Mateus 5

Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs NVT

Sair da comparação
NVT Nova Versão Transformadora
1 Cuhva cha nyehe̱ ra Jesús tyi cuaha xaan ñáyɨvɨ, ndaa̱ ra noo nuu yucu. Ta chicunyaa̱ ra yucuan. Tyicuan ta ñu nyicón chi ra chicunyicu̱ ñu nɨcachico nu nyaá ra.
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 Tyicuan ta quichaha̱ sañaha ra Jesús chi ñu tyehe caa:
2 e ele começou a ensiná-los.
3 ―Tandɨhɨ ri ñu cha chitó vatyi chiñuhú Nyoo chi ñu, sɨɨ xaan cucuvi chi ñu, vatyi tahán chi vatyi cunyaca ñaha Nyoo añima ñu.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 ’Ta tandɨhɨ ri ñu nducuihya iñi vityin cha catyi cuatyi ñu, sɨɨ xaan cucuvi chi ñu. Vatyi cusanaa Nyoo cha cuihya iñi ñu.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 ’Tandɨhɨ ri ñu cha ña cahnu sahá chi, sɨɨ xaan cucuvi chi ñu, vatyi cuquehen cuenda ñu ñuhu ñayɨvɨ̱ cha catyi̱ Nyoo tyi cuhva ra chi ñu.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 ’Ta tandɨhɨ ri ñu cuñí xaan sacuvi cuhva catyí Nyoo, sɨɨ xaan cucuvi chi ñu, vatyi Nyoo cutyinyee ra chi ñu tacuhva cuvi sacuvi ñu.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 ’Ta tandɨhɨ ri ñu cha iyó tucahnu iñi chi, sɨɨ xaan cucuvi chi ñu, vatyi Nyoo, cucoo tɨcahnu iñi chi ra chihin ñu.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 ’Ta tandɨhɨ maa ñu ndundɨɨ̱ añima saha̱ Nyoo, sɨɨ xaan cucuvi chi ñu, vatyi ñu cuan, cunyehe ñu chi Nyoo.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 ’Ta ñu nducú cuhva cha coo taxi ri ñáyɨvɨ chihin Nyoo sɨɨ xaan cucuvi chi ñu, vatyi Nyoo, cucatyi ra tyi sehe ra cuví chi ñu.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 ’Ta tandɨhɨ ñu cha tasɨ cuñí nyehe ñáyɨvɨ chi ñu cha catyi cha sacuví ñu tari cuhva catyí Nyoo, sɨɨ xaan cuvi chi ñu, vatyi nyacá ñaha Nyoo añima ñu.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 ’Na cusɨɨ cuñi ndo tatu cahán ña vaha ñáyɨvɨ sɨquɨ ndo. Ta sanyehé ñu tɨndoho chi ndo. Ta tavá ñu cuaha cuendu sɨquɨ ndo cha catyi yuhu.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Na cusɨɨ cuñi ndo vatyi tatu tyehe caa sacuví ñu chihin ndo, sɨɨ xaan cucuvi chi ndo, vatyi cahnu xaan ta tyaquɨ xaan cha cutahan chi chi ndo, nachaa ndo andɨvɨ. Vatyi suri tyicuan caa chinyacuvi̱ tucu ñu cha ña vaha chihin ra cacuvi̱ profeta cuenda Nyoo ta cha naha.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 ’Nyoho cha chinó iñi ndo chii, tari ñɨɨ vaha cuví ndo. Soco tatu ñɨɨ, ta ndɨhɨ cha uhva, ma sacu uhva ca chi cha cachi yo. Ña vaha ca ñɨɨ cuan. Tyicuan ta sacuita yo. Ta cuañi ñáyɨvɨ sɨquɨ chi.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 ’Nyoho cuví ndo tari ñuhu̱ cha sandundichín nu cuahan ñáyɨvɨ. Noo ñuu cha nyaá xiñi noo yucu, ma cuvi quɨhɨ xehe. Tyicuan caa tahán chi cuvi ndo.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Ta yori yo cha tyaa yo noo ñuhu̱ tima, ta tixehe yo chichi noo caja. Soco tyiso yo noo nu sucun vatyi sandichin chi chichi vehe tatu cua quɨhvɨ ñáyɨvɨ, soco ndichin.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Ta tyicuan caa tahán chi sandundichin tucu nyoho chihin ñuhu̱ Nyoo cha iyó añima ndo nu cuahan ñáyɨvɨ. Tyicuan ta nanyehe ñu cha vaha cha nyacuví ndo, ta sacahnu ñu chi Sutu yo Nyoo ra nyaá andɨvɨ.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 ’Ma cuñi ndo vatyi yuhu vachi sanai ley cha tachi̱ Nyoo chi ra Moisés vatyi tyaa ra. Ta nɨ ri ña vachi sanai tuhun cha tyaa̱ ra cacuvi̱ profeta cuenda Nyoo ta cha naha. Yuhu ña vachi vatyi sanai yucuan. Soco vachi quichahi tandɨhɨ cha catyí tuhun cuan, ta sañahí ñáá cha cuñí chi catyí.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Cha ndicha catyí chi ndo vatyi cha nɨ ri ca cha iyó ca andɨvɨ chihin ñuhu ñayɨvɨ̱ ma naa nɨ chiin cha tyaa̱ ra Moisés ta ra cacuvi̱ profeta Nyoo ta cha naha, nyacua nya yaha cuvi tandɨhɨ tari cuhva nyaá cha catyaa̱ ra.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Yucuan chaha, tatu ña quichahá ñáyɨvɨ tuhun cha tachi̱ Nyoo chi ñu, vasɨ noo tuhun luhlu ri cuví, ta tatu chasɨ ñu nu quichaha inga ñáyɨvɨ, luhlu xaan cucuvi ñu nu nyacá ñaha Nyoo. Soco ñu cha quichahá tandɨhɨ, ta sañahá tucu ñu chi inga ñáyɨvɨ. Ican ñu cuan cahnu xaan cucuvi ñu nu nyacá ñaha Nyoo.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Vatyi cuñí chi cha quichahá vaha ca ndo chi Nyoo ican saha ra sacuahá cuenda ley vehe ñuhu, ta ra cacuví fariseo. Yucuan ta cuvi quɨhvɨ ndo nu nyacá ñaha Nyoo.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 ’Nyoho cha cuaha chaha chiñi̱ ndo tuhun cha catyi̱ Nyoo chi ñu chiyo̱ ta cha naha. Catyi̱ ra: “Ma cahñi ndo chi ñáyɨvɨ, vatyi tatu cahñi ndo ñáyɨvɨ, tahán chi cutuñi chi ndo.”
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Soco yuhu, catyí chi ndo, vatyi vasɨ cha cuxaan ri ndo chi noo ñáyɨvɨ, o vasɨ cha cahán uhvi ri ndo chi ñáyɨvɨ, o vasɨ cha cahán nyaa ri ndo chi ñáyɨvɨ, tahán chi cutuñi chi ndo. Ta sɨɨn ri sa̱ha cuenda ndo chi ndo coto cuhun ndo anyaya chihin cuatyi cuan.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 ’Ta yucuan chaha quɨvɨ cuahun vehe ñuhu, ta nyisón cha cucuhvon chi Nyoo, ta tatu cha nanyaun cha cua cuhvon ta nɨcohon iñun vatyi ña vaha iyó noo yañun chuhun.
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 Sa̱ndoo cha cua cuhvon chi Nyoo yucuan. Ta cu̱hun vatyi na coo vahun chihin yañun. Tyicuan ta ndi̱chun nya vehe ñuhu, ta cu̱hva cuendon cha cua cuhvon chi Nyoo.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 ’Tatu yóó ra chicán cuatyi chahun, ta cuahan ra chuhun nya nuu ra cuví tyiño, na̱ndacan tɨcahnu iñi chi ra ityi cuahun, coto cuhva cuenda ra chuun chi ra cuví tyiño. Ta ra cuví tyiño cua cuhva cuenda ra chuun chi policía. Ta policía cuan cutyihi ra chuun vehe caa.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Soco catyí chuun vatyi ma cuvi quiton vehe caa cuan nyacua nya tyiyahvun tandɨhɨ cha tahán chi tyiyahvun.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 ’Nyoho chiñi̱ ndo tuhun vatyi catyi̱ Nyoo ta cha naha vatyi nyoho cha iyó ñasɨhɨ ndo, ma coo inga ñusɨhɨ chi ndo.
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Soco yuhu catyí chi ndo, vatyi nya nyoho cha nyehé ndo chi noo ñusɨhɨ ta quɨhvɨ iñi ndo chi ñu, catyí chi ndo vatyi chihin yucuan ri ta cha chicoo̱ cuatyi ndo.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 — ausente —
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 — ausente —
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 ’Ta suri catyi̱ tucu Nyoo chi ñáyɨvɨ chiyo̱ ta cha naha vatyi yóó ra sandoo̱ ñasɨhɨ, cuñí chi cuhva ra noo tutu cuenda cha sandoo̱ ra chi ña.
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Soco catyí yuhu chi ndo, ñahri ityi iyó chi noo ra cha sandoo ra chi ñasɨhɨ ra tatu ña natuvi̱ ña chihin inga rayɨɨ. Vatyi tatu sandoo̱ ra chi ña, ta ñima cha catyi cuatyi cuan, chicoo̱ cuatyi ra nuu Nyoo. Ta sɨɨn ri sacoo̱ ra cuatyi ña vatyi tatu quehen ña inga ra, chicoo̱ cuatyi ña nuu Nyoo. Ta chicoo̱ tucu cuatyi ra cha quehe̱n chi ña cuan.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 ’Ta chiñi̱ tucu ndo, vatyi catyi̱ tucu Nyoo chi ñu chiyo̱ ta cha naha tyehe caa: “Tatu tyanaha ndo Nyoo tyi cusacuvi ndo noo cha cusacuvi ndo, tahan chi cha sacuvi ndo.”
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Soco yuhu catyí chi ndo vatyi ma tyanaha ndo Nyoo tacuhva chino iñi ñáyɨvɨ vatyi ndicha cha cahán ndo. Ta ma tyanaha ndo ni tuhun andɨvɨ, vatyi yucuan nu nyaá maa Nyoo cuví.
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 Ta nɨ ri tuhun ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya ma tyanaha ndo, vatyi yucuan cuví nu chañí Nyoo. Ta nɨ ri tuhun ñuu Jerusalén, ta ma tyanaha ndo, vatyi yucuan cuví ñuu Nyoo ra cuví Rey cha cahnu ca.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Ta nɨ ri tuhun xiñi ndo, ta ma tyanaha ndo, vatyi ma cuvi sanducuichin ndo ni noo ixi xiñi ndo. Ta ni ma cuvi sandutoon tucu ndo.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 “Ican” ca̱tyi ndo, tatu ican. Soco tatu ñima, “ñima”, ca̱tyi ndo. Ta ma tyanaha ndo Nyoo vatyi ra ña vaha tyiyuhú chi ndo cuví cuan.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 ’Ta chiñi̱ tucu ndo cha catyí tuhun cha tyaa̱ ra Moisés ta cha naha: “Vatyi tatu noo ñáyɨvɨ cañi ñu nuu ndo, ta tahvi noo noho ndo, o tɨvɨ noo chɨtɨ nuu ndo, o nya chi ndo sañicuehe̱ ñu, tahán chi vatyi sañicuehe tucu ñáyɨvɨ chi maa ñu, tari cuhva cha sañicuehe̱ ñu chi ndo.”
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Soco yuhu catyí chi ndo, vatyi ma nasacuvi ndo cha ña vaha cha nyacuvi̱ ñu tasɨ iñi chi ndo. Vatyi tatu yóó cha cañi ɨɨn chiyo xɨtɨn ndo, ma nduxaan ndo chi ñu. Soco cuhva tucu ndo inga chiyo xɨtɨn ndo na cañi ñu.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 O tatu chicán ñu cuatyi chaha ndo, ta cuñí ñu tinyaa ñu noo camisa ndo, ma cuxaan ndo chi ñu. Soco cuhva ndɨhɨ ndo chaqueta ndo chi ñu.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 O tatu yóó cha catyí chi ndo na cuiso ndo cha chii ñu noo kilómetro, cuiso ndo uvi kilómetro.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Tatu yóó ñu chicán tumañi iñi chi ndo, cu̱hva ndo chi ñu. Ma catyi ndo cha ma saha ndo tumañi iñi cuan.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 ’Ta chiñi̱ tucu ndo tuhun cha catyi̱ ñu chiyo̱ ta cha naha vatyi cu̱ñi ndo chi ra tahan ndo. Ta chi ra xaan iñi chi ndo quɨ̱hɨ tɨsɨhɨ iñi ndo chi ra.
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Soco yuhu catyí chi ndo, cu̱ñi ndo chi ñáyɨvɨ xaan iñi chi ndo. Ta sa̱cuvi ndo cha vaha chihin ñáyɨvɨ cahan chi ndo, ta chi ñu ña cuñí nyehe chi ndo. Ta ca̱can tahvi ndo chaha ñu quiñi nyacuvi chihin ndo ta sanyehé tɨndoho chi ndo.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Ta tyicuan caa sa̱cuvi ndo tacuhva coto ñáyɨvɨ vatyi cuví ndo sehe Sutu yo ra nyaá andɨvɨ. Vatyi maa ra sacañá ra ñanyii, ta sacoón ra savi sɨquɨ tyiño sahá ñáyɨvɨ vaha ta ñáyɨvɨ ña vaha ñandɨhɨ.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Tatu nyoho ta cuñí ndo chi ñáyɨvɨ cha vaha iyó chihin ndo ta ña cuñí nyehe ndo chi ñáyɨvɨ xaan iñi chi ndo, ñahri cha vaha cuñihi ndo. Vatyi suri tyicuan caa nyacuví tucu ra catavá xuhun cuenda gobiernu ñuu Roma. Ta quiñi ca iyó ra cuan cuñí maa ndo.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 O tatu chahá ndo nocumi chi ra tahan ri ndo, ñahri cha vaha xaan nyacuví ndo. Vatyi suri tyicuan caa sacuví tucu ñáyɨvɨ ña ñohó nuu Nyoo.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Tari Sutu yo cha nyaá andɨvɨ maa maa ri cha vaha sacuví ra, tyicuan caa nyoho maa maa ri cha vaha sa̱cuvi ndo.
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.