Mateus 23
Deus ekawẽntup Kawẽn iisuat ekawẽn (MYU) vs ARA
1 G̃ebuje Jesus o'jekawẽn adeayũ be, jeweju etaybitbinayũ be dak.
1 Então, falou Jesus às multidões e aos seus discípulos:
2 — Fariseuyũ itaybit cĩcã ip Moisés ekawẽn imutaybit am, Moisés ekawẽn itaybitbin'ukayũ dak itaybit. Imutaybitbin cuy ip ja'õbi, itaybit puye Moisés ekawẽn muwẽn ãm — io'e Jesus.
2 Na cadeira de Moisés, se assentaram os escribas e os fariseus.
3 — Imẽnpuye soat cuy epe'e ya'õ dag̃ kũyjobin cuy epeku soat i'e'e iap tag̃. Imẽnpit cekukuap tag̃ g̃u juy epeku, Deus kay kũyjobit'ũm ip puye. Deus ekawẽn imutaybitbin ip. Deus a'õ kay bit kũyjobit'ũm — io'e Jesus cebe ip.
3 Fazei e guardai, pois, tudo quanto eles vos disserem, porém não os imiteis nas suas obras; porque dizem e não fazem.
4 — Ixeyũ e'em warara'acayũ be: “Moisés ekawẽn tag̃ cuy epeku―soat tag̃,” i. Imẽnpit soat tag̃ g̃u ixeyũ dak jekukum Moisés ekawẽn tag̃ — io'e. — Eybuywatwan g̃u ip Moisés ekawẽn tag̃ eyeku am. Pũg̃ em tak ka'ũma — io'e Jesus.
4 Atam fardos pesados [e difíceis de carregar] e os põem sobre os ombros dos homens; entretanto, eles mesmos nem com o dedo querem movê-los.
5 — Soan ma e'em ip warara'acat pe jejojoan. Deus ekawẽntupat ekawẽn mubarararag̃ ip wara'atup pe. Ibo dup mõg̃mõg̃ ip tupmũn pe―tuperenaptup. Ig̃o mũn pe mõg̃mõg̃ ip jedopa'a dag̃, jeba dag̃ tak warara'acat pe tup mũn jojoan. Imẽn ojuy ip ixeyũ kay warara'acat ag̃uy dag̃, “Deus kay cĩcãat teku,” i warara'acat pe i'e am.
5 Praticam, porém, todas as suas obras com o fim de serem vistos dos homens; pois alargam os seus filactérios e alongam as suas franjas.
6 — Petatam pima kariwawayũ nuyap pe abik ojuy ip. Ya'õbuyxiat tũyap pe abik ojuy ip Deus eju kawẽnwẽnap'a be, jebureyũ be jejojo am.
6 Amam o primeiro lugar nos banquetes e as primeiras cadeiras nas sinagogas,
7 Icokcok cĩcã ip warara'acat “Eya'õbuyxi jĩjã” i'e buje cebe ip, adeayũ etabixe tarekrek pupuap pe. Icokcok warara'acat “Omutaybitbin'ukat” i'e buje cebe ip. Imẽn icokcok cĩcã ip warara'acat pe ibuyxim ikuk am soat etabut pe.
7 as saudações nas praças e o serem chamados mestres pelos homens.
8 — Ikitpitpiyũ buximayũ eyju bit―soat — io'e Jesus jewejuayũ be. — Õn ma eykukukat. Wara'acat pit ka'ũma. Imẽnpuye i'ũmg̃u juy warara'cayũ eywebe, “Ocemutaybitbin'ukat,” i, eyju ikitpitpiyũ buxim puye — io'e Jesus.
8 Vós, porém, não sereis chamados mestres, porque um só é vosso Mestre, e vós todos sois irmãos.
9 — Ipi ju bima, “Warara'acat podi ma ya'õbuyxiat ẽn,” i'ũmg̃u juy epe'e. Pũg̃ ma soat podi ma ya'õbuyxiat―kabi beat acã―wuyebay acã — io'e.
9 A ninguém sobre a terra chameis vosso pai; porque só um é vosso Pai, aquele que está nos céus.
10 — Warara'acayũ “Okukukayũ eyju,” i'ũmg̃u juy ip eywebe. Imẽn cuy g̃u ip, õn acã eykukukat puye. Õn Deus emunaẽ — io'e Jesus.
10 Nem sereis chamados guias, porque um só é vosso Guia, o Cristo.
11 — Ya'õbuyxiat podi ma eyeweweju, eybuywatwat'ukat ma e'em — io'e.
11 Mas o maior dentre vós será vosso servo.
12 — Ya'õbuyxi pin'ũmat yobog̃ e'em Deus xe — io'e.
12 Quem a si mesmo se exaltar será humilhado; e quem a si mesmo se humilhar será exaltado.
13 O'jekawẽn Jesus Fariseuyũ be, Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ be dak.
13 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque fechais o reino dos céus diante dos homens; pois vós não entrais, nem deixais entrar os que estão entrando!
14 — Karem ma ipiat epesupi'ajo! Ipi juacat mug̃uykuku'ukayũ eyju — io'e Jesus Fariseuyũ be, Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ be dak. — Itayxibuk mug̃uykukukum eyju, ibubut pu am — io'e. — Ibun ma eyju jewexe kawẽnwẽn Deus eju, “Teku ya'õbuyxiat,” i'e ojuy eyju warara'acat pe. Deus pit ipiat supi'ajoat eywebe warara'acat pe ipiat supi'ajoat podi ma — io'e Jesus.)
14 [Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque devorais as casas das viúvas e, para o justificar, fazeis longas orações; por isso, sofrereis juízo muito mais severo!]
15 — Karem ma ipiat epesupi'ajo, Fariseuyũ, Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ dak — io'e Jesus. — Soat tag̃ jekukum eyju wara'acat kudadam. Ikudadam cĩcã eyju, imutabun am―Deus kay imutabun am―eyetabucap puxim imutabun am.
15 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque rodeais o mar e a terra para fazer um prosélito; e, uma vez feito, o tornais filho do inferno duas vezes mais do que vós!
16 — Karem ma ipiat epesupi'ajo. Ya'õpi'ũmat puximayũ eyju. Imẽn ma warẽmtag̃ ma warara'acat mutaybitbin eyju — Jesus o'e cebe ip. — Warara'acat mutaybitbin eyju: “ ‘Etaybit icẽmãn De us eju kawẽnwẽnap'a omuy iam. Imẽnpuxim cuy etaybit icẽmãn e'em õn ewebe iam tak,’ i epe'e bima, cedag̃ ma epesop Deus xe eya'õ dag̃ g̃u ma'g̃u epekuku,” i'e'em eyju warara'acat pe — io'e Jesus.
16 Ai de vós, guias cegos, que dizeis: Quem jurar pelo santuário, isso é nada; mas, se alguém jurar pelo ouro do santuário, fica obrigado pelo que jurou!
17 — Eyetaybit g̃u! Ajom xe'e eyetaybit? Ka'ũma ma! Ya'õpi'ũmat puximayũ eyju. Ajo yobo'g̃ Deus xe―ceweju kawẽnwẽnap'a du? Yabeat ouro g̃u xe'e? Deus eju kawẽnwẽnap'a yabog̃ ma. Ouro xipat Deus eju kawẽnwẽnap'a be buye — io'e.
17 Insensatos e cegos! Pois qual é maior: o ouro ou o santuário que santifica o ouro?
18 — Warẽmtag̃ ma eyju warara'acat mutaybitbin. Warara'acat pe e'em eyju, “Wara'at pe epe'e bima, ‘Etaybit icẽmãn wũnca mupikpikap'a caixa'a opop Deus eju kawẽnwẽnap'a be iam. Imẽnpuxim cuy etaybit icẽmãn e'em õn ewebe iam tak,’ i. Imẽn e'em pima, cedag̃ ma epesop Deus xe eya'õ dag̃ g̃u ma'g̃u epekuku,” i'e'em eyju warara'acat pe — io'e Jesus.
18 E dizeis: Quem jurar pelo altar, isso é nada; quem, porém, jurar pela oferta que está sobre o altar fica obrigado pelo que jurou.
19 — Ya'õpi'ũmat puximayũ eyju! Abuat g̃asũ ma ibaca eyxe? Wũnca mupikpikap'a ma du? Ya'a jeje imõg̃ap g̃u xe'e? Wũnca mupikpikap'a ma yabaca — io'e. — Ajo-mõg̃'i buje iat Deus pubut ma e'em. Imẽnpuye imõg̃ap bacaap podi ma wũnca mupikupikap'a ma ibaca — io'e Jesus.
19 Cegos! Pois qual é maior: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 — Imẽneju wuyekawẽn tag̃ cuy ace'e, “Oce'e xe'e Deus eju kawẽnwẽnap'a be, wũnca mupikpikap'a be,” i bima. Imẽn ma kawẽnwẽn pima, wũnca mupikpikap'a muwẽnwẽn tak wuyju―soat imõg̃ap tak — io'e Jesus.
20 Portanto, quem jurar pelo altar jura por ele e por tudo o que sobre ele está.
21 — Imẽneju warara'acat pe e'em pima: “Apẽn etaybit icẽmãn Deus eju kawẽnwẽnap'a oyamuy iam; imẽnpuxim cuy etaybit icẽmãn e'em õn ewebe iam,” i bima, eya'õ dag̃ cuy epeku. Imẽn Deus eju kawẽnwẽnap'a muwẽnuwẽn pima, Deus muwẽnuwẽn tak, Deus omuy buye ibo'a be.
21 Quem jurar pelo santuário jura por ele e por aquele que nele habita;
22 — Imẽneju warara'acat pe e'em pima: “Apẽn etaybit icẽmãn kabi kake iam; imẽnpuxim cuy etaybit icẽmãn e'em õn ewebe iam,” i bima, eya'õ dag̃ cuy epeku. Imẽn kabi muwẽnuwẽn pima, Deus abikbikap muwẽnuwẽn tak, Deus muwẽnuwẽn tak, Deus omuy jabikbikap ceje xik'i buye — io'e.
22 e quem jurar pelo céu jura pelo trono de Deus e por aquele que no trono está sentado.
23 — Karem ma ipiat epesupi'ajojo! Ipi juacat mug̃uykuku'ukayũ eyju! — i dak o'e cebe ip. — Soat em eybubut mu'awerorom 10 be, pũg̃at ũm ãm eyju Deus pe. Wara'at pit eyju imuxipanpan eybubun. Eyju puybit mukunukunaptup ũmũm Deus pe, erva-doce dak ũmũm, puybit mude'o'onaptup tak ũmũm. Xipat eywebe iboap ũmũm Deus pe. Imẽnpit soat Moisés ekawẽn kay kũyjobit g̃u eyju, soat Deus a'õ kay'ũm puye. Soat g̃u cũg̃ ma epeg̃ug̃ẽ Deus etabun. Deus a'õ kay juy epe'e. Warara'acayũ xipan cuy epejukuk. Warara'acayũ kay eyetabotaidabotbon cuy. Soan cuy epe'e cũg̃ ma Deus etabun. Cũg̃ ma jĩjã epeg̃ũm puybit mukunukunaptup pewi―yopĩcat pewi. Imẽnpit soat em epekuku Deus kay kũyjobitsũ ma — io'e Jesus.
23 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque dais o dízimo da hortelã, do endro e do cominho e tendes negligenciado os preceitos mais importantes da Lei: a justiça, a misericórdia e a fé; devíeis, porém, fazer estas coisas, sem omitir aquelas!
24 — Warara'acayũ kukuk'ukayũ eyju! — io'e Jesus. — Imẽnpit ya'ĩopi'ũmat co'iayũ eyju. Tikõnkõnat puxim eyju. Tikõnkõnapti mukapkam teku pag̃o dag̃, ikoẽro uk am tikõnkõnapti bewi. Imẽnpit camelo uk pin g̃u tikõnkõnapti bewi — Jesus o'e.
24 Guias cegos, que coais o mosquito e engolis o camelo!
25 — Karem ma ipiat epesupi'ajojo! — Jesus o'e Fariseuyũ be, Moisés ekawẽn imutaybitbinayũ be dak. Ipi juacat mug̃uykuku'ukayũ eyju. Kopo iokokat puxim eyju. Kacũg̃ kadi acã eyju kopo wuywuy, prato wuywuy dak. Yabi bit ka'ũma. Yabi okok cĩcã. Prato buxim eyju dak. Eyokok. Ade bubut epejat. Iparag̃ epejat warara'acat pubut, ibui bewi ip. Ade eybubut imẽn ibu ibit. Eydacup puye, epejat. Imẽnpuye prato iokokat puxim eyju.
25 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque limpais o exterior do copo e do prato, mas estes, por dentro, estão cheios de rapina e intemperança!
26 — Ya'ĩopi'ũmat puximayũ eyju! Ikẽrẽãn g̃u juy epesop. Epejat g̃u juy wara'acayũ bubut. Eydacum g̃u juy epesop. Xipan ma epeku — io'e Jesus fariseuyũ be.
26 Fariseu cego, limpa primeiro o interior do copo, para que também o seu exterior fique limpo!
27 — Karem ma epesupi'ajojo! — io'e Jesus Fariseuyũ be, Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ be dak. — Ce'ũat topap puxim eyju, ce'ũ'ũayũ dao kug̃ ibima. Yarucat'a ika beat'a―wita'a. Yadip'a o'yajojoiayũ xe. Ikũydip g̃u ig̃o'a'a binũn pe, witabikũy be. Ikũykẽrẽ jĩjã badi, ce'ũat tao opop puye. Ig̃ẽmat tak — io'e.
27 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque sois semelhantes aos sepulcros caiados, que, por fora, se mostram belos, mas interiormente estão cheios de ossos de mortos e de toda imundícia!
28 — Imẽnpuxim badi ma eyju ikẽrẽat kug̃ cĩcã, dapxi jĩjãayũ dak eyju. Kacũg̃ kadi bit eyju xipacayũ jo'i — io'e Jesus cebe ip.
28 Assim também vós exteriormente pareceis justos aos homens, mas, por dentro, estais cheios de hipocrisia e de iniquidade.
29 — Karem ma ipiat epesupi'ajojo! — io'e Jesus Fariseuyũ be, Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ be dak. — Eyju Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ'ũm'ũm etaypi mubapukap'a epeyamuy wita'a. Ixeyũ'ũm'ũm kay g̃ebum am epeyamuy―Deus xe xipan e'e'ukayũ'ũm'ũm kay. Idip cĩcãat epeg̃ug̃ẽ — io'e Jesus.
29 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque edificais os sepulcros dos profetas, adornais os túmulos dos justos
30 — Epekawẽn: “Kuyje ocetait pima, kajuk Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukat oceyaoka g̃u,” i'e'em eyju te'e ma. “Ocedobuyũ'ũm'ũm ekukuap tag̃ g̃u kuka ocejeku,” i dak e'em eyju te'e ma.
30 e dizeis: Se tivéssemos vivido nos dias de nossos pais, não teríamos sido seus cúmplices no sangue dos profetas!
31 Te'e ma imẽn e'em eyju. Ibapuk e'em soat xe eyju eydobuyũ'ũm'ũm naxeg̃ebitbit―o'yaokaiayũ naxeg̃ebitbit, cekukuap co'i eyju dak jekukum puye.
31 Assim, contra vós mesmos, testificais que sois filhos dos que mataram os profetas.
32 — Karem ma ipiat epesupi'ajojo! — io'e cebe ip. — Ikẽrẽat cuy epeg̃ug̃ẽ eydobuyũ'ũm'ũm co'i ixeyũ ekapikap. Ikẽrẽat co'i juy epeg̃ug̃ẽ. Eydobuyũ'ũm'ũm ekapikap mug̃ẽg̃ẽ juy epe'e. Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ aokaap mug̃ẽg̃ẽ juy epe'e — io'e. — Imẽn cuy epeg̃ẽg̃ẽ kuyjeayũ'ũm'ũm ekapikap epere am — io'e.
32 Enchei vós, pois, a medida de vossos pais.
33 — Puybu buxim eyju―wuye'ũap puybu tũypiat puxim, ikẽrẽ jĩjãat kug̃ayũ eyju buye. Puybu'it'it puxim tak. Iba'ore eywebe ipiat'ajojoap ka bewi eyenapõn ãm — io'e Jesus.
33 Serpentes, raça de víboras! Como escapareis da condenação do inferno?
34 — Õn e'em eywebe: Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ og̃uju eykay, itaybit cĩcãayũ dak, wekawẽn imutaybitbin'ukayũ dak, i. Pũg̃pũg̃ epeyaoka―ixeyũ'in. Wara'acayũ epesubamupaya korosa be, ce'ũ ãm. Wara'acayũ epeg̃upokupok Deus eju kawẽnwẽnap'a be. Ixeyũ epeg̃ujẽm soat ka bewi. Wara'at ka kay, wara'at ka kay epeg̃uju ip — io'e Jesus cebe ip.
34 Por isso, eis que eu vos envio profetas, sábios e escribas. A uns matareis e crucificareis; a outros açoitareis nas vossas sinagogas e perseguireis de cidade em cidade;
35 — Imẽneju soat ibapuk je'e eywebe. Ipiat'ajojoap pe ibapuk je'e. Eydobuyũ'ũm'ũm ikẽrẽat kug̃'ũmayũ o'yaoka ip. Koap Abel'ũm o'yaoka ip. Ikẽrẽat o'g̃ug̃ẽ g̃u Abel'ũm. Kanomũm Zacarias'ũm o'yaoka ip―Baraquias ipot. Deus eju kawẽnwẽnap'a be bima, o'yaoka ip, wũnca mupikapupikap'a xe bima. Eyju eyukpiwat ma soat ixeyũ'ũm'ũm aoka am. Soat ibapuk je'e eywebe ipiat'ajojoap pe — io'e Jesus.
35 para que sobre vós recaia todo o sangue justo derramado sobre a terra, desde o sangue do justo Abel até ao sangue de Zacarias, filho de Baraquias, a quem matastes entre o santuário e o altar.
36 — “Eyju ma karem ma ipiat epesupi'ajojo,” i õn e'em. G̃asũayũ be ipiat supi'ajojoat Deus―soat supi'ajojoat — io'e Jesus.
36 Em verdade vos digo que todas estas coisas hão de vir sobre a presente geração.
37 — Jerusalém ka watwat! — io'e cebe ip. — Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ aokakam eyju―Deus emumujuyũ. Yabug̃bug̃ tak eyju ip wita'am. Sapokay'it'it jexi kay. Jedaudaum jexi eg̃ebadap tiotpe kajuk pibun. Eyju bit okay g̃u. Eybu'u jĩjã eyetabut am okay, eykukpin cĩcã a'g̃u oxe — Jesus o'e.
37 Jerusalém, Jerusalém, que matas os profetas e apedrejas os que te foram enviados! Quantas vezes quis eu reunir os teus filhos, como a galinha ajunta os seus pintinhos debaixo das asas, e vós não o quisestes!
38 — Jeywat õn ag̃okatkat jeduk'a iwacap puxim — Jesus o'e.
38 Eis que a vossa casa vos ficará deserta.
39 — Imẽnpuye icẽmãn õn e'em eywebe. Waram ojo g̃u eyju waram wajẽm'ũm pima. Wajẽm puje: “Deus xipan wuykukukat a'õbi yajẽm'ibit jukuk,” i epe'e — Jesus o'e.
39 Declaro-vos, pois, que, desde agora, já não me vereis, até que venhais a dizer:
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.