Lucas 8
ULwitikano uLupya (NDH) vs BKJ
1 Bhwo isho shaakinda, uYeesu akashunguulilagha mu twaya utukulu nu twaya utunandi, akalumbililagha iNongwa iNyiisa isha chitangalala icha Chaala. Abhamanyili bhaake kalongo na bhabhili (12) bhakabhuuka pamupeene naghwe.
1 E aconteceu que, depois disto, ele foi em todas cidades e aldeias, pregando e anunciando as boas novas do reino de Deus; e os doze estavam com ele,
2 Soona, abhakolo bhamu bhoope bhakashunguulilagha pamupeene nu Yeesu. Abhakolo abho bho bhaabho uYeesu akabhaposha amabhine ghaabho na bhaabho akashikiisha imbepo imbiibhi ukufuma mukati mumwabho. Mu bhakolo abho, akabhaamwo uMaliiya ughwa mu kaaya aka Maghatala yuuyo uYeesu akashikiisha imbepo imbiibhi ihaano na shibhili (7) ukufuma mukati mumwake.
2 e certas mulheres, que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios,
3 Ghwepe uYoohana yuuyo akabha mukashi ghwa Kuusa, akabhaamwo mu bhakolo abho. UKuusa akabha mwimilili ughwa tundu utwa malafyale uHelooti. Soona akabhaamwo nu mukolo yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Susaana na bhakolo abhanine abhingi. Abhakolo bhooshi abho bhakiifumyanga utundu twabho ku nongwa iya kubhaafwa uYeesu na bhamanyili bhaake.
3 e Joana, a esposa de Cuza, mordomo de Herodes, e Suzana, e muitas outras que o serviam com os seus bens.
4 Ishiku limo ichilundilo ichikulu icha bhandu chikabhungaana na bhandu abhingi ukufuma mu twaya utwingi bhakabhuuka kwa Yeesu. Po uYeesu akayugha nabho ku sila iya kubhombela ichifwanikisho, akabhabhuula akati,
4 E tendo se ajuntado uma grande multidão, e vindo até ele de todas as cidades, ele falou por parábola:
5 “Umulimi yumo akabhuuka pakupesa imbeyu shaake. Bhwo ali pakupesa, imbeyu shimo shikaghwa mu sila. Abhandu bhakashikanyagha imbeyu isho nu tuyuni tukiisa nu kushilya.Umulimi akupesa imbeyu|src="co01502b.TIF" size="col" loc="Luk 8:5" copy="Cook" ref="8:5"
5 Um semeador saiu a semear a sua semente; e enquanto ele semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho; e foi pisada, e as aves do céu a devoraram.
6 Imbeyu inine shikaghwa pi ilongwi liilyo likabha ni lyalabhwe paase. Bhwo shaanda ukumela, shikaanda ukuuma ku nongwa iya kuti imishu yaake yikabha pamwanyaashe.
6 E outra caiu sobre a pedra, e, tendo brotado, murchou, porque não havia umidade.
7 Imbeyu inine shikaghwa pakati pa myifwa. Bhwo imbeyu shaanda ukukula, imyifwa yila yikakula pamupeene ni mbeyu shila, po imyifwa yikashipuuta imbeyu shila.
7 E outra caiu entre espinhos; e crescendo com ela os espinhos, sufocaram-na.
8 Loole imbeyu inine shikaghwa pi ilongwi ilyisa. Bhwo shaamela nu kukula, shikeela iseke imya yimo (100).” Bhwo uYeesu aamala ukuyugha isho, akayugha ku ishu ilya pamwanya akati, “Umundu ghweshi yuuyo ali ni fyufwo, apulikishange nu kushaaghania!”
8 E outra caiu em boa terra, e, crescendo, produziu fruto, a cento por um. Dizendo ele estas coisas, clamava: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
9 Po abhamanyili bhaake bhakaanda ukumubhuusha uYeesu bhakati, “Kali, ichifwanikisho icha mulimi yuuyo akapesagha imbeyu chikulingaania kooni?”
9 E os seus discípulos perguntaram-no, dizendo: O que poderia ser esta parábola?
10 Ghwepe akabhaamula akati, “UChaala abhasetuliile umwe ukushimanya isha ku bhushiifu isha chitangalala chaake, loole ingubhabhuula abhangi isha ku bhushiifu isho ku sila iya fifwanikisho ukuti shibhombighwe shiisho shisimbiighwe mu Masimbo aMeelu ukuti,
10 E ele disse: A vós é dado conhecer os mistérios do reino de Deus; mas aos outros por parábolas, para que vendo, eles não possam enxergar; e ouvindo, eles não possam compreender.
11 “Po ilingaanio ilya chifwanikisho icho kwo kuti, imbeyu shili ungati lishu liilyo likufuma kwa Chaala.
11 Ora, a parábola é esta: A semente é a palavra de Deus.
12 Imbeyu shiisho shikaghwa mu sila shili ungati bhandu bhaabho bhakupulika ishu ilya Chaala. Loole uSeetano akwisa nu kulitiisha ishu ilyo mu ndumbula shaabho ukuti manye bhiise bhiitike nu kupokighwa.
12 E os que estão à beira do caminho são os que ouvem; então vem o diabo, e tira a palavra de seus corações, para não acontecer que, crendo, sejam salvos.
13 Imbeyu shiisho shikaghwa pi ilongwi liilyo likabha ni lyalabhwe paase, shili ungati bhandu bhaabho bhakupulika ishu ilya Chaala nu kulipokeela ku lusekelo, loole abhandu abho bhatakulibhiika ishu ilyo mu ndumbula shaabho. Paapo bhakwitika ku kabhalilo akapimbaashe, loole linga ingelo shaabhaagha, bhakuleka ukulyitika ishu ilyo.
13 E aqueles sobre pedra são os que, ouvindo recebem a palavra com alegria; mas não têm raiz, os quais creem por algum tempo, e no tempo da tentação se dispersam.
14 Imbeyu shiisho shikaghwa pakati pa myifwa shili ungati bhandu bhaabho bhakupulika ishu ilya Chaala. Loole ku nongwa iya kutaamighwa ni nyinongʼono isha bhukabhi ni finyonywa ifinine ifya chiisu fiifyo bhakuhobhoka nafyo mu bhwumi bhwabho, shooshi isho shikubhashighila ukubhomba shiisho shibhaghiile pandaashi pa Chaala.
14 E a que caiu entre espinhos, esses são os que ouviram, e indo adiante, são sufocados pelos cuidados e riquezas e deleites desta vida, e não dão fruto com perfeição.
15 Loole imbeyu shiisho shikaghwa pi ilongwi ilyisa, shili ungati bhandu bhaabho bhakupulika ishu ilya Chaala nu kulipokeela akiisa mu ndumbula shaabho, nu kwendelela ukulyitika nu kubhomba shiisho bhwighane bhwa Chaala.”
15 Mas a da boa terra, estes são os que, tendo ouvido a palavra de coração sincero e bom, guardam-na e produzem fruto com perseverança.
16 Po uYeesu akeendelela ukuyugha akati, “Ataliipo umundu yuuyo akukosha inyaale nu kuyiifunikila ni chipombo pamu ukuyibhiika paase pa chitala. Loole akuyibhiika pa chitalati ukuti linga abhandu bhakwingila, bhabhubhonaghe ubhwelu.
16 Nenhum homem, acendendo uma candeia, a cobre com um vaso, ou a põe debaixo da cama; mas a coloca no castiçal, para que os que entram vejam a luz.
17 Bhubhuubhwo, akandu kaako katali pabhwelu, indikakasetulighwe, soona kooshi kaako kafifiighwe, indikakabhiikighwe pabhwelu.
17 Porque não há nada em secreto, que não será manifesto; nem alguma coisa oculta, que não se tornará conhecida e venha à luz.
18 “Po pulikishanga akiisa shiisho ingumanyisha, paapo umundu yuuyo akufipulika ifimanyisho fyangu nu kufyaghania, uChaala akumwafwa ukushaaghania ngaani. Loole yuuyo atakufipulika nu kufyaghania, uChaala akumupoka na kanandi kaako akukaaghania.”
18 Vede, pois, como ouvis; porque aquele que tem, a ele será dado; e aquele que não tem, até o que parece ter lhe será tomado.
19 Akabhalilo kamu bhwo uYeesu ali pakuchimanyisha ichilundilo icha bhandu, ungʼina pamupeene na bhoghwamwabho bhakabhuuka kukwake ukuti bhakomaane naghwe, loole bhakapootwa ukupalamila kukwake ku nongwa iya kuti ichilundilo ichikulu icha bhandu chikamushunguulila.
19 Então, foram ter com ele sua mãe e seus irmãos, e não podiam aproximar-se dele, por causa da multidão.
20 Umundu yumo ukufuma mu chilundilo chila akabhuuka kwa Yeesu, akamubhuula akati, “Ghwe Yeesu, unyoko na bhoghwamwinyu bhiimite kuuse, bhakulonda ukukomaana nuughwe.”
20 E foi-lhe contado por alguns que disseram: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora, e querem ver-te.
21 UYeesu akachibhuula ichilundilo icha bhandu akati, “Umundu ghweshi yuuyo akulipulika ishu ilya Chaala nu kulibhombela imbombo, uyo ghwe yuuyo ghwi ghwamwitu, soona ghwi maayi ughwa nalooli.”
21 E, respondendo ele, disse-lhes: Minha mãe e meus irmãos são estes que ouvem a palavra de Deus, e a praticam.
22 Ishiku limo bhwo uYeesu iingila mu bhwato pamupeene na bhamanyili bhaake, akabhabhuula akati, “Isagha tulobhoke ku isiila ilingi ilya sumbi.” Po bhakaanda ukulobhoka usumbi yula.
22 Ora, aconteceu em um certo dia, que ele entrou no barco com seus discípulos, e disse-lhes: Vamos para o outro lado do lago. E eles partiram.
23 Bhwo bhakwendelela ukulobhoka, uYeesu akapitila. Bhwo aapitila, ichikungu ichikali chikaanda ukukuka na miishi ghakaanda ukwisula mu bhwato, bhakabha papiipi ukutwibha.
23 Mas, enquanto navegavam, ele adormeceu; e desceu uma tempestade de vento sobre o lago, e enchiam-se de água, estando em perigo.
24 Po abhamanyili bhakabhuuka kwa Yeesu, bhakamulamusha, bhakiitisha ku ishu ilya pamwanya bhakati, “Ghwe Songo ghwitu! Ghwe Songo ghwitu! Tukufwa!” Po uYeesu akalamusha, akiima, akachikemela ichikungu ni nguli ukuti fisumbe. Po ichikungu ni nguli fikasumba, kukabha myee!
24 E, chegando-se a ele, o acordaram, dizendo: Mestre, Mestre, estamos perecendo. E ele, levantando-se, repreendeu o vento e a fúria da água; e eles cessaram, e houve calmaria.
25 Po uYeesu akabhabhuusha abhamanyili bhaake akati, “Kali, ulwitiko lwinyu luli kuughu?” Abhamanyili bhaake bhakooghopa leka nu kuswigha, bhakabhuusania bheene-bheene bhakati, “Kali, ghwini uyu yuuyo akuchikemela ni chikungu ichikali ni nguli fyope fikumupulika?”
25 E ele disse-lhes: Onde está a vossa fé? E eles, temendo, maravilharam-se, dizendo uns aos outros: Que tipo de homem é este, que ordena até aos ventos e à água, e eles lhe obedecem?
26 UYeesu na bhamanyili bhaake bhakalobhoka usumbi nu kufika mu chiisu icha Bhaghelaasi chiicho chili kupiipi ni chiisu icha Ghalilaayi.
26 E eles chegaram à terra dos gadarenos, que está defronte da Galileia.
27 Bhwo uYeesu iika mu bhwato nu kufika ku chiisu ichikafu, umundu yumo ukufuma mu chiisu icho yuuyo akabha ni mbepo imbiibhi, akabhuuka kwa Yeesu. Umundu uyo akaghendagha chitali amashiku amingi, soona atakiikalagha mu nyumba, loole akiikalagha ku mapumba.
27 E, quando ele desembarcou, saiu-lhe ao encontro, fora da cidade, um certo homem que tinha demônios há muito tempo, e não usava roupas, nem habitava em alguma casa, mas nos sepulcros.
28 Bhwo umundu ughwa mbepo imbiibhi yula aamubhona uYeesu, akaywegha ku ishu ilya pamwanya, akiiponia pandaashi pa Yeesu ukulangisha ulughindiko, imbepo imbiibhi yila yikakuuta ku ishu ilya pamwanya yikati, “Ghwe Yeesu, Mwana ghwa Chaala Yuuyo Ali Pamwanya Ngaani, kali, indi ni nongwa yiki nuughwe? Ingusuuma manye ghuufulashange.”
28 Mas, vendo a Jesus, gritando, caiu diante dele, e disse em alta voz: O que tenho eu para fazer contigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Eu suplico-te que não me atormentes.
29 Imbepo imbiibhi yila yikayugha ulwo ku nongwa iya kuti uYeesu akabha aayikemela ukuti yifume mu mundu yula. Imbepo imbiibhi iyo yikamulongoshanga umundu uyo utubhalilo utwingi. Abhandu bhakamupinyagha umundu uyo ni minyololo ni mbingu mu tukono na mu tulundi ukuti manye apootaghe, loole poope akakonolanianga iminyololo ni mbingu, ni mbepo imbiibhi yikabhuukagha naghwe ku lungalangala.
29 (Porque tinha ordenado ao espírito imundo que saísse daquele homem. Porque frequentemente se apoderara dele; e guardavam-no preso, com correntes e cadeias; e, quebrando os grilhões, era impelido pelo demônio para os desertos).
30 Po uYeesu akayibhuusha akati, “Kali, ingamu yaako ghwe ghwini?” Imbepo yila yikamwamula yikati, “Ingamu yangu nee Leghiyooni, kwo kuti, tuli bhingi.”
30 E Jesus perguntou-lhe, dizendo: Qual é o teu nome? E ele disse: Legião; porque muitos demônios tinham entrado nele.
31 Imbepo imbiibhi yila yikamusuuma ngaani uYeesu ukuti manye ashitume ku bhwina ubhwa bhoseetano.
31 E pediram-lhe para que não os mandasse para o abismo.
32 Papiipi nu bhuyo bhula, pakabhaapo nu mutiimo umukulu ughwa ngulubhe shiisho shikalyanga kulubhafu ku kaghamba. Po imbepo imbiibhi shila shikamusuuma uYeesu ukuti ashiitikishe shiingile mu ngulubhe shila. Ghwepe uYeesu akashiitikisha.
32 E havia ali uma manada de muitos porcos pastando no monte; e pediram-lhe que lhes permitisse entrar neles; e ele lhos permitiu.
33 Imbepo imbiibhi shila shikafuma mu mundu yula nu kwingila mu ngulubhe shila. Po ingulubhe shooshi shikiilomuka mwa sumbi nu kutwibha mula.
33 Então, os demônios saindo do homem, entraram nos porcos; e a manada correu violentamente a um lugar íngreme para o lago, e se afogaram.
34 Bhwo abhaliishi abha ngulubhe bhaashibhona shiisho shaabhombighwa, bhakooghopa leka nu kukinda lubhilo ukubhuuka pakubhabhuula inongwa isho abhandu abha mu kaaya akakulu na mu twaya utunandi tuutwo tuli kupiipi na kaaya ako.
34 E aqueles que os alimentavam, vendo o que havia acontecido, fugiram e foram anunciá-lo na cidade e nos campos.
35 Po bhwo abhandu bhaapulika inongwa isho, bhakabhuuka pakutesha shiisho shikabhoneka. Bhwo bhaafika paapo uYeesu akabha, bhakamubhona umundu yuuyo uYeesu amutiishiishe imbepo imbiibhi iikiile pa tulundi utwa Yeesu, afwalite akiisa, ali na mahala ghooshi, po bhakooghopa leka.
35 Então, eles saíram para ver o que tinha acontecido, e vieram a Jesus, e encontraram o homem de quem haviam saído os demônios assentado aos pés de Jesus, vestido e em perfeito juízo, e eles ficaram com medo.
36 Abhandu bhaabho bhakashibhona shiisho shikabhombighwa, bhakabhabhuula abhandu abhanine muumwo uYeesu akamuposha umundu yuuyo akakolighwa ni mbepo imbiibhi inyingi.
36 E também os que tinham visto aquilo, contaram-lhes como o possuído por demônios havia sido curado.
37 Po abhandu abhingi ukufuma mu chiisu icha Bhaghelaasi bhakamusuuma uYeesu ukuti atiile mu chiisu chaabho ku nongwa iya kuti bhakabha nu bhwogha ubhukulu. Po uYeesu akiingila mu bhwato, akatiila nu kubhuuka kulubhafu ulunine.
37 Então, toda a multidão da terra ao redor dos gadarenos pediu-lhe para que se afastasse deles, porque estavam tomados por grande temor; e entrando ele no barco, retornou.
38 Bhwo uYeesu akutiilaapo pala, umundu yula yuuyo uYeesu akamufumya imbepo imbiibhi, akamusuuma ukuti abhuukaghe pamupeene naghwe. Loole uYeesu atakamwitikisha, akamubhuula akati,
38 E o homem de quem haviam saído os demônios, lhe pedia para que pudesse estar com ele, mas Jesus o despediu, dizendo:
39 “Ghaluka kukaaya kaako uye ufumushe ku bhandu shooshi shiisho uChaala aakubhombela.” Po umundu yula akatiila pala, akabhuuka mu kaaya kooshi nu kufumusha ku bhandu shooshi shiisho uYeesu akamubhombela.
39 Retorna para a tua própria casa, e mostra quão grandes coisas Deus fez por ti. E ele foi pelo seu caminho, publicando por toda a cidade quão grandes coisas Jesus lhe fizera.
40 Bhwo uYeesu aaghaluka ku isiila inine ilya sumbi, ichilundilo icha bhandu chiicho chikamulindililagha, chikamupokeela ku lusekelo.
40 E aconteceu que, ao retornar Jesus, a multidão o recebeu com alegria; porque todos o estavam esperando.
41 Mu kabhalilo kala kala umundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Yayilo, umulongoshi ughwa sinaghoghi, akabhuuka nu kwiponia pa tulundi utwa Yeesu ukulangisha ulughindiko, akamusuuma ukuti abhuuke kukaaya kaake.
41 E eis que veio um homem chamado Jairo, que era um governante da sinagoga; e, prostrando-se aos pés de Jesus, pedia-lhe que fosse à sua casa;
42 UYayilo akabhomba ulwo ku nongwa iya kuti umwana ghwake umulindu yuuyo akabha mweneeshe, ughwa fyinja kalongo na fibhili (12), akabha mubhine leka, akabha papiipi nu kufwa.
42 porque ele tinha uma filha única, de cerca de doze anos, que estava à morte. Mas, enquanto ele ia, as multidões o apertavam.
43 Mu chilundilo icho, akabhaamwo umukolo yumo yuuyo akabha nu bhubhine ubhwa kufuma ibhanda ku fyinja kalongo na fibhili. [Umukolo uyo akamala ichuuma chaake chooshi ukubhahomba abhaghanga,] poope naayumo yuuyo akamuposha ubhubhine bhwake.Umukolo akweghelesha ichipeto icha mwenda ughwa Yeesu|alt="Mwanamke anagusa upindo wa vazi la Yesu" src="lb00310c.tif" size="col" loc="8:44" copy="©The British & Foreign Bible Society, 1994" ref="8:44"
43 E uma mulher que tinha um fluxo de sangue havia doze anos, e gastara todos os seus sustentos com médicos, e não pôde ser curada por ninguém,
44 Po umukolo yula akabhuuka kunyuma kwa Yeesu, akeeghelesha ichipeto icha mwenda ghwake, nakalinga akapola ubhubhine bhwake.
44 chegando por detrás dele, tocou na orla da sua veste, e imediatamente estancou o fluxo do seu sangue.
45 Po uYeesu akachibhuusha ichilundilo icha bhandu chila akati, “Kali, ghwini yuuyo aanyeeghelesha?” Abhandu bhooshi bhakakaana. Po uPeeteli akamubhuula uYeesu akati, “Ghwe Malafyale, abhandu bhingi bhaabho bhakukweghelesha ku nongwa iya kuti bhakushunguuliile soona bhakukufinya imbafu shooshi!”
45 E disse Jesus: Quem me tocou? Quando todos negavam, Pedro e os que estavam com ele disseram: Mestre, a multidão te aperta e te pressiona, e dizes: Quem me tocou?
46 Loole uYeesu akaamula akati, “Umundu yumo aanyeeghelesha paapo niipulika ukuti amaka ghamu ghaatiila mu mubhili ghwangu.”
46 E disse Jesus: Alguém me tocou, porque eu percebi que saiu virtude de mim.
47 Bhwo umukolo yula aamanya ukuti atabhaghiile ukwimama soona, akabhuuka kwa Yeesu bhwo akutetema ku nongwa iya kwoghopa. Po akabhuuka nu kufughamila pandaashi pa Yeesu, akalingaania pandaashi pa bhandu bhooshi inongwa yiiyo yikamupelela ukumupalamaasha na muumwo akapolela nakalinga.
47 Então, vendo a mulher que não podia ocultar-se, ela veio tremendo, e prostrando-se diante dele, declarou-lhe perante todo o povo a causa por que lhe havia tocado, e como ela fora curada imediatamente.
48 UYeesu akamubhuula akati, “Ghwe mulindu, ghwapola ku nongwa iya kuti kuunyiitika une. Bhuukagha kukaaya kaako ku lutengaano.”
48 E ele lhe disse: Filha, tem bom ânimo, a tua fé te sarou; vai em paz.
49 Bhwo uYeesu akaali ali pakuyugha, umundu yumo akiisa ukufuma kukaaya aka Yayilo, umulongoshi ughwa sinaghoghi, akamubhuula uYayilo akati, “Ghwe songo, umwana ghwako umulindu aatuleka! Manye ghwendelelaghe ukumutamya uMumanyishi.”
49 Enquanto ele ainda falava, veio alguém da casa do governante da sinagoga, dizendo: A tua filha está morta; não incomodes o Mestre.
50 Loole bhwo uYeesu aamupulika umundu yula, akamubhuula uYayilo akati, “Ghwe Yayilo, manye ghwoghopaghe, endelelagha ukuunyiitika. Umwana ghwako umulindu indiapole.”
50 Mas Jesus, ouvindo-o, respondeu-lhe, dizendo: Não temas; crê somente, e será salva.
51 Bhwo uYeesu aafika pakaaya aka Yayilo, akabhakaanisha abhandu abhanine ukwingila pamupeene naghwe mu nyumba, loole akamwitikisha uPeeteli, uYoohani, uYaakobhu na bhapaapi abha mulindu yula.
51 E, ele entrando na casa, não permitiu que nenhum homem entrasse, senão a Pedro, e a Tiago, e a João, e ao pai e a mãe da menina.
52 Abhandu bhooshi bhaabho bhakabhaamwo mu nyumba mula bhakalilagha nu kwikungʼunda ukulangisha ubhuswimaane ku nongwa iya bhufwe ubhwa mulindu yula. Loole uYeesu akabhabhuula abhandu abho akati, “Manye mulilaghe paapo umulindu uyu atafwile loole apitiileeshe!”
52 E todos choravam, e a pranteavam; mas ele disse: Não choreis; ela não está morta, mas dorme.
53 Loole abhandu bhala bhakamusekela ku lufuuyo uYeesu paapo abheene bhakamanya ukuti umulindu yula afwile.
53 E eles riam dele, para o desprezarem, sabendo que ela estava morta.
54 Po uYeesu akabhuuka paapo umulindu yula akabha, akamukola akakono kaake, akamwitisha ku ishu ilya pamwanya akati, “Ghwe mulindu, lamusha!”
54 E ele, pondo-os todos fora, tomando-a pela mão, e clamou, dizendo: Menina, levanta-te.
55 Nakalinga, umulindu yula akashuuka, akiima. Po uYeesu akalaghila ukuti bhamupe umulindu yula ifindu ukuti alye.
55 E o seu espírito voltou, e ela se levantou imediatamente; e ele ordenou que lhe dessem de comer.
56 Bhwo shaabhoneka shooshi isho, abhapaapi bhaake bhakaswigha leka, loole uYeesu akabhakaanisha ukuti manye bhamubhuulaghe umundu naayumo shiisho shaabhombighwa.
56 E seus pais ficaram admirados; mas ele ordenou-lhes que a nenhum homem contassem o que havia acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.