Lucas 6
Itájto̱l toTe̱ko ipan melaꞌtájto̱l (NHX) vs ARA
1 Se̱ día kua̱ꞌ mose̱wilo, Jesús pano̱tia̱ya mi̱lijtiꞌ, iwá̱n idisci̱polojmej pe̱ꞌ iga kitektiajkij trigo iwá̱n ko̱xtia̱yaj iga ima̱mej iwá̱n kikuajtia̱yaj.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Sekin fariseojmej kijtojkej:
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Jesús kijlij:
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Kalaꞌ tio̱pan, kikuiꞌ pa̱nmej yej itátkipa Dios. David kikuaj ino̱mpa pa̱n iwá̱n kimáꞌ no̱ yej íwa̱n nemiáj, malej iga ayá̱ꞌ wel kikua̱ya ná̱mo̱l, petz sacerdo̱tejmej wel kikua̱yaj.
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Iwá̱n kijtoj Jesús:
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Ipan sewoꞌ día kua̱ꞌ mose̱wilo, Jesús kalaꞌ tio̱pan iwá̱n pe̱waꞌ iga tamachtij. Iwá̱n ompa onoya se̱ ta̱gaꞌ yej takua̱wayaxtoꞌ iye̱ꞌma̱ꞌ.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Iwá̱n ino̱mej yej tamachtiáj ipan iley Moisés iwá̱n fariseojmej kipi̱piayaj Jesús iga makitaka̱n siga kachitialti̱j ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo. Iga ijkó̱n wel makasika̱n ken iga makite̱lwi̱ka̱n.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Eꞌ Jesús kimatiá te̱ kejla̱ntoyaj, iwá̱n kijlij ta̱gaꞌ yej ma̱takua̱wayaxtoꞌ:
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Iwá̱n Jesús kijtoj:
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Iwá̱n Jesús kitachi̱lij inochi yej ompa onoyaj iwá̱n kijlij inó̱n ta̱gaꞌ:
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Yej ompa onoyaj poxsan kuejkuesiwikej, iwá̱n pe̱wakej iga mota̱tapo̱wijkej té̱ wel kichi̱wilia̱yaj Jesús.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Ayá̱ꞌ wejkatiꞌ, Jesús yajki tajto̱to iwá̱n Dios ipan se̱ tepe̱ꞌ iwá̱n senyówal ora̱dojtoya.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Kua̱ꞌ tané̱siꞌya, kino̱tzaꞌ idisci̱polojmej iwá̱n kitapejpen doce de yejeme̱n, ino̱mej kito̱ka̱wij apo̱stolejmej.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Iní̱n ito̱ka̱mej: Simón yej no̱ kito̱ka̱wij Pedro; Andrés yej iyikni̱n Simón, Jacobo, Juan, Felipe, Bartolomé,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mateo, Tomás, Jacobo yej ipiltzi̱n Alfeo; Simón yej iparti̱doj nacionalista,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Judas, yej iyíkni̱mpa Jacobo iwá̱n Judas Iscariote yej má̱j despué̱j kine̱xtij iga makiki̱tzki̱ka̱n Jesús.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Jesús temoj iwa̱mej ipan tepe̱ꞌ, iwá̱n ka̱witoj ipan planada. Iwá̱n ompa onoyaj idisci̱polojmej iwá̱n no̱ komati yej wa̱lkej ipan estado de Judea, iwá̱n yej icha̱mej a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén iwá̱n no̱ yej icha̱mej lama̱rte̱noj na̱ꞌ a̱ltepe̱mej Tiro iwá̱n Sidón. Asikej ompa iga kikakitoj itájto̱l Jesús iwá̱n iga maachitiaka̱n yej we̱titokej.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Iwá̱n yej kipiayaj ma̱lespi̱ritojmej no̱ kachitialtia̱ya.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Iwá̱n nochi kinekiáj makichijchimika̱n Jesús, iga ipan yéj ki̱saya poder iwá̱n inochi kachitialtia̱ya.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Iwá̱n Jesús kitachi̱lij idisci̱polojmej iwá̱n kijlij:
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 ’Xipa̱ktoka̱n amejeme̱n yej iná̱n anmaya̱naj iga an‑ixwiskej.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 ’Xipa̱ktoka̱n kua̱ꞌ mitzijiyaj, iwá̱n kua̱ꞌ mitzki̱xtiáj ipan amoa̱ltepe̱ꞌ iga akinekij xonoka̱n iwa̱mej, iwá̱n kua̱ꞌ kuajkuantas mitzijliáj iwá̱n kua̱ꞌ mitzpi̱najtiáj iga anne̱tokaj nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Xipa̱kika̱n este xiwi̱wito̱nika̱n inó̱n día, iga ipan cielo yawij mitzmakatij yej pox ye̱kti, iga ijko̱nsan no̱ iyikyapatajmej ini̱mej gente kipoxikno̱chijkej profe̱tajmej.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 ’Eꞌ anla̱stimajmej yej ankipoxpiáj tomi̱n, iga nij ampa̱kíkeja.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 ’Anla̱stimajmej yej iná̱n an‑ixwitokej, porque anyawij anmaya̱natij.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 ’Anla̱stimajmej kua̱ꞌ inewi tajta̱gaꞌ ye̱ꞌtajto̱skej iga amejeme̱n, iga ijko̱nsan no̱ iyikyapatajmej yejeme̱n ye̱ꞌtajtojkej iga yej ayéj melaꞌprofe̱tajmej.
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 ’Eꞌ amejeme̱n yej anne̱kaktokej nimitzijliáj: Xikcho̱kili̱ka̱n yej ayá̱ꞌ mitzye̱ꞌitaj, xikchi̱wili̱ka̱n yej ye̱kti yej mitzijiyaj.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Xikye̱ꞌijli̱ka̱n yej mitzma̱lijliáj. Xikte̱ne̱wi̱ka̱n Dios iga ino̱mej yej mitzpantiáj.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Siga agaj mitzxa̱ygatatzi̱na, xikmaka seꞌ moxa̱yaꞌ iga mamitzmaga, iwá̱n siga agaj mitzkui̱liá mochama̱rraj, xikmaka no̱ mokua̱ch iga makiwi̱ga.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Siga agaj mitztajtaniliá tejté̱, xikmaka, iwá̱n yej mitzkui̱liá yej motátkipa, amo xiktajtanili iga mamitzkuepili.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Xikchi̱wili̱ka̱n sekin ijkó̱n ken amejeme̱n ankinekij mamitzchi̱wili̱ka̱n.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 ’Siga ankicho̱kiliáj yejsan no̱ mitzcho̱kiliáj, ¿té̱ anmota̱nili̱skej? Este yej kichi̱waj yej aye̱kti, ijkó̱n no̱ kichi̱waj.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Siga ankichi̱wiliáj yej ye̱kti yejsan mitzchi̱wiliáj yej ye̱kti, ¿té̱ anmota̱nili̱skej? Ijkó̱n no̱ kichi̱waj yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Iwá̱n siga ankita̱ke̱waltiáj tomi̱n ino̱mej yejsan wel mitzkuepiliáj, ¿té̱ anmota̱nili̱skej? Yej kichi̱waj yej aye̱kti no̱ kita̱ke̱waltiáj yejsan wel kikuepili̱skej seꞌ achó̱n.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Eꞌ amejeme̱n xikcho̱kili̱ka̱n yej mitzijiyaj iwá̱n xikchi̱waka̱n yej ye̱kti, iwá̱n siga antata̱ke̱waltiáj tejté̱, amo xikchaka̱n iga mamitzkuepili̱ka̱n. Ijkó̱n anmota̱nili̱skej yej pox ye̱kti, iwá̱n amejeme̱n anmochi̱waskej ipilowa̱n Dios yej ajko onoꞌ, iga yéj no̱ kikne̱liá yej ayá̱ꞌ taagradece̱rowaj iwá̱n yej kichi̱waj yej aye̱kti.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Amejeme̱n xita‑ikne̱li̱ka̱n kensan no̱ amoTaj Dios ta‑ikne̱liá.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 ’Amo xitajuzga̱ro̱ka̱n iwá̱n Dios ayá̱ꞌ no̱ mitzjuzga̱ro̱skej. Amo xikijli̱ka̱n ni agaj iga ayompa nemi, iwá̱n Dios no̱ ayá̱ꞌ mitzijli̱skej iga ayompa annemij. Xike̱lka̱waka̱n yej mitzchi̱wiliáj yej aye̱kti, iwá̱n Dios no̱ ijkó̱n mitzchi̱wili̱skej.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Yej ankipiáj xikmakaka̱n sekin, iwá̱n Dios no̱ mitzmakaskej. Yawi mitzmakatij ipan amomórra̱l este te̱mis, este tejtekualtitos, iwá̱n este áyoꞌya kitolo̱j amomórra̱l. Achó̱n ke̱ꞌ agaj ankimakaskej, acho̱nsan no̱ Dios mitzmakaskej.
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Jesús ijkí̱n kijtoj iga mami̱xkui̱tilo:
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Yej nemi momachtiá ayá̱ꞌ má̱j tamati ken yej tamachtiá, kua̱ꞌ kitámi̱jya iga momachti̱j, kaxíli̱jya yej tamachtiá.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 ’¿Te iga tiki̱xtachi̱liá mokni̱n iga kipiá tasoltzi̱n ipan iyi̱x iwá̱n ayá̱ꞌ tikita iga tej tikpiá tapan ipan moyi̱x?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Siga ayá̱ꞌ tikita iga tikpiá weyi tapan ipan moyi̱x, ¿kén timi̱xe̱wiá iga tikijliá mokni̱n: “Nokni̱n, achi manimitzki̱xtili tasoltzi̱n yej tikpiá ipan moyi̱x”? ¡Tej yej timopajpantiá iga tiye̱ꞌnemi!, xiki̱xti achto inó̱n tapan yej onoꞌ ipan moyi̱x iwá̱n ijkó̱n wel tikye̱ꞌitas iga tiki̱xtiliá tásol ipan iyi̱x mokni̱n.
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 ’Nisé̱ kuawiꞌ yej mokua̱liá ita̱kilka wel kipiá ita̱kilka yej ayá̱ꞌ mokua. Iwá̱n kuawiꞌ yej ayá̱ꞌ mokua̱liá ita̱kilka, awel no̱ kipiá ita̱kilka yej mamokua.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Sejsé̱ kuawiꞌ mo‑i̱xmati ipansan ita̱kilka: ayá̱ꞌ moteki ita̱kilka a̱makuawiꞌ ipan witzkuawiꞌ, niga moteki uva ipan cha̱wawitz.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Ta̱gaꞌ yej ye̱ꞌnemi, ye̱ꞌtajtowa, iga ipan iya̱lmaj kejla̱ntoꞌ yejsan ye̱kti. Iwá̱n ta̱gaꞌ yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemi, kuajkuantas kijtowa iga ipan iya̱lmaj onoꞌ yej ajaye̱kti, iga yej onoꞌ ipan iya̱lmaj inó̱n kijtowa.
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 ’¿Te iga anne‑ijliáj “NoTe̱ko, noTe̱ko”, iwá̱n ayá̱ꞌ ankichi̱waj yej nimitzijliáj?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Nia nimitzijli̱tij ken ne̱si inó̱n yej wi̱ꞌ note̱noj, yej kikaki notájto̱l iwá̱n kichi̱wa yej nikijtowa.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Inó̱n ken tikita se̱ ta̱gaꞌ yej kichij íkal de material. Achto ta̱lichkuaꞌ wejkatan iga kajli mataksato ipan weyiteꞌti. Kua̱ꞌ weyáꞌ a̱ꞌti iwá̱n wa̱laj a̱rreso̱moj yej pox tajpalej ipan kajli, niga wel ko̱li̱n, iga inó̱n kajli to̱ktoꞌ ipan teꞌti.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Eꞌ yej ne̱tajto̱lkaki iwá̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa yej nikijtowa, inó̱n ken tikita se̱ ta̱gaꞌ yej kichij íkal ipan petz ta̱jli iwá̱n ayá̱ꞌ kipiá ka̱n taksatoꞌ. Iwá̱n kua̱ꞌ weyáꞌ a̱ꞌti, wa̱laj a̱rreso̱moj yej pox tajpalej ipan inó̱n kajli iwá̱n inó̱n kajli wetziꞌ iwá̱n melaꞌxi̱xiti̱niꞌ.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.