Mateus 23
Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs NAA
1 Tyicuan ta ra Jesús catyí ra chi ñáyɨvɨ, ta chi ra cachicá noo chihin ra tyehe caa:
1 Então Jesus falou às multidões e aos seus discípulos:
2 ―Ra sacuahá ley ta ra fariseo nyicú ra tyiño cha sañahá ra ley cha tyaa̱ ra Moisés.
2 — Na cadeira de Moisés se assentaram os escribas e os fariseus.
3 Ta cha tyicuan caa, qui̱chaha ndo cha cahán ra ta sa̱cuvi ndo tandɨhɨ cha cacatyí ra chi ndo. Soco ma quehen ndo cuhva iyó ra, vatyi maa ra, sɨɨn cha sañaha ra, ta sɨɨn cha sacuví ra.
3 Portanto, façam e observem tudo o que eles disserem a vocês, mas não os imitem em suas obras; porque dizem e não fazem.
4 Vatyi yori ndoyo carga cha tyaá ra sɨquɨ ñáyɨvɨ. Ta sanɨñɨ ra chi ñu na cuiso ñu, ta maa ra ni chiin nundaha ra ña nañi chata carga cuan.
4 Atam fardos pesados, difíceis de carregar, e os põem sobre os ombros dos outros, mas eles mesmos nem com o dedo querem movê-los.
5 Tandɨhɨ cha casacuví ra, cha cuñi ra na nyehe ñáyɨvɨ. Vatyi tahán iñi ra catyaa ra tuhun Nyoo tyaan ra ta soco ra chihin letra nahnu. Ta tahán iñi ra cacuihno ra sahma chihin adorno nañi.
5 Praticam todas as suas obras a fim de serem vistos pelos outros; pois alargam os seus filactérios e alongam as franjas de suas capas.
6 Ta nu vaha ca, cuñí ra cunyicu ra vico, ta cachi ra. Ta nu vaha ca cuñí ra cunyicu ra chichi vehe ñuhu.
6 Gostam do primeiro lugar nos banquetes e das primeiras cadeiras nas sinagogas,
7 Ta nu chicá noo ra cacuñí ra vatyi cuhva ñáyɨvɨ nocumi chi ra chihin cha sahá xaan ñu ñáyɨvɨ chi ra. Ta cuñí tucu ra cha catyi ñu chi ra vatyi chito xaan ra.
7 das saudações nas praças e de serem chamados de “mestre”.
8 Soco nyoho, ma cuhva ndo ityi cha catyi ñáyɨvɨ vatyi chitó xaan ndo. Vatyi tandɨhɨ nyoho, yañi ndo cuví. Ta noo ri ra chitó iyó, ta ican ra cuví Cristo.
8 Mas vocês não serão chamados de “mestre”, porque um só é Mestre de vocês, e todos vocês são irmãos.
9 Ta ma catyi ndo Sutu ndo chi ninoo ra ñuhu ñayɨvɨ ihya, vatyi iyó noo Sutu ndo, ta nyaá ra andɨvɨ.
9 Aqui na terra, não chamem ninguém de “pai”, porque só um é o Pai de vocês, aquele que está nos céus.
10 Ta ma catyi ndo vatyi ra cuví nuu cuví ndo, vatyi noo ri maa ra Cristo cuví nuu.
10 Nem queiram ser chamados de “guias”, porque um só é o Guia de vocês, o Cristo.
11 Ra cha sacuví tyiño nuu tandɨhɨ ca ra, ican ra cuan cuví ra cahnu ca nu nyicú ndo.
11 Mas o maior entre vocês será o servo de vocês.
12 Vatyi ra cahnu sahá chii, cunocuee ra. Ta ra ña cahnu sahá chii cucucahnu ra.
12 Quem se exaltar será humilhado; e quem se humilhar será exaltado.
13 ’¡Ndahvi nyoho ra sacuahá ley vehe ñuhu, ta ra fariseo! ¡Ndahvi nyoho cha sahá ndo tyi vaha ndo! Vatyi chasɨ́ ndo yuvehe nu nyacá ñaha Nyoo, tacuhva ma cuvi quɨhvɨ ñáyɨvɨ. Ta ni ri maa ndo ña quɨhvɨ́ ndo ta ni ña chahá ndo cha quɨhvɨ ñáyɨvɨ, ñu cuñí quɨhvɨ.
13 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês fecham o Reino dos Céus diante das pessoas; pois vocês mesmos não entram, nem deixam entrar os que estão entrando!
14 ’¡Ndahvi nyoho ra sacuahá ley ta ra fariseo, nyoho cha sahá ndo tyi vahá ndo! Vatyi tinyaá ndo vehe ñu chihi̱ yɨɨ, tyi ña cuví tyiyahvi ñu ñáá xuhun tavá ndo sɨquɨ ñu. Ta yaha̱ cuan, ta naha chicán tahvi ndo nu tuvi vatyi sahá ndo tyi vaha ndo. Ta cuenda cha sacuví ndo tyehe caa, cahnu ca tɨndoho cunyehe ndo.
14 [— Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês devoram as casas das viúvas e, para o justificar, fazem longas orações; por isso, vocês sofrerão juízo muito mais severo!]
15 ’Ndahvi nyoho ra sacuahá ley vehe ñuhu, ta ra fariseo. ¡Sahá ndo tyi vaha ndo, soco ña ndicha ndo! Vatyi nducú xaan ndo cuhva na cunyicon ñáyɨvɨ chi ndo. Ta tatu cha nandɨhvɨ ñu cuenda ndo, quiñi caa nɨcoo ñu saha ndo, ta ñima ca maa ndo. Ta cha tyicuan caa nyacuví ndo, ñihi ca sacuhún ndo chi ñu anyaya cha nuu maa ndo.
15 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês percorrem o mar e a terra para fazer um prosélito; e, uma vez feito, o tornam filho do inferno duas vezes mais do que vocês!
16 ’¡Ndahvi nyoho ra ndahvi! Vatyi cuñí ndo saquehen ityi ndo chi ñáyɨvɨ, ¡soco cuaa ndo! Vatyi catyí ndo tatu noo ñu catyí ñu cha cusacuvi ñu noo cha cusacuvi ñu, ta tyanaha ñu chihin sɨvɨ vehe ñuhu, yucuan ña nɨñɨ cha sacuvi ñu. Soco tatu xuhun cuaan cha iyó vehe ñuhu cuan tyanaha ñu, yucuan ndicha, nɨñɨ cuñí chi cha sacuvi ñu, catyí ndo.
16 — Ai de vocês, guias cegos, que dizem: “Se alguém jurar pelo santuário, isso não tem importância; mas, se alguém jurar pelo ouro do santuário, fica obrigado pelo que jurou!”
17 ¡Tondo xaan ndo ta cuaa ndo! ¿Nya cha nɨñɨ ca? ¿Atu nɨñɨ ca xuhun cuaan cuan, o vehe ñuhu cha sacu ii chi xuhun cuaan cuan?
17 Seus tolos e cegos! Qual é mais importante: o ouro ou o santuário que santifica o ouro?
18 Ta suri catyí tucu ndo: “Tatu yɨhɨ́ ñu catyí ñu cha cusacuvi ñu cha cusacuvi ñu, ta tyanaha ñu cuenda arta cha yoso cha chahá cuenda ñu chi Nyoo, ña nɨñɨ cha sacuvi ñu. Soco tatu tyanaha ñu cuenda ofrenda cha yosó sɨquɨ arta cuan, yucuan ndicha nɨñɨ cuñí chi sacuvi ñu, catyí ndo.”
18 E vocês dizem: “Se alguém jurar pelo altar, isso não tem importância; mas, se alguém jurar pela oferta que está sobre o altar, fica obrigado pelo que jurou.”
19 ¡Tondo xaan ndo ta cuaa ndo! ¿Nya cha nɨñɨ ca? ¿Atu nɨñɨ ca ofrenda o arta cuan cha sacu ii chi ofrenda cuan?
19 Cegos! Qual é mais importante: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 Vatyi ñu tyanahá cuenda arta cuan, ñima cuenda ri cuan tyanaha ñu, soco cha cuenda tandɨhɨ cha yosó nuu ñandɨhɨ.
20 Portanto, quem jurar pelo altar jura por ele e por tudo o que está sobre ele.
21 Ta ñu tyanahá cuenda vehe ñuhu cahnu, ñima cuenda vehe ñuhu ri cuan, soco cuenda Nyoo tyanahá ñu ñandɨhɨ, vatyi iyó ra yucuan.
21 Quem jurar pelo santuário jura por ele e por aquele que nele habita;
22 Ta tyicuan caa tucu ñu tyanahá cuenda andɨvɨ, tyanahá tucu ñu cuenda tyayu Nyoo ta suri cha cuenda maa Nyoo ñandɨhɨ, tyi maa ra cuví ra nyaá nyacá ñaha yucuan.
22 e quem jurar pelo céu jura pelo trono de Deus e por aquele que está sentado no trono.
23 ’¡Ndahvi nyoho ra sacuahá ley vehe ñuhu ta ra fariseo! sahá ndo tyi vaha ndo vatyi chahá ndo diesmo chi Nyoo cha cuví menta, ta añii, ta comino. Soco ña quichahá ndo tuhun cha nɨñɨ ca cha nyaá nu ley cha tahán chi sacuvi yo. Ta cuñun, cha sacuví yo cha vaha chihin tandɨhɨ ñáyɨvɨ, cha cundahvi cuñi yo chi ñu, cha chinó iñi yo chi Nyoo ta ma sandoo yo chi ra. Ican ihya cuñí chi sacuvi ndo, ta ma sandɨhɨ ndo cha cuhva ndo diesmo cuan ñandɨhɨ.
23 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês dão o dízimo da hortelã, do endro e do cominho e desprezam os preceitos mais importantes da Lei: a justiça, a misericórdia e a fé. Mas vocês deviam fazer estas coisas, sem omitir aquelas!
24 Nyoho cuñí ndo casaquehen ityi ndo chi ñáyɨvɨ, soco cuaa ndo. Vatyi sacuita ndo noo tiyucun luhlu, soco coco ndo noo camellu. Cuatyi luhlu ri nyehe ndo ta ña sahá ndo cuenda cuatyi cahnu cuví cuan.
24 Guias cegos! Coam um mosquito, mas engolem um camelo!
25 ’¡Ndahvi nyoho ra sacuahá ley vehe ñuhu ta ra fariseo, ra casaha tyi vaha! Vatyi ityi chata ri vasu ta ityi chata ri coho sanduvií ndo, soco ityi chichi ña sanduvií ndo. Vatyi chichi añima ndo tyitu ñohó cha quiñi caa. Chicá xiñi ndo cha ñihi ndo nu cusuhu ndo, ta ña cuví chasaha ndo cha quiñi caa cha quichi cuvi xaan iñi ndo.
25 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês limpam o exterior do copo e do prato, mas estes, por dentro, estão cheios de roubo e de glutonaria!
26 ¡Ra fariseo cuaa cuví ndo! Sa̱nduvii xihna ndo ityi chichi vasu ta coho, tyicuan ta cuvii tucu ityi chata.
26 Fariseu cego! Limpe primeiro o interior do copo, para que também o seu exterior fique limpo!
27 ’¡Ndahvi nyoho ra sacuahá ley vehe ñuhu ta ra fariseo, ra casavaha chii! Vatyi cuví ndo tari noo ñaña ndɨyɨ cha nacahyu, vatyi ityi chata chi tyaquɨ xaan, soco ityi chichi tyitu ñohó yɨquɨ ndɨyɨ, ta tandɨhɨ nuu cha quiñi caa.
27 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês são semelhantes aos sepulcros pintados de branco, que, por fora, se mostram belos, mas interiormente estão cheios de ossos de mortos e de toda podridão!
28 Tyicuan caa cuví nyoho. Vatyi ityi chata tari maa tyi vaha xaan ndo nuu ñáyɨvɨ, soco ityi chichi, tyitú ñohó cha cuendu ndo, ta cha quiñi caa.
28 Assim também vocês, por fora, parecem justos aos olhos dos outros, mas, por dentro, estão cheios de hipocrisia e de maldade.
29 ’¡Ndahvi nyoho ra sacuahá ley vehe ñuhu, ta nyoho ra fariseo! Sahá ndo tyi vaha ndo ta ña ndicha. Nyoho samá ndo ñaña ra profeta Nyoo ra chiyo̱ ta cha naha. Ta nyoho nacahyu ndo ñaña ñáyɨvɨ vaha ñu chiyo ta cha naha.
29 — Ai de vocês, escribas e fariseus, hipócritas, porque vocês edificam os sepulcros dos profetas, enfeitam os túmulos dos justos
30 Ta yucuan ta catyí ndo! “Tyehe ta chiyo̱ ndi quɨvɨ chiyo̱ ñáyɨvɨ chahnu ndi, ma tyinyee ndi chi ra chahñi̱ chi ra profeta Nyoo”, catyí ndo.
30 e dizem: “Se nós tivéssemos vivido nos dias de nossos pais, não teríamos sido seus cúmplices, quando mataram os profetas!”
31 ¡Ma chihin yucuan ri! Suri maa ndo nacotó ndo vatyi vachi ndo tata ñu cachahñi̱ chi profeta Nyoo.
31 Assim, vocês dão testemunho contra si mesmos de que são filhos dos que mataram os profetas.
32 ¡Vaha vityin, chaha chi cuhva savaha ndɨhɨ ndo cha quiñi caa cha quichaha savaha sutu chahnu ndo!
32 Portanto, tratem de terminar aquilo que os pais de vocês começaram.
33 ’¡Nyoho ñu quiñi iyó, ñu vachi tata coo! ¿Yoso caa cucacu nyoho tacuhva ma cuhun ndo anyaya? Ma cuvi.
33 — Serpentes, raça de víboras! Como esperam escapar da condenação do inferno?
34 Yucuan chaha cutachi chi ra profeta Nyoo nu nyicú ndo, cutachi tiqui chi ra chiñi tuñi, ta ra sacuahá nu nyicú ndo. Soco nyoho cucahñi ndo chi ra ta cutyaa ndo chi suhva ra nu cruzi. Ta chi inga ra cucañi ndo chi ra chichi vehe ñuhu. Ta cacanyicon ndo chi ra tahan tahan ñuu.
34 Por isso, eis que eu lhes envio profetas, sábios e escribas. A uns vocês matarão e a outros crucificarão; a outros ainda vocês açoitarão nas sinagogas e perseguirão de cidade em cidade;
35 Yucuan chaha, sɨquɨ ndo cucunyaa cuatyi cha cuenda cha cachihi̱ tandɨhɨ ra vaha cha cachahñi̱ ñu nyacua nya ra Abel ta nyacua nya ra Zacarías sehe ra Berequías ra cha chahñi̱ ndo chichi vehe ñuhu yatyin nu nyaá arta cha yosó cha chahá cuenda yo chi Nyoo.
35 para que recaia sobre vocês todo o sangue justo derramado sobre a terra, desde o sangue do justo Abel até o sangue de Zacarias, filho de Baraquias, a quem vocês mataram entre o santuário e o altar.
36 Cha ndicha catyí chi ndo, vatyi tandɨhɨ cuatyi ihya cucoso sɨquɨ ñáyɨvɨ cha iyó vityin ―catyí ra Jesús chi ra.
36 Em verdade lhes digo que todas estas coisas hão de vir sobre a presente geração.
37 ’¡Jerusalén, Jerusalén! ¡Ndahvi nyoho ñu iyó ñuu chiña! Vatyi chahñi̱ ndo chi ra profeta Nyoo. Ta tuchi̱ ndo yuu chi tandɨhɨ ra cha saquichi̱ Nyoo nu nyicú ndo. Cuaha xaan chaha cuñí saha cuende chi ndo, tari noo ndɨvɨ cha sahá cuenda tɨ chi sehe tɨ, ta naquehén ndahvi tɨ chi tɨ chichi ndichin tɨ, soco ña cuñí ndo.
37 — Jerusalém, Jerusalém! Você mata os profetas e apedreja os que lhe são enviados! Quantas vezes eu quis reunir os seus filhos, como a galinha ajunta os seus pintinhos debaixo das asas, mas vocês não quiseram!
38 Nye̱he ndo vityin, vatyi cha sandoo̱ ndahvi chi ndo.
38 Eis que a casa de vocês ficará deserta.
39 Vatyi catyí chi ndo, vatyi ma nyehe ca ndo chii nyacua nya chaa chi quɨvɨ cucatyi ndo tyehe caa: “Cahnu xaan ra cuví ra vachi chihin tunyee iñi sɨvɨ Sutu yo Nyoo”, cucatyi ndo ―catyí ra Jesús.
39 Pois eu lhes afirmo que, desde agora, não me verão mais, até que venham a dizer: “Bendito o que vem em nome do Senhor!”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.