Lucas 6
Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs BKJ
1 Noo quɨvɨ cha nyitatu ñáyɨvɨ, yahá ra Jesús mahñu cha tachi̱ ñu. Ta ra cachicá noo chihin ra catohón ra yoco trigu. Ta casacoyó ra chihin ndaha ra. Ta cachachí ra chɨtɨ cuan.
1 E sucedeu que, no segundo shabat após o primeiro, ele passou entre os campos de trigo; e os seus discípulos arrancaram espigas de trigo e, esfregando-as nas mãos, as comiam.
2 Tyicuan ta catyí suhva ra fariseo chi ra:
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito fazer nos dias do shabat?
3 Ta nacaha̱n ra Jesús, ta catyí ra:
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Não lestes o que fez Davi quando estava com fome, ele e os que estavam com ele?
4 Quɨhvɨ̱ ra chichi vehe Nyoo. Ta quehe̱n ra pan cha chacu̱n ñáyɨvɨ nuu Nyoo. Ta chachi̱ ra. Ta chaha̱ ra chi ra candɨhɨ chihin ra. Ta maa ri maa tata sutu tahán chi cachi pan cuan ―catyí ra Jesús.
4 Como ele entrou na casa de Deus, e tomou e comeu os pães da proposição, e deu também aos que estavam com ele, dos quais não é lícito comer senão aos sacerdotes?
5 Yucuan ta catyí tucu ra Jesús:
5 E dizia-lhes: O Filho do homem é o Senhor também do shabat.
6 Inga quɨvɨ cha nyitatu ñáyɨvɨ, quɨhvɨ ra Jesús chichi vehe ñuhu. Ta quichaha sañaha ra chi ñáyɨvɨ. Ta yucuan nanyehe̱ ra chi noo ra cha na ityi chiyo ndaha vaha.
6 E aconteceu também em outro shabat, que ele entrou na sinagoga e ensinava; e havia ali um homem que tinha a mão direita atrofiada.
7 Ta ra casacuaha cuenda ley chihin ra fariseo, canducú nyehe ra chi ra Jesús, tatu sanduvaha ra chi ra cuhví cuan quɨvɨ nyitatu ñu. Tyicuan caa ta cuvi tyaa ra cuatyi sɨquɨ ra.
7 E os escribas e fariseus observavam-no, se ele o curaria no dia do shabat, para que eles pudessem encontrar uma acusação contra ele.
8 Soco ra Jesús chitó ra tuhun chicá xiñi ra. Ta catyí ra chi ra cha ityi ndaha cuan:
8 Mas ele conhecia os seus pensamentos, e disse ao homem que tinha a mão atrofiada: Levanta-te, e fica em pé no meio. E ele levantando-se, ficou em pé.
9 Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ra canyicú cuan:
9 Então, Jesus lhes disse: Eu quero vos perguntar uma coisa: É lícito no dia do shabat fazer bem, ou fazer mal? Salvar a vida ou destruí-la?
10 Tyicuan ta ra Jesús nanyehe̱ ra chi noo noo ra canyicú cuan. Ta quichaha catyi ra chi ra cuhví cuan:
10 E, olhando para todos em redor, ele disse ao homem: Estende a tua mão. E ele assim o fez, e a sua mão foi restaurada, sã como a outra.
11 Soco suhva ra canyicú cuan, cuxaa̱n xaan ra. Ta quichaha̱ candaca tuhun ra chi ra tahan ra:
11 E eles ficaram cheios de furor, e uns com os outros conversavam sobre o que eles poderiam fazer a Jesus.
12 Quɨvɨ cuan ndaa̱ ra Jesús noo yucu. Ta ñiyaca maa chicán tahvi ra chi Nyoo.
12 E aconteceu que, naqueles dias ele subiu ao monte para orar, e ele passou a noite toda orando a Deus.
13 Cuhva cha cundichin, cana̱ ra chi tandɨhɨ ri ñu nyicón chi ra. Ta nacachi̱ ra uchi uvi tahan ri ra. Ta sacunañi̱ ra chi ra, apóstol ra, ta cuñí chi catyí, ra caca tyiño nuu ra.
13 E quando já era dia, ele chamou a si os seus discípulos; e escolheu doze deles, a quem também deu o nome de apóstolos:
14 Ta ihya nyaá sɨvɨ ndɨ uchi uvi tahan ra: Ra Simón ra cha sacunañi̱ ra Cristo Pedro chi, ta yañi ra, ra Andrés, ta ra Jacobo, ra Juan, ra Felipe, ra Bartolomé,
14 Simão (a quem ele também chamou Pedro), e André, seu irmão, Tiago e João, Filipe e Bartolomeu,
15 ra Mateo, ra Tomás, ra Jacobo sehe ra Alfeo, ta ra Simón ra yɨhɨ̱ cuenda ityi ra cacuñí cuhun cuatyi sɨquɨ gobiernu ñuu Roma cha nyacá ñaha chi ñu.
15 Mateus e Tomé, Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote,
16 Ta ra Judas, yañi ra Jacobo, ta ra Judas Iscariote, ra cha naxico̱ tuhun chi ra Jesús.
16 e Judas, irmão de Tiago, e Judas Iscariotes, que também foi o traidor.
17 Noo̱ ra Jesús yucu cuan chihin ndɨ uchi uvi tahan ra. Ta chicutayucu̱ ra nu ndaa cuan chihin ñu nyicón chi ra. Ta cuaha ri ityi quita̱ coyo ñáyɨvɨ. Quita̱ coyo ñu ñuu Jerusalén ta tandɨhɨ ca ñuu cha iyó Judea, ta ñuu Tiro chihin ñuu Sidón cha nyicú yuhu tyañuhu. Ta chaa̱ ñáyɨvɨ cuan vatyi cuɨñɨ ñu tuhun cahán ra Jesús. Ta tandɨhɨ ñu cuhví cuñí ñu vatyi sanduvaha ra chi ñu.
17 E, descendo com eles, parou em uma planície, na companhia de seus discípulos, e uma grande multidão de povo de toda a Judeia e Jerusalém, e do litoral de Tiro e de Sidom, que tinham vindo para ouvi-lo, e para serem curados das suas enfermidades,
18 Ta tandɨhɨ ñu cha yɨhɨ́ tatyi ña vaha chi, nduvaha̱ ñu saha̱ ra.
18 e os que eram atormentados por espíritos imundos, e eles eram curados.
19 Ta tandɨhɨ ñu cuñí ñu tɨɨn ñu chi ra. Vatyi nduvaha ñu chihin tunyee iñi Nyoo, vasɨ tacuhva tɨɨn ri ñu chi ra.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe; porque saía virtude dele, e curava a todos.
20 Tyicuan ta nanyehe̱ ra Jesús chi ra cachicá noo chihin ra. Ta quichaha̱ catyí ra chi ra:
20 E ele levantando os olhos para os seus discípulos, disse: Abençoados sois vós, os pobres; porque vosso é o reino de Deus.
21 ’Tandɨhɨ nyoho cha chisocó ndo vityin, sɨɨ xaan cuví chi ndo. Vatyi coo quɨvɨ cha ma nyehe ca ndo soco. Tandɨhɨ nyoho cha chacú chaa ndo cha cuihya iñi ndo, sɨɨ xaan cuví chi ndo vatyi coo quɨvɨ ta ñahri ca tucuihya iñi coo chi ndo. Ta cuacu ndo chihin cha sɨɨ cuñi ndo.
21 Abençoados sois vós, que agora tendes fome; porque sereis fartos. Abençoados sois vós, que agora chorais; porque haveis de rir.
22 ’Sɨɨ xaan cucuvi chi ndo, quɨvɨ cha tasɨ cuñí ñáyɨvɨ nyehé ñu chi ndo, quɨvɨ tavá ñehe ñu chi ndo nu nyaá ñu, quɨvɨ cahán ñu chi ndo, quɨvɨ catyí ñu vatyi ñáyɨvɨ ña vaha cuví ndo vatyi chinó iñi ndo chi yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria.
22 Abençoados sereis quando os homens vos odiarem, e quando eles vos separarem da sua companhia, e vos insultarem, e rejeitarem o vosso nome como mau, por causa do Filho do homem.
23 Sɨɨ xaan cucuvi chi ndo quɨvɨ nyehe ndo tɨndoho cuan vatyi tyicuan caa tucu sacuvi̱ ñáyɨvɨ ta cha naha. Caha̱n vavaha ñu chi ra cacuvi profeta Nyoo. Ca̱ña ndava ndo chihin cha sɨɨ cuñí ndo. Vatyi cahnu xaan cha cucuhva Nyoo chi ndo gloria.
23 Regozijai-vos nesse dia, e salteis de alegria, porque eis que é grande a vossa recompensa no céu; porque de maneira semelhante faziam os seus pais aos profetas.
24 ’Soco ndahvi nyoho, ñu tyayɨɨ. Vatyi vityin sɨɨ xaan cuñí ndo chihin tandɨhɨ cha tyayɨɨ ndo. Soco coo quɨvɨ maa maa ri tundoho cunyehe ndo. Vatyi ñahri cuñihi ndo nuu Nyoo.
24 Mas ai de vós que sois ricos! Porque já recebestes a vossa consolação.
25 ’Ta ndahvi nyoho cha cuñí maa ndo vatyi ñahri cumañí chi ndo cha vityin, vatyi coo quɨvɨ cunyehe ndo soco. Nyoho cha sɨɨ cuñí ndo cha vityin, ndahvi nyoho vatyi coo quɨvɨ cunyehe ndo tucuihya iñi. Ta cuacu chaa ndo.
25 Ai de vós que estais fartos! Porque tereis fome. Ai de vós que agora rides! Porque haveis de lamentar e chorar.
26 Ta ndahvi nyoho vatyi vaha cahán ñáyɨvɨ sɨquɨ ndo. Vatyi tyicuan caa tucu ñáyɨvɨ ta cha naha, vaha xaan caha̱n ñu sɨquɨ ra cha caha̱n cha ña ndicha.
26 Ai de vós quando todos os homens falarem bem de vós! Porque assim faziam seus pais aos falsos profetas.
27 ’Tandɨhɨ nyoho cha chiñí ndo tuhun cahín, catyí chi ndo tyehe caa: Cu̱ñi ndo chi ñu xaan iñi chi ndo. Sa̱cuvi ndo cha vaha chihin ñu cha tasɨ cuñi nyehe chi ndo.
27 Mas a vós que ouvis, eu digo: Amai aos vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam;
28 Ca̱han ndo cha vaha chihin ñu cha cahán ña vaha sɨquɨ ndo. Ca̱can tahvi ndo chaha ñu cahán chi ndo.
28 abençoai os que vos amaldiçoam, e orai pelos que vos maltratam.
29 Tatu yóó cha cañi̱ ɨnchiyo nuu ndo, cuhva tucu ndo inga chiyo nacañi maa ñu. Tatu yóó cha tinyaa chaqueta ñihno ndo, cu̱hva ndɨhɨ ndo camiseta ndo.
29 Ao que te ferir em uma face, oferece-lhe também a outra; e ao que te tomar a capa, não o proíba de tirar-te a túnica também.
30 Cu̱hva ndo ñáá ndɨhɨ cha chicán ñu chi ndo. Tatu tinyaa ñu ñáá cha iyó chi ndo, ma ndacan ndo chi ñu.
30 Dá para cada homem que te pedir; e aquele que levar os teus bens, não lhe exijas que os devolva.
31 Tari cuhva cuñí ndo cha sacuvi ñáyɨvɨ cha vaha chihin ndo, tyicuan caa sa̱cuvi ndo cha vaha chihin ñu.
31 E assim como quereis que os homens vos façam, fazei-lhes igualmente.
32 ’Tatu cuñí ndo chi maa ri maa ñu cha cuñí chi ndo, ñahri cha vaha xaan sacuví ndo. Vatyi tyicuan caa nyacuví tucu ñu quiñi iyó, cuñí ñu chi ñáyɨvɨ ñohó nuu ri ñu.
32 Porque, se amardes aos que vos amam, qual é o vosso reconhecimento? Pois os pecadores também amam os que os amam.
33 O tatu sacuví ndo cha vaha chihin ñu cha sacuví cha vaha chihin ndo, ñahri cha vaha xaan nyacuví ndo. Vatyi tyicuan caa nyacuví tucu ñu quiñi iyó.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, qual é o vosso reconhecimento? Pois os pecadores também fazem o mesmo.
34 O tatu sacuví ndo tumañi iñi chi noo ñáyɨvɨ, ta yɨhɨ́ iñi ndo vatyi cusacuvi tucu ñu cuan tumañi iñi chi ndo, ñahri cha vaha nyacuví ndo. Vatyi tyicuan caa nyacuví tucu ñu quiñi iyó. Tatu ñáá noo tumañi iñi sacuví ñu chi tahan ñu, nyatú ñu cha nacuhva tucu ñu cuan tumañi iñi chi ñu.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais receber, qual é o vosso reconhecimento? Pois os pecadores também emprestam aos pecadores, para receberem novamente outro tanto.
35 Soco nyoho, cu̱ñi ndo chi ñu xaan iñi chi ndo. Ta sa̱cuvi ndo cha vaha chi ñu. Ta cu̱hva noo ndo chi ñu. Soco ma cuatu ndo ñáá tumañi iñi cunacuhva ñu chi ndo. Tyicuan ta cahnu xaan cha cuñihi ndo nuu Nyoo ta cucuvi ndo sehe vaha Nyoo cahnu. Vatyi Nyoo vaha ñáyɨvɨ cuví ra chihin ñu cha ña nacuhva tyahvi nyoo chi ra ta chihin ñu quiñi iyó.
35 Amai, pois, a vossos inimigos, e fazei bem, e emprestai, sem nada esperardes de volta, e será grande a vossa recompensa, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é bondoso para com os ingratos e para com os maus.
36 Vaha ñáyɨvɨ cu̱vi ndo chihin ñáyɨvɨ, tari maa Nyoo Sutu yo, vaha ñáyɨvɨ cuví ra chihin ndo.
36 Sede, pois, misericordiosos, assim como vosso Pai também é misericordioso.
37 ’Ma cahan ndo cha caá tahan ndo, tyicuan ta Nyoo ma tɨɨn cuenda ra cha caá maa ndo. Ma soco ndo chi ñáyɨvɨ cha cuhun ñu anyaya, tyicuan ta ma sacuhun Nyoo chi ndo anyaya. Sa̱ha ndo tucahnu iñi chi ñáyɨvɨ. Ta Nyoo cusaha ra tucahnu iñi chi maa ndo.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados;
38 Cu̱hva ndo cha chiñuhú chi ñáyɨvɨ. Ta tyicuan caa cuhva tucu maa Nyoo cha chiñuhú chi maa ndo. Noo ñáyɨvɨ vaha, tatu xicó ñu ñáá cha xicó ñu chi ndo, tyitu maa chahá ñu chi ndo, tyicuan caa tucu cuhva Nyoo chi ndo. Vatyi tari cuhva cuhva ndo chi ñáyɨvɨ, tyicuan caa cuhva cuhva Nyoo chi ndo ―catyí ra Jesús.
38 dai, e vos será dado, boa medida, prensada, sacudida e transbordante, os homens vos darão no vosso regaço; porque com a mesma medida com que medirdes vos medirão novamente.
39 Ta chaha̱ ra Jesús cuhva ihya chi ñu, ta catyí ra:
39 E falou-lhes uma parábola: Pode um cego conduzir um cego? Não cairão ambos na cova?
40 Ni noo ra cuatyaa sɨcuela ma cuvi coto ra cha chitó ra cha sañaha chi ra. Vatyi nicaa ni quichaha sacuaha ra. Coto ra soco nya ndɨhɨ sacuaha ra.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; mas todo o que for perfeito será como o seu mestre.
41 ’¿Yoso caa tyi nyehún cuatyi luhlu cha cuví tari mihin lee ri cha yɨhɨ́ chɨtɨ nuu tahun, ta ña sahun cuenda cuatyi cahnu cha iyó chuun cha cuví tari vitu cahnu cha yɨhɨ́ nuu maun?
41 E por que tu reparas no cisco que está no olho de teu irmão, e não reparas na viga que está no teu próprio olho?
42 Tatu chɨtɨ nuu maun yɨhɨ́ noo vitu cahnu, yoso caa cuví catyun chi ra yañun: “Nya̱ca, natave mihin lee cha yɨhɨ́ chɨtɨ nuun.” ¡Yoho cha savahún chuun! Ta̱va xihna vitu cahnu cha yɨhɨ́ chɨtɨ nuun. Tyicuan ta cuví nyehe vahun mihin lee cha cutavon chɨtɨ nuu yañun.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o cisco que está no teu olho, não reparando tu mesmo na viga que está no teu próprio olho? Hipócrita, tira primeiro a viga do teu próprio olho, e, então, verás claramente para tirar o cisco que está no olho de teu irmão.
43 ’Noo yutun vaha chahá tun chɨtɨ vixi, chɨtɨ vaha. Ta noo yutun ña vaha chahá tun chɨtɨ ña vaha.
43 Porque não há árvore boa que produza mau fruto, nem árvore má que produza bom fruto.
44 Tandɨhɨ yutun nɨcohon nuu yo chi tun chihin chɨtɨ ri tun. Vatyi tuñiyaca, ma cuhva tun mangu. Ta nɨ ri noo iñu nduhva ma cuhva tun tɨchaha ndɨvɨ.
44 Porque toda árvore é reconhecida pelo seu próprio fruto. Porque dos espinheiros o homem não colhe figos, nem de um arbusto se colhe uvas.
45 Ta tyicuan caa tandɨhɨ ñáyɨvɨ vaha, tuhun vaha cahán ñu. Vatyi yɨhɨ́ cha vaha añima ñu. Soco ñáyɨvɨ ña vaha, maa maa ri maa tuhun ña vaha cahán ñu. Vatyi yɨhɨ́ cha caquiñi añima ñu. Chihin yuhu ñu cahán ñu tandɨhɨ cha quiñi caa cha quitá añima ñu.
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o que é bom, e o homem mau, do mau tesouro do seu coração tira o que é mau; porque da abundância do seu coração fala a boca.
46 ’¿Ñáá tuhun cha catyí ndo chii, “Sutu Mañi yuhu, Sutu Mañi yuhu”, tatu ña sacuvi ndo tari cuhva cha catyí chi ndo?
46 E por que me chamais, Senhor, Senhor, e não fazeis as coisas que eu digo?
47 Ihya cua catyi chi ndo yóó chi ndacu nyoho cha vachi ndo nu nyaí, ta tyasohó ndo cha cahín, ta sacuví ndo cha catyí.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem ele é semelhante;
48 Tari noo ra chitó vaha savaha vehe cuví ndo. Vatyi xihna ca chatyá ra cono vavaha ta tahan ra yuu. Ta sɨquɨ yuu cuan savahá ra vehe ra. Ta quɨvɨ coon xaan savi, ta cama xaan ndutya yahá, ta ña nduva vehe cuan vatyi sɨquɨ yuu nanyaá chi.
48 ele é semelhante a um homem que edificou uma casa, e cavou fundo, e pôs os alicerces sobre a rocha; e, vindo a enchente, a corrente batia veementemente sobre aquela casa, e não a pôde abalar, pois esta estava fundada sobre a rocha.
49 Soco ñu cha chiñí tuhun cahín ta ña sacuví ñu tari cuhva catyí, cuví ñu tari minoo ra ña chitó savaha vehe. Vatyi ña chatyá ra nu quɨhɨ chaha vehe ra. Ta ñima nu yuu savaha̱ ra vehe ra. Ta chaa quɨvɨ cha coon savi. Cama xaan ndutya yaha. Ta chatya chi chaha vehe ra vatyi ñuhu ri cuví. Ta nduva vehe ra vatyi ña cunyee. (Ta tyicuan caa cuví ñáyɨvɨ, tatu sacuví ñu tari cuhva catyí, tyicuan ta cacu ñu. Soco tatu ma sacuvi ñu, ma cacu ñu) ―catyí ra Jesús.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra, sem alicerces; na qual a corrente batia veementemente, e imediatamente desabou; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.