Atos 19
Iyo New Testament (NCA_WBT) vs NAA
1 Asa Apolos Korin yendémo ŋuno yoníqo, Pol mira purí itaqero uyare yate-yate Efesus yendémo ŋuno uró. Uro Yesu koro iŋo-iŋo rewero uni kumiyiyoro
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 ŋande osese yereró, “Ye iŋondutu taŋgurí quno ŋuno yembeka Yuqa Surumí ŋu raŋgurímbe ma kini?” Yiní yaŋgurí, “Kini. Noreko Yuqa Surumí ŋuro mandí kama iŋato.”
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Yi ŋande yimiraró, “Ŋunde ŋuro ye date tero sono raŋgurí?” Yiní ŋande yaŋgurí, “Noreko Jon koro sono qu ratowó.”
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Yi Polko yaró, “Komo Jonko unipare sono re yunoro ŋande yaró, ‘Ye quhuríyemboro newonde surumí teya quhurí ŋu se rotoya sono ri. Ko ye uni no huwónemo maheweya ŋuro iŋondutu ti,’ yaró. Asa uni ŋuko Yesu.”
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Ŋunde yiníqo, uni ŋu iŋoro Uni Parámi Yesu ŋuro owímo sono ri
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Polko kandí rero saŋayemo riní Yuqa Surumímbo eneno umburó. Umbuní mande enesó-enesó yero Anutu koro mande qu yeyaŋgurí.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Uni soso ŋuko 12 ŋundiro.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Asa Polko kombo kapusa quroko ŋuno Juda koro huru-huru yanooro Anutuko unipareyó wiri yereyote naruyóŋuro kondé yero iŋo-iŋoye okokowaró.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Quko uni kumi eneŋombo eneŋo newondeye kondé kusiyaŋgurí. Ŋunde kusiyoro iŋondutu kama tero unipare toŋeyemo Uni Parámimboro khe ŋuro yesaráŋoyaŋgo. Ŋunde ŋuro Polko yorotoro iŋo-iŋo rewero unipare yorero toŋeŋgurí. Ko naru rokóŋoro Tiranas koro iŋo-iŋo rewero yayómo ŋuno mande ŋuro epe mito-mito taŋgurí.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Ŋunde teyoní, yate-yate kumima naru irisa ŋunde kini taró. Asa ko Esia mira unipare soso, Juda ŋuya Grik ŋuya, Uni Parámimboro mande qu iŋaŋgurí.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Anutuko Pol kandímo o wimbí moréenesó-enesó parámi teyara.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Unindo eneŋo kho tewero koro kowe punu-punuyó ŋu ri se khumo uniko saŋayemo raŋgurí quno ŋuno se khumoye ŋu kini taró, ko yuqa piyimi muyorotoro toŋeyaŋgo.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Juda uni kumimbo wimbo toŋero yuqa piyimi mu yohoweyaŋgo. Kumi muko Uni Parámi Yesu owí nekoro yuqa piyimi ŋu yohowaŋgo. Ene ŋande yaŋgurí, “Nondo Polko ŋu Yesu ŋuro yesowoyote ŋuro owímo yeya mande kondé yeteno.”
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Juda o qa-qa unindoro tapá uni ka, owí muko Siva, ŋundo simó kande saŋiyoro irisa pisi yereró. Simó ŋundo kho ŋunde qu taŋgurí.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Asa naru kano ŋunde tiqo, yuqa piyimi ŋundo ŋande yaró, “Nondo Yesu iŋo inoteno, ko Pol iŋo inoteno. Quko ye dani?”
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Ŋunde yiní uni ŋu, yuqa piyimi ŋuro quroko yaró, ŋu yutoro taka yereró. Kowe punu-punuye uto romboŋero yuto wisikara yiriní ya ŋu rotoyi sitú umbuní birimbiri soraŋgurí.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Asa Juda unindoya Grik unindoya Efesus yaŋgurí ŋundo o ŋu iŋoro sasaro tero Uni Parámi Yesu owí hokoyaŋgurí.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Unipare qambu iŋondutu tero mahero oteteye piyimi ŋu soso komo teyaŋgo ŋu tunomo yesowaŋgurí.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Kumimbo o piyimi wimbí moré teyaŋgo, ŋundo o ŋunde tewero quro iŋo-iŋo sokomeye ŋu se koporo unipare toŋeyemo se qayi qaró. Sokome ŋuro kimoyó soweyaŋgurí muko ŋandiro, wondo musiyó silwa 50,000 ŋundiro.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Ŋundiro naŋge Uni Parámimboro mande qu usaye parámi taró.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Asa o soso ŋu kini tiníqo, Polko ŋande ye iŋaró, “Nondo Masedonia mira koya Akaia mirawore uyaro rotoro Yerusalem pitu ko oroqota rohoréŋoro Rom ŋuno uyarero qenewano.”
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Quko koretero eneŋo samaka-samaka uni irisa, Timoti koya Erasitus koya, yorero asá yiriní Masedonia uyaririyó. Ko Pol eneŋo muko Esia ŋuno soŋga ta yora.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Ŋu naruko ŋuno uni kumimbo Uni Parámimboro Kheŋuro saŋgirí tero kuma parámi ri otoqaró.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Uni ka, owí muko Demitrius, enendo anutu pare ka, owí Aritemis, koro ya surumí ŋuro kapo-kapo ka silwapo towoní uni qambu qundo kimoyi o towoyara uni ŋundo mone parámi reyaŋgo.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Asa enendo o towoyara uni ŋu neko yerero uni kho ŋunde qu teyaŋgo ŋuya neko yiriní kopoyi ŋande yaró, “Topo okite, ye iŋoteŋgo, kho teyoteto ŋano quwore mone parámi rero meté kunditeyoteto.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Ko ye ŋande qenero iŋoyoteŋgo, uni ŋu, Polko Efesus yendémo ŋano ŋuya Esia mira parámimo soso ŋuno ŋuya unipare qambu yowosoní iŋo-iŋoye rohoréŋoyoteŋgo. Ŋande yimitoyote, ‘Anutu kandeto towoyoteŋgo ŋuko anutu hamó kini.’
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Hamó, mandímbo mone khonani ŋa rambaruruwoweya. Ŋuya, mandímbo Aritemis koro ya surumí ŋu riní unipare iŋo-iŋoyemo oka kina qembe teweya. Komo Esia unipare soso anutu pare ŋuro iŋondutu teyaŋgo. Quko Polko mande ŋando owí parámi ŋu rambaruruwowero tete.”
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Yiní iŋoro saŋgirí parámi tero kondé ye nekaŋgurí, “Aritemis, Efesus koro anutu ŋuro owí ŋuko parámi!”
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Ŋunde yiqo, yendé unipare soso kiwe uyaro soso koporo kheŋgeŋoro Pol koro topé irisa Masedonia koro qu, owéyari Gaius koya Arisitakus koya yorero o qenewero yendé qunoŋuno oŋgurí.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Polko yendé ŋuno unipare keweroyewore owero iŋaró, quko Yesu koro iŋo-iŋo rewero uniparetokusiyaŋgurí.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Hamó, Esia mira koro uni pará-pará kumimbo Pol koya topo taŋgurí ŋundo mande ka ri mahiní kondé ŋande soréŋaŋgurí, “O qenewero yendé quno ŋuno ma owero,” yaŋgurí.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Asa yendé ŋuno unipare qambu ŋu, iŋo-iŋoye kape taró. Ŋunde ŋuroko kumimbo mande ka yaŋgurí, ko kumimbo mande meyowo yaŋgurí. Ko unipare qambu kape tero ŋande iŋaŋgurí, nore do murí karo kopoteto, yero iŋaŋgurí.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Juda uni ŋundo eneŋo topoye Aleksanda wosoyi otoqo unipare qambu toŋeyemo kaŋiní kumimbo kiwero roŋgaruwoyaŋgurí. Ko Aleksandako kandí hokoro mande topé huru-huru unipare yimirowero taró.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Tiníqo, qenero ŋande iŋaŋgurí, ŋuko Juda uni ka. Ŋunde ŋuro ene maŋgoye koporo watí-watí ye nekoyaŋgurí, “Aritemis, Efesus koro anutu ŋuro owí ŋuko parámi!” Ene watí-watí ŋunde nekeyuri naru piru ta ŋunde kini taró.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Asa Efesus yendémboro sopo-sopo uni ŋundo unipare qambu yiyoro mepa mande yero ŋande yaró, “Ye Efesus uni, uni soso ŋande iŋoyoteŋgo, ko nore Efesus uni, norendo Aritemis koro ya surumí ŋu sopoyoteto, ko eneŋo kapo-kapoyó sambo koŋgo umburó ŋusopoyoteto.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Uni kato mande ŋu rohoréŋowero mepémo kini. Ŋunde ŋuro ye mondó yuri. Ye, oka tato, yero waka ta ma tewero.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Dokoro uni irisa ŋa yore maheteŋgo, quko ya surumí moŋgo oka kama momo tariyó, ko noreŋo anutunani pare ŋaro kama yesaráŋoyariyó.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Asa ko Demitrius koya kho kopo topémboya mande ka yewero iŋoyoteŋgo tiníqo, asa mande kho tewero naruyó yote, ko uni kembé korete qu yote. Ene mandeye mande khono yewero ŋa roŋgaruwi.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Ŋunde tiqo, mande ka yorote tiníqo, asa ŋuko huru-huru naru horé ŋuno huruworo ŋu roneneŋowaŋgo.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Qeni, noreŋombo itaka o tunoqete ŋuro mande khono kaŋewato, peka. Dokoro huru-huru ŋako murí moré kini. Ŋunde ŋuro uni kembémbo ŋande yewaŋgo, norendo kina kuma teyoteto.”
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Sopo-sopo uni ŋundo yiní kini tiní, unipare asá yiriní toŋeŋgurí.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.