yej kichi̱waj yej aye̱kti.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Amejeme̱n xita‑ikne̱li̱ka̱n kensan no̱ amoTaj Dios ta‑ikne̱liá.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 ’Amo xitajuzga̱ro̱ka̱n iwá̱n Dios ayá̱ꞌ no̱ mitzjuzga̱ro̱skej. Amo xikijli̱ka̱n ni agaj iga ayompa nemi, iwá̱n Dios no̱ ayá̱ꞌ mitzijli̱skej iga ayompa annemij. Xike̱lka̱waka̱n yej mitzchi̱wiliáj yej aye̱kti, iwá̱n Dios no̱ ijkó̱n mitzchi̱wili̱skej.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Yej ankipiáj xikmakaka̱n sekin, iwá̱n Dios no̱ mitzmakaskej. Yawi mitzmakatij ipan amomórra̱l este te̱mis, este tejtekualtitos, iwá̱n este áyoꞌya kitolo̱j amomórra̱l. Achó̱n ke̱ꞌ agaj ankimakaskej, acho̱nsan no̱ Dios mitzmakaskej.
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Jesús ijkí̱n kijtoj iga mami̱xkui̱tilo:
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Yej nemi momachtiá ayá̱ꞌ má̱j tamati ken yej tamachtiá, kua̱ꞌ kitámi̱jya iga momachti̱j, kaxíli̱jya yej tamachtiá.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 ’¿Te iga tiki̱xtachi̱liá mokni̱n iga kipiá tasoltzi̱n ipan iyi̱x iwá̱n ayá̱ꞌ tikita iga tej tikpiá tapan ipan moyi̱x?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Siga ayá̱ꞌ tikita iga tikpiá weyi tapan ipan moyi̱x, ¿kén timi̱xe̱wiá iga tikijliá mokni̱n: “Nokni̱n, achi manimitzki̱xtili tasoltzi̱n yej tikpiá ipan moyi̱x”? ¡Tej yej timopajpantiá iga tiye̱ꞌnemi!, xiki̱xti achto inó̱n tapan yej onoꞌ ipan moyi̱x iwá̱n ijkó̱n wel tikye̱ꞌitas iga tiki̱xtiliá tásol ipan iyi̱x mokni̱n.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 ’Nisé̱ kuawiꞌ yej mokua̱liá ita̱kilka wel kipiá ita̱kilka yej ayá̱ꞌ mokua. Iwá̱n kuawiꞌ yej ayá̱ꞌ mokua̱liá ita̱kilka, awel no̱ kipiá ita̱kilka yej mamokua.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Sejsé̱ kuawiꞌ mo‑i̱xmati ipansan ita̱kilka: ayá̱ꞌ moteki ita̱kilka a̱makuawiꞌ ipan witzkuawiꞌ, niga moteki uva ipan cha̱wawitz.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Ta̱gaꞌ yej ye̱ꞌnemi, ye̱ꞌtajtowa, iga ipan iya̱lmaj kejla̱ntoꞌ yejsan ye̱kti. Iwá̱n ta̱gaꞌ yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemi, kuajkuantas kijtowa iga ipan iya̱lmaj onoꞌ yej ajaye̱kti, iga yej onoꞌ ipan iya̱lmaj inó̱n kijtowa.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 ’¿Te iga anne‑ijliáj “NoTe̱ko, noTe̱ko”, iwá̱n ayá̱ꞌ ankichi̱waj yej nimitzijliáj?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Nia nimitzijli̱tij ken ne̱si inó̱n yej wi̱ꞌ note̱noj, yej kikaki notájto̱l iwá̱n kichi̱wa yej nikijtowa.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Inó̱n ken tikita se̱ ta̱gaꞌ yej kichij íkal de material. Achto ta̱lichkuaꞌ wejkatan iga kajli mataksato ipan weyiteꞌti. Kua̱ꞌ weyáꞌ a̱ꞌti iwá̱n wa̱laj a̱rreso̱moj yej pox tajpalej ipan kajli, niga wel ko̱li̱n, iga inó̱n kajli to̱ktoꞌ ipan teꞌti.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Eꞌ yej ne̱tajto̱lkaki iwá̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa yej nikijtowa, inó̱n ken tikita se̱ ta̱gaꞌ yej kichij íkal ipan petz ta̱jli iwá̱n ayá̱ꞌ kipiá ka̱n taksatoꞌ. Iwá̱n kua̱ꞌ weyáꞌ a̱ꞌti, wa̱laj a̱rreso̱moj yej pox tajpalej ipan inó̱n kajli iwá̱n inó̱n kajli wetziꞌ iwá̱n melaꞌxi̱xiti̱niꞌ.
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.