Mateus 23
Deus ekawẽntup Kawẽn iisuat ekawẽn (MYU) vs NVI
1 G̃ebuje Jesus o'jekawẽn adeayũ be, jeweju etaybitbinayũ be dak.
1 Então, Jesus disse à multidão e aos seus discípulos:
2 — Fariseuyũ itaybit cĩcã ip Moisés ekawẽn imutaybit am, Moisés ekawẽn itaybitbin'ukayũ dak itaybit. Imutaybitbin cuy ip ja'õbi, itaybit puye Moisés ekawẽn muwẽn ãm — io'e Jesus.
2 "Os mestres da lei e os fariseus se assentam na cadeira de Moisés.
3 — Imẽnpuye soat cuy epe'e ya'õ dag̃ kũyjobin cuy epeku soat i'e'e iap tag̃. Imẽnpit cekukuap tag̃ g̃u juy epeku, Deus kay kũyjobit'ũm ip puye. Deus ekawẽn imutaybitbin ip. Deus a'õ kay bit kũyjobit'ũm — io'e Jesus cebe ip.
3 Obedeçam-lhes e façam tudo o que eles lhes dizem. Mas não façam o que eles fazem, pois não praticam o que pregam.
4 — Ixeyũ e'em warara'acayũ be: “Moisés ekawẽn tag̃ cuy epeku―soat tag̃,” i. Imẽnpit soat tag̃ g̃u ixeyũ dak jekukum Moisés ekawẽn tag̃ — io'e. — Eybuywatwan g̃u ip Moisés ekawẽn tag̃ eyeku am. Pũg̃ em tak ka'ũma — io'e Jesus.
4 Eles atam fardos pesados e os colocam sobre os ombros dos homens, mas eles mesmos não estão dispostos a levantar um só dedo para movê-los.
5 — Soan ma e'em ip warara'acat pe jejojoan. Deus ekawẽntupat ekawẽn mubarararag̃ ip wara'atup pe. Ibo dup mõg̃mõg̃ ip tupmũn pe―tuperenaptup. Ig̃o mũn pe mõg̃mõg̃ ip jedopa'a dag̃, jeba dag̃ tak warara'acat pe tup mũn jojoan. Imẽn ojuy ip ixeyũ kay warara'acat ag̃uy dag̃, “Deus kay cĩcãat teku,” i warara'acat pe i'e am.
5 "Tudo o que fazem é para serem vistos pelos homens. Eles fazem seus filactérios bem largos e as franjas de suas vestes bem longas;
6 — Petatam pima kariwawayũ nuyap pe abik ojuy ip. Ya'õbuyxiat tũyap pe abik ojuy ip Deus eju kawẽnwẽnap'a be, jebureyũ be jejojo am.
6 gostam do lugar de honra nos banquetes e dos assentos mais importantes nas sinagogas,
7 Icokcok cĩcã ip warara'acat “Eya'õbuyxi jĩjã” i'e buje cebe ip, adeayũ etabixe tarekrek pupuap pe. Icokcok warara'acat “Omutaybitbin'ukat” i'e buje cebe ip. Imẽn icokcok cĩcã ip warara'acat pe ibuyxim ikuk am soat etabut pe.
7 de serem saudados nas praças e de serem chamados ‘rabis’.
8 — Ikitpitpiyũ buximayũ eyju bit―soat — io'e Jesus jewejuayũ be. — Õn ma eykukukat. Wara'acat pit ka'ũma. Imẽnpuye i'ũmg̃u juy warara'cayũ eywebe, “Ocemutaybitbin'ukat,” i, eyju ikitpitpiyũ buxim puye — io'e Jesus.
8 "Mas vocês não devem ser chamados ‘rabis’; um só é o mestre de vocês, e todos vocês são irmãos.
9 — Ipi ju bima, “Warara'acat podi ma ya'õbuyxiat ẽn,” i'ũmg̃u juy epe'e. Pũg̃ ma soat podi ma ya'õbuyxiat―kabi beat acã―wuyebay acã — io'e.
9 A ninguém na terra chamem ‘pai’, porque vocês só têm um Pai, aquele que está nos céus.
10 — Warara'acayũ “Okukukayũ eyju,” i'ũmg̃u juy ip eywebe. Imẽn cuy g̃u ip, õn acã eykukukat puye. Õn Deus emunaẽ — io'e Jesus.
10 Tampouco vocês devem ser chamados ‘chefes’, porquanto vocês têm um só Chefe, o Cristo.
11 — Ya'õbuyxiat podi ma eyeweweju, eybuywatwat'ukat ma e'em — io'e.
11 O maior entre vocês deverá ser servo.
12 — Ya'õbuyxi pin'ũmat yobog̃ e'em Deus xe — io'e.
12 Pois todo aquele que a si mesmo se exaltar será humilhado, e todo aquele que a si mesmo se humilhar será exaltado.
13 O'jekawẽn Jesus Fariseuyũ be, Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ be dak.
13 "Ai de vocês, mestres da lei e fariseus, hipócritas! Vocês fecham o Reino dos céus diante dos homens! Vocês mesmos não entram, nem deixam entrar aqueles que gostariam de fazê-lo.
14 — Karem ma ipiat epesupi'ajo! Ipi juacat mug̃uykuku'ukayũ eyju — io'e Jesus Fariseuyũ be, Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ be dak. — Itayxibuk mug̃uykukukum eyju, ibubut pu am — io'e. — Ibun ma eyju jewexe kawẽnwẽn Deus eju, “Teku ya'õbuyxiat,” i'e ojuy eyju warara'acat pe. Deus pit ipiat supi'ajoat eywebe warara'acat pe ipiat supi'ajoat podi ma — io'e Jesus.)
14 "Ai de vocês, mestres da lei e fariseus, hipócritas! Vocês devoram as casas das viúvas e, para disfarçar, fazem longas orações. Por isso serão castigados mais severamente.
15 — Karem ma ipiat epesupi'ajo, Fariseuyũ, Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ dak — io'e Jesus. — Soat tag̃ jekukum eyju wara'acat kudadam. Ikudadam cĩcã eyju, imutabun am―Deus kay imutabun am―eyetabucap puxim imutabun am.
15 "Ai de vocês, mestres da lei e fariseus, hipócritas, porque percorrem terra e mar para fazer um convertido e, quando conseguem, vocês o tornam duas vezes mais filho do inferno do que vocês.
16 — Karem ma ipiat epesupi'ajo. Ya'õpi'ũmat puximayũ eyju. Imẽn ma warẽmtag̃ ma warara'acat mutaybitbin eyju — Jesus o'e cebe ip. — Warara'acat mutaybitbin eyju: “ ‘Etaybit icẽmãn De us eju kawẽnwẽnap'a omuy iam. Imẽnpuxim cuy etaybit icẽmãn e'em õn ewebe iam tak,’ i epe'e bima, cedag̃ ma epesop Deus xe eya'õ dag̃ g̃u ma'g̃u epekuku,” i'e'em eyju warara'acat pe — io'e Jesus.
16 "Ai de vocês, guias cegos!, pois dizem: ‘Se alguém jurar pelo santuário, isto nada significa; mas se alguém jurar pelo ouro do santuário, está obrigado por seu juramento’.
17 — Eyetaybit g̃u! Ajom xe'e eyetaybit? Ka'ũma ma! Ya'õpi'ũmat puximayũ eyju. Ajo yobo'g̃ Deus xe―ceweju kawẽnwẽnap'a du? Yabeat ouro g̃u xe'e? Deus eju kawẽnwẽnap'a yabog̃ ma. Ouro xipat Deus eju kawẽnwẽnap'a be buye — io'e.
17 Cegos insensatos! Que é mais importante: o ouro ou o santuário que santifica o ouro?
18 — Warẽmtag̃ ma eyju warara'acat mutaybitbin. Warara'acat pe e'em eyju, “Wara'at pe epe'e bima, ‘Etaybit icẽmãn wũnca mupikpikap'a caixa'a opop Deus eju kawẽnwẽnap'a be iam. Imẽnpuxim cuy etaybit icẽmãn e'em õn ewebe iam tak,’ i. Imẽn e'em pima, cedag̃ ma epesop Deus xe eya'õ dag̃ g̃u ma'g̃u epekuku,” i'e'em eyju warara'acat pe — io'e Jesus.
18 Vocês também dizem: ‘Se alguém jurar pelo altar, isto nada significa; mas se alguém jurar pela oferta que está sobre ele, está obrigado por seu juramento’.
19 — Ya'õpi'ũmat puximayũ eyju! Abuat g̃asũ ma ibaca eyxe? Wũnca mupikpikap'a ma du? Ya'a jeje imõg̃ap g̃u xe'e? Wũnca mupikpikap'a ma yabaca — io'e. — Ajo-mõg̃'i buje iat Deus pubut ma e'em. Imẽnpuye imõg̃ap bacaap podi ma wũnca mupikupikap'a ma ibaca — io'e Jesus.
19 Cegos! Que é mais importante: a oferta, ou o altar que santifica a oferta?
20 — Imẽneju wuyekawẽn tag̃ cuy ace'e, “Oce'e xe'e Deus eju kawẽnwẽnap'a be, wũnca mupikpikap'a be,” i bima. Imẽn ma kawẽnwẽn pima, wũnca mupikpikap'a muwẽnwẽn tak wuyju―soat imõg̃ap tak — io'e Jesus.
20 Portanto, aquele que jurar pelo altar, jura por ele e por tudo o que está sobre ele.
21 — Imẽneju warara'acat pe e'em pima: “Apẽn etaybit icẽmãn Deus eju kawẽnwẽnap'a oyamuy iam; imẽnpuxim cuy etaybit icẽmãn e'em õn ewebe iam,” i bima, eya'õ dag̃ cuy epeku. Imẽn Deus eju kawẽnwẽnap'a muwẽnuwẽn pima, Deus muwẽnuwẽn tak, Deus omuy buye ibo'a be.
21 E o que jurar pelo santuário, jura por ele e por aquele que nele habita.
22 — Imẽneju warara'acat pe e'em pima: “Apẽn etaybit icẽmãn kabi kake iam; imẽnpuxim cuy etaybit icẽmãn e'em õn ewebe iam,” i bima, eya'õ dag̃ cuy epeku. Imẽn kabi muwẽnuwẽn pima, Deus abikbikap muwẽnuwẽn tak, Deus muwẽnuwẽn tak, Deus omuy jabikbikap ceje xik'i buye — io'e.
22 E aquele que jurar pelo céu, jura pelo trono de Deus e por aquele que nele se assenta.
23 — Karem ma ipiat epesupi'ajojo! Ipi juacat mug̃uykuku'ukayũ eyju! — i dak o'e cebe ip. — Soat em eybubut mu'awerorom 10 be, pũg̃at ũm ãm eyju Deus pe. Wara'at pit eyju imuxipanpan eybubun. Eyju puybit mukunukunaptup ũmũm Deus pe, erva-doce dak ũmũm, puybit mude'o'onaptup tak ũmũm. Xipat eywebe iboap ũmũm Deus pe. Imẽnpit soat Moisés ekawẽn kay kũyjobit g̃u eyju, soat Deus a'õ kay'ũm puye. Soat g̃u cũg̃ ma epeg̃ug̃ẽ Deus etabun. Deus a'õ kay juy epe'e. Warara'acayũ xipan cuy epejukuk. Warara'acayũ kay eyetabotaidabotbon cuy. Soan cuy epe'e cũg̃ ma Deus etabun. Cũg̃ ma jĩjã epeg̃ũm puybit mukunukunaptup pewi―yopĩcat pewi. Imẽnpit soat em epekuku Deus kay kũyjobitsũ ma — io'e Jesus.
23 "Ai de vocês, mestres da lei e fariseus, hipócritas! Vocês dão o dízimo da hortelã, do endro e do cominho, mas têm negligenciado os preceitos mais importantes da lei: a justiça, a misericórdia e a fidelidade. Vocês devem praticar estas coisas, sem omitir aquelas.
24 — Warara'acayũ kukuk'ukayũ eyju! — io'e Jesus. — Imẽnpit ya'ĩopi'ũmat co'iayũ eyju. Tikõnkõnat puxim eyju. Tikõnkõnapti mukapkam teku pag̃o dag̃, ikoẽro uk am tikõnkõnapti bewi. Imẽnpit camelo uk pin g̃u tikõnkõnapti bewi — Jesus o'e.
24 Guias cegos! Vocês coam um mosquito e engolem um camelo.
25 — Karem ma ipiat epesupi'ajojo! — Jesus o'e Fariseuyũ be, Moisés ekawẽn imutaybitbinayũ be dak. Ipi juacat mug̃uykuku'ukayũ eyju. Kopo iokokat puxim eyju. Kacũg̃ kadi acã eyju kopo wuywuy, prato wuywuy dak. Yabi bit ka'ũma. Yabi okok cĩcã. Prato buxim eyju dak. Eyokok. Ade bubut epejat. Iparag̃ epejat warara'acat pubut, ibui bewi ip. Ade eybubut imẽn ibu ibit. Eydacup puye, epejat. Imẽnpuye prato iokokat puxim eyju.
25 "Ai de vocês, mestres da lei e fariseus, hipócritas! Vocês limpam o exterior do copo e do prato, mas por dentro eles estão cheios de ganância e cobiça.
26 — Ya'ĩopi'ũmat puximayũ eyju! Ikẽrẽãn g̃u juy epesop. Epejat g̃u juy wara'acayũ bubut. Eydacum g̃u juy epesop. Xipan ma epeku — io'e Jesus fariseuyũ be.
26 Fariseu cego! Limpe primeiro o interior do copo e do prato, para que o exterior também fique limpo.
27 — Karem ma epesupi'ajojo! — io'e Jesus Fariseuyũ be, Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ be dak. — Ce'ũat topap puxim eyju, ce'ũ'ũayũ dao kug̃ ibima. Yarucat'a ika beat'a―wita'a. Yadip'a o'yajojoiayũ xe. Ikũydip g̃u ig̃o'a'a binũn pe, witabikũy be. Ikũykẽrẽ jĩjã badi, ce'ũat tao opop puye. Ig̃ẽmat tak — io'e.
27 "Ai de vocês, mestres da lei e fariseus, hipócritas! Vocês são como sepulcros caiados: bonitos por fora, mas por dentro estão cheios de ossos e de todo tipo de imundície.
28 — Imẽnpuxim badi ma eyju ikẽrẽat kug̃ cĩcã, dapxi jĩjãayũ dak eyju. Kacũg̃ kadi bit eyju xipacayũ jo'i — io'e Jesus cebe ip.
28 Assim são vocês: por fora parecem justos ao povo, mas por dentro estão cheios de hipocrisia e maldade.
29 — Karem ma ipiat epesupi'ajojo! — io'e Jesus Fariseuyũ be, Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ be dak. — Eyju Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ'ũm'ũm etaypi mubapukap'a epeyamuy wita'a. Ixeyũ'ũm'ũm kay g̃ebum am epeyamuy―Deus xe xipan e'e'ukayũ'ũm'ũm kay. Idip cĩcãat epeg̃ug̃ẽ — io'e Jesus.
29 "Ai de vocês, mestres da lei e fariseus, hipócritas! Vocês edificam os túmulos dos profetas e adornam os monumentos dos justos.
30 — Epekawẽn: “Kuyje ocetait pima, kajuk Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukat oceyaoka g̃u,” i'e'em eyju te'e ma. “Ocedobuyũ'ũm'ũm ekukuap tag̃ g̃u kuka ocejeku,” i dak e'em eyju te'e ma.
30 E dizem: ‘Se tivéssemos vivido no tempo dos nossos antepassados, não teríamos tomado parte com eles no derramamento do sangue dos profetas’.
31 Te'e ma imẽn e'em eyju. Ibapuk e'em soat xe eyju eydobuyũ'ũm'ũm naxeg̃ebitbit―o'yaokaiayũ naxeg̃ebitbit, cekukuap co'i eyju dak jekukum puye.
31 Assim, vocês testemunham contra si mesmos que são descendentes dos que assassinaram os profetas.
32 — Karem ma ipiat epesupi'ajojo! — io'e cebe ip. — Ikẽrẽat cuy epeg̃ug̃ẽ eydobuyũ'ũm'ũm co'i ixeyũ ekapikap. Ikẽrẽat co'i juy epeg̃ug̃ẽ. Eydobuyũ'ũm'ũm ekapikap mug̃ẽg̃ẽ juy epe'e. Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ aokaap mug̃ẽg̃ẽ juy epe'e — io'e. — Imẽn cuy epeg̃ẽg̃ẽ kuyjeayũ'ũm'ũm ekapikap epere am — io'e.
32 Acabem, pois, de encher a medida do pecado dos seus antepassados!
33 — Puybu buxim eyju―wuye'ũap puybu tũypiat puxim, ikẽrẽ jĩjãat kug̃ayũ eyju buye. Puybu'it'it puxim tak. Iba'ore eywebe ipiat'ajojoap ka bewi eyenapõn ãm — io'e Jesus.
33 "Serpentes! Raça de víboras! Como vocês escaparão da condenação ao inferno?
34 — Õn e'em eywebe: Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ og̃uju eykay, itaybit cĩcãayũ dak, wekawẽn imutaybitbin'ukayũ dak, i. Pũg̃pũg̃ epeyaoka―ixeyũ'in. Wara'acayũ epesubamupaya korosa be, ce'ũ ãm. Wara'acayũ epeg̃upokupok Deus eju kawẽnwẽnap'a be. Ixeyũ epeg̃ujẽm soat ka bewi. Wara'at ka kay, wara'at ka kay epeg̃uju ip — io'e Jesus cebe ip.
34 Por isso, eu lhes estou enviando profetas, sábios e mestres. A uns vocês matarão e crucificarão; a outros açoitarão nas sinagogas de vocês e perseguirão de cidade em cidade.
35 — Imẽneju soat ibapuk je'e eywebe. Ipiat'ajojoap pe ibapuk je'e. Eydobuyũ'ũm'ũm ikẽrẽat kug̃'ũmayũ o'yaoka ip. Koap Abel'ũm o'yaoka ip. Ikẽrẽat o'g̃ug̃ẽ g̃u Abel'ũm. Kanomũm Zacarias'ũm o'yaoka ip―Baraquias ipot. Deus eju kawẽnwẽnap'a be bima, o'yaoka ip, wũnca mupikapupikap'a xe bima. Eyju eyukpiwat ma soat ixeyũ'ũm'ũm aoka am. Soat ibapuk je'e eywebe ipiat'ajojoap pe — io'e Jesus.
35 E, assim, sobre vocês recairá todo o sangue justo derramado na terra, desde o sangue do justo Abel, até o sangue de Zacarias, filho de Baraquias, a quem vocês assassinaram entre o santuário e o altar.
36 — “Eyju ma karem ma ipiat epesupi'ajojo,” i õn e'em. G̃asũayũ be ipiat supi'ajojoat Deus―soat supi'ajojoat — io'e Jesus.
36 Eu lhes asseguro que tudo isso sobrevirá a esta geração.
37 — Jerusalém ka watwat! — io'e cebe ip. — Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ aokakam eyju―Deus emumujuyũ. Yabug̃bug̃ tak eyju ip wita'am. Sapokay'it'it jexi kay. Jedaudaum jexi eg̃ebadap tiotpe kajuk pibun. Eyju bit okay g̃u. Eybu'u jĩjã eyetabut am okay, eykukpin cĩcã a'g̃u oxe — Jesus o'e.
37 "Jerusalém, Jerusalém, você, que mata os profetas e apedreja os que lhe são enviados! Quantas vezes eu quis reunir os seus filhos, como a galinha reúne os seus pintinhos debaixo das suas asas, mas vocês não quiseram.
38 — Jeywat õn ag̃okatkat jeduk'a iwacap puxim — Jesus o'e.
38 Eis que a casa de vocês ficará deserta.
39 — Imẽnpuye icẽmãn õn e'em eywebe. Waram ojo g̃u eyju waram wajẽm'ũm pima. Wajẽm puje: “Deus xipan wuykukukat a'õbi yajẽm'ibit jukuk,” i epe'e — Jesus o'e.
39 Pois eu lhes digo que vocês não me verão desde agora, até que digam: ‘Bendito é o que vem em nome do Senhor’".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.