Mateus 12
Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs ARA
1 Noo quɨvɨ nyitatú ñáyɨvɨ, yaha̱ ra Jesús mahñu nu iyó cha tachi̱ ñu. Ta chaa̱ soco chi ra cachicá noo chihin ra. Ta quichaha catohon ra yoco trigu cuan ta quichaha cachachi ra chɨtɨ yoco cuan.
1 Por aquele tempo, em dia de sábado, passou Jesus pelas searas. Ora, estando os seus discípulos com fome, entraram a colher espigas e a comer.
2 Cuhva cha cananyehe̱ ra fariseo cha tyicuan caa, cacatyi̱ ra chi ra Jesús:
2 Os fariseus, porém, vendo isso, disseram-lhe: Eis que os teus discípulos fazem o que não é lícito fazer em dia de sábado.
3 Soco maa ra Jesús catyí ra chi ra:
3 Mas Jesus lhes disse: Não lestes o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Quɨhvɨ̱ ra chichi vehe Nyoo. Ta quehe̱n ra pan ii cha cha yaha̱ catuvi̱ nuu Nyoo. Ta chachi̱ ra ta ña tahán chi cachi ra, ni maa ra ni ra ndɨhɨ chihin ra, vatyi maa ri maa tata sutu tahán chi cachi pan cuan.
4 Como entrou na Casa de Deus, e comeram os pães da proposição, os quais não lhes era lícito comer, nem a ele nem aos que com ele estavam, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 ¿O ta sacuaha ca ndo nu ley cha chaha̱ Nyoo chi ra Moisés nu catyí chi vatyi ra cacuví sutu, ña canyitatú ra quɨvɨ nyitatú yo, soco sahá tyiño ra chichi vehe ñuhu? Yucuan nyehé yo vatyi ñima cuatyi cuví cuan.
5 Ou não lestes na Lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo violam o sábado e ficam sem culpa? Pois eu vos digo:
6 Ta catyí chi ndo, vatyi ihya nyaá yuhu cha cuví noo ra cahnu ca ican saha vehe ñuhu.
6 aqui está quem é maior que o templo.
7 Nyoho, ta cutuñi ca iñi ndo nu catyí chi tyehe caa nu tuhun Nyoo: “Cha cuñí yuhu, cha cundahvi cuñi ndo nyehe ndo chi tahan ndo, ta ñima ca cha cahñi ndo quɨtɨ ta cuhva cuenda ndo chii.” Tyehe ta cutuñí iñi ndo tuhun ihya, ma tyaa ndo cuatyi sɨquɨ ñáyɨvɨ cha ñahri sacuvi̱.
7 Mas, se vós soubésseis o que significa:
8 Yuhu cuví Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria. Ta iyó ityi chii vatyi catyi chi noo noo ndo ñáá cha sacuvi ndo quɨvɨ nyitatú yo ―catyí ra Jesús.
8 Porque o Filho do Homem é senhor do sábado.
9 Tyicuan ta quita̱ ra Jesús yucuan, ta cuahan ra vehe ñuhu.
9 Tendo Jesus partido dali, entrou na sinagoga deles.
10 Ta yucuan ñohó noo ra ityi ɨnchiyo ndaha. Ta nyicú tucu suhva ra nducu cuhva yoso caa ta catyaa ra cuatyi sɨquɨ ra Jesús. Yucuan chaha candaca̱ tuhun ra chi ra ta catyí ra:
10 Achava-se ali um homem que tinha uma das mãos ressequida; e eles, então, com o intuito de acusá-lo, perguntaram a Jesus: É lícito curar no sábado?
11 Ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra:
11 Ao que lhes respondeu: Qual dentre vós será o homem que, tendo uma ovelha, e, num sábado, esta cair numa cova, não fará todo o esforço, tirando-a dali?
12 Ta ¿atu ña yahvi ca nyaá noo ñáyɨvɨ ta ñima ca noo mbee? Yucuan chaha vatyi tahán chi sacuvi yo cha vaha quɨvɨ nyitatú yo ―catyí ra.
12 Ora, quanto mais vale um homem que uma ovelha? Logo, é lícito, nos sábados, fazer o bem.
13 Tyicuan ta catyí ra chi ra cha ityi ndaha cuan:
13 Então, disse ao homem: Estende a mão. Estendeu-a, e ela ficou sã como a outra.
14 Tyicuan ta caquita̱ coyo ra fariseo cuandatuhun tahan ra yoso caa cacahñi ra chi ra Jesús.
14 Retirando-se, porém, os fariseus, conspiravam contra ele, sobre como lhe tirariam a vida.
15 Cha chito̱ ra Jesús tuhun tyi canducú ra chi ra, quita̱ ra yucuan ta cuaha ñáyɨvɨ chinyico̱n chi ra. Ta maa ra sanduvaha̱ ra chi tandɨhɨ ñu cuhví.
15 Mas Jesus, sabendo disto, afastou-se dali. Muitos o seguiram, e a todos ele curou,
16 Ta catyí ra chi ñu tyi ma cahan ñu tuhun vatyi ican ra sanduvaha̱ chi ñu.
16 advertindo-lhes, porém, que o não expusessem à publicidade,
17 Tyicuan caa cuvi̱ tacuhva nachino cava tuhun cha tyaa̱ ra Isaías ra cuví profeta Nyoo ta cha naha. Tyehe caa tyaa ra:
17 para se cumprir o que foi dito por intermédio do profeta Isaías:
18 Ican ra ihya cuví ra sacuvi tyiño nui, ra cha nacachi̱ vahi.
18 Eis aqui o meu servo, que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se compraz. Farei repousar sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará juízo aos gentios.
19 Ta ma xaan cahan ra ta ni ma cana chaa ra, ta ni yori cuɨñɨ ndusu ra ityi cahnu.
19 Não contenderá, nem gritará, nem alguém ouvirá nas praças a sua voz.
20 Ta ni noo ndoo yacua, ta ma cahnu ndɨhɨ ra.
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará a torcida que fumega, até que faça vencedor o juízo.
21 Ta tandɨhɨ ñáyɨvɨ, ta chi ra cuquɨhɨ iñi ñu.
21 E, no seu nome, esperarão os gentios.
22 Tyicuan ta nu nyaá ra Jesús chinyaca̱ ñu chi noo ra yɨhɨ́ tatyi ña vaha chi, cuaa ra ta ñɨhɨ ra. Ta ra Jesús sanduvaha̱ ra chi ra. Ta cuvi̱ nacahan ra, ta cuvi̱ nanyehe ra.
22 Então, lhe trouxeram um endemoninhado, cego e mudo; e ele o curou, passando o mudo a falar e a ver.
23 Iyo xaan cuñí tandɨhɨ ñáyɨvɨ, ta catyí ñu:
23 E toda a multidão se admirava e dizia: É este, porventura, o Filho de Davi?
24 Soco cuhva cha cachiñi̱ ra fariseo tuhun cuan, cacatyí ra:
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, murmuravam: Este não expele demônios senão pelo poder de Belzebu, maioral dos demônios.
25 Soco ra Jesús chitó ra cha cachicá xiñi ra, yucuan chaha catyí ra chi ra:
25 Jesus, porém, conhecendo-lhes os pensamentos, disse: Todo reino dividido contra si mesmo ficará deserto, e toda cidade ou casa dividida contra si mesma não subsistirá.
26 Ta tyicuan caa tucu, tatu cuihna ta tava ra suri ra tahan maa ra, cuñí chi catyi vatyi ña ɨɨn ri cacuví ra, ta cundɨhɨ fuerza cha iyó chi ra.
26 Se Satanás expele a Satanás, dividido está contra si mesmo; como, pois, subsistirá o seu reino?
27 Ta nyoho catyí ndo vatyi yuhu tavé tatyi ña vaha chihin fuerza ra Beelzebú. Tu tyicuan caa, ra nyicú chihin maa ndo, ¿yóó cha chaha fuerza vatyi tavá ra tatyi ña vaha? Maa ra na sacoto ra chi ndo cha ndicha, vatyi nyoho tondo ri chicá xiñi ndo.
27 E, se eu expulso demônios por Belzebu, por quem os expulsam vossos filhos? Por isso, eles mesmos serão os vossos juízes.
28 Yucuan chaha catyí chi ndo, vatyi yuhu tave tatyi ña vaha chihin fuerza Tatyi Ii Nyoo. Ta cuñí chi catyi vatyi ndicha cuii Nyoo ra nyacá ñaha añima ñáyɨvɨ cha chaa̱ ra nu canyicú ndo.
28 Se, porém, eu expulso demônios pelo Espírito de Deus, certamente é chegado o reino de Deus sobre vós.
29 ’Chichi vehe noo ra ñihi xaan, tari cuihna, ma cuvi quɨhvɨ noo ra ta quehen ra tandɨhɨ cha chii ra, soco tatu cuhñi xihna ra chi ra tyicuan caa ta cuví tinyaa ra tandɨhɨ cha chii ra.
29 Ou como pode alguém entrar na casa do valente e roubar-lhe os bens sem primeiro amarrá-lo? E, então, lhe saqueará a casa.
30 ’Ñáyɨvɨ cha ña nyaá tumañi iñi chii, ñáyɨvɨ xaan iñi chii cuví ñu. Ta tatu ña tyinyeé ndo chii cha cahán ndo tuhin nuu ñáyɨvɨ, cuñí chi catyí vatyi ña chahá ndo cha coto ñáyɨvɨ tuhun cahín.
30 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 ’Yucuan chaha catyí chi ndo vatyi Nyoo sahá ra tɨcahnu iñi cuatyi ñáyɨvɨ, ta ñáá cha ña vaha cahán ñu ñandɨhɨ, soco cha cahan ña vaha ñu sɨquɨ Tatyi Ii Nyoo, yucuan ndicha, ma coo tɨcahnu iñi cha cuenda ñu.
31 Por isso, vos declaro: todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Ta yóó ri ñu cha cahán ña vaha sɨquɨ yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria, coo tɨcahnu iñi chi ñu cha cuenda cuan. Soco ñu cahán ña vaha sɨquɨ Tatyi Ii Nyoo, ma coo maa tɨcahnu iñi chi ñu cha cuenda cuatyi cuan, nɨrɨ ihya ñayɨvɨ̱, ta nɨrɨ inga ñayɨvɨ̱ ñandɨhɨ.
32 Se alguém proferir alguma palavra contra o Filho do Homem, ser-lhe-á isso perdoado; mas, se alguém falar contra o Espírito Santo, não lhe será isso perdoado, nem neste mundo nem no porvir.
33 ’Noo yutun vaha chahá tun chɨtɨ vixi, chɨtɨ vaha. Ta noo yutun ña vaha chahá tun chɨtɨ ña vaha. Nɨcohón nuu ri yo tatu yutun vaha cuví tun chihin chɨtɨ cha chahá tun.
33 Ou fazei a árvore boa e o seu fruto bom ou a árvore má e o seu fruto mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 ¡Nyoho, ñu quiñi iyó, tari tata coo xaan cuví ndo! ¿Yoso caa cuví quitá tuhun vaha yuhu ndo, ta ñáyɨvɨ quiñi caa añima cuví ndo? Vatyi cha quitá chichi añima yo ican cuan cahán yo.
34 Raça de víboras, como podeis falar coisas boas, sendo maus? Porque a boca fala do que está cheio o coração.
35 Noo ra vaha cahán ra tuhun vaha vatyi ñohó cha vaha añima ra. Ta ra quiñi iyó, maa maa ri tuhun quiñi caa cahán ra, vatyi cha quiñi caa ñohó añima ra.
35 O homem bom tira do tesouro bom coisas boas; mas o homem mau do mau tesouro tira coisas más.
36 Ta yuhu catyí chi ndo vatyi quɨvɨ cutuñi chi tandɨhɨ ñáyɨvɨ, cucuhva ñu cuenda tandɨhɨ tuhun cha ña saha̱ ñu cuenda ta caha̱n ñu.
36 Digo-vos que de toda palavra frívola que proferirem os homens, dela darão conta no Dia do Juízo;
37 Vatyi yoso cuhva cahún, yucuan cuhva cucutuñi chuun, tatu iyó o ñahri cuatyun.
37 porque, pelas tuas palavras, serás justificado e, pelas tuas palavras, serás condenado.
38 Tyicuan ta suhva ra fariseo ta ra sacuahá ley vehe ñuhu cacatyí ra chi ra Jesús tyehe caa:
38 Então, alguns escribas e fariseus replicaram: Mestre, queremos ver de tua parte algum sinal.
39 Ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra:
39 Ele, porém, respondeu: Uma geração má e adúltera pede um sinal; mas nenhum sinal lhe será dado, senão o do profeta Jonas.
40 Vatyi tari ñoho̱ ra Jonás chichi tiyaca cahnu cuan uñi quɨvɨ ta uñi ñuu, tyicuan caa cucohon yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria chichi ñuhú uñi quɨvɨ ta uñi ñuu.
40 Porque assim como esteve Jonas três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim o Filho do Homem estará três dias e três noites no coração da terra.
41 Ta quɨvɨ cucutuñi chi tandɨhɨ ñáyɨvɨ, cundɨcuita ñu chiyo̱ ñuu Ninive ta cha naha ta cucatyi ñu na tachi tuñi Nyoo chi nyoho ñáyɨvɨ cha iyó vityin, ta cucatyi ñu vatyi cucunaa ndo, vatyi maa ñu cha cuví ñu ñuu Nínive, canasama̱ ñu cuhva iyó ñu quɨvɨ caha̱n ra Jonás tuhun Nyoo chihin ñu. Ta ihya nyaá ra cahnu ca cuví ta ñima ca ra Jonás.
41 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis aqui está quem é maior do que Jonas.
42 Vatyi tyicuan caa tucu ñaha cha cuvi̱ reina ityi Sur, cundɨcuita ña quɨvɨ cucutuñi chi ñáyɨvɨ ta cucatyi ña vatyi cucunaa nyoho ñu iyó vityin, vatyi maa ña, vasɨ cañi ñuu ña soco quichi̱ ña, quichi̱ tyasoho ña tuhun cha chiñi tuñi ra Salomón. Ta ihya cahnu ca cuvi ra cha cahán chihin ndo vityin ta ñima ca ra Salomón.
42 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com esta geração e a condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E eis aqui está quem é maior do que Salomão.
43 ’Tatu noo tatyi ña vaha quita chi añima noo rayɨɨ, chicá noo chi noo nu ityi, nanducú chi noo nu nyitatu chi, soco ña nañihi chi nu nyitatu chi. Tyicuan ta ndichi xiñi chi:
43 Quando o espírito imundo sai do homem, anda por lugares áridos procurando repouso, porém não encontra.
44 “Cunuhu tiqui nya vehi nu quite̱.” Yucuan ta nachaa chi añima ra nu quita̱ chi. Ta nanyehe̱ chi vatyi ndɨɨ xaan, ta yori nyaá.
44 Por isso, diz: Voltarei para minha casa donde saí. E, tendo voltado, a encontra vazia, varrida e ornamentada.
45 Tyicuan ta cuanaquehen chi ucha ca tahan tatyi ña vaha, cha yaha ca cuhva ican saha maa chi. Tyicuan ta quɨhvɨ tandɨhɨ tatyi ña vaha cuan añima ra cuan. Yucuan chaha, quiñi ca cunɨcoo ra ta ñima ca cuhva chiyo̱ maa ra. Ta tyicuan caa cucuvi chi ñáyɨvɨ quiñi iyó ihya ―catyí ra Jesús.
45 Então, vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali; e o último estado daquele homem torna-se pior do que o primeiro. Assim também acontecerá a esta geração perversa.
46 Ni cahán ca ra Jesús chihin ñáyɨvɨ, ta chaa̱ sɨhɨ ra ta yañi ra, ta ndoo̱ ñu chata vehe, ta cuñí ñu cahan ñu chihin ra.
46 Falava ainda Jesus ao povo, e eis que sua mãe e seus irmãos estavam do lado de fora, procurando falar-lhe.
47 Tyicuan ta sacoto̱ noo ñáyɨvɨ nyaá cuan chi ra Jesús, ta catyí ñu:
47 E alguém lhe disse: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e querem falar-te.
48 Tyicuan ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra chi ñu:
48 Porém ele respondeu ao que lhe trouxera o aviso: Quem é minha mãe e quem são meus irmãos?
49 Tyicuan ta sañaha̱ ndaha ra chi ra cachicá noo chihin ra, ta catyí ra:
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse: Eis minha mãe e meus irmãos.
50 Vatyi tandɨhɨ ñáyɨvɨ cha sacuvi cuhva cuñí Suti ra nyaá andɨvɨ, ican ñu cuan cuví yañi, ta cuhve, ta sɨhi ―catyí ra Jesús.
50 Porque qualquer que fizer a vontade de meu Pai celeste, esse é meu irmão, irmã e mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.