Mateus 12
Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs NVT
1 Noo quɨvɨ nyitatú ñáyɨvɨ, yaha̱ ra Jesús mahñu nu iyó cha tachi̱ ñu. Ta chaa̱ soco chi ra cachicá noo chihin ra. Ta quichaha catohon ra yoco trigu cuan ta quichaha cachachi ra chɨtɨ yoco cuan.
1 Por aquele tempo, Jesus estava caminhando pelos campos de cereal, num sábado. Seus discípulos, sentindo fome, começaram a colher espigas e comê-las.
2 Cuhva cha cananyehe̱ ra fariseo cha tyicuan caa, cacatyi̱ ra chi ra Jesús:
2 Alguns fariseus os viram e protestaram: “Veja, seus discípulos desobedecem à lei colhendo cereal no sábado!”.
3 Soco maa ra Jesús catyí ra chi ra:
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Quɨhvɨ̱ ra chichi vehe Nyoo. Ta quehe̱n ra pan ii cha cha yaha̱ catuvi̱ nuu Nyoo. Ta chachi̱ ra ta ña tahán chi cachi ra, ni maa ra ni ra ndɨhɨ chihin ra, vatyi maa ri maa tata sutu tahán chi cachi pan cuan.
4 Ele entrou na casa de Deus e, com seus companheiros, comeram os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer.
5 ¿O ta sacuaha ca ndo nu ley cha chaha̱ Nyoo chi ra Moisés nu catyí chi vatyi ra cacuví sutu, ña canyitatú ra quɨvɨ nyitatú yo, soco sahá tyiño ra chichi vehe ñuhu? Yucuan nyehé yo vatyi ñima cuatyi cuví cuan.
5 E vocês não leram na lei de Moisés que os sacerdotes de serviço no templo podem trabalhar no sábado?
6 Ta catyí chi ndo, vatyi ihya nyaá yuhu cha cuví noo ra cahnu ca ican saha vehe ñuhu.
6 Eu lhes digo: há alguém aqui maior que o templo!
7 Nyoho, ta cutuñi ca iñi ndo nu catyí chi tyehe caa nu tuhun Nyoo: “Cha cuñí yuhu, cha cundahvi cuñi ndo nyehe ndo chi tahan ndo, ta ñima ca cha cahñi ndo quɨtɨ ta cuhva cuenda ndo chii.” Tyehe ta cutuñí iñi ndo tuhun ihya, ma tyaa ndo cuatyi sɨquɨ ñáyɨvɨ cha ñahri sacuvi̱.
7 Vocês não teriam condenado meus discípulos inocentes se soubessem o significado das Escrituras: ‘Quero que demonstrem misericórdia, e não que ofereçam sacrifícios’.
8 Yuhu cuví Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria. Ta iyó ityi chii vatyi catyi chi noo noo ndo ñáá cha sacuvi ndo quɨvɨ nyitatú yo ―catyí ra Jesús.
8 Pois o Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
9 Tyicuan ta quita̱ ra Jesús yucuan, ta cuahan ra vehe ñuhu.
9 Então Jesus foi à sinagoga local,
10 Ta yucuan ñohó noo ra ityi ɨnchiyo ndaha. Ta nyicú tucu suhva ra nducu cuhva yoso caa ta catyaa ra cuatyi sɨquɨ ra Jesús. Yucuan chaha candaca̱ tuhun ra chi ra ta catyí ra:
10 onde viu um homem que tinha uma das mãos deformada. Os fariseus perguntaram a Jesus: “A lei permite curar no sábado?”. Esperavam que ele dissesse “sim”, para que pudessem acusá-lo.
11 Ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra:
11 Jesus respondeu: “Se um de vocês tivesse uma ovelha e ela caísse num poço no sábado, não trabalharia para tirá-la de lá?
12 Ta ¿atu ña yahvi ca nyaá noo ñáyɨvɨ ta ñima ca noo mbee? Yucuan chaha vatyi tahán chi sacuvi yo cha vaha quɨvɨ nyitatú yo ―catyí ra.
12 Quanto mais vale uma pessoa que uma ovelha! Sim, a lei permite que se faça o bem no sábado”.
13 Tyicuan ta catyí ra chi ra cha ityi ndaha cuan:
13 Em seguida, disse ao homem: “Estenda a mão”. Ele a estendeu, e ela foi restaurada e ficou igual à outra.
14 Tyicuan ta caquita̱ coyo ra fariseo cuandatuhun tahan ra yoso caa cacahñi ra chi ra Jesús.
14 Então os fariseus convocaram uma reunião para tramar um modo de matá-lo.
15 Cha chito̱ ra Jesús tuhun tyi canducú ra chi ra, quita̱ ra yucuan ta cuaha ñáyɨvɨ chinyico̱n chi ra. Ta maa ra sanduvaha̱ ra chi tandɨhɨ ñu cuhví.
15 Jesus, sabendo o que planejavam, retirou-se daquela região. Muitos o seguiram, e ele curou todos os enfermos que havia entre eles.
16 Ta catyí ra chi ñu tyi ma cahan ñu tuhun vatyi ican ra sanduvaha̱ chi ñu.
16 Contudo, advertiu-lhes que não revelassem quem ele era.
17 Tyicuan caa cuvi̱ tacuhva nachino cava tuhun cha tyaa̱ ra Isaías ra cuví profeta Nyoo ta cha naha. Tyehe caa tyaa ra:
17 Cumpriu-se, assim, a profecia de Isaías a seu respeito:
18 Ican ra ihya cuví ra sacuvi tyiño nui, ra cha nacachi̱ vahi.
18 “Vejam meu Servo, aquele que escolhi. Ele é meu Amado; nele tenho grande alegria. Porei sobre ele meu Espírito, e ele proclamará justiça às nações.
19 Ta ma xaan cahan ra ta ni ma cana chaa ra, ta ni yori cuɨñɨ ndusu ra ityi cahnu.
19 Não lutará nem gritará, nem levantará a voz em público.
20 Ta ni noo ndoo yacua, ta ma cahnu ndɨhɨ ra.
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará a chama que já está fraca. Por fim, ele fará que a justiça seja vitoriosa.
21 Ta tandɨhɨ ñáyɨvɨ, ta chi ra cuquɨhɨ iñi ñu.
21 E seu nome será a esperança de todo o mundo”.
22 Tyicuan ta nu nyaá ra Jesús chinyaca̱ ñu chi noo ra yɨhɨ́ tatyi ña vaha chi, cuaa ra ta ñɨhɨ ra. Ta ra Jesús sanduvaha̱ ra chi ra. Ta cuvi̱ nacahan ra, ta cuvi̱ nanyehe ra.
22 Então levaram até Jesus um homem cego e mudo que estava possuído por um demônio. Jesus o curou, e ele passou a falar e ver.
23 Iyo xaan cuñí tandɨhɨ ñáyɨvɨ, ta catyí ñu:
23 Admirada, a multidão perguntou: “Será que este homem é o Filho de Davi?”.
24 Soco cuhva cha cachiñi̱ ra fariseo tuhun cuan, cacatyí ra:
24 No entanto, quando os fariseus souberam do milagre, disseram: “Ele só expulsa demônios porque seu poder vem de Belzebu, o príncipe dos demônios”.
25 Soco ra Jesús chitó ra cha cachicá xiñi ra, yucuan chaha catyí ra chi ra:
25 Jesus conhecia os pensamentos deles e respondeu: “Todo reino dividido internamente está condenado à ruína. Uma cidade ou família dividida contra si mesma se desintegrará.
26 Ta tyicuan caa tucu, tatu cuihna ta tava ra suri ra tahan maa ra, cuñí chi catyi vatyi ña ɨɨn ri cacuví ra, ta cundɨhɨ fuerza cha iyó chi ra.
26 Se Satanás expulsa Satanás, está dividido e luta contra si mesmo. Seu reino não sobreviverá.
27 Ta nyoho catyí ndo vatyi yuhu tavé tatyi ña vaha chihin fuerza ra Beelzebú. Tu tyicuan caa, ra nyicú chihin maa ndo, ¿yóó cha chaha fuerza vatyi tavá ra tatyi ña vaha? Maa ra na sacoto ra chi ndo cha ndicha, vatyi nyoho tondo ri chicá xiñi ndo.
27 Se eu expulso demônios pelo poder de Belzebu, o que dizer de seus discípulos? Eles também expulsam demônios, de modo que condenarão vocês pelo que acabaram de dizer.
28 Yucuan chaha catyí chi ndo, vatyi yuhu tave tatyi ña vaha chihin fuerza Tatyi Ii Nyoo. Ta cuñí chi catyi vatyi ndicha cuii Nyoo ra nyacá ñaha añima ñáyɨvɨ cha chaa̱ ra nu canyicú ndo.
28 Mas, se expulso demônios pelo Espírito de Deus, então o reino de Deus já chegou até vocês.
29 ’Chichi vehe noo ra ñihi xaan, tari cuihna, ma cuvi quɨhvɨ noo ra ta quehen ra tandɨhɨ cha chii ra, soco tatu cuhñi xihna ra chi ra tyicuan caa ta cuví tinyaa ra tandɨhɨ cha chii ra.
29 Afinal, quem tem poder para entrar na casa de um homem forte e saquear seus bens? Somente alguém ainda mais forte, alguém capaz de amarrá-lo e saquear sua casa.
30 ’Ñáyɨvɨ cha ña nyaá tumañi iñi chii, ñáyɨvɨ xaan iñi chii cuví ñu. Ta tatu ña tyinyeé ndo chii cha cahán ndo tuhin nuu ñáyɨvɨ, cuñí chi catyí vatyi ña chahá ndo cha coto ñáyɨvɨ tuhun cahín.
30 “Quem não está comigo opõe-se a mim, e quem não trabalha comigo na verdade trabalha contra mim.
31 ’Yucuan chaha catyí chi ndo vatyi Nyoo sahá ra tɨcahnu iñi cuatyi ñáyɨvɨ, ta ñáá cha ña vaha cahán ñu ñandɨhɨ, soco cha cahan ña vaha ñu sɨquɨ Tatyi Ii Nyoo, yucuan ndicha, ma coo tɨcahnu iñi cha cuenda ñu.
31 “Por isso eu lhes digo: todo pecado e toda blasfêmia serão perdoados, mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Ta yóó ri ñu cha cahán ña vaha sɨquɨ yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria, coo tɨcahnu iñi chi ñu cha cuenda cuan. Soco ñu cahán ña vaha sɨquɨ Tatyi Ii Nyoo, ma coo maa tɨcahnu iñi chi ñu cha cuenda cuatyi cuan, nɨrɨ ihya ñayɨvɨ̱, ta nɨrɨ inga ñayɨvɨ̱ ñandɨhɨ.
32 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem falar contra o Espírito Santo não será perdoado, nem neste mundo nem no mundo por vir.
33 ’Noo yutun vaha chahá tun chɨtɨ vixi, chɨtɨ vaha. Ta noo yutun ña vaha chahá tun chɨtɨ ña vaha. Nɨcohón nuu ri yo tatu yutun vaha cuví tun chihin chɨtɨ cha chahá tun.
33 “Uma árvore é identificada por seus frutos. Se a árvore é boa, os frutos serão bons. Se a árvore é ruim, os frutos serão ruins.
34 ¡Nyoho, ñu quiñi iyó, tari tata coo xaan cuví ndo! ¿Yoso caa cuví quitá tuhun vaha yuhu ndo, ta ñáyɨvɨ quiñi caa añima cuví ndo? Vatyi cha quitá chichi añima yo ican cuan cahán yo.
34 Raça de víboras! Como poderiam homens maus como vocês dizer o que é bom e correto? Pois a boca fala do que o coração está cheio.
35 Noo ra vaha cahán ra tuhun vaha vatyi ñohó cha vaha añima ra. Ta ra quiñi iyó, maa maa ri tuhun quiñi caa cahán ra, vatyi cha quiñi caa ñohó añima ra.
35 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau.
36 Ta yuhu catyí chi ndo vatyi quɨvɨ cutuñi chi tandɨhɨ ñáyɨvɨ, cucuhva ñu cuenda tandɨhɨ tuhun cha ña saha̱ ñu cuenda ta caha̱n ñu.
36 Eu lhes digo: no dia do juízo, vocês prestarão contas de toda palavra inútil que falarem.
37 Vatyi yoso cuhva cahún, yucuan cuhva cucutuñi chuun, tatu iyó o ñahri cuatyun.
37 Por suas palavras vocês serão absolvidos, e por elas serão condenados”.
38 Tyicuan ta suhva ra fariseo ta ra sacuahá ley vehe ñuhu cacatyí ra chi ra Jesús tyehe caa:
38 Alguns dos mestres da lei e fariseus vieram a Jesus e disseram: “Mestre, queremos que nos mostre um sinal de sua autoridade”.
39 Ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra:
39 Jesus, porém, respondeu: “Vocês pedem um sinal porque são uma geração perversa e adúltera, mas o único sinal que lhes darei será o do profeta Jonas.
40 Vatyi tari ñoho̱ ra Jonás chichi tiyaca cahnu cuan uñi quɨvɨ ta uñi ñuu, tyicuan caa cucohon yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria chichi ñuhú uñi quɨvɨ ta uñi ñuu.
40 Pois, assim como Jonas passou três dias e três noites no ventre do grande peixe, o Filho do Homem ficará três dias e três noites no coração da terra.
41 Ta quɨvɨ cucutuñi chi tandɨhɨ ñáyɨvɨ, cundɨcuita ñu chiyo̱ ñuu Ninive ta cha naha ta cucatyi ñu na tachi tuñi Nyoo chi nyoho ñáyɨvɨ cha iyó vityin, ta cucatyi ñu vatyi cucunaa ndo, vatyi maa ñu cha cuví ñu ñuu Nínive, canasama̱ ñu cuhva iyó ñu quɨvɨ caha̱n ra Jonás tuhun Nyoo chihin ñu. Ta ihya nyaá ra cahnu ca cuví ta ñima ca ra Jonás.
41 “No dia do juízo, os habitantes de Nínive se levantarão contra esta geração e a condenarão, pois eles se arrependeram de seus pecados quando ouviram a mensagem anunciada por Jonas; e vocês têm à sua frente alguém maior que Jonas!
42 Vatyi tyicuan caa tucu ñaha cha cuvi̱ reina ityi Sur, cundɨcuita ña quɨvɨ cucutuñi chi ñáyɨvɨ ta cucatyi ña vatyi cucunaa nyoho ñu iyó vityin, vatyi maa ña, vasɨ cañi ñuu ña soco quichi̱ ña, quichi̱ tyasoho ña tuhun cha chiñi tuñi ra Salomón. Ta ihya cahnu ca cuvi ra cha cahán chihin ndo vityin ta ñima ca ra Salomón.
42 A rainha de Sabá também se levantará contra esta geração no dia do juízo e a condenará, pois veio de uma terra distante para ouvir a sabedoria de Salomão; e vocês têm à sua frente alguém maior que Salomão!
43 ’Tatu noo tatyi ña vaha quita chi añima noo rayɨɨ, chicá noo chi noo nu ityi, nanducú chi noo nu nyitatu chi, soco ña nañihi chi nu nyitatu chi. Tyicuan ta ndichi xiñi chi:
43 “Quando um espírito impuro deixa uma pessoa, anda por lugares secos à procura de descanso, mas não o encontra.
44 “Cunuhu tiqui nya vehi nu quite̱.” Yucuan ta nachaa chi añima ra nu quita̱ chi. Ta nanyehe̱ chi vatyi ndɨɨ xaan, ta yori nyaá.
44 Então, diz: ‘Voltarei à casa da qual saí’. Ele volta para sua antiga casa e a encontra vazia, varrida e arrumada.
45 Tyicuan ta cuanaquehen chi ucha ca tahan tatyi ña vaha, cha yaha ca cuhva ican saha maa chi. Tyicuan ta quɨhvɨ tandɨhɨ tatyi ña vaha cuan añima ra cuan. Yucuan chaha, quiñi ca cunɨcoo ra ta ñima ca cuhva chiyo̱ maa ra. Ta tyicuan caa cucuvi chi ñáyɨvɨ quiñi iyó ihya ―catyí ra Jesús.
45 Então o espírito busca outros sete espíritos, piores que ele, e todos entram na pessoa e passam a morar nela, e a pessoa fica pior que antes. Assim acontecerá com esta geração perversa”.
46 Ni cahán ca ra Jesús chihin ñáyɨvɨ, ta chaa̱ sɨhɨ ra ta yañi ra, ta ndoo̱ ñu chata vehe, ta cuñí ñu cahan ñu chihin ra.
46 Enquanto Jesus falava à multidão, sua mãe e seus irmãos estavam do lado de fora, pedindo para falar com ele.
47 Tyicuan ta sacoto̱ noo ñáyɨvɨ nyaá cuan chi ra Jesús, ta catyí ñu:
47 Alguém disse a Jesus: “Sua mãe e seus irmãos estão lá fora e querem falar com o senhor”.
48 Tyicuan ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra chi ñu:
48 Jesus respondeu: “Quem é minha mãe? Quem são meus irmãos?”.
49 Tyicuan ta sañaha̱ ndaha ra chi ra cachicá noo chihin ra, ta catyí ra:
49 Então apontou para seus discípulos e disse: “Vejam, estes são minha mãe e meus irmãos.
50 Vatyi tandɨhɨ ñáyɨvɨ cha sacuvi cuhva cuñí Suti ra nyaá andɨvɨ, ican ñu cuan cuví yañi, ta cuhve, ta sɨhi ―catyí ra Jesús.
50 Quem faz a vontade de meu Pai no céu é meu irmão, minha irmã e minha mãe”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.