Lucas 6

Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs NVI

Sair da comparação
NVI Nova Versão Internacional
1 Noo quɨvɨ cha nyitatu ñáyɨvɨ, yahá ra Jesús mahñu cha tachi̱ ñu. Ta ra cachicá noo chihin ra catohón ra yoco trigu. Ta casacoyó ra chihin ndaha ra. Ta cachachí ra chɨtɨ cuan.
1 Certo sábado, enquanto Jesus passava pelas lavouras de cereal, seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas com as mãos, comendo os grãos.
2 Tyicuan ta catyí suhva ra fariseo chi ra:
2 Alguns fariseus perguntaram: "Por que vocês estão fazendo o que não é permitido no sábado? "
3 Ta nacaha̱n ra Jesús, ta catyí ra:
3 Jesus lhes respondeu: "Vocês nunca leram o que fez Davi, quando ele e seus companheiros estavam com fome?
4 Quɨhvɨ̱ ra chichi vehe Nyoo. Ta quehe̱n ra pan cha chacu̱n ñáyɨvɨ nuu Nyoo. Ta chachi̱ ra. Ta chaha̱ ra chi ra candɨhɨ chihin ra. Ta maa ri maa tata sutu tahán chi cachi pan cuan ―catyí ra Jesús.
4 Ele entrou na casa de Deus e, tomando os pães da Presença, comeu o que apenas aos sacerdotes era permitido comer, e os deu também aos seus companheiros".
5 Yucuan ta catyí tucu ra Jesús:
5 E então lhes disse: "O Filho do homem é Senhor do sábado".
6 Inga quɨvɨ cha nyitatu ñáyɨvɨ, quɨhvɨ ra Jesús chichi vehe ñuhu. Ta quichaha sañaha ra chi ñáyɨvɨ. Ta yucuan nanyehe̱ ra chi noo ra cha na ityi chiyo ndaha vaha.
6 Noutro sábado, ele entrou na sinagoga e começou a ensinar; estava ali um homem cuja mão direita era atrofiada.
7 Ta ra casacuaha cuenda ley chihin ra fariseo, canducú nyehe ra chi ra Jesús, tatu sanduvaha ra chi ra cuhví cuan quɨvɨ nyitatu ñu. Tyicuan caa ta cuvi tyaa ra cuatyi sɨquɨ ra.
7 Os fariseus e os mestres da lei estavam procurando um motivo para acusar Jesus; por isso o observavam atentamente, para ver se ele iria curá-lo no sábado.
8 Soco ra Jesús chitó ra tuhun chicá xiñi ra. Ta catyí ra chi ra cha ityi ndaha cuan:
8 Mas Jesus sabia o que eles estavam pensando e disse ao homem da mão atrofiada: "Levante-se e venha para o meio". Ele se levantou e foi.
9 Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ra canyicú cuan:
9 Jesus lhes disse: "Eu lhes pergunto: o que é permitido fazer no sábado: o bem ou o mal, salvar a vida ou destruí-la? "
10 Tyicuan ta ra Jesús nanyehe̱ ra chi noo noo ra canyicú cuan. Ta quichaha catyi ra chi ra cuhví cuan:
10 Então, olhou para todos os que estavam à sua volta e disse ao homem: "Estenda a mão". Ele a estendeu, e ela foi restaurada.
11 Soco suhva ra canyicú cuan, cuxaa̱n xaan ra. Ta quichaha̱ candaca tuhun ra chi ra tahan ra:
11 Mas eles ficaram furiosos e começaram a discutir entre si o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Quɨvɨ cuan ndaa̱ ra Jesús noo yucu. Ta ñiyaca maa chicán tahvi ra chi Nyoo.
12 Num daqueles dias, Jesus saiu para o monte a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Cuhva cha cundichin, cana̱ ra chi tandɨhɨ ri ñu nyicón chi ra. Ta nacachi̱ ra uchi uvi tahan ri ra. Ta sacunañi̱ ra chi ra, apóstol ra, ta cuñí chi catyí, ra caca tyiño nuu ra.
13 Ao amanhecer, chamou seus discípulos e escolheu doze deles, a quem também designou como apóstolos:
14 Ta ihya nyaá sɨvɨ ndɨ uchi uvi tahan ra: Ra Simón ra cha sacunañi̱ ra Cristo Pedro chi, ta yañi ra, ra Andrés, ta ra Jacobo, ra Juan, ra Felipe, ra Bartolomé,
14 Simão, a quem deu o nome de Pedro; seu irmão André; Tiago; João; Filipe; Bartolomeu;
15 ra Mateo, ra Tomás, ra Jacobo sehe ra Alfeo, ta ra Simón ra yɨhɨ̱ cuenda ityi ra cacuñí cuhun cuatyi sɨquɨ gobiernu ñuu Roma cha nyacá ñaha chi ñu.
15 Mateus; Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado zelote;
16 Ta ra Judas, yañi ra Jacobo, ta ra Judas Iscariote, ra cha naxico̱ tuhun chi ra Jesús.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Noo̱ ra Jesús yucu cuan chihin ndɨ uchi uvi tahan ra. Ta chicutayucu̱ ra nu ndaa cuan chihin ñu nyicón chi ra. Ta cuaha ri ityi quita̱ coyo ñáyɨvɨ. Quita̱ coyo ñu ñuu Jerusalén ta tandɨhɨ ca ñuu cha iyó Judea, ta ñuu Tiro chihin ñuu Sidón cha nyicú yuhu tyañuhu. Ta chaa̱ ñáyɨvɨ cuan vatyi cuɨñɨ ñu tuhun cahán ra Jesús. Ta tandɨhɨ ñu cuhví cuñí ñu vatyi sanduvaha ra chi ñu.
17 Jesus desceu com eles e parou num lugar plano. Estava ali muitos dos seus discípulos e imensa multidão procedente de toda a Judéia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom;
18 Ta tandɨhɨ ñu cha yɨhɨ́ tatyi ña vaha chi, nduvaha̱ ñu saha̱ ra.
18 que vieram para ouvi-lo e serem curadas de suas doenças. Os que eram perturbados por espíritos imundos ficaram curados,
19 Ta tandɨhɨ ñu cuñí ñu tɨɨn ñu chi ra. Vatyi nduvaha ñu chihin tunyee iñi Nyoo, vasɨ tacuhva tɨɨn ri ñu chi ra.
19 e todos procuravam tocar nele, porque dele saía poder que curava a todos.
20 Tyicuan ta nanyehe̱ ra Jesús chi ra cachicá noo chihin ra. Ta quichaha̱ catyí ra chi ra:
20 Olhando para os seus discípulos, ele disse: "Bem-aventurados vocês os pobres, pois a vocês pertence o Reino de Deus.
21 ’Tandɨhɨ nyoho cha chisocó ndo vityin, sɨɨ xaan cuví chi ndo. Vatyi coo quɨvɨ cha ma nyehe ca ndo soco. Tandɨhɨ nyoho cha chacú chaa ndo cha cuihya iñi ndo, sɨɨ xaan cuví chi ndo vatyi coo quɨvɨ ta ñahri ca tucuihya iñi coo chi ndo. Ta cuacu ndo chihin cha sɨɨ cuñi ndo.
21 Bem-aventurados vocês, que agora têm fome, pois serão satisfeitos. Bem-aventurados vocês, que agora choram, pois haverão de rir.
22 ’Sɨɨ xaan cucuvi chi ndo, quɨvɨ cha tasɨ cuñí ñáyɨvɨ nyehé ñu chi ndo, quɨvɨ tavá ñehe ñu chi ndo nu nyaá ñu, quɨvɨ cahán ñu chi ndo, quɨvɨ catyí ñu vatyi ñáyɨvɨ ña vaha cuví ndo vatyi chinó iñi ndo chi yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria.
22 Bem-aventurados serão vocês, quando os odiarem, expulsarem e insultarem, e eliminarem o nome de vocês, como sendo mau, por causa do Filho do homem.
23 Sɨɨ xaan cucuvi chi ndo quɨvɨ nyehe ndo tɨndoho cuan vatyi tyicuan caa tucu sacuvi̱ ñáyɨvɨ ta cha naha. Caha̱n vavaha ñu chi ra cacuvi profeta Nyoo. Ca̱ña ndava ndo chihin cha sɨɨ cuñí ndo. Vatyi cahnu xaan cha cucuhva Nyoo chi ndo gloria.
23 "Regozijem-se nesse dia e saltem de alegria, porque grande é a recompensa de vocês no céu. Pois assim os antepassados deles trataram os profetas.
24 ’Soco ndahvi nyoho, ñu tyayɨɨ. Vatyi vityin sɨɨ xaan cuñí ndo chihin tandɨhɨ cha tyayɨɨ ndo. Soco coo quɨvɨ maa maa ri tundoho cunyehe ndo. Vatyi ñahri cuñihi ndo nuu Nyoo.
24 "Mas ai de vocês, os ricos, pois já receberam sua consolação.
25 ’Ta ndahvi nyoho cha cuñí maa ndo vatyi ñahri cumañí chi ndo cha vityin, vatyi coo quɨvɨ cunyehe ndo soco. Nyoho cha sɨɨ cuñí ndo cha vityin, ndahvi nyoho vatyi coo quɨvɨ cunyehe ndo tucuihya iñi. Ta cuacu chaa ndo.
25 Ai de vocês, que agora têm fartura, porque passarão fome. Ai de vocês, que agora riem, pois haverão de se lamentar e chorar.
26 Ta ndahvi nyoho vatyi vaha cahán ñáyɨvɨ sɨquɨ ndo. Vatyi tyicuan caa tucu ñáyɨvɨ ta cha naha, vaha xaan caha̱n ñu sɨquɨ ra cha caha̱n cha ña ndicha.
26 Ai de vocês, quando todos falarem bem de vocês, pois assim os antepassados deles trataram os falsos profetas".
27 ’Tandɨhɨ nyoho cha chiñí ndo tuhun cahín, catyí chi ndo tyehe caa: Cu̱ñi ndo chi ñu xaan iñi chi ndo. Sa̱cuvi ndo cha vaha chihin ñu cha tasɨ cuñi nyehe chi ndo.
27 "Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: Amem os seus inimigos, façam o bem aos que os odeiam,
28 Ca̱han ndo cha vaha chihin ñu cha cahán ña vaha sɨquɨ ndo. Ca̱can tahvi ndo chaha ñu cahán chi ndo.
28 abençoem os que os amaldiçoam, orem por aqueles que os maltratam.
29 Tatu yóó cha cañi̱ ɨnchiyo nuu ndo, cuhva tucu ndo inga chiyo nacañi maa ñu. Tatu yóó cha tinyaa chaqueta ñihno ndo, cu̱hva ndɨhɨ ndo camiseta ndo.
29 Se alguém lhe bater numa face, ofereça-lhe também a outra. Se alguém lhe tirar a capa, não o impeça de tirar-lhe a túnica.
30 Cu̱hva ndo ñáá ndɨhɨ cha chicán ñu chi ndo. Tatu tinyaa ñu ñáá cha iyó chi ndo, ma ndacan ndo chi ñu.
30 Dê a todo o que lhe pedir, e se alguém tirar o que pertence a você, não lhe exija que o devolva.
31 Tari cuhva cuñí ndo cha sacuvi ñáyɨvɨ cha vaha chihin ndo, tyicuan caa sa̱cuvi ndo cha vaha chihin ñu.
31 Como vocês querem que os outros lhes façam, façam também vocês a eles.
32 ’Tatu cuñí ndo chi maa ri maa ñu cha cuñí chi ndo, ñahri cha vaha xaan sacuví ndo. Vatyi tyicuan caa nyacuví tucu ñu quiñi iyó, cuñí ñu chi ñáyɨvɨ ñohó nuu ri ñu.
32 "Que mérito vocês terão, se amarem aos que os amam? Até os ‘pecadores’ amam aos que os amam.
33 O tatu sacuví ndo cha vaha chihin ñu cha sacuví cha vaha chihin ndo, ñahri cha vaha xaan nyacuví ndo. Vatyi tyicuan caa nyacuví tucu ñu quiñi iyó.
33 E que mérito terão, se fizerem o bem àqueles que são bons para com vocês? Até os ‘pecadores’ agem assim.
34 O tatu sacuví ndo tumañi iñi chi noo ñáyɨvɨ, ta yɨhɨ́ iñi ndo vatyi cusacuvi tucu ñu cuan tumañi iñi chi ndo, ñahri cha vaha nyacuví ndo. Vatyi tyicuan caa nyacuví tucu ñu quiñi iyó. Tatu ñáá noo tumañi iñi sacuví ñu chi tahan ñu, nyatú ñu cha nacuhva tucu ñu cuan tumañi iñi chi ñu.
34 E que mérito terão, se emprestarem a pessoas de quem esperam devolução? Até os ‘pecadores’ emprestam a ‘pecadores’, esperando receber devolução integral.
35 Soco nyoho, cu̱ñi ndo chi ñu xaan iñi chi ndo. Ta sa̱cuvi ndo cha vaha chi ñu. Ta cu̱hva noo ndo chi ñu. Soco ma cuatu ndo ñáá tumañi iñi cunacuhva ñu chi ndo. Tyicuan ta cahnu xaan cha cuñihi ndo nuu Nyoo ta cucuvi ndo sehe vaha Nyoo cahnu. Vatyi Nyoo vaha ñáyɨvɨ cuví ra chihin ñu cha ña nacuhva tyahvi nyoo chi ra ta chihin ñu quiñi iyó.
35 Amem, porém, os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles, sem esperar receber nada de volta. Então, a recompensa que terão será grande e vocês serão filhos do Altíssimo, porque ele é bondoso para com os ingratos e maus.
36 Vaha ñáyɨvɨ cu̱vi ndo chihin ñáyɨvɨ, tari maa Nyoo Sutu yo, vaha ñáyɨvɨ cuví ra chihin ndo.
36 Sejam misericordiosos, assim como o Pai de vocês é misericordioso".
37 ’Ma cahan ndo cha caá tahan ndo, tyicuan ta Nyoo ma tɨɨn cuenda ra cha caá maa ndo. Ma soco ndo chi ñáyɨvɨ cha cuhun ñu anyaya, tyicuan ta ma sacuhun Nyoo chi ndo anyaya. Sa̱ha ndo tucahnu iñi chi ñáyɨvɨ. Ta Nyoo cusaha ra tucahnu iñi chi maa ndo.
37 "Não julguem, e vocês não serão julgados. Não condenem, e não serão condenados. Perdoem, e serão perdoados.
38 Cu̱hva ndo cha chiñuhú chi ñáyɨvɨ. Ta tyicuan caa cuhva tucu maa Nyoo cha chiñuhú chi maa ndo. Noo ñáyɨvɨ vaha, tatu xicó ñu ñáá cha xicó ñu chi ndo, tyitu maa chahá ñu chi ndo, tyicuan caa tucu cuhva Nyoo chi ndo. Vatyi tari cuhva cuhva ndo chi ñáyɨvɨ, tyicuan caa cuhva cuhva Nyoo chi ndo ―catyí ra Jesús.
38 Dêem, e lhes será dado: uma boa medida, calcada, sacudida e transbordante será dada a vocês. Pois a medida que usarem, também será usada para medir vocês".
39 Ta chaha̱ ra Jesús cuhva ihya chi ñu, ta catyí ra:
39 Jesus fez também a seguinte comparação: "Pode um cego guiar outro cego? Não cairão os dois no buraco?
40 Ni noo ra cuatyaa sɨcuela ma cuvi coto ra cha chitó ra cha sañaha chi ra. Vatyi nicaa ni quichaha sacuaha ra. Coto ra soco nya ndɨhɨ sacuaha ra.
40 O discípulo não está acima do seu mestre, mas todo aquele que for bem preparado será como o seu mestre.
41 ’¿Yoso caa tyi nyehún cuatyi luhlu cha cuví tari mihin lee ri cha yɨhɨ́ chɨtɨ nuu tahun, ta ña sahun cuenda cuatyi cahnu cha iyó chuun cha cuví tari vitu cahnu cha yɨhɨ́ nuu maun?
41 "Por que você repara no cisco que está no olho do seu irmão e não se dá conta da viga que está em seu próprio olho?
42 Tatu chɨtɨ nuu maun yɨhɨ́ noo vitu cahnu, yoso caa cuví catyun chi ra yañun: “Nya̱ca, natave mihin lee cha yɨhɨ́ chɨtɨ nuun.” ¡Yoho cha savahún chuun! Ta̱va xihna vitu cahnu cha yɨhɨ́ chɨtɨ nuun. Tyicuan ta cuví nyehe vahun mihin lee cha cutavon chɨtɨ nuu yañun.
42 Como você pode dizer ao seu irmão: ‘Irmão, deixe-me tirar o cisco do seu olho’, se você mesmo não consegue ver a viga que está em seu próprio olho? Hipócrita, tire primeiro a viga do seu olho, e então você verá claramente para tirar o cisco do olho do seu irmão".
43 ’Noo yutun vaha chahá tun chɨtɨ vixi, chɨtɨ vaha. Ta noo yutun ña vaha chahá tun chɨtɨ ña vaha.
43 "Nenhuma árvore boa dá fruto ruim, nenhuma árvore ruim dá fruto bom.
44 Tandɨhɨ yutun nɨcohon nuu yo chi tun chihin chɨtɨ ri tun. Vatyi tuñiyaca, ma cuhva tun mangu. Ta nɨ ri noo iñu nduhva ma cuhva tun tɨchaha ndɨvɨ.
44 Toda árvore é reconhecida por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de ervas daninhas.
45 Ta tyicuan caa tandɨhɨ ñáyɨvɨ vaha, tuhun vaha cahán ñu. Vatyi yɨhɨ́ cha vaha añima ñu. Soco ñáyɨvɨ ña vaha, maa maa ri maa tuhun ña vaha cahán ñu. Vatyi yɨhɨ́ cha caquiñi añima ñu. Chihin yuhu ñu cahán ñu tandɨhɨ cha quiñi caa cha quitá añima ñu.
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro que está em seu coração, e o homem mau tira coisas más do mal que está em seu coração, porque a sua boca fala do que está cheio o coração".
46 ’¿Ñáá tuhun cha catyí ndo chii, “Sutu Mañi yuhu, Sutu Mañi yuhu”, tatu ña sacuvi ndo tari cuhva cha catyí chi ndo?
46 "Por que vocês me chamam ‘Senhor, Senhor’ e não fazem o que eu digo?
47 Ihya cua catyi chi ndo yóó chi ndacu nyoho cha vachi ndo nu nyaí, ta tyasohó ndo cha cahín, ta sacuví ndo cha catyí.
47 Eu lhes mostrarei a que se compara aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Tari noo ra chitó vaha savaha vehe cuví ndo. Vatyi xihna ca chatyá ra cono vavaha ta tahan ra yuu. Ta sɨquɨ yuu cuan savahá ra vehe ra. Ta quɨvɨ coon xaan savi, ta cama xaan ndutya yahá, ta ña nduva vehe cuan vatyi sɨquɨ yuu nanyaá chi.
48 É como um homem que, ao construir uma casa, cavou fundo e colocou os alicerces na rocha. Quando veio a inundação, a torrente deu contra aquela casa, mas não a conseguiu abalar, porque estava bem construída.
49 Soco ñu cha chiñí tuhun cahín ta ña sacuví ñu tari cuhva catyí, cuví ñu tari minoo ra ña chitó savaha vehe. Vatyi ña chatyá ra nu quɨhɨ chaha vehe ra. Ta ñima nu yuu savaha̱ ra vehe ra. Ta chaa quɨvɨ cha coon savi. Cama xaan ndutya yaha. Ta chatya chi chaha vehe ra vatyi ñuhu ri cuví. Ta nduva vehe ra vatyi ña cunyee. (Ta tyicuan caa cuví ñáyɨvɨ, tatu sacuví ñu tari cuhva catyí, tyicuan ta cacu ñu. Soco tatu ma sacuvi ñu, ma cacu ñu) ―catyí ra Jesús.
49 Mas aquele que ouve as minhas palavras e não as pratica, é como um homem que construiu uma casa sobre o chão, sem alicerces. No momento em que a torrente deu contra aquela casa, ela caiu, e a sua destruição foi completa".

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.