Mateus 26
Lilaghanu lya shonu (NDJ) vs AAI
1 Yesu pamalili kudeta fila fyosi, kavawombela vanachuli vaki,
1 Jesu bi’obaibiyih ufunamaim, ana bai’ufununayah isah eo,
2 “Mumanya kucha pavapita majuva mavili dakuvi na Lihungu lya pasaka na Mwana wa mundu davakuliwi ili avangiliwi mulupingika”
2 “Kwanaso’ob veya rou’ab ufunamaim Tar Nowaten ana hiyuw enan. Nati ana veya’amaim Orot Natun boro hinab rakit sabuw umahimaim hinayai hina’onaf.”
3 Chipindechi vatambika vakomi na vavaha na vandu vatangalili vayikunga pamu munyumba ya mtambika mkomi yakemiwa Kayafa.
3 Imaibo Firis ukwarih naatu regaregah ai’in etei firis gagamin Kaiafas ana baremaim hiru’ay.
4 Vawombana ndambu ya kumukamula Yesu kwa chifisu ili vamuwulayi.
4 Naatu Jesu wa’iwa’iramaim fatumin bain asabunin isan hiyakitifuw.
5 “Kumbi vawombana veni chilongu achi chikotoo kugoleka chipindi cha pasaka, ili yikotoo kubwituka ndilingu pa vandu.”
5 Baise hio, “Men hiyuw tanabowabow wanawananamaim, anayabin rakit boro tanaku’ub was hinagiy.”
6 Yesu paghaveyi Betaniya, kayaki Simoni, munautami wa mwiku,
6 Jesu na Bethany orot Simon biyan kokom ani’anin ana baremaim tit,
7 Mawu yumu yavelili na supa ya alabasta yiveli na mafuta va kunungilila vatalamili, amwisilili pala pamesa paghalyeyi filivi, kamuyitilila vala mafuta va kunungilila kumutwi.
7 mare ma bay eaa auman babin ta kibub kikimin kabay wabin alabaster imaim hikwak raiy ana baiyan gagamin hisuwai batabat bai na run Jesu aribun yan isuwai re.
8 Vanachuli vaki pavawonili afi vakalala, vadeta, “Asala ayi ya liki?
8 Ana bai’ufununayah hi’itin yah so’ar hio, “Iti sawar i yabin en asir esisinaf.
9 Mafuta ava va kunungilila vangaweshili kuwuliwa kwa mbiya ngomi na vagaju vagayiliwi mbiya asi.”
9 Igewasin iti raiy ana baiyan tatayara’ah hitatubun kabay tatab, sabuw yababan wairafih tatitih.”
10 Yesu amanyili hoshu shawu, kavawombela, “Mbona mukumuyasha mawu ayu? Mweni kagolela chilongu cha nyanyi.
10 Baise Jesu so’ob abisa hio, imih iuwih eo, “Babin men yumatanamaim kwana’umih. Anayabin sawar gewasin maiyow ayu isau esisinaf.
11 Vagaju muva pamu majuva vosi, lakini nenga dandivi pamu na yumwi majuva wosi ha.
11 Sabuw yababan wairafih boro mar etei bairi kwanama kwanibaisih, baise ayu i boro men mar etei bairi tanama’amih.
12 Ayu mawu kanyitilila mafuta va kunungilila akandalisheyi kwa kusikiwa.
12 Iti babin ayu biyau raiy erabirab i ayu au morob isan eyayabuna.
13 Nguvawombela nakaka, poposi pa mlima awu chilongu achi dachilanduliwi, Chilongu cha Nyanyechi cha golili mawu ayu dachitambuliwi kwa ngumbungumbu ya mweni.”
13 Anababatun a tur ao’owen, tafaram wanawananamaim iti Tur Gewasin hinabibinan ana maramaim abisa gewasin iti babin sisinaf boro kik owe’owen na’atube auman hinabinan.”
14 Pambeli Yudasi Sikaliyoti, yumu wa vala lilongu na vavili, kayenda kwa mtambika mkomi,
14 Imaibo bai’ufununayah nah 12 wanawanahimaim orot wabin Judas Iscariot tit in firis ukwarih biyah tit,
15 kavawombela, “Damunyimbi chindu liki kucha pandimuhadika Yesu kwa yumwi?” Vamuvalangila migwala milongu mitatu ya mbiya,
15 naatu ibatiyih, “Ayu Jesu anab kwa anabit boro abisa ayu kwanitu?” Naatu matanamaim kabay hibotait hiyab in 30 na’atube hiya’asair.
16 kukandila chipindi achi Yuda akasakeyi fwasi nofu ya kumshengeta Yesu.
16 Nati ana veya’amaim Judas ef ana gewasin nuwet Jesu batih isan.
17 Lijuva lya kwaa kabula ya Lihungu lya mibumunda yingajila simika, vanachuli vamuyendilili Yesu vamudasha, “Ukudayila tukakutandili koti filivi fya Pasaka?”
17 Faraw Wanawanan Yeast En ana hiyuw veya wantoro’ot bubusuruf, Jesu ana bai’ufununayah hina hio, “Menamaim kukokok Tar Nowaten ana bay anabogaigiwas?”
18 Mweni kavayangula, “Muyendi kumbwani kwa mlulumi tunga, mukamuwombeli, Muwula kadeta, ‘Chipindi cha nenga chifika, kwa yuwi kulya pasaka pamu na vanachuli vangu.’ ”
18 Jesu iyafutih eo, “Kwanan Jerusalem bar merar kwanatit orot iti ana tur kwana’owen kwanao, ‘Bai’obaiyenayan eo, ayu au veya i natit, akokok au bai’ufununayah bairi boro o abaremaim Tar nowaten ana hiyuw anaa aniyasisir.’”
19 Vanachuli vagola kucha Yesu vavalayilili, vatanda filivi fya Lihungu.
19 Bai’ufununayah Jesu eobaimanih na’atube hisinaf, Tar Nowaten ana hiyuw hibogaigiwas.
20 Payifikili palumihi Yesu ayikalili pamesa pamu na vanachuli vaki lilongu na vavili.
20 Naatu nati rabirab bai’ufununayah etei 12 Jesu bairi himare hibusuruf bay hiaa.
21 “Nguvawombela nakaka, mundu yumu gati ya yumwi dashyengeti.”
21 Bay hiaa wanawananamaim Jesu eo, “Turobe a tur ao’owen, kwa wanawanamaim orot ta boro babau inao anamorob.”
22 Vanachuli vang'ong'oteka munu, vakanda kumudasha yumu yumu, “Bambu! Ghani, nenga?”
22 Ana bai’ufununayah hai yababan ra’at, naatu ta’ita’imon hibusuruf Jesu hibabatiy hio, “Regah, nati i men ayu’umih?”
23 Yesu kayangula, “Yalikishila ndongi muchimbundi pamu na nenga ndi dashyengeti.
23 Jesu iyafutih eo, “Orot menatan ayu airi tew wanawanan ai rafiy anabubutu’ub, nati orot i boro ayu babau nao.
24 Yina Mwana wa Mundu akuyenda kucha Mayandiku vang'alili wuvadeta, ila, pishu mundu yula damshengeti Mwana wa Mundu! Ingaveli ngiba mundu ayu angawonikili ng'odu.”
24 Orot Natun i boro namorob Bukamaim hikirum hio na’atube. Baise orot yait ayu babau nao, nati orot i boro yababan gagamin na’in nab. Gewasin nati orot tafaramamaim men tatufuwamih!”
25 Pambeli Yudasi yadayileyi amshengeti Yesu, kamdasha, “muwula! Ndiva nenga duu?” Yesu kamuyangula, “Yina, ukudeta yuwi.”
25 Judas yanuwayan Jesu ibatiy eo, “Regah, o kunotanot i men ayu’umih?” Jesu iya’afut eo, “O wai.”
26 Pavaveghi vakulya, Yesu katola libumunda, kamlumba Chapanga, kalimetula, kavapa vanachuli vaki kunu padeta, “Mtoli mulyi, awu ndi mvili wa nenga.”
26 Bay hia wanawanan Jesu rafiy bai, i gegewasin sawar, imasib, ana bai’ufununayah itih eo, “Iti i ayu biyau kwabai naatu kwa’aan.”
27 Pambeli katola lwindi, kalumba, kavapa kunu padeta, “Mulandi mwavosi.
27 Imaibo wine kerowasamaim hisuwai batabat bai God ana merar yi sawar, itih eo, “Kwa etei’imak iti kwanatom.
28 Kwa nongwa awu ndi mwasi wangu wuumanyisha lilaghanu, mwasi wuumwayika kwanongwa ya vandu vosi ili kuvawushila sambi.
28 Iti i ayu au rara, au Obaibasit Boubun abisuwai sabuw moumurih hai bowabow kakafih notawiyen isan.
29 Nguvawombela, danandi kandi ha difwayi ya misabibu mbaka lijuva lingi pananda kandi pamu na yumwi muwutwa wa Tati wangu”
29 A tur ao’owen, ayu iti wine boro men anatom, anama’am nati ana veya’amaim wine boubun kwa bairit Tamai ana aiwobomaim tanatom.”
30 Pasomulili kala msambu, kawuka kayenda muchidunda cha Miseyituni.
30 Naatu himisir ew ta hitabor hitit hin Olive Oyawamaim hitit.
31 Pambeli Yesu kavawombela, “Pamihi panu, yumwi mwavosi damutuvi na kuneka weka yangu, nongwa Mayandiku Vang'alili vakudeta,
31 Imaibo Jesu hai tur eowen eo, “Iti boun gugumin kwa etei boro kwanabihir ayu kwanihamiyu, Buk Atamaninamaim eo na’atube,
32 Kumbi nenga pashukukili kala dandivalonguleli aku Galilaya.”
32 Baise ayu morobone anamimisir ufunamaim boro au na ani’iyon wan anan Galilee anatit.”
33 Petili kamuwombela Yesu, “Hata kucha vosi davavi na lyogha na yuwi na kukuleka, nenga dandikuleki ng'odu.”
33 Peter iya’afut eo, “Turau’unah boro hinabihir, baise ayu boro men anabihir o anihamiyimih.”
34 Yesu kamuwombela, “Nakaka ngukuwombela, pamihi panu njowolu akali hela kuvika, dawunemi myanja mitatu.”
34 Jesu Peter iu, “Anababatun a tur ao’owen, boun gugumin o boro ayu inayaubu mar tounu, naatu i ufunamaim kokorere boro nao’o inanowar.”
35 Petili kamuyangula, “Hata leki mani lasima nzovi pamu na yuwi nenga dandikuleki ng'odu.” Na vala vanachuli vamonga vosi vayangula nga wuwula wula.
35 Peter raro’on rab eo, “Ayu boro men kafa’imo tur nati ana’omih, morobomih na’at airit tanamorob.” Naatu bai’ufununayah etei tur ta’imon hio.
36 Pambeli Yesu kayenda pamu na veni kuchitava cha mibiki cha Getisemani, kavawombela, vanachuli vaki, “Mwikali apa, leki nenga nyendi pala pawulongolu ngadadavi.”
36 Imaibo Jesu ana bai’ufununayah bairi hitit hin Gethsemane hitit naatu iuwih eo, “Iti imaim kwamare kwama, ayu anan auweyane anayoyoban.”
37 Kavatola Petili, Yakobi na Yohani vana va Sebidayu vakanda kuva na ng'ong'u na kugudaguda.
37 Peter naatu Zebedee natunatun rou’ab buwih bairi hin, ana not kwaris naatu dogoron wanawanan ana yababan ra’at
38 Topi, kavawombela, “Ndina lung'ong'u lukomi mundima mbaka samba sova. Mwikali apa mugungi pamu na nenga.”
38 iuwih eo, “Dogorou wanawanan au yababan i ra’at kwanekwan dogorou emama’afut. Imih iti’imaim kwamare mata nanuw bairit tanama.”
39 Topi, kayenda paulongolu padokwa, kawa wuyifuma, kadadava “Tati wangu, kucha payiweshikana, lwindi alu lunewuki ila yikotoo kuva kucha wudayila nenga, ila kucha wudayila yuwi.”
39 Jesu akisinamo nabinamaim in yumatan au babe ra’iy yoyoban eo, “Tamai, karam iti biyababan ana kerowas ayu biyau’umaim itabosair, baise men ayu au kok, o a kok.” Bai’ufununayah bay hibow tefafaram|alt="Jesus praying in garden" src="cn01810B.tif" size="col" loc="Mat 26.39" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="26.39"
40 Kavawuyila vala vanachuli kavawona vawonja. Kamuwombela, “Petili nakaka muwesha ha kugunga pamu na nenga hata kwa lisaa limu?
40 Naatu matabir maiye na ana bai’ufununayah nah tounu hi’inu’in itih, Peter isan eo, “Anayabin aisim nataunu’uka mata hifot kwa’inu’in, karam one hour na’atube mata tanuw bairit tatama?
41 Mugungi na kudadava ili mukotoo kwingila mumayeshu. Mfuki wukudayila lakini mvili wuva msosuvafu.”
41 Mata to iwa’an kwayoyoban, saise men routobon kwanabaimih. Anun i ekokok yoyoban, baise biya i himorob.”
42 Kayenda kandi mwanja wa pili kadadava, “Tati wangu, kucha yikuweshikana ng'odu lwindi alu lumbiti ngajila nenga kulanda, topi, fiwudayila yuwi figoleki.”
42 Mar bairou’abin Jesu in maiye yoyoban eo, “Tamai, iti biyababan ana kerowas bosairin isan ana ef men nama’am na’at, basit anatom, saise a kokok anasinaf namatar.”
43 Kavawuyila kandi kavawona vawonja, kwanongwa mesu vawu vaveli wuniwuni.
43 Matabir maiye nan matah kou bit hi’in yugaranih inan itih.
44 Topi, kavaleka, kayenda kandi kudadava mwanja wa tatu kwa lisu lililalila.
44 Naatu ihamiyih hi’in i mar baitonin matabir in tur ta’imon eo yoyoban maiye.
45 Pambeli kavawuyila vanachuli vaki, kavawombela, “Mkalihela mukawonja na kupumulila? Mloli! Chipindi cheni chifika, Mwana wa Mundu davamuhadishi mumawoku ya vandu vavelili na sambi
45 Imaibo matabir na ana bai’ufununayah biyah tit eo, “Kwa boro’ika kwa’in kwabiyarir? Mata tinuw, kwamisir, Orot Natun ana veya i natit, sabuw kakafih umahimaim eyey.
46 Muyimuki, tuyendi. Mloli! Akwisa yula danshengeti.”
46 Kwamisir tan! Orot yanuwayanaban iti enan kwa’i’itin.”
47 Topi, Yesu paghaveyi akali hela akuwombana nawu, kabwituka Yudasi yumu wa vala lilongu na vavili, akwisa pamu na vandu vamonga yivaveli na mipanga na fimbongu. Yivavelili valayishiwa na vatambika vakomi na vavaha va vandu.
47 Jesu eo ana tur sawara’e, bai’ufununayah 12 wanawanahimaim orot ta, wabin Judas, sabuw kou’ay gagamin na’in, firis ukwarih naatu regaregah ai’in hibiyafarih nawiyih kaiy, kefat, mis hiteten auman bairi hina hitit.
48 Ayu yadayileyi kumushengeta Yesu, aveli kavapa kala chilangushilu padeta kucha, “Mundu yula yindimjambusha kwa kumunoneli ndi mweni, mumuvakuli!”
48 Orot yanuwayan sabuw eobaimanih eo, “Orot menatan anamamamay orotoban nati kwanab kwanafatum.”
49 Topi Yuda kamselilela Yesu, kamujambusha “Hasi muwula,” Pambeli kamunonela.
49 Judas mutufor in Jesu biyan tit eo, “Tufuw isa nama Bai’obaiyenayan!” naatu mamay.
50 Yesu kamuwombela, “Ghanja, goli chiwudayileyi kugola.”
50 Jesu iya’afut eo, “Au begon, abisa isan inot inan saife kusinaf.” Imaibo sabuw hibatabat hitit Jesu uman hibai hibukikin.
51 Yumu wa vala vanachuli va Yesu kakwemula lipanga lyaki, kamudumula ndumindumi wa mtambika mkomi lijeji.
51 Bai’ufununayan orot ta ana kaiy bora’ah, firis gagamin ana akir wairafin tainin roun eafuw.
52 Yesu kamuwombela, “Wuyishi lipanga lyaku muhala, kwanongwa mundu yoyonda yayiminya kwa lipanga dasovi kwa lipanga.
52 Naatu Jesu iu, “A kaiy ana efanamaim kwiwan maiye, anayabin sabuw iyab umahimaim kaiy tema’am boro kaiyomaim hinamorob.
53 Wuli, mumanya ng'odu kucha ningaweshili kumuluva Tati wangu na mweni tepu hela anganyeghilili mipinga ya Makungu nendu ya lilongu na mivili?
53 O men iso’obamih, ayu Tamai isan atabifefeyan boro mar ta’imon tounamatar sibisib na’atube tiyafarih ayu hitawasfafaru.
54 Lakini davavi wuliwuli mayandiku vang'alili yivadeta kucha ndi yidayiliwa kuva?”
54 Baise nati na’atube anasinaf, Buk Atamaninamaim mataramih hi’o hikikirum boro men niturobe’emih.”
55 Chipindi chichilachila Yesu kaliwombela lila lipinga liyisili kumukamula na kumvika pasi yawu. “Wuli, mwisa kungamula kwa mipanga na fimbongu kucha wula nenga ndiva mpoki wa findu fya vandu? Majuva vosi ndaveli Munyumba ya Chapanga pang'ula, mbona mwangamulili ng'odu!
55 Naatu tatabir sabuw isah eo, “Ana itinin ayu bainowan mowan na’atube, imih kaiy kefat kwaiteten ayu yuwu rabu’umih kwanan. Mar etei Tafaror Bar wanawananamaim ama sabuw abi’obaiyih aisim men imaim kwatafatumu?
56 Lakini fyosi afi fikugoleka ili mayandiku va vambuyi va chapanga vagoleki.”
56 Baise abisa God ana dinab oro’orot Buk Atamaninamaim hio hikikirum emamatar saife nan niturobe.” Nati’imaim ana bai’ufununayah etei hihamiy hibihir.
57 Topi, vandu vala vamuyegha Yesu kayaki Kayafa, mtambika mkomi, kuvayikunganyili vawula va Malawu na vavaha,
57 Sabuw Jesu hibai hifatum hibai hin firis gagamin wabin Kaiafas ana baremaim hitit, nati’imaim Ofafar Bai’obaiyenayah naatu regaregah ai’in hiru’ay hima’am.
58 Petili amkovikelili Yesu mbaka paluvagha lwa mtambika mkomi, kayingila mbaka mgati pamu na vadimi ili aweshi kulola findu dafigoleki.
58 Baise Peter yokaika Jesu i’ufunun bairi hina, firis gagamin ana bar sebosebomaim hitit naatu run ma’utenayan oro’orot bairi himare abisa tamamatar ta’itin isan.
59 Topi, mtambika mkomi na balasa lyosi vasaka utovileli wa udesi ili vamuwulayi Yesu.
59 Firis gagamin naatu kaniser ana kau’ay etei hiru’ay nuhinot tur hitabow hitit hitifufuwen Jesu tamorob isan.
60 Lakini vapata utovileli wowosi ha, ngimu wuvayisili vatovilela vatangalili va ufyangu. Pambeli vayisa vatovilela vavili,
60 Baise nuhinot tur hinunuwet men ta hibai. Sabuw moumurih maiyow hitit Jesu morobomih hibifufuwen hai tur naniyan en.
61 vadeta, “Mundu ayu adetili: ‘Nguwesha kubowola nyumba ya Chapanga na kuyijenga kandi kwa majuva matatu.’ ”
61 hiorereb hio “Iti orot eo, ‘Ayu i karam God ana Tafaror bar anagurus nare, naatu veya tounu wanawanan boro anawowab efanin namatar.’”
62 Mtambika mkomi kawoloka, kamudasha Yesu, “Wuli mbona ukuyangula chindu ng'odu? Vandu ava vakutovilela liki kwa yuwi?”
62 Imaibo Firis gagamin misir Jesu isan eo, “O boro men tur ta inao? Orot hairi o a tur isan hio’orereb inonowar boro tur ta inao ai en?”
63 Lakini Yesu kanyamala jii. Mtambika mkomi kamuwombela, “Wuyilapi kwa litawa lya Chapanga yaveli mnofu, tuwombeli kucha yuwi kuva nakaka Kilistu Mkombola Mwana wa Chapanga!”
63 Baise Jesu awanamaim men tur ta titamih.
64 Yesu kavawombela “Ukudeta yuwi! Lakini nguvawombela, kukandila ponopa damumuwoni Mwana wa Mundu kayikala mwambu wa mlilu wa yula Bambu muna liwovi, payisa mumbindi ya mafundi va kumbindi ya Chapanga.”
64 Jesu iya’afut eo, “Tur i nati kuo, baise kwa etei a tur ao’owen. Mar boro nanan orot Natun boro God uman ana asukwafune nabat mar ana rofom wanawanan nanan kwana’itin.”
65 Topi, mtambika mkomi kasavanga yingwa yaki kadeta, “Kaduka! Tukudayila kandi utovileli? Ponopa mpikana paduka mweni.
65 Firis gagamin iti tur nonowar ana veya ana faifuw bai sib eo, “Iti orot i tur kakafin maiyow eo God ebi’ib! Aisim boro tanama sif rubonayah afa’abo tananuwet? Kwa taiyuw bai’ib tur eo kwanowar,
66 Yumwi mukuwona wuliwuli?” Veni vayangula, “Akudayiliwa asovi!”
66 kwa a not i mi’itube?” Etei hiya’afut hio, “I bowabow kakafin sinaf imih namorob!”
67 Pambeli vamutemela mita kuwushu na kumuvangula.
67 Imaibo yumatan hikwaitututur, hiborabirab naatu sabuw afa hiboborabirab,
68 Vamonga pavamvanguleyi vadeta, “Yuwi Kilistu Mkombola, tungi ghani kakutova!”
68 hio, “Keriso, o God ana dinab orot na’at kuo anowar! Yait o rab?”
69 Petili aveli kayikala panji kuwuwa, topi, ndumindumi yumu mdadala kamuyendela Petili, kadeta, “Yuwi vaveli pamu na Yesu wa Galilaya.”
69 Peter ufun bar ana seboseb wanawanan mare ma’am, Firis Gagamin ana bowayan babitai tit iu, “O auman i Galilee orot Jesu ana of ta.”
70 Petili kakana pawulongolu ya vosi, kadeta, “Manya ha kucha ukudeta liki.”
70 Baise Peter sabuw etei nahimaim yaub eo, “Ayu o a tur kuo yabin men aso’ob.”
71 Pafumeyi pamulyangu, ndumindumi wingi mdadala kamuwona, kavawombela yivavelili pala, “Mundu ayu aveli pamu na Yesu wa Nasaleti.”
71 Naatu misir tit in bar ana etawan awanamaim tit, nati’imaim bowayan babitai ta itin naatu oro’orot nati’imaim hibatabat hai tur eowen eo, “Iti orot i Jesu Nazareth mowan ana of ta.”
72 Petili kakana kandi kunu payilapa, “Mundu ayu ndimumanya ha.”
72 Peter iban maiye yaub naatu ifaro eo, “Ayu nati orot men aso’ob.”
73 Tepu, vandu vamu yivawolukili pala vamuyendela Petili, vamuwombela, “Nakaka yuwi Mgalilaya, kumanyikila detelu yaku!”
73 Hima kafa’imo orot afa nati’imaim hibatabat hina Peter biyan hitit hio, “O i anababatun ni’i orot ana of ta, anayabin a tur kuo ana nowarin naatu a sawar io’osen ana itinin i ta’imon.”
74 Topi Petili kakanda kuyilapanga padeta, “Chapanga ang'oni, ndimumanya ng'odu mundu ayu!”
74 Imaibo Peter ifaro eo, “Ana bifufuwen na’at God ana orarafen anab, tur anababatun a tur ao’owen, ayu iti orot men aso’ob.” Mar ta’imon kokorere eo.
75 Petili kakumbuka filongu fyamuwombilili Yesu, “Njowolu akalihela kuvika, dawunemi myanja mitatu.” Topi, kafuma panji, kalila munu.
75 Basit Peter nuhin taseb Jesu eo not, “O boro mar tounu ayu inayaubu, imaibo kokorere boro nao.” Naatu Peter tit in ufun rerey igagagamat.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.