Mateus 5
A Dorang Daxa Zin Nakmai (NAL) vs NAA
1 Araan Iesu xa raamin adi xulutung aubina, xa uzaa laaxur la rit aza wut, ma xa ziar. Ma ubina varaviraai zina di wat faraxulin naan.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Ma xa varumara viraaiang naandi naako,
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Aubina ina di raamin fakilaan adu di gof pana amun matmalabuk Nakmai xai sasaxot, naan ka lis a daxaiang sin naandi,
3 — Bem-aventurados
4 Aubina ina di rataangis pana maskaluzang, Nakmai xa lis a daxaiang sin naandi,
4 — Bem-aventurados
5 Aubina ina dit mainof ma dit famumut naandi, Nakmai xa lis a daxaiang sin naandi,
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Aubina ina dit lagaai ma dit maaru zaxotang amun matmalabuk ka tak, Nakmai xa lis a daxaiang sin naandi,
6 — Bem-aventurados
7 Aubina ina dit faramaaluf, Nakmai xa lis a daxaiang sin naandi,
7 — Bem-aventurados
8 Aubina ina ainaxamang sin naandi xa ninis, Nakmai xa lis a daxaiang sin naandi,
8 — Bem-aventurados
9 Aubina ina dit fabalos a luaai, Nakmai xa lis a daxaiang sin naandi,
9 — Bem-aventurados
10 Aubina ina dit fazaak a maazikang saxotang amun matmalabuk ka tak, Nakmai xa lis a daxaiang sin naandi,
10 — Bem-aventurados
11 Araan aubina di piaat faraksaat nim, ma di vamazik nim, ma di piaat a dorang taksaat pana nim ina xawit na vaaratunaan, panaze naagui los nia, Nakmai xa lis a daxaiang sinim.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Naaguna dokdok ma naaguna nanam, panaze a wulwulang sinim ikula la lia xa laba marazaat, malasing saait amun profet ina di iziar waamua wana nim, aubina dit famazik naandi.”
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 Ma Iesu xa piaat kaarik naako, “Nim naagu malasing a rasmaxas sin aubina ila pira angkari. Singsaxai tamon a rasmaxas kana wen tauxin a miaana, dina giu malasing faa xuna xana rauxin kaarik a miaana? Kawit kaarik na daxa wana dina giu tazaan pana. Ka daxa be xuna dina xailungin pizin ma aubina dina was paramin.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Nim naagu malasing a maravas ila pira angkari. A bina laba xa iziar la waatawut kawit nat faraxas kana izi vunfun.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Aubina xawit dit failaap a laam ma di ratasin lawaana baakit. Kawit. Di ratasin fatok nanga la kin siziarang iwana, ma xai lis a maravas sin aubina vaakdul lamaskana vaal.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Malasing saait bani, naaguna vatangin a maravas sinim lamarana aubina, xuna dina raamin amun gigiuang daxa zinim ma dina wisfalik Damana nim ina xa iziar ikula laaxur la lia.”
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 Ma Iesu xa piaat kaarik naako, “Tuaa naagu naxaam adu nia ga wat kuna zuruk pizinang amun Lus sin Moses faraxai wana dorang sin amun profet. Kawit. Ga wat kuna waambazovang naandi.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Ga vazei varatunaan nim, ka ruaas a lia ma a pira angkari dina malik iaa, xawit ta nan fararang mumut, ma xawit ta nan sina xizong di xalaar xana malik pana amun Lus sin Moses. Amun dorang kanaan kana iziar nanga malasing kanaan ka ruaas amun saan faakdul di waambazof.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Tamon axazak ka laxau ta nan lus mumut iwana amun lus faakdul angkari, ma xat firaai aubina adu naandi dina valos a matmalabuk angkanaan sina, Nakmai xana vakilaan naan adu naan ka mumut mase la bikabar ila lia. Singsaxai axazak kat falos fakdul naandi ma xat firaai aubina wana amun lus angkari, Nakmai xana vakilaan naan adu naan ka laaup la bikabar ila lia.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Avuna ga vazei nim, tamon amun matmalabuk ka tak sinim, kawit na laaup pana amun matmalabuk ka tak sin amun Faarasi ma zin amun maravas iwana amun Lus sin Moses, naaguna wen libis mase la bikabar ila lia.”
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 Ma Iesu xa piaat kaarik naako, “Naagu ra langarin fanong adu amun kulmua zin dia mumua di zuruk a dorang malasing kari, ‘Tuaa ra zop famaatang taxazak. Nis nanga xa zop famaat axazak, kana rur wana aikilizang.’ (Zax 20:13, Lus 5:17)
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Singsaxai ga vazei nim adu nis ka mangaring taatum sina lamaskana Kaarisito, naan kana rur wana aikilizang. Ma nis nanga xa piaat faraksaat taatum sina, xana rur wana aikilizang lamarana amun paamua laba. Singsaxai nis nanga xa piaat naako, ‘Gu rabanat,’ naan kat faraxas kana waan pana a bina iwana adi xaiaf kawit nai maat.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Malasing ma tamon gu zuruk a talazang sunum kuna ralaazang Nakmai xula aalta, ma gu naxaam luk azaan taksaat gu ra giu wana taatum sunum ma a maravanang kanaan ka iziar nanga,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 gu luaa xalaak a talazang sunum inaan lapaara aalta, ma gu waan sin taatum sunum ma gu vaamada varaxai wana naan ma mur gu uli ma gu lis a talazang sunum sin Nakmai.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 Araan axazak ka rasin nua wana aikilizang, gu waafatok fazaus a dorang faraxai wana naan, naapalaau tamon naagu zazangas iaa nanga la lan, paamua wana gu rur lamarana a rapti xai kilis. Taulaan kana lis nua la mit a rapti xai kilis ma a rapti xai kilis kana lis nua la mita ubina dauran ma naandi dina valbis nua la vaal a vaamaazikang.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Ga vazei varatunaan nua, guna wen tukbilak ka ruaas guna wul vakdul amun kaakaai angkanaan.”
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 Iesu xa piaat kaarik naako, “Naagu langarin fanong di piaat malasing kari, ‘Tuaa naagu giu a matmalabuk taksaat iwana milivinang a ravin tawarak o a rapti rawarak.’ (Zax 20:14)
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Singsaxai ga vazei nim, tamon a rapti xa raamin a ravin ma a inaxamang sina xa raksaat saxot naan, naan ka giu vanong a matmalabuk taksaat iwana milivinang a ravin tawarak faraxai wana a ravin angkanaan la inaxamang sina.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Tamon a xalimaraam la mit sazaxa xat faxalxaal nua xuna zuiang pana matmalabuk taksaat, bilok pizin ma gu psin. Ka daxa tamon ta non ila winum kana malik, kuna dina wen pizin fakdul a winum lamaskana a bina iwana adi xaiaf ina xawit nai maat.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Ma tamon a mit sazaxa zunum kat faxalxaal nua xuna zuiang pana matmalabuk taksaat, kip pizin ma gu psin. Ka daxa tamon ta non ila winum kana malik, kuna dina wen pizin fakdul a winum lamaskana a bina iwana adi xaiaf kawit nai maat.”
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 Iesu xa piaat kaarik naako, “Mumua di ra piaat malasing kari, ‘Axazak ka kip a maxuzang sin nandiaa taak sina, naan kana lis a waambaar iwana kipang a maxuzang sin taak sina.’ (Lus 24:1)
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Singsaxai ga vazei nim, a rapti xa kip a maxuzang sin nandiaa taak sina araan taak sina xawit na giu a matmalabuk iwana milivinang a rapti rawarak, naan ka vaxalxaal taak sina xuna giuang a matmalabuk taksaat iwana milivinang a rapti rawarak, araan naan ka maxus kaarik. Ma a rapti ina xa maxus sina, naan saait ka giu a matmalabuk taksaat angkanaan.”
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 Ma Iesu xa piaat kaarik naako, “Naagu langarin fanong di ra vazei aubina mumua malasing kari, ‘Tuaa ra kipang a xalxalang sunum, singsaxai gu waambazof a xalxalang sunum sin a Piran.’
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Singsaxai ga vazei nim, tuaa ra xalxalang pana tazaan. Tuaa naagu xalxal wana a lia, wanaze a lia xari akin izi xalxaalang sin Nakmai.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Ma tuaa ra xalxalang pana a pira angkari, wanaze a pira angkari akin faiavuzang uru xaaka Nakmai. Ma tuaa zaait ta xalxalang pana Jerusalem, panaze Jerusalem kari a bina laba zin a Xalxaal Laba.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Ma tuaa ra xalxalang pana a waarum, panaze xawit nat faraxas guna giu vabalos ta vur la waarum kana xufkuf o xana maxit.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Naagu rudaxa be o naagu piaat kawit. Ma aze ra dorang kaarik naagu piaat fauzaa, xa wat sin a rapti raksaat.”
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 Iesu xa piaat kaarik naako, “Naagu langarin fanong di piaat malasing kari, ‘Tamon axazak ka vamarawif a xalimarana aza xazak tawarak, dina vamarawif saait a xalimarana. Ma tamon axazak ka tukbuaak alvana aza xazak tawarak, dina tukbuaak saait alvana.’ (Zax 21:24)
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Singsaxai ga vazei nim, tuaa naagu xis faulin a matmalabuk taksaat angkanaan axazak ka giu wana nim. Tamon axazak ka rabaaf a paarum la mit sazaxa, gu rutaawuk kuna xana rabaaf saait aza paarum la mit kais.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Ma tamon axazak ka saxot kana rasin nua wana aikilizang kuna xana zuruk a marapi zunum i laaxur, gu lis saait a marapi baraaf sunum sina.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Ma tamon axazak ka vangarin nua xuna fazakang ku naan pana a kilomita azaxai, gu fazak ku naan pana a kilomita urua.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Tamon axazak ka maainung nua wana tazaan, gu lis sina. Ma tamon axazak ka maainung tazaan ma mur naana lis faulin, tuaa gu piaat kawit.”
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 Ma Iesu xa piaat kaarik naako, “Naagu langarin fanong di piaat malasing kari, ‘Guna sasaxot a waliaanum ma guna maska raksaat pana a purua zunum.’
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Singsaxai gana vazei nim, naaguna sasaxot aubina ina di purua wana nim ma naagu maainung sin Nakmai wana naandi ina di vamazik nim,
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 kuna naaguna balas a funalik sin Damana nim la lia. Avuna naan kat fabalos a iaas sina xuna wilakang pana aubina raksaat ma aubina daxa, ma xai lis fawat a daavur xai zu laaxur wana aubina di tak ma aubina ina xawit di tak.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Tamon naagui sasaxot be naandi ina di sasaxot nim, aze ra wulwulang naaguna zuruk? A wat matmalabuk angkanaan aubina iwana zurukang a taakis saait di gigiu.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Ma tamon naagui ruzuaai be amun daaza nim, naagu rawarak pana azanon malasing faa? Aubina zaait ina xawit di rexaazin Nakmai di gigiu malasing kanaan.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Malasing ma nim naaguna gigiu amun matmalabuk ka tak faakdul malasing Damana nim la lia, naan ka tak faakdul.”
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.