Mateus 13
Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs NAA
1 Quɨvɨ cuan quita̱ ra Jesús vehe ra ta chicunyaa̱ ra yuhu miñi.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Ta chaha cha cuaha ñáyɨvɨ nataca̱ nu nyaá ra, quɨhvɨ̱ ra chichi noo canoa ta chicunyaa̱ ra. Ta tandɨhɨ ñáyɨvɨ ndoo̱ ñu nyicú ñu nu ñɨtɨ cuan.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Tyicuan ta cuaha ri cha quichaha sañahá ra chi ñu chihin noo cuhva ta catyí ra:
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Ta nu cuahan ra quɨtɨ̱ ra chɨtɨ cuan, canacoyo̱ suhva chɨtɨ cuan yuhu ityi. Ta quichi̱ coyo saa ta cachachi̱ tɨ.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Ta suhva ca canacoyo̱ tɨcu yuu, nu ña cuaha ñuhú yɨhɨ́. Ta yucuan caña̱ chɨtɨ cuan cha numi ri vatyi ña cuaha ñuhú yɨhɨ́ chaha.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Soco cuhva cha caña̱ ñanyii ɨɨn na ityi ri tun, vatyi ña cono yɨhɨ́ yoho tun.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Suhva ca chɨtɨ canacoyo̱ tɨcu iñu. Ta chahnu̱ iñu cuan. Ta chasɨ̱ chi nuu tun. Yucuan chaha ña chiyo̱ chɨtɨ tun.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Soco suhva ca canacoyo̱ nu ñuhú vaha. Ta quɨvɨ cachahnu tun, vaha xaan cachaha̱ tun chɨtɨ, vatyi yɨhɨ́ tun noo cientu chɨtɨ chaha tun cha noo ri maa tun. Ta inga tun uñi xico, ta inga tun oco uchi chɨtɨ chaha̱ tun.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 ¡Tatu cutuñi iñi ndo, tya̱soho ndo!
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Tyicuan ta tuhva ra cachicá noo chihin ra Jesús, ta candaca̱ tuhun ra chi ra, ta catyí ra:
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra:
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Vatyi ñáyɨvɨ cutuñí iñi tuhun cahín ta sacuví ñu, cuaha ca cucutuñi iñi ñu. Ta ñáyɨvɨ cha chiin ri cutuñí iñi, ta ña cuñí ñu sacuvi ñu, cutinyaa ndɨhi cha cutuñí iñi ñu.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Yucuan chaha vatyi chihin cuhva ri cahín chihin ñu, tacuhva nyehe ñu ta cuví chi tari cha ña ndichin nyehe ñu. Ta cuɨñɨ ñu soco ma cutuñi iñi ñu, tari cha ña chiñi ñu cuví cuan.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Ta tyicuan caa ta chinó cava tuhun cha caha̱n ra Isaías ra profeta Nyoo ta cha naha, ta catyí ra:
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Vatyi cha ndundava̱ añima ñáyɨvɨ ihya, ta ña cachi vaha chiñí ñu.
15 Porque o coração deste povo
16 ’Soco sɨɨ xaan cuví chi nyoho, vatyi nyehé ndo chihin chɨtɨ nuu ndo, ta chiñí ndo chihin soho ndo.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Cha ndicha catyí chi ndo, vatyi cuaha ra cacuvi̱ profeta Nyoo ta cuaha ñáyɨvɨ vaha, cacuñi̱ ñu nyehe ñu cha nyehé nyoho cha sacuví, soco ña nyehe̱ ñu. Cuñi̱ ñu cuɨñɨ ñu tandɨhɨ tuhun cha chiñi nyoho vityin, soco ña chiñi̱ ñu.
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 ’Tya̱soho ndo ñáá cha cuñí chi catyi noo cuhva cha catyi̱ chi ndo tuhun ra cha tachí chɨtɨ trigu cuan:
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Ñáyɨvɨ cha chiñí tuhun yoso caa cuñí Nyoo cunyaca ñaha ra añima ñu, ta ña cutuñí iñi ñu, tari nu canacoyo chɨtɨ yuhu ityi, tyicuan caa cuví ñu. Vatyi quichi̱ cuihna ta tava̱ ra tuhun Nyoo cha caa añima ñu.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ta tari nu canacoyo̱ chɨtɨ tɨcu yuu cuan, tyicuan caa cuví tucu ñáyɨvɨ cha chiñí tuhun Nyoo, ta sɨɨ xaan cuví chi ñu naquehen cuenda ñu noo ri cuhva.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Vatyi nu caña̱ chɨtɨ tɨcu yuu cuan, chiin ri ñuhú yɨhɨ́ chaha. Yucuan chaha caña̱ soco ña cuví tyihi yoho chi. Ta tyicuan caa ñu cuan. Suhva ri quɨvɨ chinó iñi ñu. Soco quɨvɨ cha quichaha nyehe ñu tɨndoho, ta satasɨ iñi ñáyɨvɨ chi ñu cha cuenda tuhun Nyoo ta sandɨhɨ ri ñu tuhun cha chinó iñi ñu.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Ta tari nu canacoyo chɨtɨ chichi iñu cuan, tyicuan caa cuví tucu inga ñu cha chiñí tuhun Nyoo. Chiñí ñu, soco ña cuñí ñu sacuvi ñu tari cuhva chiñí ñu. Vatyi nyaá xaan ca xiñi ñu tuhun tɨndoho ñayɨvɨ̱ ican saha tuhun Nyoo. Ta nyiyo ca iñi ñu cha tyayɨɨ. Ta tandɨhɨ tuhun cuan sayanga chi chi ñu, ta ña chahá nanducu vaha ñu chi Nyoo.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Soco tari nu canacava̱ chɨtɨ nu ñuhu vaha, tyicuan caa cuví ñu chiñí tuhun Nyoo, ta cutuñí iñi ñu, ta sacuví ñu tandɨhɨ tuhun cahán ra. Yɨhɨ́ ñu cuví ñu tari yutun cha chaha noo cientu chɨtɨ, ta inga ñu tari yutun cha chaha uñi xico, o tari yutun cha chahá oco uchi chɨtɨ noo noo tun.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Ta chaha̱ tucu ra Jesús inga cuhva ihya chi ñu; ta catyí ra:
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Soco cuhva cha caquixí tandɨhɨ ra casahá tyiño cuan, quɨhvɨ̱ noo ra xaan iñi chi ra, ta tachi̱ ra chɨtɨ cuhu ña vaha, ta cuahan ra.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Ta quɨvɨ caña̱ chɨtɨ trigu cuan, ta caña̱ yoco chi, ta yucuan na tuvi tucu cuhu ña vaha cuan.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Tyicuan ta ra cacuví musu, cachaha̱n ra chicatyi̱ ra chi chitoho ra: “Tata, tatu maa maa ri maa chɨtɨ trigu tachu̱n, ¿nya quita̱ cuhu ña vaha cuan?” cacatyí ra.
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 Ta nacaha̱n ra cuan ta catyi ra: “Iyó noo ra xaan iñi chi yo tachi̱.” Tyicuan ta musu cuan, catyí ra chi chitoho ra: “¿Atu cuñún cha cuhun ndi ta tohon ndi cuhu ña vaha cuan?”
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 Soco chitoho ra catyí ra: “Ma tohon ndo, coto cuhva cha tohon ndo cuhu ña vaha cuan, ta coyo ndɨhɨ trigu cuan.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Sa̱ña ndo, na cuahnu maa chi ɨɨn ri chihin trigo cuan, tyicuan ta quɨvɨ cunɨcoñehi tyiño sahí, cutachi chi ra casaha tyiño cutohon xihna ca ra cuhu ña vaha cuan ta cuhñi ra cuenda sucun, vatyi cahmi ra. Ta yaha cuan ta canaquehen vaha ra cha vaha cuan chichi yaque.”
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Tyicuan ta catyí tucu ra Jesús inga cuhva ihya chi ñu:
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Vatyi ican chɨtɨ cuan cuví cha luhlu ca ican saha tandɨhɨ ca chɨtɨ. Soco quɨvɨ chahnu̱ tun cuví tun noo yutun cahnu vavaha. Ta quichi̱ coyo saa, ta casavahá tɨ taca tɨ nuu tun ―catyí ra Jesús.
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Ta catyí tucu ra Jesús inga cuhva ihya:
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Tandɨhɨ tuhun ihya cahan ra Jesús chihin ñáyɨvɨ chihin cuhva ri. Ta tandɨhɨ tuhun cha catyi̱ ra chi ñu soco maa maa ri chihin noo cuhva ri.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Tyehe caa sacuvi̱ ra tacuhva chino cava tuhun cha cahán ra profeta ta cha naha ta tyaa̱ ra tyehe caa:
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Tyicuan ta sacunuhu̱ ra Jesús chi ñáyɨvɨ, ta ndɨhvɨ̱ ra chichi vehe. Ta catuhva̱ ra cachicá noo chihin ra chi ra, ta catyí ra chi ra:
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 Tyicuan ta quichaha catyí ra Jesús chi ra:
37 E Jesus respondeu:
38 Ta ñuhú cuan, ican cuví añima ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱. Ta chɨtɨ trigu cuan ican cuñí chi catyí ñáyɨvɨ cha nyicón chi Nyoo, ta chɨtɨ cuhu ña vaha cuan cuñí chi catyí ñáyɨvɨ cha nyacuví cuhva cuñí ra ña vaha.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 ’Ra cha tachi̱ cuhu ña vaha cuan, ican cuví cuihna ra xaan iñi chi Nyoo. Ta quɨvɨ cunacoñehe ra tyiño saha ra, ican cuví quɨvɨ cucunaa ñuhu ñayɨvɨ̱. Ta ra cha cunacoñehe chɨtɨ cuan, ican cuví ra cacuví ángel.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 Tari nasataca̱ ra cuhu ña vaha cuan vatyi cayu chi, tyicuan caa cucuvi quɨvɨ naa ñayɨvɨ̱.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Yuhu Rayɨɨ cha quichi nya gloria cutachi chi ángel cunasataca ra chi ñu sacoo cuatyi inga ñu, ta ñu cha sacuví cha ña vaha.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Ta cutyihi ra chi ñu chichi horno nu cayú ñuhu. Ta cucuacu ñu ta cusacahñi ñu noho ñu.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Ta ñu cha sacuví cuhva cuñí Nyoo cutuvi ñu nuu Nyoo Sutu yo. Ta tari cha ndichin ñanyii, tyicuan caa cucuvi ñu. Tatu cutuñí iñi ndo, tya̱soho ndo tuhun cahín.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 ’Cha nyacá ñaha Nyoo añima ñáyɨvɨ cuví chi tari noo xuhun cuaan ñohó xehe chichi ñuhú. Ta noo ra nañihi̱ xuhun cuaan cuan, soco natyihi̱ xehe tucu ra inga chaha ta sɨɨ xaan cuñí ra cuanuhu ra ta xico̱ ra tandɨhɨ cha iyó chi ra, ta sata̱ ra ñuhu nu ñohó xehe xuhun cuaan cuan.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 ’Ta cha nyacá ñaha Nyoo añima ñáyɨvɨ, cuví tucu chi tari noo ra satá ta naxicó perla finu.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Ta cuhva cha ñihi̱ ra noo cha yahví vavaha nyaá, ta xico̱ ra ndɨɨ maa cha cumi̱ ra, ta sata̱ ra perla vaha cuan.
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 ’Ta suri cuví tucu cha nyacá ñaha Nyoo añima ñáyɨvɨ tari tarraya cha cañí ra nu tyañuhu, ta ñihi ra ndɨhɨ nuu tiyaca chihin.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Ta cuhva cha chitu̱ tarraya cuan chihin tiyaca, catava̱ ra ityi nu ñɨtɨ, ta yucuan canacachi̱ ra chi tɨ, canaquehe̱n vaha ra chi quɨtɨ vaha chichi noo tica, ta sacuita̱ ra chi quɨtɨ ña vaha cuan.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Ta tyicuan caa cucuvi quɨvɨ naa ñayɨvɨ̱, cuquichi coyo ángel, quichi tava sɨɨn ra chi ñu vaha ta ñu ña vaha.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 Ta cutyihi ra chi ñu ña vaha cuan chichi anyaya nu cayú ñuhu̱, nu cucuacu ñu ta cusacahñi ñu noho ñu.
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Tyicuan ta ra Jesús ndaca̱ tuhun ra chi ra cachicá noo chihin ra, ta catyí ra:
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ra:
52 Então Jesus lhes disse:
53 Ndɨhɨ̱ cahan ra Jesús cuhva ihya ta cuahan ra.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 Ta nachaa̱ ra ñuu ra. Ta yucuan quichaha sañaha ra chichi vehe ñuhu ñuu cuan. Ta iyo cuñí ñáyɨvɨ ta catyí ñu:
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Vatyi sehe ra satyá vitu cuan cuví chi ra. Ta cu María cuví sɨhɨ ra. Ta yañi ra cuví chi ra Jacobo, ta ra José, ta ra Simón ta ra Judas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ta cuhva ra ñandɨhɨ, iyó ñu ityi nu iyó yo. Tu tyicuan caa, ¿nya maa maa cutuhva̱ ra tandɨhɨ tuhun ihya? ―catyí ñu.
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Ta yucuan chaha ña cuñí ñu quichaha ñu chi ra. Soco ra Jesús catyí ra chi ñu:
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Ta ña cuaha milagru sacuvi̱ ra yucuan cha cuenda vatyi ña chinó iñi ñu chi ra.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.