Romanos 11
Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs NVT
1 ¿Atu ña cuñí ca Nyoo chi ñu Israel? Ñima cha ña cuñí ca ra chi ñu, vatyi suri ra Israel cuví tucu yuhu. Vatyi tata ra Abraham ta tata ra Benjamín cuví.
1 Então pergunto: Deus rejeitou seu povo, a nação de Israel? Claro que não! Eu mesmo sou israelita, descendente de Abraão e membro da tribo de Benjamim.
2 Nyata cha naha cachi̱ Nyoo chi ñu Israel tacuhva cuvi ñu ñáyɨvɨ chi ra. Ta vityin ñima cha sacuachiyó ndɨhɨ ra chi ñu, vatyi chitó ndo cha catyí nu tutu Nyoo nu chicán tahvi ra Elías, profeta Nyoo, ta catyí ra tyi ña vaha sacuví ñu Israel, ta catyí ra tyehe caa:
2 Não, Deus não rejeitou seu povo, que conheceu de antemão. Vocês sabem o que as Escrituras dizem a esse respeito? O profeta Elias se queixou a Deus sobre o povo de Israel, dizendo:
3 “Sutu Mañi yuhu, chahñi̱ ñu chi ra cuví profeta maun, ta satanɨ̱ ñu arta vehe ñuhu maun. Noo tuhun ri ca mai ndoo, ta cuñí ñu cahñi ndɨhɨ ñu chii”, catyí ra.
3 “Senhor, eles mataram teus profetas e derrubaram teus altares. Sou o único que restou, e agora também procuram me matar”.
4 Soco nacaha̱n Nyoo ta catyí ra chi ra Elías: “Ñima maa ri maun ndoo. Ucha ca mil ñáyɨvɨ naquehe̱n vahi cha ña chicuɨñɨ̱ chɨtɨ ñu nuu xitohyo nyoo Baal”, catyí Nyoo chi ra.
4 E vocês se lembram da resposta de Deus? Ele disse: “Ainda tenho outros sete mil que jamais se prostraram diante de Baal”.
5 Ta suri tyicuan caa vityin, ndoo suhva ñu sacahnú chi Nyoo. Ican ñu nacachi̱ Nyoo chii tyi cusaha ra tucahnu iñi chi ñu.
5 O mesmo acontece hoje, pois uns poucos do povo de Israel permaneceram fiéis, escolhidos pela graça de Deus.
6 Vatyi cha cuenda cha vaha ñáyɨvɨ cuví Nyoo ta sahá ra tɨcahnu iñi chi yo. Tyehe ta chihin cha vaha ñáyɨvɨ cuví maa yo ta sahá Nyoo tucahnu iñi chi yo, cuñí chi catyi tyi ñima ca chihin cha vaha maa ra ta sacacú ra chi yo.
6 E, se a escolha se dá pela graça de Deus, então não se baseia nas obras deles, pois nesse caso a graça deixaria de ser o que verdadeiramente é, ou seja, gratuita e imerecida.
7 Ta ¿yoso caa? Ñu Israel nanducu̱ xaan ñu cuhva cuvaha ñu nuu Nyoo soco ña ñihi̱ ñu cuhva. Soco ñu cha nacachi̱ maa Nyoo chii, ñihi̱ ñu cuan cuhva. Ta inga ñu Israel cuan ndundava̱ xaan añima ñu.
7 Portanto, a situação é esta: a maioria do povo de Israel não encontrou o que tanto buscava, mas uns poucos, aqueles que Deus havia escolhido, o encontraram, enquanto o coração dos demais foi endurecido.
8 Tari catyí nu tutu Nyoo tyehe caa: “Nyoo chaha̱ ra noo cuhva chi ñu cha ma cutuñi iñi ñu. Ta chaha̱ ra chɨtɨ nuu cha ña cutuñí iñi ñu cha nyehe ñu. Ta chaha̱ ra soho ñu soco ña cutuñí iñi ñu cha chiñi̱ ñu, ta nyacua nya vityin ta tyicuan caa ñu.”
8 Como dizem as Escrituras: “Deus os fez cair em sono profundo. Até hoje, fechou-lhes os olhos para que não vejam, e tapou-lhes os ouvidos para que não ouçam”.
9 Ta suri catyi̱ tucu ra David tyehe caa:
9 Da mesma forma, Davi disse: “Que sua mesa farta se transforme em laço, em armadilha que os faça pensar que tudo vai bem. Que seus privilégios os façam tropeçar, e que recebam o que merecem.
10 Ta tari cha cunducuaa ñu vatyi ma ndichin ca nyehe ñu cha ndicha.
10 Que seus olhos se escureçam para que não vejam, e que suas costas fiquem encurvadas para sempre”.
11 Ta vityin ndaca tuhin ihya: ¿Atu cha cuenda cha ña quichaha̱ ñu Israel cuan nu cahán Nyoo, ta ndoó ri maa ñu cha ma cacu ca añima ñu? Ñima. Vatyi cha cuenda cha ña quichaha̱ ñu chi ra cha saquichi̱ Nyoo, yucuan chaha sacacu̱ Nyoo chi inga ñu cha ñima ñu Israel cuví. Ta tyicuan caa ta cuquiñi cuñí ñu Israel vatyi nachino iñi inga ñáyɨvɨ. Ta cha tyicuan caa ta cuquichi cuvi tucu iñi ñu cha cacu añima ñu.
11 Acaso o povo de Deus tropeçou e caiu sem possibilidade de se levantar? Claro que não! Foram desobedientes e, por isso, Deus tornou a salvação acessível aos gentios, para que seu próprio povo sentisse ciúme.
12 Tatu cha cuenda cha ña quichaha̱ ñáyɨvɨ Israel cuhva cha chaha̱ Nyoo chi ñu, cuví chi cha vaha cha cuenda tandɨhɨ ca ñáyɨvɨ, vatyi chahá chi cuhva, ta cuaha xaan ñu nachino iñi ñu chi ra Cristo, nyaca cuví quɨvɨ cundɨhvɨ tucu ñu Israel cuenda Nyoo inga chaha. Yucuan quɨvɨ, vaha xaan ta tyaquɨ xaan cucuvi.
12 Se os gentios foram enriquecidos porque os israelitas fracassaram ao rejeitar a salvação que Deus lhes oferece, imaginem como será maior a bênção para o mundo quando Israel for plenamente restaurado!
13 Ta iyó suhva cha cuñí catyi chi nyoho cha ñima ñu Israel cuví ndo, vatyi ra Jesús tyatyiño̱ ra chii cha cuhin nu iyó ñáyɨvɨ cha ñima ñu Israel cuví. Ta chité vatyi nɨñɨ xaan cuví tyiño cha chaha̱ maa Nyoo chii.
13 Dirijo-me especialmente a vocês, gentios. E, uma vez que fui designado apóstolo aos gentios, enfatizo isso
14 Ta cuñí tiqui vatyi cunyehe ñáyɨvɨ Israel ñu ñui cuhva chinó iñi ndo chi Nyoo, ta cuquichi cuvi iñi tucu suhva maa ñu sacuvi ñu tyicuan caa. Ta tyicuan caa ta cacu añima ñu.
14 porque desejo que, de algum modo, o povo de Israel sinta ciúme e assim eu possa levar alguns deles à salvação.
15 Vatyi cha cuenda cha ña natɨɨ̱n cuenda Nyoo chi ñu Israel cuví cuvaha inga ñáyɨvɨ nuu ra. Vaha xaan cha tyicuan caa ta nyaca cuvi quɨvɨ cunatɨɨn cuenda tucu ra inga chaha chi ñu Israel, cucuvi tari cha cunandoto ñu nu chihi̱ ñu.
15 Pois, se a rejeição deles possibilitou que o resto do mundo se reconciliasse com Deus, a aceitação será ainda mais maravilhosa. Será vida para os que estavam mortos!
16 Tatu vaha noo pan cha savaha̱ yo cha xihna ri chihin yuchan pan cuan, vaha tandɨhɨ ca yuchan cuan. Ta tatu vaha yoho noo yutun, tandɨhɨ ca soco tun, ta vaha. Ta tyicuan caa tucu ñu Israel, cuñí Nyoo chi ñu cha cuenda cha vaha ra cha vachi ñu tata.
16 Se a parte da massa entregue como oferta é santa, então toda ela é santa. E, se as raízes da árvore são santas, os ramos também o serão.
17 Ta ñu Israel cuvi̱ ñu tari noo soco noo tu olivo vaha cha cumí Nyoo. Ta chahnya̱ Nyoo chi suhva ñu vatyi ña chino̱ iñi ñu chi ra. Ta chaha tu olivo cuan natyaa̱ tahan ra soco noo tu olivo cuhu. Ta maa ndo cuví tari tu olivo cuhu cuan. Ta tari cha natyaa̱ tahan ra chi ndo chaha tu olivo cha xihna ri cuan. Ta tyicuan caa ndu̱ ɨɨn ri ndo chihin tu olivo Nyoo ta naquehén ndo tandɨhɨ cha vaha cha iyó chi ra.
17 Mas alguns desses ramos, alguns do povo de Israel, foram cortados. E vocês, gentios, que eram ramos de uma oliveira brava, foram enxertados na árvore. Agora, portanto, participam do alimento nutritivo que vem da raiz da oliveira especial de Deus.
18 Soco ma saha ndo tyi vaha ca ndo ican saha inga ñu cha cuví soco tu olivo cha chahnya̱ Nyoo. Vatyi tatu cuñí maa ndo tyi vaha ca ndo, cuñí chi nɨcohon iñi ndo vatyi ñima maa ndo nyisó ndo chi yoho yutun cuan, soco maa yoho yutun cuan nyisó chi ndo.
18 No entanto, não devem se orgulhar de terem sido enxertados no lugar dos ramos que foram cortados, pois é a raiz que sustenta o ramo, e não o contrário.
19 O catyí ndo: “Ican, soco chahnya̱ Nyoo soco yutun cuan tacuhva nicunyaa maa ndi chaha tun.”
19 Talvez digam: “Esses ramos foram cortados para abrir espaço para nós”.
20 Vaha. Soco chahnya̱ Nyoo soco cuan cha cuenda tyi ña chino̱ iñi ñu chi ra. Ta nyoho nicunyaa ndo yucuan, soco cha cuenda cha chinó ri iñi ndo chi ra. Yucuan chaha ma sacahnu ndo chi ndo, soco sa̱ha ndo cuenda chi ndo.
20 É verdade, mas lembrem-se de que esses ramos foram cortados porque não creram e que vocês estão ali porque creem. Portanto, não se orgulhem, mas temam o que poderia acontecer.
21 Vatyi tatu ña saha̱ Nyoo tɨcahnu iñi chi ñu cha cuví soco vaha cuan, ni chi nyoho ta ma saha ra tɨcahnu iñi tatu ña chinó vaha iñi ndo chi ra.
21 Pois, se Deus não poupou os ramos naturais, também não poupará vocês.
22 Nye̱he yoso cha vaha Nyoo, soco tyicuan tucu xaan ra chihin ñu cha ña natɨɨ́n cuenda tumañi iñi chahá ra. Soco chihin nyoho, vaha xaan ñáyɨvɨ cuví ra. Soco cuñí chi cha naquehén vaha ndo tumañi iñi cha chahá ra vatyi tatu ña naquehén vaha ndo, cucahnya tucu ra chi nyoho.
22 Observem como Deus é, ao mesmo tempo, bondoso e severo. É severo com os que lhe desobedecem, mas é bondoso com vocês, desde que continuem a confiar em sua bondade. Mas, se deixarem de confiar, também serão cortados.
23 Soco tatu nachino tucu iñi ñu Israel inga chaha, cu nɨcunyaa tucu ñu nu coyo̱ ñu. Vatyi Nyoo iyó tunyee iñi chi ra cha natyatahan tucu ra chi ñu cuan inga chaha.
23 E, se o povo de Israel abandonar sua incredulidade, será enxertado novamente, pois Deus tem poder para enxertá-los de volta na árvore.
24 Vatyi tatu nyoho cha ñima ñu Israel cuví ndo, ta quehe̱n Nyoo chi ndo cha cuví ndo tari soco noo yutun olivo cuhu, ta natyaa̱ tahan ra chi ndo chihin tu olivo vaha cha cumí ra, ¡ta nyaca cuví ñu Israel cha cuví ñu soco tu olivo vaha! ¡Cunatyaa tahan chaa ra chi ñu inga chaha chaha tu olivo nu coyo̱ ñu!
24 Vocês eram, por natureza, o ramo cortado de uma oliveira brava. Portanto, se Deus se mostrou disposto a fazer algo contrário à natureza ao enxertá-los em sua árvore cultivada, estará ainda mais disposto a enxertar os ramos naturais de volta na árvore da qual eles fazem parte.
25 Vatyi yañi, cuñí cha coto ndo noo tuhun xehe cha sacuví Nyoo, tacuhva vatyi ma caca xiñi ndo vatyi chitó xaan ndo. Vatyi ñu Israel ndundava̱ añima ñu suhva quɨvɨ, nyacua nya cha cuví nachino iñi inga ñáyɨvɨ chi Nyoo.
25 Irmãos, quero que vocês entendam este mistério para que não se orgulhem de si mesmos. Alguns do povo de Israel têm o coração endurecido, mas isso durará apenas até que o tempo dos gentios se complete.
26 Ta cha yaha̱ quɨhvɨ inga ñu cuenda Nyoo, tyicuan ta tandɨhɨ ñu Israel cucacu añima ñu, vatyi nu tutu Nyoo catyí chi tyehe caa:
26 E assim todo o Israel será salvo. Como dizem as Escrituras: “O libertador virá de Sião e afastará Israel
27 Ta ihya cuví tuhun cha cunatyihi tahin chihin ñu, quɨvɨ na sacuachiye cuatyi ñu, catyí Nyoo nu tutu ra.
27 E esta é minha aliança com eles: eu removerei seus pecados”.
28 Cuxaán xaan ñu Israel chihin Nyoo cha cuenda tuhun vaha ra Cristo cha cacu añima yo. Ta tyicuan ta cuví chino iñi maa ndo. Soco Nyoo tacuhva cuñí ri maa ra chi ñu Israel tata ra Abraham, ta ra Isaac, ta ra Jacob vatyi cachino̱ iñi ra chi ra quɨvɨ cachiyo̱ ra, ta yucuan chaha cachi̱ ra chi ra.
28 Muitos do povo de Israel agora são inimigos das boas-novas, e isso beneficia vocês, gentios. No entanto, porque ele escolheu seus patriarcas, eles ainda são o povo que Deus ama.
29 Vatyi noo cha cha yaha̱ chaha Nyoo ña natinyaá ra. Ni ña ndu uvi iñi ra cha yaha nacana ra chi yo.
29 Pois as bênçãos de Deus e o seu chamado jamais podem ser anulados.
30 Nyoho, ta ityi chata ca, nacahnu̱ ndo nu cahán Nyoo. Soco vityin, Nyoo cundahvi cuñí ra nyehé ra chi ndo cha cuenda vatyi ñu Israel nacahnú ñu nu cahán ra.
30 Em outros tempos, vocês, gentios, foram rebeldes contra Deus, mas agora, por causa da desobediência deles, vocês receberam misericórdia.
31 Nacahnú ñu nu cahán Nyoo vityin tari nacahnu̱ maa ndo quɨvɨ cuan. Ta tari cundahví cuñí Nyoo nyehé ra chi ndo vityin, tyicuan caa tucu cucundahvi cuñi ra nyehe ra chi ñu Israel ñandɨhɨ.
31 Agora eles são os rebeldes, e Deus foi misericordioso com vocês, para que eles também participem da misericórdia dele.
32 Vatyi Nyoo chaha̱ ra ityi chi tandɨhɨ ñáyɨvɨ cha nacahnú ñu nu cahán ra, tacuhva vatyi cundahvi cuñi ra nyehé ra ɨnuu ri chi tandɨhɨ yo.
32 Pois Deus colocou a todos debaixo da desobediência para que de todos tivesse misericórdia.
33 ¡Ñana cha cahnu cuví cha tyayɨɨ Nyoo! ¡Ñana cha vaha cha chitó xaan ra, ta cha chiñi tuñi ra! Ma cuvi nacatyi yo cuhva chicá iñi ra, ni ma chaa yo cutuñi iñi yo cuhva sacuví ra.
33 Como são grandes as riquezas, a sabedoria e o conhecimento de Deus! É impossível entendermos suas decisões e seus caminhos!
34 Vatyi ¿yóó cha cutuñi̱ iñi cuhva chicá xiñi Sutu Mañi yo? ¿O yóó cha sañahá chi ra? Yori.
34 “Pois quem conhece os pensamentos do Senhor? Quem sabe o suficiente para aconselhá-lo?”
35 Vatyi yori cha cuví cuhva xihna ca noo cha vaha chi Nyoo ta cha cuenda cuan ta quɨhɨ iñi ñu vatyi na cuhva tucu Nyoo chi ñu.
35 “Quem lhe deu primeiro alguma coisa, para que ele precise depois retribuir?”
36 Vatyi tandɨhɨ maa cha iyó, maa Nyoo savaha̱, ta chino̱ chi ta iyó chi cha cuenda ra. ¡Cahnu xaan ca cuví Nyoo tyicuan ri maa! Ta na cuvi chi tyicuan caa.
36 Pois todas as coisas vêm dele, existem por meio dele e são para ele. A ele seja toda a glória para sempre! Amém.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Romanos 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.