Mateus 5

Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Cuhva cha nyehe̱ ra Jesús tyi cuaha xaan ñáyɨvɨ, ndaa̱ ra noo nuu yucu. Ta chicunyaa̱ ra yucuan. Tyicuan ta ñu nyicón chi ra chicunyicu̱ ñu nɨcachico nu nyaá ra.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Tyicuan ta quichaha̱ sañaha ra Jesús chi ñu tyehe caa:
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 ―Tandɨhɨ ri ñu cha chitó vatyi chiñuhú Nyoo chi ñu, sɨɨ xaan cucuvi chi ñu, vatyi tahán chi vatyi cunyaca ñaha Nyoo añima ñu.
3 — Bem-aventurados
4 ’Ta tandɨhɨ ri ñu nducuihya iñi vityin cha catyi cuatyi ñu, sɨɨ xaan cucuvi chi ñu. Vatyi cusanaa Nyoo cha cuihya iñi ñu.
4 — Bem-aventurados
5 ’Tandɨhɨ ri ñu cha ña cahnu sahá chi, sɨɨ xaan cucuvi chi ñu, vatyi cuquehen cuenda ñu ñuhu ñayɨvɨ̱ cha catyi̱ Nyoo tyi cuhva ra chi ñu.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 ’Ta tandɨhɨ ri ñu cuñí xaan sacuvi cuhva catyí Nyoo, sɨɨ xaan cucuvi chi ñu, vatyi Nyoo cutyinyee ra chi ñu tacuhva cuvi sacuvi ñu.
6 — Bem-aventurados
7 ’Ta tandɨhɨ ri ñu cha iyó tucahnu iñi chi, sɨɨ xaan cucuvi chi ñu, vatyi Nyoo, cucoo tɨcahnu iñi chi ra chihin ñu.
7 — Bem-aventurados
8 ’Ta tandɨhɨ maa ñu ndundɨɨ̱ añima saha̱ Nyoo, sɨɨ xaan cucuvi chi ñu, vatyi ñu cuan, cunyehe ñu chi Nyoo.
8 — Bem-aventurados
9 ’Ta ñu nducú cuhva cha coo taxi ri ñáyɨvɨ chihin Nyoo sɨɨ xaan cucuvi chi ñu, vatyi Nyoo, cucatyi ra tyi sehe ra cuví chi ñu.
9 — Bem-aventurados
10 ’Ta tandɨhɨ ñu cha tasɨ cuñí nyehe ñáyɨvɨ chi ñu cha catyi cha sacuví ñu tari cuhva catyí Nyoo, sɨɨ xaan cuvi chi ñu, vatyi nyacá ñaha Nyoo añima ñu.
10 — Bem-aventurados
11 ’Na cusɨɨ cuñi ndo tatu cahán ña vaha ñáyɨvɨ sɨquɨ ndo. Ta sanyehé ñu tɨndoho chi ndo. Ta tavá ñu cuaha cuendu sɨquɨ ndo cha catyi yuhu.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Na cusɨɨ cuñi ndo vatyi tatu tyehe caa sacuví ñu chihin ndo, sɨɨ xaan cucuvi chi ndo, vatyi cahnu xaan ta tyaquɨ xaan cha cutahan chi chi ndo, nachaa ndo andɨvɨ. Vatyi suri tyicuan caa chinyacuvi̱ tucu ñu cha ña vaha chihin ra cacuvi̱ profeta cuenda Nyoo ta cha naha.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 ’Nyoho cha chinó iñi ndo chii, tari ñɨɨ vaha cuví ndo. Soco tatu ñɨɨ, ta ndɨhɨ cha uhva, ma sacu uhva ca chi cha cachi yo. Ña vaha ca ñɨɨ cuan. Tyicuan ta sacuita yo. Ta cuañi ñáyɨvɨ sɨquɨ chi.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 ’Nyoho cuví ndo tari ñuhu̱ cha sandundichín nu cuahan ñáyɨvɨ. Noo ñuu cha nyaá xiñi noo yucu, ma cuvi quɨhɨ xehe. Tyicuan caa tahán chi cuvi ndo.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Ta yori yo cha tyaa yo noo ñuhu̱ tima, ta tixehe yo chichi noo caja. Soco tyiso yo noo nu sucun vatyi sandichin chi chichi vehe tatu cua quɨhvɨ ñáyɨvɨ, soco ndichin.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Ta tyicuan caa tahán chi sandundichin tucu nyoho chihin ñuhu̱ Nyoo cha iyó añima ndo nu cuahan ñáyɨvɨ. Tyicuan ta nanyehe ñu cha vaha cha nyacuví ndo, ta sacahnu ñu chi Sutu yo Nyoo ra nyaá andɨvɨ.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 ’Ma cuñi ndo vatyi yuhu vachi sanai ley cha tachi̱ Nyoo chi ra Moisés vatyi tyaa ra. Ta nɨ ri ña vachi sanai tuhun cha tyaa̱ ra cacuvi̱ profeta cuenda Nyoo ta cha naha. Yuhu ña vachi vatyi sanai yucuan. Soco vachi quichahi tandɨhɨ cha catyí tuhun cuan, ta sañahí ñáá cha cuñí chi catyí.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Cha ndicha catyí chi ndo vatyi cha nɨ ri ca cha iyó ca andɨvɨ chihin ñuhu ñayɨvɨ̱ ma naa nɨ chiin cha tyaa̱ ra Moisés ta ra cacuvi̱ profeta Nyoo ta cha naha, nyacua nya yaha cuvi tandɨhɨ tari cuhva nyaá cha catyaa̱ ra.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Yucuan chaha, tatu ña quichahá ñáyɨvɨ tuhun cha tachi̱ Nyoo chi ñu, vasɨ noo tuhun luhlu ri cuví, ta tatu chasɨ ñu nu quichaha inga ñáyɨvɨ, luhlu xaan cucuvi ñu nu nyacá ñaha Nyoo. Soco ñu cha quichahá tandɨhɨ, ta sañahá tucu ñu chi inga ñáyɨvɨ. Ican ñu cuan cahnu xaan cucuvi ñu nu nyacá ñaha Nyoo.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Vatyi cuñí chi cha quichahá vaha ca ndo chi Nyoo ican saha ra sacuahá cuenda ley vehe ñuhu, ta ra cacuví fariseo. Yucuan ta cuvi quɨhvɨ ndo nu nyacá ñaha Nyoo.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 ’Nyoho cha cuaha chaha chiñi̱ ndo tuhun cha catyi̱ Nyoo chi ñu chiyo̱ ta cha naha. Catyi̱ ra: “Ma cahñi ndo chi ñáyɨvɨ, vatyi tatu cahñi ndo ñáyɨvɨ, tahán chi cutuñi chi ndo.”
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Soco yuhu, catyí chi ndo, vatyi vasɨ cha cuxaan ri ndo chi noo ñáyɨvɨ, o vasɨ cha cahán uhvi ri ndo chi ñáyɨvɨ, o vasɨ cha cahán nyaa ri ndo chi ñáyɨvɨ, tahán chi cutuñi chi ndo. Ta sɨɨn ri sa̱ha cuenda ndo chi ndo coto cuhun ndo anyaya chihin cuatyi cuan.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 ’Ta yucuan chaha quɨvɨ cuahun vehe ñuhu, ta nyisón cha cucuhvon chi Nyoo, ta tatu cha nanyaun cha cua cuhvon ta nɨcohon iñun vatyi ña vaha iyó noo yañun chuhun.
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 Sa̱ndoo cha cua cuhvon chi Nyoo yucuan. Ta cu̱hun vatyi na coo vahun chihin yañun. Tyicuan ta ndi̱chun nya vehe ñuhu, ta cu̱hva cuendon cha cua cuhvon chi Nyoo.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 ’Tatu yóó ra chicán cuatyi chahun, ta cuahan ra chuhun nya nuu ra cuví tyiño, na̱ndacan tɨcahnu iñi chi ra ityi cuahun, coto cuhva cuenda ra chuun chi ra cuví tyiño. Ta ra cuví tyiño cua cuhva cuenda ra chuun chi policía. Ta policía cuan cutyihi ra chuun vehe caa.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Soco catyí chuun vatyi ma cuvi quiton vehe caa cuan nyacua nya tyiyahvun tandɨhɨ cha tahán chi tyiyahvun.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 ’Nyoho chiñi̱ ndo tuhun vatyi catyi̱ Nyoo ta cha naha vatyi nyoho cha iyó ñasɨhɨ ndo, ma coo inga ñusɨhɨ chi ndo.
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Soco yuhu catyí chi ndo, vatyi nya nyoho cha nyehé ndo chi noo ñusɨhɨ ta quɨhvɨ iñi ndo chi ñu, catyí chi ndo vatyi chihin yucuan ri ta cha chicoo̱ cuatyi ndo.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 — ausente —
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 — ausente —
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 ’Ta suri catyi̱ tucu Nyoo chi ñáyɨvɨ chiyo̱ ta cha naha vatyi yóó ra sandoo̱ ñasɨhɨ, cuñí chi cuhva ra noo tutu cuenda cha sandoo̱ ra chi ña.
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Soco catyí yuhu chi ndo, ñahri ityi iyó chi noo ra cha sandoo ra chi ñasɨhɨ ra tatu ña natuvi̱ ña chihin inga rayɨɨ. Vatyi tatu sandoo̱ ra chi ña, ta ñima cha catyi cuatyi cuan, chicoo̱ cuatyi ra nuu Nyoo. Ta sɨɨn ri sacoo̱ ra cuatyi ña vatyi tatu quehen ña inga ra, chicoo̱ cuatyi ña nuu Nyoo. Ta chicoo̱ tucu cuatyi ra cha quehe̱n chi ña cuan.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 ’Ta chiñi̱ tucu ndo, vatyi catyi̱ tucu Nyoo chi ñu chiyo̱ ta cha naha tyehe caa: “Tatu tyanaha ndo Nyoo tyi cusacuvi ndo noo cha cusacuvi ndo, tahan chi cha sacuvi ndo.”
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Soco yuhu catyí chi ndo vatyi ma tyanaha ndo Nyoo tacuhva chino iñi ñáyɨvɨ vatyi ndicha cha cahán ndo. Ta ma tyanaha ndo ni tuhun andɨvɨ, vatyi yucuan nu nyaá maa Nyoo cuví.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Ta nɨ ri tuhun ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya ma tyanaha ndo, vatyi yucuan cuví nu chañí Nyoo. Ta nɨ ri tuhun ñuu Jerusalén, ta ma tyanaha ndo, vatyi yucuan cuví ñuu Nyoo ra cuví Rey cha cahnu ca.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Ta nɨ ri tuhun xiñi ndo, ta ma tyanaha ndo, vatyi ma cuvi sanducuichin ndo ni noo ixi xiñi ndo. Ta ni ma cuvi sandutoon tucu ndo.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 “Ican” ca̱tyi ndo, tatu ican. Soco tatu ñima, “ñima”, ca̱tyi ndo. Ta ma tyanaha ndo Nyoo vatyi ra ña vaha tyiyuhú chi ndo cuví cuan.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 ’Ta chiñi̱ tucu ndo cha catyí tuhun cha tyaa̱ ra Moisés ta cha naha: “Vatyi tatu noo ñáyɨvɨ cañi ñu nuu ndo, ta tahvi noo noho ndo, o tɨvɨ noo chɨtɨ nuu ndo, o nya chi ndo sañicuehe̱ ñu, tahán chi vatyi sañicuehe tucu ñáyɨvɨ chi maa ñu, tari cuhva cha sañicuehe̱ ñu chi ndo.”
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Soco yuhu catyí chi ndo, vatyi ma nasacuvi ndo cha ña vaha cha nyacuvi̱ ñu tasɨ iñi chi ndo. Vatyi tatu yóó cha cañi ɨɨn chiyo xɨtɨn ndo, ma nduxaan ndo chi ñu. Soco cuhva tucu ndo inga chiyo xɨtɨn ndo na cañi ñu.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 O tatu chicán ñu cuatyi chaha ndo, ta cuñí ñu tinyaa ñu noo camisa ndo, ma cuxaan ndo chi ñu. Soco cuhva ndɨhɨ ndo chaqueta ndo chi ñu.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 O tatu yóó cha catyí chi ndo na cuiso ndo cha chii ñu noo kilómetro, cuiso ndo uvi kilómetro.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Tatu yóó ñu chicán tumañi iñi chi ndo, cu̱hva ndo chi ñu. Ma catyi ndo cha ma saha ndo tumañi iñi cuan.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 ’Ta chiñi̱ tucu ndo tuhun cha catyi̱ ñu chiyo̱ ta cha naha vatyi cu̱ñi ndo chi ra tahan ndo. Ta chi ra xaan iñi chi ndo quɨ̱hɨ tɨsɨhɨ iñi ndo chi ra.
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Soco yuhu catyí chi ndo, cu̱ñi ndo chi ñáyɨvɨ xaan iñi chi ndo. Ta sa̱cuvi ndo cha vaha chihin ñáyɨvɨ cahan chi ndo, ta chi ñu ña cuñí nyehe chi ndo. Ta ca̱can tahvi ndo chaha ñu quiñi nyacuvi chihin ndo ta sanyehé tɨndoho chi ndo.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Ta tyicuan caa sa̱cuvi ndo tacuhva coto ñáyɨvɨ vatyi cuví ndo sehe Sutu yo ra nyaá andɨvɨ. Vatyi maa ra sacañá ra ñanyii, ta sacoón ra savi sɨquɨ tyiño sahá ñáyɨvɨ vaha ta ñáyɨvɨ ña vaha ñandɨhɨ.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Tatu nyoho ta cuñí ndo chi ñáyɨvɨ cha vaha iyó chihin ndo ta ña cuñí nyehe ndo chi ñáyɨvɨ xaan iñi chi ndo, ñahri cha vaha cuñihi ndo. Vatyi suri tyicuan caa nyacuví tucu ra catavá xuhun cuenda gobiernu ñuu Roma. Ta quiñi ca iyó ra cuan cuñí maa ndo.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 O tatu chahá ndo nocumi chi ra tahan ri ndo, ñahri cha vaha xaan nyacuví ndo. Vatyi suri tyicuan caa sacuví tucu ñáyɨvɨ ña ñohó nuu Nyoo.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Tari Sutu yo cha nyaá andɨvɨ maa maa ri cha vaha sacuví ra, tyicuan caa nyoho maa maa ri cha vaha sa̱cuvi ndo.
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.