Mateus 5
A Dorang Daxa Zin Nakmai (NAL) vs ARIB
1 Araan Iesu xa raamin adi xulutung aubina, xa uzaa laaxur la rit aza wut, ma xa ziar. Ma ubina varaviraai zina di wat faraxulin naan.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 Ma xa varumara viraaiang naandi naako,
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 “Aubina ina di raamin fakilaan adu di gof pana amun matmalabuk Nakmai xai sasaxot, naan ka lis a daxaiang sin naandi,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Aubina ina di rataangis pana maskaluzang, Nakmai xa lis a daxaiang sin naandi,
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 Aubina ina dit mainof ma dit famumut naandi, Nakmai xa lis a daxaiang sin naandi,
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 Aubina ina dit lagaai ma dit maaru zaxotang amun matmalabuk ka tak, Nakmai xa lis a daxaiang sin naandi,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 Aubina ina dit faramaaluf, Nakmai xa lis a daxaiang sin naandi,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 Aubina ina ainaxamang sin naandi xa ninis, Nakmai xa lis a daxaiang sin naandi,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 Aubina ina dit fabalos a luaai, Nakmai xa lis a daxaiang sin naandi,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 Aubina ina dit fazaak a maazikang saxotang amun matmalabuk ka tak, Nakmai xa lis a daxaiang sin naandi,
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Araan aubina di piaat faraksaat nim, ma di vamazik nim, ma di piaat a dorang taksaat pana nim ina xawit na vaaratunaan, panaze naagui los nia, Nakmai xa lis a daxaiang sinim.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Naaguna dokdok ma naaguna nanam, panaze a wulwulang sinim ikula la lia xa laba marazaat, malasing saait amun profet ina di iziar waamua wana nim, aubina dit famazik naandi.”
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 Ma Iesu xa piaat kaarik naako, “Nim naagu malasing a rasmaxas sin aubina ila pira angkari. Singsaxai tamon a rasmaxas kana wen tauxin a miaana, dina giu malasing faa xuna xana rauxin kaarik a miaana? Kawit kaarik na daxa wana dina giu tazaan pana. Ka daxa be xuna dina xailungin pizin ma aubina dina was paramin.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 Nim naagu malasing a maravas ila pira angkari. A bina laba xa iziar la waatawut kawit nat faraxas kana izi vunfun.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Aubina xawit dit failaap a laam ma di ratasin lawaana baakit. Kawit. Di ratasin fatok nanga la kin siziarang iwana, ma xai lis a maravas sin aubina vaakdul lamaskana vaal.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Malasing saait bani, naaguna vatangin a maravas sinim lamarana aubina, xuna dina raamin amun gigiuang daxa zinim ma dina wisfalik Damana nim ina xa iziar ikula laaxur la lia.”
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 Ma Iesu xa piaat kaarik naako, “Tuaa naagu naxaam adu nia ga wat kuna zuruk pizinang amun Lus sin Moses faraxai wana dorang sin amun profet. Kawit. Ga wat kuna waambazovang naandi.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Ga vazei varatunaan nim, ka ruaas a lia ma a pira angkari dina malik iaa, xawit ta nan fararang mumut, ma xawit ta nan sina xizong di xalaar xana malik pana amun Lus sin Moses. Amun dorang kanaan kana iziar nanga malasing kanaan ka ruaas amun saan faakdul di waambazof.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Tamon axazak ka laxau ta nan lus mumut iwana amun lus faakdul angkari, ma xat firaai aubina adu naandi dina valos a matmalabuk angkanaan sina, Nakmai xana vakilaan naan adu naan ka mumut mase la bikabar ila lia. Singsaxai axazak kat falos fakdul naandi ma xat firaai aubina wana amun lus angkari, Nakmai xana vakilaan naan adu naan ka laaup la bikabar ila lia.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Avuna ga vazei nim, tamon amun matmalabuk ka tak sinim, kawit na laaup pana amun matmalabuk ka tak sin amun Faarasi ma zin amun maravas iwana amun Lus sin Moses, naaguna wen libis mase la bikabar ila lia.”
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 Ma Iesu xa piaat kaarik naako, “Naagu ra langarin fanong adu amun kulmua zin dia mumua di zuruk a dorang malasing kari, ‘Tuaa ra zop famaatang taxazak. Nis nanga xa zop famaat axazak, kana rur wana aikilizang.’ (Zax 20:13, Lus 5:17)
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Singsaxai ga vazei nim adu nis ka mangaring taatum sina lamaskana Kaarisito, naan kana rur wana aikilizang. Ma nis nanga xa piaat faraksaat taatum sina, xana rur wana aikilizang lamarana amun paamua laba. Singsaxai nis nanga xa piaat naako, ‘Gu rabanat,’ naan kat faraxas kana waan pana a bina iwana adi xaiaf kawit nai maat.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 Malasing ma tamon gu zuruk a talazang sunum kuna ralaazang Nakmai xula aalta, ma gu naxaam luk azaan taksaat gu ra giu wana taatum sunum ma a maravanang kanaan ka iziar nanga,
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 gu luaa xalaak a talazang sunum inaan lapaara aalta, ma gu waan sin taatum sunum ma gu vaamada varaxai wana naan ma mur gu uli ma gu lis a talazang sunum sin Nakmai.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 Araan axazak ka rasin nua wana aikilizang, gu waafatok fazaus a dorang faraxai wana naan, naapalaau tamon naagu zazangas iaa nanga la lan, paamua wana gu rur lamarana a rapti xai kilis. Taulaan kana lis nua la mit a rapti xai kilis ma a rapti xai kilis kana lis nua la mita ubina dauran ma naandi dina valbis nua la vaal a vaamaazikang.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Ga vazei varatunaan nua, guna wen tukbilak ka ruaas guna wul vakdul amun kaakaai angkanaan.”
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 Iesu xa piaat kaarik naako, “Naagu langarin fanong di piaat malasing kari, ‘Tuaa naagu giu a matmalabuk taksaat iwana milivinang a ravin tawarak o a rapti rawarak.’ (Zax 20:14)
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Singsaxai ga vazei nim, tamon a rapti xa raamin a ravin ma a inaxamang sina xa raksaat saxot naan, naan ka giu vanong a matmalabuk taksaat iwana milivinang a ravin tawarak faraxai wana a ravin angkanaan la inaxamang sina.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Tamon a xalimaraam la mit sazaxa xat faxalxaal nua xuna zuiang pana matmalabuk taksaat, bilok pizin ma gu psin. Ka daxa tamon ta non ila winum kana malik, kuna dina wen pizin fakdul a winum lamaskana a bina iwana adi xaiaf ina xawit nai maat.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Ma tamon a mit sazaxa zunum kat faxalxaal nua xuna zuiang pana matmalabuk taksaat, kip pizin ma gu psin. Ka daxa tamon ta non ila winum kana malik, kuna dina wen pizin fakdul a winum lamaskana a bina iwana adi xaiaf kawit nai maat.”
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 Iesu xa piaat kaarik naako, “Mumua di ra piaat malasing kari, ‘Axazak ka kip a maxuzang sin nandiaa taak sina, naan kana lis a waambaar iwana kipang a maxuzang sin taak sina.’ (Lus 24:1)
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Singsaxai ga vazei nim, a rapti xa kip a maxuzang sin nandiaa taak sina araan taak sina xawit na giu a matmalabuk iwana milivinang a rapti rawarak, naan ka vaxalxaal taak sina xuna giuang a matmalabuk taksaat iwana milivinang a rapti rawarak, araan naan ka maxus kaarik. Ma a rapti ina xa maxus sina, naan saait ka giu a matmalabuk taksaat angkanaan.”
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 Ma Iesu xa piaat kaarik naako, “Naagu langarin fanong di ra vazei aubina mumua malasing kari, ‘Tuaa ra kipang a xalxalang sunum, singsaxai gu waambazof a xalxalang sunum sin a Piran.’
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Singsaxai ga vazei nim, tuaa ra xalxalang pana tazaan. Tuaa naagu xalxal wana a lia, wanaze a lia xari akin izi xalxaalang sin Nakmai.
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Ma tuaa ra xalxalang pana a pira angkari, wanaze a pira angkari akin faiavuzang uru xaaka Nakmai. Ma tuaa zaait ta xalxalang pana Jerusalem, panaze Jerusalem kari a bina laba zin a Xalxaal Laba.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Ma tuaa ra xalxalang pana a waarum, panaze xawit nat faraxas guna giu vabalos ta vur la waarum kana xufkuf o xana maxit.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Naagu rudaxa be o naagu piaat kawit. Ma aze ra dorang kaarik naagu piaat fauzaa, xa wat sin a rapti raksaat.”
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 Iesu xa piaat kaarik naako, “Naagu langarin fanong di piaat malasing kari, ‘Tamon axazak ka vamarawif a xalimarana aza xazak tawarak, dina vamarawif saait a xalimarana. Ma tamon axazak ka tukbuaak alvana aza xazak tawarak, dina tukbuaak saait alvana.’ (Zax 21:24)
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Singsaxai ga vazei nim, tuaa naagu xis faulin a matmalabuk taksaat angkanaan axazak ka giu wana nim. Tamon axazak ka rabaaf a paarum la mit sazaxa, gu rutaawuk kuna xana rabaaf saait aza paarum la mit kais.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Ma tamon axazak ka saxot kana rasin nua wana aikilizang kuna xana zuruk a marapi zunum i laaxur, gu lis saait a marapi baraaf sunum sina.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Ma tamon axazak ka vangarin nua xuna fazakang ku naan pana a kilomita azaxai, gu fazak ku naan pana a kilomita urua.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Tamon axazak ka maainung nua wana tazaan, gu lis sina. Ma tamon axazak ka maainung tazaan ma mur naana lis faulin, tuaa gu piaat kawit.”
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 Ma Iesu xa piaat kaarik naako, “Naagu langarin fanong di piaat malasing kari, ‘Guna sasaxot a waliaanum ma guna maska raksaat pana a purua zunum.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Singsaxai gana vazei nim, naaguna sasaxot aubina ina di purua wana nim ma naagu maainung sin Nakmai wana naandi ina di vamazik nim,
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 kuna naaguna balas a funalik sin Damana nim la lia. Avuna naan kat fabalos a iaas sina xuna wilakang pana aubina raksaat ma aubina daxa, ma xai lis fawat a daavur xai zu laaxur wana aubina di tak ma aubina ina xawit di tak.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Tamon naagui sasaxot be naandi ina di sasaxot nim, aze ra wulwulang naaguna zuruk? A wat matmalabuk angkanaan aubina iwana zurukang a taakis saait di gigiu.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Ma tamon naagui ruzuaai be amun daaza nim, naagu rawarak pana azanon malasing faa? Aubina zaait ina xawit di rexaazin Nakmai di gigiu malasing kanaan.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Malasing ma nim naaguna gigiu amun matmalabuk ka tak faakdul malasing Damana nim la lia, naan ka tak faakdul.”
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.