Lucas 22

ncr (NCR) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Kife ki Ŋka wu Blɛd wù ba baaŋ kinshilɛ yo gɛɛ gɛ, wù ba tɛŋe lɛ Ŋka wu Ndaŋfe, gɛ̀ bee wu too wa mbebe le.
1 Estava próxima a Festa dos Pães sem Fermento, chamada Páscoa.
2 Bachiji kintanyɛ ba baaŋ baaŋ bɛ bamii ba gɛ̀ duunyi banchi ba Nyo, bo gɛ̀ goone je yì bo yuuyɛ Jiso nyu nyilɛ le, nje bo gɛ̀ faane bamii.
2 Os principais sacerdotes e os escribas procuravam uma forma de matar Jesus; porque temiam o povo.
3 Sataŋ lee a fitele fì Juda wù ba gɛ̀ tɛŋe lɛ Ɛkaliot le, nyu muh wu ŋgoo yi booŋ ba Jiso ba yuufe ncho bafɛɛ.
3 Ora, Satanás entrou em Judas, chamado Iscariotes, que era um dos doze.
4 Wu ja wu gɛɛŋ fɛ bachiji kintanyɛ ba baaŋ baaŋ le, bɛ bikwɛɛ bi nchi bì gɛ̀ chiɛɛne yeh yi kintanyɛ. Bɛ bo mo bo seesɛ no wu lé wu gê fɛ wu gêsɛ Jiso bo le.
4 Judas foi entender-se com os principais sacerdotes e os capitães sobre como lhes entregaria Jesus.
5 Bo yu njoŋ bo mo bo bɛɛŋ ki bo laŋɛ wu bɛ bige.
5 Eles se alegraram e combinaram em lhe dar dinheiro.
6 Wu bɛɛŋ, wu mo wu gɛɛŋ wu kɛ wu goone je yì wu lé wu nyâ Jiso chiaaŋ yiboo le, sege bamii ba duude ya fo gɛ.
6 Judas concordou e buscava uma boa ocasião para lhes entregar Jesus, longe da multidão.
7 Juu chi Ŋka wu Blɛd wù ba baaŋ Kinshilɛ yo gɛɛ gɛ, chi ba lé ba sɛ̂ɛ mwa kiya wu Ŋka wu Ndaŋfe wɛɛ gɛ̀ to chi kojɛ,
7 Chegou o dia da Festa dos Pães sem Fermento, em que era necessário fazer o sacrifício do cordeiro pascal.
8 Jiso mo wu tuŋ Bita bɛ Joŋ wu jɛmɛ lɛ, “Bɛŋ gɛ̂ɛŋ bɛŋ sêesɛ mwɛɛ mù bee lé be gê be jî Ŋka wunɛ yu.”
8 Então Jesus enviou Pedro e João, dizendo:
9 Bo biih wu le lɛ, “Wo goone lɛ bee gɛɛŋ be seesɛ nyu faane?”
9 Eles lhe perguntaram: — Onde o senhor quer que a preparemos?
10 Wu chvuu bo le lɛ, “Bɛŋ yû, sege bɛŋ lese bɛŋ gɛɛne alaantɛŋ, bɛŋ lé bɛŋ yɛ̂ŋ muh mu le wu tuu joo a shaaŋ le, bɛŋ bî wu le, yeh yì wu gɛɛŋ wu lee yu.
10 Jesus lhes explicou:
11 Bɛŋ doo bɛŋ bi, bɛŋ jɛ̂mɛ chiji yeh yɛɛ le lɛ Muh wu N'yɛyɛ biide laa kibuu ki bamii ba njiɛnyɛ kɛɛ kì bɛ booŋ be ba ŋgoo le bo ji Ŋka wu Ndaŋfe yu le faane la?
11 e digam ao dono da casa: “O Mestre pergunta: ‘Onde fica o aposento no qual comerei a Páscoa com os meus discípulos?’”
12 Wu mo wu dunyɛ kibuu ki yeh ki awe, ba nyu ba seesɛ wa ba kɛnyɛ, bɛŋ mo bɛŋ sêesɛ mwɛɛ munjile yu.”
12 Ele lhes mostrará um espaçoso cenáculo mobiliado; ali façam os preparativos.
13 Noo, bo gɛɛŋ bo yɛŋ mwɛɛ gɛh yɛɛŋyɛɛŋ no Jiso gɛ̀ jɛmɛ bo le. Bo mo bo seesɛ mwɛɛ munjile mu Ŋka wu Ndaŋfe wuyu fo.
13 E, indo, acharam tudo como Jesus lhes tinha dito e prepararam a Páscoa.
14 Lɛ kife to ki kojɛ, Jiso bɛ booŋ be ba ntuŋ to bo shii bo jii mwɛɛ.
14 Chegada a hora, Jesus se pôs à mesa, e os apóstolos estavam com ele.
15 Wu ja wu jɛmɛ bo le lɛ, “Nchi ŋkoŋe lo baaŋ ki nji Ŋka wu Ndaŋfe wunɛ bɛ bɛŋ fɛ ŋge yɛŋ ŋgɛ wù too le.
15 Então Jesus lhes disse:
16 Bɛŋ kêe lɛ gɛ mbaaŋ ŋka ŋge nji ŋka wunɛ gɛ, gɛɛne bude no fi lé fi gê fi tô fi kôjɛ sege Nyo lé wu gê wu sâge bvunfoŋ bwe.”
16 Pois eu lhes digo que nunca mais a comerei, até que ela se cumpra no Reino de Deus.
17 Wu jo fiŋkoo, wu nya kiyone Nyo le wu jɛmɛ lɛ, “Bɛŋ kô bɛŋ mù bɛŋ bachii bɛŋ kɛnɛ.Ntɛ wu Tada|alt="The Lordʼs supper" src="CN01803C.TIF" size="span" loc="Luk 22:14-17" copy="David C. Cook" ref="22:17"
17 E, pegando um cálice, depois de ter dado graças, disse:
18 Nsɛŋe bɛŋ le lɛ, kɛge mɛɛse gɛɛne, gɛ mbaaŋ ŋka mu mbvuuŋ ma nchwɛŋ wu kite ki laane manɛ gɛ, gɛɛne bude sege bvunfoŋ bvu Nyo lé bvu gê bvu tô”
18 Pois eu digo a vocês que, de agora em diante, não mais beberei do fruto da videira, até que venha o Reino de Deus.
19 Wu jo blɛd, wu nya kiyone Nyo le, wu bwɛɛyɛ wu nya bo le wu jɛmɛ lɛ, “Finɛ le ye yaŋ yi nnya nje bɛŋ. Bɛŋ gêe finɛ noo ki bɛŋ kwâji mɛ.”
19 E, pegando um pão, tendo dado graças, o partiu e lhes deu, dizendo:
20 Gɛh yɛɛŋyɛɛŋ no bo mɛɛse mwɛɛ munjile, wu jo fiŋkoo wu jɛmɛ lɛ, “Fiŋkoo finɛ le maŋkaŋ ma manfɛŋ ma Nyo gwo bɛ kilɛmɛ kaŋ ki bu nje bɛŋ.
20 Do mesmo modo, depois da ceia, pegou o cálice, dizendo:
21 Geenɛ, bɛŋ yêgɛ bɛŋ yû! Muh wù lé wu gêsɛ mɛ jii mwɛɛ fɛnɛ besa wu.
21 — Mas eis que a mão do traidor está comigo à mesa.
22 Bɛŋ kêe lɛ muh wù jee che le Mwamuh lé wu gɛ̂ɛŋ gɛh no Nyo gɛ̀ seesɛ. Geenɛ, ŋgɛ wù baaŋ le fɛ muh wù lé wu gêsɛ wu le.”
22 Pois o Filho do Homem vai segundo o que está determinado, mas ai daquele por quem ele está sendo traído!
23 Bo mo bo kɛ bo biide ye yi biboo le laa muh wù taŋlo wu ge noo a bo ntɛnɛɛ le yɛɛŋ.
23 Então começaram a perguntar entre si qual deles seria o que estava para fazer isso.
24 Bo gɛ̀ ja bo kɛ kintɛɛnyɛ lɛbolɛbo laa bo le nɛ muh wù baaŋ a bo ntɛnɛɛ le yɛɛŋ?
24 Houve também entre eles uma discussão sobre qual deles parecia ser o maior.
25 Jiso jɛmɛ bo le lɛ, “Banfoŋ ba bituŋ kɛme bvuŋga a bamii baboo we, bamii ba sage woŋ bo duu lɛ ba tɛ̂ŋe bo lɛ bitooŋ bi bamii.
25 Mas Jesus lhes disse:
26 Geenɛ, gɛ taŋlo fi nyûme noo bɛ bɛŋ gɛ. Muh wù baaŋ a bɛŋ ntɛnɛɛ jôde lɛ wu le mwa wù shige, muh wu le kikwɛɛ le njɛ muh wù lɛne bɛŋ le bachii.
26 Mas vocês não são assim; pelo contrário, o maior entre vocês seja como o menor; e aquele que dirige seja como o que serve.
27 Muh wù baaŋ le wù la, muh wù yɛmɛ wu jii lo nji le noo, muh wù dɛɛde le? Gɛ nyu muh wù yɛmɛ wu jii lo gɛ? Geenɛ nle a bɛŋ ntɛnɛɛ njɛ muh wù lɛne bɛŋ le.
27 Pois qual é maior: aquele que está à mesa ou aquele que serve? Não é verdade que é aquele que está à mesa? Pois, no meio de vocês, eu sou como quem serve.
28 No nshee n'yɛde baŋgɛ segechii, le gɛh bɛŋ banɛ ba to ba nyume besabɛŋ.
28 Vocês são os que têm permanecido comigo nas minhas tentações.
29 Fi mo fi nyu lɛ, gɛh yɛɛŋyɛɛŋ no Chii le wu nya mɛ bvunfoŋ lɛ nsâge, nnya tɛ bɛŋ bvuŋga lɛ bɛŋ sâge.
29 E eu confio a vocês um reino, assim como o meu Pai confiou a mim,
30 Nnya wu lɛ besabɛŋ ge be jii mwɛɛ, be muu mwɛɛ kijusɛ kimimia a nto waŋ le, bɛŋ shiiyɛ yi bakala le, bɛŋ sage chikfuu chi Ishwala chi yuufe ncho chifɛɛ.”
30 para que comam e bebam à minha mesa no meu Reino; e vocês se assentarão em tronos para julgar as doze tribos de Israel.
31 Jiso mo wu ja wu tɛɛŋ Bita lɛ, “Samoŋ, Samoŋ yegɛ yu wo kêe lɛ Sataŋ le wu fi bvuŋga ki wu chɛ̂gɛ bɛŋ bachii wu bvusɛ bamu gɛh njɛ no muh to wu fɛɛde agiŋ wu bvusɛ munyi.
31 — Simão, Simão, eis que Satanás pediu para peneirar vocês como trigo!
32 Geenɛ nle mbuunɛ fɛ wo le, lɛ keefɛ fitele fiuŋ mo fi bu lo yi ye yaŋ le gɛ. Sege wo kaasɛ wo tɛɛŋ bvufee bwuŋ jiŋ, wo nya bvuŋga booŋ ba bwoo le.”
32 Eu, porém, orei por você, para que a sua fé não desfaleça. E você, quando voltar para mim, fortaleça os seus irmãos.
33 Bita du lɛ, “Tada, mo nyu ki ŋgɛɛŋ ncha, no nyu kɛnɛ ki ŋkwe lo, tu nle gɛh besa wo.”
33 Porém Pedro respondeu: — Estou pronto para ir com o Senhor, tanto para a prisão como para a morte.
34 Jiso chvuu wu le lɛ, “Bita, yû nsɛŋe wo le, nyishii lé yi gê yi tôŋ abɛŋ, wo nyu wo faŋ wa mɛ kiŋgane kintɛde, lɛ gɛ wo kee mɛ gɛ.”
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Wu ja wu biih bo le lɛ, “Bɛŋ kwaji kife kì ŋgɛ ntuŋ bɛŋ bige sɛŋ, kikɛɛ sɛŋ, jé sɛŋ, no bɛŋ gɛ̀ gɛnɛ bɛŋ jiɛnyi, bɛŋ gɛ̀ bee bɛŋ fu fiɛɛ?” Bo chvuu lɛ, “Ayɛɛ, bee gɛ̀ baaŋ fiɛɛ fu gɛ.”
35 A seguir, Jesus perguntou aos discípulos: Eles responderam: — Não faltou nada!
36 Wu mo wu jɛmɛ bo le lɛ, “Yi mɛɛse le, muh nɛ kɛme bige, mo nyu kikɛɛ, wu jo. Muh nɛ kɛme gɛ nyo yi jɛŋ gɛ, wu gesɛ kikuŋ ke wu gu nyo yu.
36 Então Jesus lhes disse:
37 Njɛme finɛ nje fiɛɛ fì ba gɛ̀ saŋ a Ŋwa wu Nyo le lɛ,
37 Pois eu lhes digo que é preciso que se cumpra em mim o que está escrito: “Ele foi contado com os malfeitores.” Pois o que a mim se refere está sendo cumprido.
38 Bo mo bo jaŋɛ lɛ, “Tada, bîjɛ yɛ̂ŋ bee kɛme nyó yi jɛŋ yifiɛɛ.” Wu chvuu lɛ, “Bɛŋ lû noo!”
38 Então lhe disseram: — Senhor, aqui estão duas espadas! Jesus lhes respondeu:
39 Jiso gɛ̀ ja wu bu alaantɛŋ bɛ booŋ be ba ŋgoo, bo mo bo kɛ bo bɛɛne mbegɛ wu Bite bi Olif, nyu no wu to wù gee.
39 E, saindo, Jesus foi, como de costume, para o monte das Oliveiras; e os discípulos o acompanharam.
40 Bo bɛɛŋ bo bu fɛ bo gɛ̀ gɛɛne fo, wu jɛmɛ bo le lɛ, “Bɛŋ bûune lɛ keefɛ moŋ to fɛ bɛŋ le, wu ya bɛŋ gɛ.”
40 Chegando ao lugar escolhido, Jesus lhes disse:
41 No wu jɛmɛ noo, wu mo wu kɛŋsɛ wu gɛɛŋ wu bu fɛ taŋlo muh noŋ tɛdɛ chi gɛɛŋ chi bu fo, wu mo wu ŋgvuumɛ fɛkuu wu buunɛ lɛ,
41 Ele, por sua vez, se afastou um pouco, e, de joelhos, orava,
42 “Chii, fi nɛ le fi kojɛ fɛ wo le, wo chiaasɛ fiŋkoo fi ŋgɛ finɛ lɛ keefɛ mmu gɛ. Geenɛ gêe gɛh no wo koŋe, keefɛ wo gê no ŋkoŋe gɛ.” [
42 dizendo:
43 No wu buunɛ noo, nchɛndaa Nyo shii we wu to fɛ wu le, wu nya wu bvuŋga.
43 Então lhe apareceu um anjo do céu que o confortava.
44 Jiso nyu fitele fie suume wu baaŋ nɛ wɛɛmm wɛɛmm. Wu buunɛ lo chi shaŋ chiɛɛ, mbunyɛ chiɛɛnyi yi nshɛŋ le njɛ bitɛde bi kilɛmɛ.]
44 E, estando em agonia, orava mais intensamente. E aconteceu que o suor dele se tornou como gotas de sangue caindo sobre a terra.
45 Wu buunɛ wu mɛsɛ, wu tu jiŋ fɛ booŋ be ba ŋgoo le, wu yɛŋ lefɛ ge wa bo fwɛɛŋ bo tu bo lefe.
45 Levantando-se da oração, Jesus foi até onde os discípulos estavam, e os encontrou dormindo de tristeza.
46 Wu biih bo le lɛ, “Bɛŋ ka lefe lo? Bɛŋ jâ we bɛŋ bûune fɛ moŋ ge wu to fɛ bɛŋ le, wu ya bɛŋ gɛ.”
46 E disse:
47 Gɛh no wu gɛ̀ baaŋ wu jɛme, kinchvu ki bamii bunɛ bo tu bo too, nyume gɛh Juda wù gɛ̀ bee muh wu ŋgoo yi booŋ ba Jiso ba yuufe ncho bafɛɛ le, wu gɛ̀ too bo fwe. Wu to mbebe Jiso le wu ŋkfugɛ wu.
47 Enquanto Jesus ainda falava, eis que chegou uma multidão. E um dos doze, que se chamava Judas, vinha à frente deles e se aproximou de Jesus para o beijar.
48 Geenɛ, Jiso biih Juda le lɛ, “Wo nɛ goone ki wo kfûgɛ Muh wù jee che le Mwamuh nɛ ki wo dûnyɛ lɛ ba koo wu?”
48 Jesus, porém, lhe disse:
49 Booŋ be ba ŋgoo ba gɛ̀ bee mbebe ye le yɛŋ fiɛɛ fì gɛ̀ kooshi le, bo biih lɛ, “Tada, bee gwôojɛ bamii banɛ?”
49 Os que estavam ao redor de Jesus, vendo o que estava por acontecer, perguntaram: — Senhor, devemos atacar com as espadas?
50 Muh mu bo le gɛ̀ goone ki wu gwô, wu mo wu chuŋ nyu kintuŋ kinchiɛɛŋ ki fwa wu kikwɛɛ ki bachiji kintanyɛ.
50 Um deles golpeou o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha direita.
51 Jiso kaŋ lɛ, “Keefɛ muh ka wu môŋ gɛ!” Wu mo wu kuŋ kintuŋ ki muh wuyu le ki mo ki kâasɛ ki tu fo.
51 Mas Jesus interveio, dizendo: E, tocando na orelha do homem, o curou.
52 Bamii ba gɛ̀ too ki bo koo Jiso gɛ̀ bee bachiji kintanyɛ ba baaŋ baaŋ bɛ bikwɛɛ bi nchi bì gɛ̀ chiɛɛne yeh yi kintanyɛ mo bamii ba gɛ̀ sage woŋ. Wu biih bo le lɛ, “Bɛŋ to ki bɛŋ kôo mɛ, bɛŋ mo bɛŋ too bɛ nyó yi jɛŋ mo bimbuge njɛ bɛŋ too ki bɛŋ kôo nyume choŋ?
52 Então Jesus disse aos principais sacerdotes, capitães do templo e anciãos que vieram prendê-lo:
53 Nchi nshee lɛ juu lɛ juu mo fɛ yeh yi kintanyɛ le, fɛ bɛŋ koo mɛ sɛŋ nje la? Geenɛ, mɛɛse le kife kena ki taŋlo bɛŋ ge fiɛɛ, nyume kife ki bvuŋga bvu ki kijibɛ.”
53 Todos os dias, estando eu com vocês no templo, vocês não tentaram me prender. Esta, porém, é a hora de vocês e a hora do poder das trevas.
54 Bamii bayu mo bo koo Jiso bo gɛɛne bɛ wu fɛ la chi kikwɛɛ ki bachiji kintanyɛ le, Bita bii ajiŋ je yì ndefe le.
54 Então, prendendo Jesus, levaram-no e o introduziram na casa do sumo sacerdote. Pedro seguia de longe.
55 Bo gɛɛŋ bo fwɛɛ ŋgu lakfulɛ fɛ ntɛnɛɛ, lɛ bo shii bo yɛse. Bita mo wu to wu shii bɛ bo.
55 Quando acenderam um fogo no meio do pátio e se assentaram juntos, Pedro tomou lugar entre eles.
56 No ŋgu kwɛɛ gɛ̀ bɛde noo, mwa wù kwɛse wumu wù gɛ̀ lɛne fɛ la chiyu le ja wu yɛŋ Bita le no wu shii. Wu bijɛ wu nɛ tuŋŋ wu jɛmɛ lɛ, “Muh wunɛ be bee bɛ muh wege.”
56 Uma empregada, vendo-o sentado perto do fogo, fixou os olhos nele e disse: — Este também estava com ele.
57 Bita mo wu kajɛ lo ye, wu jɛmɛ lɛ, “Kwɛse wunɛ, gɛ ŋkee wu gɛ.”
57 Mas Pedro negou, dizendo: — Mulher, não o conheço.
58 Kife doo ki kɛŋsɛ gɛ nɛ shige, muh mu ka wu yɛŋ wu le, wu mo wu jɛmɛ lɛ, “Wo tɛ le muh ŋgoo yiboo le.” Geenɛ Bita jɛmɛ lɛ, “Jwɛŋsɛ, gɛ mɛ nyume muh mu a bo ntɛnɛɛ gɛ.”
58 Pouco depois, outro homem, ao ver Pedro, disse: — Você também é um deles. Mas Pedro disse: — Homem, eu não sou um deles.
59 Kife gɛɛŋ ki bu njɛ ntaŋ wu kife kimimia, muh mu ka wu taŋ lɛ, “Nchiɛɛŋ, muh wunɛ be bee bɛ wu, nje wu le tɛ muh wu Galalee.”
59 E, tendo passado cerca de uma hora, outro afirmou, dizendo: — Com certeza este também estava com ele, porque também é galileu.
60 Bita mo wu faŋ wu jɛmɛ lɛ, “Jwɛŋsɛ wunɛ, gɛ ŋkee fiɛɛ fì wo jɛme gɛ.” Gɛ no wu gɛh baaŋ wu jɛme, kimimia nyishii mo yi toŋ.
60 Mas Pedro insistiu: — Homem, não sei do que você está falando. E logo, enquanto Pedro ainda falava, o galo cantou.
61 Tada kaasɛ ye ajii a we tasɛ bɛ a Bita. Bita kwajɛ njɛmɛ wù Tada be jɛmɛ wu le lɛ, “Nyishii lé yi tôŋ abɛŋ, wo nyu wo faŋ wa mɛ kiŋgane kintɛde.”
61 Então, o Senhor voltou-se e fixou os olhos em Pedro. E Pedro se lembrou da palavra do Senhor, como lhe tinha dito: “Hoje, antes que o galo cante, você me negará três vezes.”
62 Wu ja fo wu bu akfuuŋ, wu bee kwe baaŋ.
62 E Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
63 Bamii ba gɛ jiji Jiso le bo mo bo kɛ bo buu wu, bo suŋe wu,
63 Os homens que detinham Jesus zombavam dele, davam-lhe pancadas e,
64 bo baŋe bvushi bwe bɛ nju, bo duu wu le lɛ, “Gɛ gee la muh wu ntuŋ wu Nyo kuŋ. Gɛh sɛɛŋ muh wu suŋ wo.”
64 colocando uma venda sobre os olhos dele, diziam: — Profetize! Quem foi que bateu em você?
65 Bo ka bo baade lo wu bɛ bachuŋ wesee.
65 E muitas outras coisas diziam contra ele, blasfemando.
66 Akfuuŋ gɛ̀ doo a yuude a too, bamii ba sage woŋ bɛ bachiji kintanyɛ ba baaŋ baaŋ mo bamii ba duunyi banchi ba Nyo banyɛ ye bachii. No bo banyi noo, bo mo bo jo Jiso bo gɛɛŋ bɛ wu fɛ bo gɛ̀ sage bansa fo.
66 Logo que amanheceu, reuniu-se a assembleia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziram ao Sinédrio, onde lhe disseram:
67 No bo gɛnɛ bɛ wu noo, bo biih wu le lɛ, “Nɛ le wo wu le Mbvusɛ wù Nyo gɛ̀ ka, wo sɛ̂ɛŋ bee le?” Wu chvuu lɛ, “Nsɛŋe lo bɛŋ le, bɛŋ gɛ bɛɛŋ gɛ.
67 — Se você é o Cristo, diga-nos. Então Jesus lhes respondeu:
68 Mbiide fiɛɛ bɛŋ le, bɛŋ gɛ chvuu gɛ.
68 E, se eu perguntar, vocês não me darão resposta.
69 Geenɛ, kɛge yi mɛɛse le, muh wù jee che le Mwamuh lé wu gê wu shîi a kibo kinchiɛɛŋ ki Nyo wu bvuŋga le.”
69 Desde agora, o Filho do Homem estará sentado à direita do Deus Todo-Poderoso.
70 Bo mo bo jaŋɛ bo bachii lɛ, “Fi nɛ le lɛ, le wo wu le Mwa Nyo?” Wu chvuu lɛ, “Fi le no bɛŋ jɛme.”
70 Todos perguntaram: — Então você é o Filho de Deus? Jesus respondeu:
71 Bo mo bo jɛmɛ lɛ, “Taŋlo bo ka bo goone lo muh mu ki wu sɛ̂ɛŋ lɛ la? Bee le be yu wa fiɛɛ fì wu jɛme bɛ jwe we.”
71 Eles disseram: — Que necessidade ainda temos de testemunho? Porque nós mesmos ouvimos o que ele falou.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.