Mateus 23
Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs NVT
1 Tyicuan ta ra Jesús catyí ra chi ñáyɨvɨ, ta chi ra cachicá noo chihin ra tyehe caa:
1 Então Jesus disse às multidões e a seus discípulos:
2 ―Ra sacuahá ley ta ra fariseo nyicú ra tyiño cha sañahá ra ley cha tyaa̱ ra Moisés.
2 “Os mestres da lei e os fariseus ocuparam o lugar de intérpretes oficiais da lei de Moisés.
3 Ta cha tyicuan caa, qui̱chaha ndo cha cahán ra ta sa̱cuvi ndo tandɨhɨ cha cacatyí ra chi ndo. Soco ma quehen ndo cuhva iyó ra, vatyi maa ra, sɨɨn cha sañaha ra, ta sɨɨn cha sacuví ra.
3 Portanto, pratiquem tudo que eles dizem e obedeçam-lhes, mas não sigam seu exemplo, pois eles não fazem o que ensinam.
4 Vatyi yori ndoyo carga cha tyaá ra sɨquɨ ñáyɨvɨ. Ta sanɨñɨ ra chi ñu na cuiso ñu, ta maa ra ni chiin nundaha ra ña nañi chata carga cuan.
4 Oprimem as pessoas com exigências insuportáveis e não movem um dedo sequer para aliviar seus fardos.
5 Tandɨhɨ cha casacuví ra, cha cuñi ra na nyehe ñáyɨvɨ. Vatyi tahán iñi ra catyaa ra tuhun Nyoo tyaan ra ta soco ra chihin letra nahnu. Ta tahán iñi ra cacuihno ra sahma chihin adorno nañi.
5 “Tudo que fazem é para se exibir. Usam nos braços filactérios mais largos que de costume e vestem mantos com franjas mais longas.
6 Ta nu vaha ca, cuñí ra cunyicu ra vico, ta cachi ra. Ta nu vaha ca cuñí ra cunyicu ra chichi vehe ñuhu.
6 Gostam de sentar-se à cabeceira da mesa nos banquetes e de ocupar os lugares de honra nas sinagogas.
7 Ta nu chicá noo ra cacuñí ra vatyi cuhva ñáyɨvɨ nocumi chi ra chihin cha sahá xaan ñu ñáyɨvɨ chi ra. Ta cuñí tucu ra cha catyi ñu chi ra vatyi chito xaan ra.
7 Gostam de receber saudações respeitosas enquanto andam pelas praças e de ser chamados de ‘Rabi’.
8 Soco nyoho, ma cuhva ndo ityi cha catyi ñáyɨvɨ vatyi chitó xaan ndo. Vatyi tandɨhɨ nyoho, yañi ndo cuví. Ta noo ri ra chitó iyó, ta ican ra cuví Cristo.
8 “Não deixem que pessoa alguma os chame de ‘Rabi’, pois vocês têm somente um mestre, e todos vocês são irmãos.
9 Ta ma catyi ndo Sutu ndo chi ninoo ra ñuhu ñayɨvɨ ihya, vatyi iyó noo Sutu ndo, ta nyaá ra andɨvɨ.
9 Não se dirijam a pessoa alguma aqui na terra como ‘Pai’, pois somente Deus no céu é seu Pai.
10 Ta ma catyi ndo vatyi ra cuví nuu cuví ndo, vatyi noo ri maa ra Cristo cuví nuu.
10 Não deixem que pessoa alguma os chame de ‘Mestre’, pois vocês têm somente um mestre, o Cristo.
11 Ra cha sacuví tyiño nuu tandɨhɨ ca ra, ican ra cuan cuví ra cahnu ca nu nyicú ndo.
11 O mais importante entre vocês deve ser servo dos outros,
12 Vatyi ra cahnu sahá chii, cunocuee ra. Ta ra ña cahnu sahá chii cucucahnu ra.
12 pois os que se exaltam serão humilhados, e os que se humilham serão exaltados.
13 ’¡Ndahvi nyoho ra sacuahá ley vehe ñuhu, ta ra fariseo! ¡Ndahvi nyoho cha sahá ndo tyi vaha ndo! Vatyi chasɨ́ ndo yuvehe nu nyacá ñaha Nyoo, tacuhva ma cuvi quɨhvɨ ñáyɨvɨ. Ta ni ri maa ndo ña quɨhvɨ́ ndo ta ni ña chahá ndo cha quɨhvɨ ñáyɨvɨ, ñu cuñí quɨhvɨ.
13 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Fecham a porta do reino dos céus na cara das pessoas. Vocês mesmos não entram e não permitem que os outros entrem.
14 ’¡Ndahvi nyoho ra sacuahá ley ta ra fariseo, nyoho cha sahá ndo tyi vahá ndo! Vatyi tinyaá ndo vehe ñu chihi̱ yɨɨ, tyi ña cuví tyiyahvi ñu ñáá xuhun tavá ndo sɨquɨ ñu. Ta yaha̱ cuan, ta naha chicán tahvi ndo nu tuvi vatyi sahá ndo tyi vaha ndo. Ta cuenda cha sacuví ndo tyehe caa, cahnu ca tɨndoho cunyehe ndo.
14 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Tomam posse dos bens das viúvas de maneira desonesta e, depois, para dar a impressão de piedade, fazem longas orações em público. Por causa disso, serão duramente castigados.
15 ’Ndahvi nyoho ra sacuahá ley vehe ñuhu, ta ra fariseo. ¡Sahá ndo tyi vaha ndo, soco ña ndicha ndo! Vatyi nducú xaan ndo cuhva na cunyicon ñáyɨvɨ chi ndo. Ta tatu cha nandɨhvɨ ñu cuenda ndo, quiñi caa nɨcoo ñu saha ndo, ta ñima ca maa ndo. Ta cha tyicuan caa nyacuví ndo, ñihi ca sacuhún ndo chi ñu anyaya cha nuu maa ndo.
15 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Atravessam terra e mar para converter alguém e depois o tornam um filho do inferno, duas vezes pior que vocês.
16 ’¡Ndahvi nyoho ra ndahvi! Vatyi cuñí ndo saquehen ityi ndo chi ñáyɨvɨ, ¡soco cuaa ndo! Vatyi catyí ndo tatu noo ñu catyí ñu cha cusacuvi ñu noo cha cusacuvi ñu, ta tyanaha ñu chihin sɨvɨ vehe ñuhu, yucuan ña nɨñɨ cha sacuvi ñu. Soco tatu xuhun cuaan cha iyó vehe ñuhu cuan tyanaha ñu, yucuan ndicha, nɨñɨ cuñí chi cha sacuvi ñu, catyí ndo.
16 “Que aflição os espera, guias cegos! Vocês dizem não haver importância se alguém jura ‘pelo templo de Deus’, mas se jurar ‘pelo ouro do templo’ será obrigado a cumprir o juramento.
17 ¡Tondo xaan ndo ta cuaa ndo! ¿Nya cha nɨñɨ ca? ¿Atu nɨñɨ ca xuhun cuaan cuan, o vehe ñuhu cha sacu ii chi xuhun cuaan cuan?
17 Tolos cegos! O que é mais importante: o ouro ou o templo, que torna o ouro sagrado?
18 Ta suri catyí tucu ndo: “Tatu yɨhɨ́ ñu catyí ñu cha cusacuvi ñu cha cusacuvi ñu, ta tyanaha ñu cuenda arta cha yoso cha chahá cuenda ñu chi Nyoo, ña nɨñɨ cha sacuvi ñu. Soco tatu tyanaha ñu cuenda ofrenda cha yosó sɨquɨ arta cuan, yucuan ndicha nɨñɨ cuñí chi sacuvi ñu, catyí ndo.”
18 Dizem também não haver importância se alguém jura ‘pelo altar’, mas se jurar ‘pelas ofertas sobre o altar’ será obrigado a cumprir o juramento.
19 ¡Tondo xaan ndo ta cuaa ndo! ¿Nya cha nɨñɨ ca? ¿Atu nɨñɨ ca ofrenda o arta cuan cha sacu ii chi ofrenda cuan?
19 Cegos! O que é mais importante: a oferta sobre o altar ou o altar, que torna a oferta sagrada?
20 Vatyi ñu tyanahá cuenda arta cuan, ñima cuenda ri cuan tyanaha ñu, soco cha cuenda tandɨhɨ cha yosó nuu ñandɨhɨ.
20 Quando juram ‘pelo altar’, juram por ele e por tudo que está sobre ele.
21 Ta ñu tyanahá cuenda vehe ñuhu cahnu, ñima cuenda vehe ñuhu ri cuan, soco cuenda Nyoo tyanahá ñu ñandɨhɨ, vatyi iyó ra yucuan.
21 Quando juram ‘pelo templo’, juram por ele e por Deus, que nele habita.
22 Ta tyicuan caa tucu ñu tyanahá cuenda andɨvɨ, tyanahá tucu ñu cuenda tyayu Nyoo ta suri cha cuenda maa Nyoo ñandɨhɨ, tyi maa ra cuví ra nyaá nyacá ñaha yucuan.
22 Quando juram ‘pelo céu’, juram pelo trono de Deus e por Deus, que se senta no trono.
23 ’¡Ndahvi nyoho ra sacuahá ley vehe ñuhu ta ra fariseo! sahá ndo tyi vaha ndo vatyi chahá ndo diesmo chi Nyoo cha cuví menta, ta añii, ta comino. Soco ña quichahá ndo tuhun cha nɨñɨ ca cha nyaá nu ley cha tahán chi sacuvi yo. Ta cuñun, cha sacuví yo cha vaha chihin tandɨhɨ ñáyɨvɨ, cha cundahvi cuñi yo chi ñu, cha chinó iñi yo chi Nyoo ta ma sandoo yo chi ra. Ican ihya cuñí chi sacuvi ndo, ta ma sandɨhɨ ndo cha cuhva ndo diesmo cuan ñandɨhɨ.
23 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Têm o cuidado de dar o dízimo da hortelã, do endro e do cominho, mas negligenciam os aspectos mais importantes da lei: justiça, misericórdia e fé. Sim, vocês deviam fazer essas coisas, mas sem descuidar das mais importantes.
24 Nyoho cuñí ndo casaquehen ityi ndo chi ñáyɨvɨ, soco cuaa ndo. Vatyi sacuita ndo noo tiyucun luhlu, soco coco ndo noo camellu. Cuatyi luhlu ri nyehe ndo ta ña sahá ndo cuenda cuatyi cahnu cuví cuan.
24 Guias cegos! Coam a água para não engolir um mosquito, mas engolem um camelo!
25 ’¡Ndahvi nyoho ra sacuahá ley vehe ñuhu ta ra fariseo, ra casaha tyi vaha! Vatyi ityi chata ri vasu ta ityi chata ri coho sanduvií ndo, soco ityi chichi ña sanduvií ndo. Vatyi chichi añima ndo tyitu ñohó cha quiñi caa. Chicá xiñi ndo cha ñihi ndo nu cusuhu ndo, ta ña cuví chasaha ndo cha quiñi caa cha quichi cuvi xaan iñi ndo.
25 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Têm o cuidado de limpar a parte exterior do copo e do prato, enquanto o interior está imundo, cheio de ganância e falta de domínio próprio.
26 ¡Ra fariseo cuaa cuví ndo! Sa̱nduvii xihna ndo ityi chichi vasu ta coho, tyicuan ta cuvii tucu ityi chata.
26 Fariseus cegos! Lavem primeiro o interior do copo e do prato, e o exterior também ficará limpo.
27 ’¡Ndahvi nyoho ra sacuahá ley vehe ñuhu ta ra fariseo, ra casavaha chii! Vatyi cuví ndo tari noo ñaña ndɨyɨ cha nacahyu, vatyi ityi chata chi tyaquɨ xaan, soco ityi chichi tyitu ñohó yɨquɨ ndɨyɨ, ta tandɨhɨ nuu cha quiñi caa.
27 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! São como túmulos pintados de branco: bonitos por fora, mas cheios de ossos e de toda espécie de impureza por dentro.
28 Tyicuan caa cuví nyoho. Vatyi ityi chata tari maa tyi vaha xaan ndo nuu ñáyɨvɨ, soco ityi chichi, tyitú ñohó cha cuendu ndo, ta cha quiñi caa.
28 Por fora parecem justos, mas por dentro seu coração está cheio de hipocrisia e maldade.
29 ’¡Ndahvi nyoho ra sacuahá ley vehe ñuhu, ta nyoho ra fariseo! Sahá ndo tyi vaha ndo ta ña ndicha. Nyoho samá ndo ñaña ra profeta Nyoo ra chiyo̱ ta cha naha. Ta nyoho nacahyu ndo ñaña ñáyɨvɨ vaha ñu chiyo ta cha naha.
29 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Constroem túmulos para os profetas, enfeitam os monumentos dos justos
30 Ta yucuan ta catyí ndo! “Tyehe ta chiyo̱ ndi quɨvɨ chiyo̱ ñáyɨvɨ chahnu ndi, ma tyinyee ndi chi ra chahñi̱ chi ra profeta Nyoo”, catyí ndo.
30 e depois dizem: ‘Se tivéssemos vivido no tempo de nossos antepassados, não teríamos participado com eles do derramamento de sangue dos profetas’.
31 ¡Ma chihin yucuan ri! Suri maa ndo nacotó ndo vatyi vachi ndo tata ñu cachahñi̱ chi profeta Nyoo.
31 “Ao dizer isso, porém, testemunham contra si mesmos que são, de fato, descendentes dos que assassinaram os profetas.
32 ¡Vaha vityin, chaha chi cuhva savaha ndɨhɨ ndo cha quiñi caa cha quichaha savaha sutu chahnu ndo!
32 Vão e terminem o que seus antepassados começaram.
33 ’¡Nyoho ñu quiñi iyó, ñu vachi tata coo! ¿Yoso caa cucacu nyoho tacuhva ma cuhun ndo anyaya? Ma cuvi.
33 Serpentes! Raça de víboras! Como escaparão do julgamento do inferno?
34 Yucuan chaha cutachi chi ra profeta Nyoo nu nyicú ndo, cutachi tiqui chi ra chiñi tuñi, ta ra sacuahá nu nyicú ndo. Soco nyoho cucahñi ndo chi ra ta cutyaa ndo chi suhva ra nu cruzi. Ta chi inga ra cucañi ndo chi ra chichi vehe ñuhu. Ta cacanyicon ndo chi ra tahan tahan ñuu.
34 “Por isso eu lhes envio profetas, homens sábios e mestres da lei. Vocês crucificarão alguns e açoitarão outros nas sinagogas, perseguindo-os de cidade em cidade.
35 Yucuan chaha, sɨquɨ ndo cucunyaa cuatyi cha cuenda cha cachihi̱ tandɨhɨ ra vaha cha cachahñi̱ ñu nyacua nya ra Abel ta nyacua nya ra Zacarías sehe ra Berequías ra cha chahñi̱ ndo chichi vehe ñuhu yatyin nu nyaá arta cha yosó cha chahá cuenda yo chi Nyoo.
35 Como resultado, serão responsabilizados pelo assassinato de todos os justos de todos os tempos, desde o assassinato do justo Abel até o de Zacarias, filho de Baraquias, que vocês mataram no templo, entre o santuário e o altar.
36 Cha ndicha catyí chi ndo, vatyi tandɨhɨ cuatyi ihya cucoso sɨquɨ ñáyɨvɨ cha iyó vityin ―catyí ra Jesús chi ra.
36 Eu lhes digo a verdade: esse julgamento cairá sobre a presente geração.”
37 ’¡Jerusalén, Jerusalén! ¡Ndahvi nyoho ñu iyó ñuu chiña! Vatyi chahñi̱ ndo chi ra profeta Nyoo. Ta tuchi̱ ndo yuu chi tandɨhɨ ra cha saquichi̱ Nyoo nu nyicú ndo. Cuaha xaan chaha cuñí saha cuende chi ndo, tari noo ndɨvɨ cha sahá cuenda tɨ chi sehe tɨ, ta naquehén ndahvi tɨ chi tɨ chichi ndichin tɨ, soco ña cuñí ndo.
37 “Jerusalém, Jerusalém, cidade que mata profetas e apedreja os mensageiros de Deus! Quantas vezes eu quis juntar seus filhos como a galinha protege os pintinhos sob as asas, mas você não deixou.
38 Nye̱he ndo vityin, vatyi cha sandoo̱ ndahvi chi ndo.
38 E, agora, sua casa foi abandonada e está deserta.
39 Vatyi catyí chi ndo, vatyi ma nyehe ca ndo chii nyacua nya chaa chi quɨvɨ cucatyi ndo tyehe caa: “Cahnu xaan ra cuví ra vachi chihin tunyee iñi sɨvɨ Sutu yo Nyoo”, cucatyi ndo ―catyí ra Jesús.
39 Pois eu lhe digo: você nunca mais me verá, até que diga: ‘Bendito é o que vem em nome do Senhor!’”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.