Mateus 22
Mundurukú NT (MYU_WBT) vs ARIB
1 Waram Jesus o'jekawẽn jewejuayũ be. Wuymutaybitbinap ekawẽn o'g̃uwẽn―imẽnpuximap ekawẽn. Ipi kukukat muwẽnuwẽn o'e jewejuayũ mutaybit am.
1 Então Jesus tornou a falar-lhes por parábolas, dizendo:
2 — Deus wuynomuwã jewekay iap ipi kukukat adeayũ o'tomuwã jekpot ewebumũnap epeta kay iap puxim. Ixe ipi kukukat peta o'g̃ug̃ẽ, jekpot o'jewebumũn puye — io'e Jesus.
2 O reino dos céus é semelhante a um rei, que celebrou as bodas de seu filho.
3 — Jebuywatwat'ukayũ o'tomuwãiayũ be o'g̃uju tomuwã ãm, jekpot epeta beam ip tomuwã ãm, puybit o am. O'ju ip. O'tomuwã. Imẽnpit o'takoyiayũ oajẽm g̃u ip, taobu'u ip puye.
3 Enviou os seus servos a chamar os convidados para a festa, e estes não quiseram vir.
4 — Wara'acayũ o'g̃uju g̃uto―jebuywatwat'ukayũ. — “I juy epe'e o'tomuwãiayũ be: ‘Kuy biopak oyaoka―biopak'it'it tak. Soat ma opop, peta be i'o am. Epesot cuy,’ i. ‘Ade puybit puye,’ i,” ixe o'e―ipi kukuk'ukat o'e jebuywatwat'ukayũ be. O'ju ip.
4 Enviou ainda outros servos com este recado: Dizei aos convidados: Tenho já preparado o meu banquete; as minhas reses e os meus cevados estão mortos, e tudo está pronto; vinde às bodas.
5 — O'tomuwãiayũ bit osodot g̃u. O'taobu'un ip. Jewaywayway ip o'e. Oajẽm g̃u ip peta kay. O'ju ip wara'at ka be. Pũg̃ ixeyũ'in kadaidip pe o'ju. Wara'acayũ tarekrek mũn'a be o'ju ip. O'ju g̃u peta be. Peta iwat ekawẽn kay g̃u o'e ip.
5 Mas eles não fizeram caso e foram, um para o seu campo, outro para o seu negócio;
6 — G̃ebuje wararar'acat ixeyũ'in ibuywatwat'ukayũ o'jat ip. Xipan g̃u o'jukuk ip. O'yaoka ip. Oe'ũ. Pog̃.
6 e os outros, agarrando os servos, os ultrajaram e mataram.
7 Ipi kukukat itakoma jĩjã o'e ibuye. Sorarayũ o'g̃uju, jemunomuwãayũ aokam, ag̃okaxirixiri kasukamuy'ũm ãm.
7 Irou-se o rei, e mandou as suas tropas exterminar aqueles assassinos e incendiar a sua cidade.
8 — G̃ebuje jebuywatwat'ukayũ be o'jekawẽn. “Kuy peta opop, okpot jewebumũn puye. Imẽnpit wemunomuwãayũ xipat'ũmayũ. Imẽnpuye ixeyũ ajẽmap cũg̃ g̃u oxe,” io'e.
8 Então disse aos servos: As bodas estão preparadas, mas os convidados não eram dignos;
9 — “Epeju juy e dag̃, uk'a ukpibubu dag̃ tak,” io'e jebuywatwat'ũkayũ be. “Wara'acayũ epetakoy―e dag̃ayũ. Soat cuy epetakoy―epetobuxikiayũ,” io'e. — “Hm hm,” io'e ip.
9 ide, pois, às encruzilhadas dos caminhos e chamai para as bodas a quantos encontrardes.
10 O'ju ip. O'takoy. E dag̃ayũ o'takoy. Soat pupum ip o'e―o'tobuxikiayũ―xipacayũ, xipat'ũmayũ dak. — O'tujowat ip jekariwa kay. Imẽnpuye yanopapũn o'e jewebumũnap'a cemudakoyũm.
10 Indo aqueles servos pelos caminhos, reuniram todos os que encontraram, maus e bons; e a sala nupcial ficou cheia de convivas.
11 — G̃ebuje jemudakoyayũ kay oajẽm. Ipi kukukat oajẽm, ijo am. Jewebumũnap ekabek kug̃'ũmat o'tobuxik.
11 Mas entrando o rei para ver os convivas, notou ali um homem que não trajava veste nupcial,
12 — “Apẽnpuye juk eõm, obure?” io'e. “Jewebumũnap ekabek kug̃ g̃u ẽn,” io'e cebe. O'jede g̃u, yag̃uybabi'ũm o'e buye.
12 e perguntou-lhe: Amigo, como entraste aqui sem veste nupcial? Ele, porém, emudeceu.
13 — “Epesubamũnmũn cuy―ceba, sui dak epesuimũnmũn,” io'e ipi kukukat jebikuyap e'e'ukayũ be. “Epejoxik cuy kabiokbog̃ pe, wuy Deus wi,” io'e ixe ipi kukukat. “Bomaku ag̃okatkayũ tõtõn jeedop. Tũy dak ip jenũy yeiyei je'e ip ipi bun,” io'e — io'e Jesus, o'ya'ĩjojoiayũ be imutaybitbin pima.
13 Então o rei disse aos servos: Atai-o de pés e mãos, e lançai-o nas trevas exteriores; ali haverá o choro e o ranger de dentes.
14 — Ade ma o'takoyiayũ e'em ip. Pũg̃pũg̃ pit o'taẽiayũ e'em ip―Deus o'taẽiayũ — io'e Jesus ixeyũ be. Ibũrũ ma o'e Jesus ekawẽn. Imẽn o'jekawẽn Jesus ade ma Deus kay o'takoy buye. Imẽnpit pũg̃pũg̃ acã ip Jesus eju jekukum. Pũg̃pũg̃ acã Deus xe.
14 Pois muitos são chamados, mas poucos escolhidos.
15 Fariseuyũ o'jeawero ip, Jesus a'õ muwarurun ojuy ip puye. — Apẽn Jesus ekawẽn ag̃ukorẽm? — io'e ip jewewebe.
15 Então os fariseus se retiraram e consultaram entre si como o apanhariam em alguma palavra;
16 Jewewebe imẽn kawẽn puje, Fariseuyũ jeweju etaybitbinayũ o'g̃uju ip Jesus kay. Herodes ebekitkit tak o'g̃uju ip. Oajẽm soat ip. — Ocemutaybitbin'ukat — io'e ip Jesus pe. — Soat em ẽn icẽmãn e'em. Apẽn Deus ibikuy ocewebe jeku am iam ẽn ocemutaybitbin. “Ig̃o du xipat exe?” i'ũmg̃u ẽn e'em warara'acat pe emutaybit am. Kacũg̃ kadiat cocoap tomuju g̃u ẽn e'em “Teku xipat,” i — io'e ip.
16 Enviaram os seus discípulos, juntamente com os herodianos, a perguntar: Mestre, sabemos que és verdadeiro e que ensinas o caminho de Deus segundo a verdade, e não se te dá de ninguém, porque não te deixas levar de respeitos humanos;
17 — Cedag̃ tu exe dinheiro ũmũm oceju bima Roma ka kukukat peam? ―César peam? Ixe wuyedinheiro ojuyjuy cebeam teidadam―César beam. Teida buje, wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ g̃u kuka ajeku? — io'e ip.
17 dize-nos, pois, qual é o teu parecer; é lícito ou não pagar o tributo a César?
18 Imẽnpit Jesus itaybit ikẽrẽm okuk pin ip iam. — Apẽnpuye eyju wa'õmuwarurun ojuy? — io'e. — Omuykukum ojuy eyju — io'e cebe ip.
18 Porém Jesus, tendo percebido a malícia deles, respondeu-lhes: Por que me experimentais, hipócritas?
19 — Dinheiro isurũg̃at cuy epetojot owebe―pũg̃'a'in―dinheiro'a yaũm Roma ka kukukat peat'a'in — io'e cebe ip. O'yadojot ip dinheiro isurũg̃at'a―yopĩcat'a―prata mug̃ẽg̃ẽat'a.
19 Mostrai-me uma moeda de tributo. Trouxeram-lhe um denário.
20 — Abu-biõg̃buk ija'a be―dinheiro'a be? — io'e. — Abu-butet tak ija'a be?
20 Ele perguntou: De quem é esta efígie e inscrição?
21 — César biõg̃buk, ibutet tak — io'e ip. — Imẽnpuye ig̃o'a César pubut'a―dinheiro'a — io'e. — Cemuojuyjuy epeg̃ũm César be wuyeipi kukat pe — io'e. — Deus pe dak cuy epeg̃ũm cemuojuyjuy — io'e.
21 Responderam: De César. Então lhes disse Jesus: Dai, pois, a César o que é de César, e a Deus o que é de Deus.
22 Iboap ekawẽn buye, mũg̃ ma osodop ip. O'jẽm ma ip Jesus xewi. O'yag̃uybabi'ũm ip. — Ya'õmuypit pa'ore wuywebe — io'e ip jewewebe.
22 Ao ouvirem isto, admiraram-se e, deixando-o, foram-se.
23 Ixe kabiam Saduceuyũ oajẽm Jesus kay. Judeuyũ osodop ip. Tũybe wuye'ũ buje waram g̃uto acejetait g̃u iãn o'e ip.
23 No mesmo dia vieram alguns saduceus, que dizem não haver ressurreição, e o interrogaram, dizendo:
24 — Ocemutaybitbin'ukat! — io'e ip Jesus pe. — Moisés juk kuyjeayũ mutaybitbin osunuy: Iwag̃o e'ũ buje, jekitpit jewebumũn cuy jewag̃o'ũm tayxibuk eju, itayxibuk i'it'et'ũm pima, i. I'it'et pima, iwag̃o'ũm tieg̃ ipotpot kuka o'e i'it, i. — Imẽneju ocetaybit g̃u abu-tayxim e'em ixe ayacat iam, waram ce'ũ'ũayũ etait puje — io'e ip cebe.
24 Mestre, Moisés disse: Se alguém morrer sem deixar filhos, seu irmão casará com a viúva e dará sucessão ao falecido.
25 — 6 beayũ osodop ip iwag̃o kitpityũ. Iwag̃o jewebumũnat o'e. Oe'ũ, jekpotpet'ũm puxe ma. Imẽnpuye pũg̃ ixeyũ'in o'jewebumũn jewag̃o'ũm tayxibuk eju―jewag̃o nomujuat.
25 Ora havia entre nós sete irmãos: o primeiro, depois de ter casado, morreu e, não havendo sucessão, deixou sua mulher a seu irmão;
26 Oe'ũ ixe dak. Jekpotpet'ũm puxe ma. Imẽnpuye wara'acat o'jewebumũn itayxibuk eju―pũg̃ ixeyũ'in. Oe'ũ ixe dak. Jekpotpet'ũm puxe ma. Imẽn o'jewebumũn ip―ikitpipiyũ―soat ip. Pũg̃pũg̃pũg̃ ma o'jewebumũn ip itayxibuk eju. Soat oe'ũ ip―pũg̃pũg̃pũg̃ ma.
26 do mesmo modo também o segundo e o terceiro, até o sétimo.
27 Ibocewi ixe ayacat i'it'et puxe g̃u ma ixe dak oe'ũ.
27 Depois de todos eles morreu a mulher.
28 Imẽn pima, ajo cũg̃ ma exe? Abu-tayxim je'e ixe ayacat waram g̃uto wuyetait puje? Soat ip o'jewebumũn ixe eju―7 beayũ — io'e ip Jesus pe.
28 Na ressurreição, pois, a qual dos sete pertencerá a mulher? porque todos foram casados com ela.
29 — Cedãg̃ g̃u eyju jewag̃uyg̃uy — Jesus o'e. — Tũybe waram acetait g̃u iãn eyju. Eyetaybit g̃u Deus ekawẽn iam. Deus bacaam tak eyetaybit g̃u. Deus warara'acat podi ma jebacaap kug̃ iam — Jesus o'e.
29 Respondeu-lhes Jesus: Errais, não sabendo as Escrituras, nem o poder de Deus.
30 — Waram jetait puje, wuyjuyũ jewebumũnmũn g̃u ip. Kabi beat co'i ip je'e―Deus ekawẽn tojotjot'ukat co'i — Jesus o'e cebe ip.
30 Pois na ressurreição nem os homens casam, nem as mulheres são dadas em casamento porém são como os anjos no céu.
31 — Imẽntak Deus oe'ũiayũ kukukat g̃u―itabẽg̃ayũ kukukat acã. Imẽnpit juk o'jekawẽn ixe: Õn Deus, i. Abraão itabut mabuk okay, Isaque dak, Jacó dak, i. Imẽn Deus cuk o'e. “Itabut ip okay,” io'e Deus, waram g̃uto ip o'jetait puye. Ce'ũ'ũayũ g̃u itabut Deus kay―itabẽg̃ayũ acã. — Imẽneju wuyetaybit ce'ũ'ũayũ waram g̃uto itabẽg̃ jeedop ip iam. Wuyetaybit tak Deus ce'ũ'ũayũ kukukat g̃u iam, Deus ekawẽntup e'em. Epetupco — io'e Jesus.
31 E, quanto à ressurreição dos mortos, não lestes o que foi dito por Deus:
32 — ausente —
32 Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque, e o Deus de Jacó? Ora, ele não é Deus de mortos, mas de vivos.
33 Adeayũ iboap co buje, yag̃uybabi'ũm o'e ip, imutaybitbinap puye.
33 E as multidões, ouvindo isso, se maravilhavam da sua doutrina.
34 Fariseuyũ bit Saduceuyũ o'g̃uymũg̃ iap awẽg̃ co buje, o'jeawero ip Jesus pe.
34 Os fariseus, quando souberam, que ele fizera emudecer os saduceus, reuniram-se todos;
35 Pũg̃ ixeyũ'in o'jekawẽn Jesus eju. Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukat osunuy xeku. Jesus a'õmuwarurun ojuy xeku.
35 e um deles, doutor da lei, para o experimentar, interrogou-o, dizendo:
36 — Ocemutaybitbin'ukat! — io'e Jesus pe. — Pu-g̃u Moisés ekawẽn'in yobog̃ cĩcã wuymukũyjobit am? — io'e Jesus pe.
36 Mestre, qual é o grande mandamento na lei?
37 — Ig̃o ekawẽn: Deus cuy ikukpin cĩcã epejukuk, i. Warara'acat kukpinap podi ma juy epejukuk. Eyxe ikukpin cĩcã buye, ibikuyap tag̃ cuy epeku soat em; xipacat kay dak cuy epesop g̃ebum, i.
37 Respondeu-lhe Jesus: Amarás ao Senhor teu Deus de todo o teu coração, de toda a tua alma, e de todo o teu entendimento.
38 — Imẽn imubararakap opop Deus ekawẽn tup pe. Ig̃odup kay kũyjobin cĩcãn ma epesop. Ig̃odup wara'atup podi ma — io'e cebe ip.
38 Este é o grande e primeiro mandamento.
39 — Wara'at tak ixe ekawẽn'in yobõg̃ cĩcã wuymukũyjobit am. Imẽn e'em: Xipan cuy warara'acat epejukuk eyewekukap puxim ma, i.
39 E o segundo, semelhante a este, é: Amarás ao teu próximo como a ti mesmo.
40 Ig̃odup pewi soat tup o'jebapuk―Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ emumutaybitbinaptup, Moisés ekawẽntup tak, soat o'jebapuk ig̃odup pewi.
40 Destes dois mandamentos dependem toda a lei e os profetas.
41 Fariseuyũ eawero buje, Jesus o'jekawẽn cebe ip.
41 Ora, enquanto os fariseus estavam reunidos, interrogou-os Jesus, dizendo:
42 — Abu ipot ixe Cristo? Abu Deus emunaẽ? — Jesus o'e cebe ip. — Davi naxeg̃ebit xeku — io'e ip.
42 Que pensais vós do Cristo? De quem é filho? Responderam-lhe: De Davi.
43 — Apẽnpuye ixe Davi kuyje o'jekawẽn Deus biõg̃buk a'õbi: “Cristo okukukat,” i? Imẽn o'tupmubararak kuyje: Cristo okukat―Deus emunaẽ, i. Deus o'jekawẽn Cristo be, i. “Xik'i. “Ekay itakomaayũ a'õbacaap cuy og̃uy'ũm,” io'e, i. “A'õ kay kũyjobin jeedop ip,” io'e, i. “Ẽn ixeyũ kukan'ũm pima, oxe ma juy eg̃uy,” io'e, i.
43 Replicou-lhes ele: Como é então que Davi, no Espírito, lhe chama Senhor, dizendo:
44 — ausente —
44 Disse o Senhor ao meu Senhor: Assenta-te à minha direita, até que eu ponha os teus inimigos de baixo dos teus pés?
45 Davi juk o'e Cristo be―Deus emunaẽ be: “Ẽn ma okukukat,” io'e. Imẽnpuye ibapuk ma wuyxe Davi naxeg̃ebit acã g̃u Cristo osunuy―Davi kukukat tak osunuy — io'e Jesus.
45 Se Davi, pois, lhe chama Senhor, como é ele seu filho?
46 Ibocewi ka'ũmg̃uat o'jede Jesus pe. Cede ba'ore osodop ip Jesus pe. Ya'õbabi'ũm ip o'e Jesus a'õbu am.
46 E ninguém podia responder-lhe palavra; nem desde aquele dia jamais ousou alguém interrogá-lo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.