Lucas 6
Kawawaŋgalen Tâtâ Alakŋaŋ (NAF) vs NVT
1 Âpme Sabat tagoŋgo kan ŋeniyet Zisas ma nembaŋaneyaŋ set wit mulup tuŋgupmaset mebetnaŋ ke moti mebien. Mepmambe nembaŋane ekŋenaŋ meuyet mti wit katnaŋ kwep kwep timti belaŋ enzaŋme wit sekŋaŋ toweme penaŋaŋ nimbien.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Ekŋenaŋ kegok tapmepme Palisi an notnaŋ ekŋenaŋ indikti indayaŋkwesiwien, “In kwilekiyet Sabat tagoŋgo kangat mulup ku mimiyelen zenzeŋaŋ ke tapmip?”
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Kegok indayaŋkwesime Zisasiyaŋ kapigok diindoye, “In Dewit ma anene ekŋenaŋ meuyet mti kwitnaŋ kwitnaŋ mbien keyet zapatnaŋ Kawawaŋgalen Zet Itnaŋan tazinen ke in mamaiŋ nâip.
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Ke kapigok, Dewit egaŋ Kawawaŋgalen sesewat mka temanen moti nupmamaŋ Kawawaŋgat wisikŋ bembeŋaŋ ke sâpe sâpe bumbu an egaŋ msame ikŋaŋ ma nembaŋane nupmamaŋ ke nimbien. Ke zii zelen tazinen sâpe sâpe bumbu an ekŋenaŋ etaŋ niniyelen zenzeŋaŋ. Am notnaŋaŋ ke ku niniyelen zii zelen zemâtâtpepeŋaŋ. Dewit egaŋ zii zet aŋgosoye keyaŋgut egaŋ mge keyet bekanaŋ ku manzeip.”
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Kegok zemti zet kapigok zemdelaŋ zeye, “Angat Nemuŋaŋ neŋ Sabat tagoŋgo kangalen Amobotnaŋ talap.”
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Âpme Sabat tagoŋgo kan ŋeniyet Zisasiyaŋ Kawawaŋgalen sesewat mka isikŋan moti Kawawaŋgalen Zet Zapat Dolakŋaŋ Penaŋ am zemzikat inda mme an ŋen betnaŋ penaset seleuuŋaŋ ke motapmaŋge.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Ma keyegak zii zet zikat indanda an ma Palisi an notnaŋ ekŋenaŋ Zisasiyaŋ am Sabat tagoŋgo kangat weyaŋindeme ekti zelen pepeyelen damuŋ motapmambien.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Ekŋenaŋ kegok otnâwien yaŋgut Zisasiyaŋ ekŋengat nânâŋin ekmâtâti an betnaŋ seleuuŋaŋ keyet kapigok dunduye, “Geŋ wati neŋmagen pien sosok kotat.” Kegok zeme nânâŋak wati ekmagen mege.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Ke mepme Zisasiyaŋ am sambe kapigok diindoye, “Neŋ indayaŋkwesima in zigok nâip? Keyet dopmaŋ zeme nâmbi. Ningalen zii zelaŋ zigok zein? Sabat tagoŋgo kanen kwitnaŋ kwitnaŋ dolakŋaŋ mimiyelen ma kwitnaŋ kwitnaŋ bekanaŋ mimiyelen zein? Am weyaŋindendeyelen ma am waletindendeyelen zein?”
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Zisasiyaŋ kegok indayaŋkwesimti am meindik koindik mti an tageen ke kapigok dunduye, “Bedi weyaŋ mututut!” Zeme keyegak an keyaŋ betnaŋ mututume dolakŋaŋ beye.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Kegok sokbeme ekŋenaŋ menok ke ekti keŋinan kasayaŋ sokbeme Zisas e ma e msasayelen zet zenâ zenâ msâgât zewien.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Âpme kan keyet Zisasiyaŋ kalaŋan dundundu mulup msât moweti tambu teepmaŋ Kawawaŋgat dundum samti tapme msat msaye.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Msat msame egaŋ nembaŋane mâpmamtemien zeme ekmagen kopme indaondak indemti ekŋenmagengatnaŋ 12 kegok ombemindeyeen Zet Zapat Dolakŋaŋ Penaŋ zemkawaŋ bembeyelen an ombemindemti indemebegalen ombemindeye.
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 — ausente —
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 — ausente —
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 — ausente —
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Âpme egaŋ nembaŋane 12 indatimti kalaŋangatnaŋ msat doweŋan toti dapmelaŋgeŋane sambe indaige ma am sambeyaŋ kegogak ekmagen ondekbien. Am sambe ekŋen ke Zudia msalengatnaŋ ma Zelusalem mka temaŋgatnaŋ ma Taia ma Saidon mka temaŋ zut nembu ganzenangatnaŋ.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Ekŋenaŋ kot zezapat dolakŋaŋ nânâyelen ma am zawalinmak weyaŋindendeyelen indatim kobien. Ma am we bekanaŋaŋ waletindendeŋaŋ kegogak kopme ekŋen sambe ke weyaŋindeye.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Kegok sokbeme am sambeyaŋ ek timekti dolakŋaŋ bembeyelen nâmti windeŋaŋ mbien. Enenogat timekbienen ekŋenmagen windeŋaŋaŋ mepme ekŋenaŋ dolakŋaŋ bemâbien.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Âpme Zisasiyaŋ nembaŋane ekŋenmagen zikat indikti zet kapigok diindoye, “In yominaŋgat nâme kembeŋ mambein ma keŋ sekŋin mtoti mamaip beme in kululuŋgat zapat ombemindewan keyepm oloŋen temaŋ inmagen sokbein.
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 Ma in mama mimi teŋ Kawawaŋaŋ indandayet windeŋaŋ mamip in oloŋen temaŋ palen talip. Eneyet Kawawaŋaŋ keŋinan nâip keyet kataŋ mimindame oloŋen palen tabep. Ma in yominaŋgat keŋinan masumsaip in oloŋen temaŋ mamip. Keyet in Kawawaŋaŋ yomin katipeme keŋin oloŋen penaŋ bewe.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 In Angat Nemuŋaŋ neŋmak mamaip keyepm amnaŋ wisat nâmindemti ingat tikŋaŋ ku nâmti zet bekanaŋ diindomti ingat am bekanaŋ manzeip keyaŋgut oloŋen temaŋaŋ inmak taindain.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 In maneti nukŋaŋ keyaŋ inmagen sokbeme in keŋ oloŋen penaŋ mti pala motobep. Enenogat tosaŋin temaŋ kululuŋen gwaen motiwep. Wa ke in etaŋ yek; golaŋ zenze an eweŋan tipman baen mamkwabien ekŋen am ingat wisat mimindewep ekŋengat yeŋsokŋineyaŋ sisipeŋpeŋ sepem kegogak mimindamkwabien.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 Wakae, in alak mânep milawalin temaŋmak talip in msat kapiyelen zapat etaŋ. Inmagen sindem omba penaŋ tiwep!
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Wakae, inmagen sindem omba penaŋ tiwep. Enenogat in mama mimi dolakŋaŋ mâbâgalen ku nâwiengapm in kemak walebep. Ŋen ewe kapi in yominaŋgat keŋinaŋ ku masuip in Kawawaŋaŋ yomin ku katipeme keŋinaŋ bekanaŋ penaŋ bewe.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 Wakae, sindem omba penaŋ tiwep. Amnaŋ ingat yaŋin bekanaŋ ke ku nâmâtâti keyepm ingat, ‘An dolakŋaŋ,’ manzeip. Sakam kegogak am ekŋengat yeŋsokŋineyaŋ itnaŋaŋ golaŋ zenze an dâsuki ekŋengat zewienok.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 Âpme neŋ ingat ilinsakwep zema nâit: In kasaŋinaŋgat gogot mti am ingat wisat mamip ekŋengat pembenaŋ mimindawep.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 In amnaŋ saik kumindeip ekŋengat zet dolakŋaŋ zewep. Ma am ingat bekanaŋ mbep ekŋengat Kawawaŋgat dundum same yomin katipewe.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Ma am ŋenaŋ neŋgumdi nembet omba taime geŋ pemane nembet kegogak taiwe. Ma am ŋenaŋ tâgâyelen melakandu sekdanen gulum mme melakandu tipmangatnaŋ pemane kegogak gulum mbe.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Ma an ŋenaŋ olati kwitnaŋ ŋengat wekumgame nâmtalati sawanik. Ma am ŋenaŋ gâlen kwitnaŋ ŋen mme zemane gilik zem gaŋgayet zet katikŋaŋ ku zewanik.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Amnaŋ geŋ mgaŋgayelen manânik sepem kegogak geŋ kukŋaŋgat mimindawanik.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 Âpme in am ingat gogot mamip ekŋengat etaŋ mbep beme Kawawaŋaŋ in dopmaŋ dolakŋaŋ ku indawe. Am yomtoŋ ekŋenaŋ kegogak gogot dopdop mamip.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Ma in notn notn am mimiŋaŋmak etaŋ mme ekŋenaŋ kegogak mamimindaip beme ke Kawawaŋaŋ in dopmaŋ pembenaŋ ku mimindawe. Enenogat am yomtoŋ ekŋenaŋ kegogak mamip.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Ma am ŋenaŋ kwitnaŋ kwitnaŋgat olalat penaŋ mti notnaŋgat zeme mânep sain beme notnaŋ mânep sain keyaŋ, ‘Mânepmaŋ dopmaŋ nain ma yek,’ keyet webe webe penaŋ mimipiŋ. Am yomtoŋ ekŋenaŋ kogogak dopmaŋ sam dopmaŋ sam mamip. Keyet ŋenaŋ webe webe mbe beme Kawawaŋaŋ dopmaŋ pembenaŋ ku sawe.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Yaŋgut in kasaŋinaŋgat gogot mimindemti dolakŋaŋ mimindewep ma mânep indamti dopmaŋ titiyelen webe webe ku mbep beme in tosa pembenaŋ tiwep ma amnaŋ ingat ‘Amobotnaŋ Kawawaŋgat Nembaŋane,’ zewep. Kawawaŋaŋ an keŋ katik ma an bekanaŋ ekŋen keboŋ maindamukulem min.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Ma Biwin Kawawaŋaŋ ingat kembeŋ mam keyepm in am sambeyet sepem kegogak kembeŋ manâmindemambep.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 In am ŋen sakwep penaŋ ku manâmbemindemambep. Am zemindowep beme Kawawaŋaŋ in zemindowe. Ma in am notnaŋ yomin katipewep sepem kegogak Kawawaŋaŋ ingat yomin katipewe.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Ma in am taolet mimindame Kawawaŋaŋ in kegogak taolet mimindawe. Egaŋ in indawe ke elendanen meu sambeyaŋ gak zeme eleyaŋ etim totogalen mnak bemzenze zet keboŋgat sepem indawe. Âpme in kwitnaŋ kwitnaŋ sepem zigok amgat mbep Kawawaŋaŋ sepem amgat sawanik kegok gawe.”
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Kegok zemdelaŋ zemti Zisasiyaŋ bemzenze zet kapigok diindoye, “An zikat beŋ ŋenaŋ notnaŋ zikat beŋaŋ ŋen ŋep ku betnamti mebuk. Egelaŋ kegok mbuk beme ilizuzut enzuŋan toidonak.
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Ma nembayaŋ an zikat indandaŋaŋ sebem pepeyelen ku tazin yek. Nemba keyaŋ kwitnaŋ kwitnaŋ nâmâtâti an zikat indandayet kataŋ beme mandelaŋ zein.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 Âpme geŋ kwilekiyet nodaŋgalen kakalak isikŋaŋ zikatnan tazin ke eknigaŋgut gitaŋgalen zikadan tep paŋaŋ temaŋ tazin ke ku nâmâtâtnik?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Ma naman tep paŋaŋ temaŋ gitaŋgalen zikadan tapmeŋgut nânâpiŋ geŋ zigoset nodaŋgat kapigok zempemane ŋep bewe, ‘Notn, nâmane zikadan kakalak isikŋaŋ tazin ke timgewi.’ An nambalamdi zut, geŋ ŋeŋaŋ gitaŋgalen tep paŋaŋ temaŋ ke mpemti zikadaŋ weyaŋ ekmâtâtiŋgut nodaŋgalen kakalak ke timpewanik.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 Âpme tep dolakŋaŋaŋ penaŋaŋ bekanaŋ ku maelikzin ma tep wesiŋaŋ penaŋaŋ pembenaŋ ku elikdak.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Ma amnaŋ tepgat yaŋaŋaŋ eegalen penaŋaŋaŋ manzem sokbein. Ma an ŋenaŋ saŋganeŋanen sindip katnaŋ ku mâtâtnak. Ma sepem kegogak sâkâyaŋ meyowak ku eliknak. Yek penaŋ.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Am ŋen dolakŋaŋ keŋaŋ dolakŋaŋ egaŋ mama mimiŋaŋ pembenaŋ mkawaŋ benak. Ma an ŋen bekanaŋ egaŋ mama mimiŋaŋ bekanaŋ mkawaŋ benak. An keŋanen kwitnaŋ kwitnaŋ gak ze matazin keyaŋ zet dembusekŋanen masokbein.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 Kulekiyet nâgât, ‘Amobotnaŋŋ,’ zemnamti zet manzeyap ke ku maŋgawepuip?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 An ŋen neŋmagen koti zetn nâmti gawepun ek an sepem ziboŋ ke neŋ am ke ŋep mkawaŋ besâwap kapigok mbe.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Ek ke an ŋenaŋ mka walage keyet kataŋ bein. An ek keyaŋ tepum msalen teepmaŋ walapme towepme nanzaŋaŋ tepum ganzenan time towepme gwatnaŋ mpeme kaliŋaŋ bemti tage. Mti mka walapme delaŋ zeme map tâgâ temaŋ kwageen tuŋgwam kwati tuyaŋ mka kumaleme gweŋgweŋ penaŋ kumti tage. Enenogat tepumaŋaŋ msat imbeŋan penaŋ towepme nanzaŋaŋ ganzenan gwatnaŋ mge kogogapm katikŋaŋ tage.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Yaŋgut an ŋenaŋ zetn nâmti ku gawepuwe ek an ŋen mka windeŋepiŋ keboŋ tepumaŋ imbeŋaŋ ku toge ma nanzaŋaŋ tepum ganzenan ku gwatnaŋ mpeye. Keyepmti tuŋgwam kwageen tuyaŋ mkaŋaŋ kume tepumaŋ bik zemti mka tu palen kutume walelet temaŋ aikge. An nâgât manâmkiŋpeinen an mka katikŋaŋ walage keboŋ. Ma nâgât ku nâmkiŋpeinen an mkaŋaŋ tuwat tuwat walage keboŋ.”
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.