Lucas 12
Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs VC
1 Cuenda mil ñáyɨvɨ ndu ɨɨ̱n ri nyacua nañi tahan ñu, vatyi cuaha xaan ñu. Tyicuan ta ra Jesús catyí xihna ca ra chi ra cachicá noo chihin ra:
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Vatyi ñahri noo cha ñohó xehe ta cuñún, tyi ma natuvi, ta ñahri cha xehe ta cuñun, vatyi ma coto ñáyɨvɨ.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Yucuan chaha ñáá ndɨhɨ tuhun cha cahán ndo nu xehe, cuquita chi nu ndichin. Ta ñáá ndɨhɨ tuhun cha cahan ndo chichi vehe ndo, cucuɨñɨ tandɨhɨ ñáyɨvɨ noo quɨvɨ.
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 ’Ta catyí chi ndo cha cuví ndo ra tahin, vatyi ma yuhvi ndo chi ra chahñí coño ñuhu ri. Vatyi yaha̱ tuhun cuan ta ñahri ca cha cuví sacuvi ra.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Soco cua catyi chi ndo yóó chi tahán chi cuyuhvi ndo. Yu̱hvi ndo ta qui̱chaha ndo, soco chi maa Nyoo ra cuví tinyaa ñayɨvɨ̱ ndo. Ta yaha cuan ta cuví tyihi ra añima ndo anyaya.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 ’Saa, ña yahvi nyaá tɨ. Cuví sata yo ohon tahan tɨ chihin uvi ri xuhun. Soco vasɨ nyihi ri tɨ, Nyoo ña naa iñi ra chi ni noo tɨ.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Ta nyoho, yahvi ca nyaá ndo nu Nyoo ta ñima ca cuaha saa ta nyacua nya ixi xiñi ndo ta chitó Nyoo yoso tahan nyaá. Yucuan chaha ma yuhvi ndo.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 ’Catyí chi ndo vatyi nya ndo cahán ndo tuhin chihin ñáyɨvɨ, tyicuan caa tucu cucahin tuhun ndo nuu ángel Nyoo gloria. Vatyi yuhu Rayɨɨ cha quichi nya gloria cuví.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Soco nya nyoho cha cahán nuu ndo cahán ndo tuhin chihin ñáyɨvɨ, tyicuan caa tucu yuhu, ma cahin tuhun ndo nuu ángel cuenda Nyoo.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ta vasɨ cahán ñáyɨvɨ chi yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria, Nyoo cusaha ra tucahnu iñi chi ñu. Soco yóó cha cahán ña vaha sɨquɨ Tatyi Ii Nyoo ma ñihi ñu tucahnu iñi cuenda cuan.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 ’Cuhva cha cunyaca ñáyɨvɨ chi ndo chichi vehe ñuhu, o nu juez, o nuu ra cuví tyiño, ma caca xiñi ndo ñáá tuhun cunacahan ndo.
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 Vatyi cuhva cha cua nacahan ndo, yucuan cuhva cuhva maa Tatyi Ii Nyoo ñáá tuhun tahán chi nacahan ndo ―catyí ra Jesús.
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Noo ra cha ndɨhɨ chihin ñáyɨvɨ cuaha cuan, catyí ra chi ra Jesús:
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ra:
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Tyicuan ta quichaha catyí tucu ra:
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Tyicuan ta chaha̱ ra Jesús noo cuhva ihya chi ñu:
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Tyicuan ta ndichi xiñi ra: “¿Yoso caa cusacuvi? Ñahri nu naquehen vahi tandɨhɨ tyiño sahi.
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 Soco cha chité yoso caa cunyacuvi. Cusatani yaca nyihi nu yɨhɨ́ nɨñi, vatyi nyihi xaan. Ta cusavahi cha nahnu ca. Ta yucuan cunaquehen vahi tandɨhɨ maa nɨñi cha cuquita nu iyó tyiño sahí.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Tyicuan ta cuaha cuiya ma saha tyiño que. Cunyitati ta cusɨɨ cuñi. Ta cachi vahi. Ta cucoho vahi”, ndichi xiñi ra.
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Soco catyí Nyoo chi ra: “Tondo xaan iyón. Vatyi vityin cha cuaa cucúvun. Ta cha cumí vahun ¿yóó chi cua ndoo?”
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 Tyicuan caa cuvi chi ñáyɨvɨ cha sacayá tandɨhɨ cha tyayɨɨ soco ñahri maa iyó chi ñu nuu Nyoo ―catyí ra Jesús.
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Tyicuan ta quichaha catyí ra Jesús chi ra cachicá noo chihin ra:
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Vatyi yahvi ca nyaá ñayɨvɨ̱ yo ican saha cha cachi yo. Ta yahvi ca nyaá coño ñuhu yo ican saha cha cuihno yo.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Sa̱ha ndo cuenda saa vatyi ña sahá tyiño tɨ. Ta nɨ ri ña naquehén vaha tɨ cha cachi tɨ. Soco chachí tɨ, vatyi Nyoo chahá ra cha cachi tɨ. Ta nuu Nyoo yahvi ca nyaá nyoho ta ñima ca saa.
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Ta vasɨ chicá xaan xiñi ndo soco ma cuvi sandusucun ca ndo nɨ chiin ca chi ndo.
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Tatu nɨ chiin cuan ña cuví chi ndo, ¿ñáá tuhun cha chicá xaan xiñi ndo tuhun tandɨhɨ ca cha chiñuhu chi ndo?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 ’Sa̱ha ndo cuenda yoso caa iyó tu ita vatyi ña sahá tyiño tun. Soco catyí chi ndo vatyi ni rey Salomón chihin tandɨhɨ cha tyayɨɨ ra ta ña tyaquɨ cha ñihnó ra tari cha sacuihno Nyoo chi tu ita cuan.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Tatu tyicuan caa sacuihnó Nyoo chi tun ita cha iyó nu chiqui vityin, ta tyaan cucayu tun chichi horno, ta nyaca cuví chi nyoho ta ma sacuihno ra. Soco maa ndo ña chinó vaha iñi ndo chi ra.
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 Ma caca xaan xiñi ndo tuhun cha cachi ndo ta cha coho ndo.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Vatyi ñáyɨvɨ cha ña chinó iñi chi Nyoo chicá xiñi ñu tuhun ihya. Soco nyoho chinó iñi ndo chi Sutu yo Nyoo ta maa ra chitó ra ñáá cha chiñuhú chi ndo.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Vaha ca cha nanducu ndo yoso caa nacuhva cuenda ndo chi ndo chi Nyoo vatyi cunyaca ñaha ra añima ndo. Ta tyicuan caa ta ñihi ndo tandɨhɨ cha chiñuhú chi ndo.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 ’Ma yuhvi nyoho, mbee sane. Vasɨ ña cuaha ndo soco Sutu yo Nyoo cuñí ra chi ndo. Yucuan chaha cucuhva ra quɨhvɨ ndo nu nyacá ñaha ra.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Xi̱co ndo cha iyó chi ndo. Ta cu̱hva ndo chi ñu ndahvi. Tatu sacuví ndo tyehe caa, sacayá ndo cha vaha nuu Nyoo cuví cuan. Vatyi nuu Nyoo ña ndɨhɨ́ cha vaha cuan. Vatyi nɨ ri ra suhu, ni quɨtɨ, yori cha satɨvɨ iyó yucuan.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Vatyi nuu cunyaa cha tyayɨɨ ndo, yucuan cuví nu nyaá xiñi ndo. Ta yucuan cucunyaa añima ndo ―catyí ra.
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 ’Cua̱tu tuhva vaha ndo quɨvɨ quichi inga chaha.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Ta cu̱vi ndo tari musu cha canyatú tuhva chi chitoho ñáá cuhva ndichi ra cha cuahan ra noo vico tandaha. Ta nyatú tuhva ra, vatyi tacuhva tañi tyehe ri nuña ra yuvehe cuhva cha sacachan chitoho ra cha nachaa ra.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 — ausente —
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 — ausente —
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Ta co̱to ndo tuhun ihya vatyi tatu noo chitoho noo vehe, ta coto ra ñáá cuhva cuquɨhvɨ ra suhu vehe ra, saha ra cuenda vehe ra. Ta ma cuhva ra quɨhvɨ ra suhu cuan chichi vehe ra. Vatyi coto quehen ra tandɨhɨ cha iyó chi ra.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Ta tyicuan caa cuví tucu nyoho, cua̱tu tuhva ri ndo. Vatyi yuhu Rayɨɨ cha quichi nya gloria, sana ri iñi ndo ta cuquichi ―catyí ra Jesús.
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Tyicuan ta quichaha ndaca tuhun ra Pedro chi ra Jesús:
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Tyicuan ta nacaha̱n ra Jesús, ta catyí ra chi ra:
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Ta sɨɨ xaan cuví chi musu cuan tatu cuhva cha sahá tyiño ra, ta nachaa chitoho ra. Vatyi quichaha ra tandɨhɨ cha tahán chi sacuvi ra.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Ta catyí chi ndo vatyi cha ndicha cuví. Vatyi chitoho ra cunatyaa ra tandɨhɨ cuii cha cumí ra ndaha ra. Vatyi vaha quichahá ra chihin tyiño sahá ra.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Soco tatu chicá xiñi musu cuan vatyi naha xaan cuahan chitoho ra, ta quichaha nyacuvi ra cha ña vaha chihin ñu nyaá tyiño yoo, ta chihin ra canyicú tucu sahá tyiño cuan. Ta ña cuñí ra sahá tyiño ra. Tyiño chachí ta tyiño chihí ndixi iyó ra.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Tyicuan ta sana iñi ra ta ndichi chitoho ra quɨvɨ cha ña nyatú ra chi ra noo cuhva cha ña chito ra. Tyicuan ta cutachi tuñi chitoho ra chi ra, tari tuhva maa ra chihin musu cha ña quichahá tuhun cahán ra.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 ’Ta noo musu cha chitó yoso caa iyó chitoho ta ña sacuvi tari cuhva cuñi chitoho ra, cuaha xaan tundoho cunyehe ra.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Soco tatu noo musu cha ña chitó ta sacuvi ra cha ña vaha, tachi tuñi chitoho ra chi ra. Soco chiin ri, vatyi ña chitó ra, ta chinyacuvi̱ ra. Tatu noo musu ta cuaha cha chaha chitoho ra chi ra, cuaha tahán chi nacuhva cuenda ra chi chitoho ra. Ta ra cha cuaha xaan nyaá ndaha, cuaha xaan tahán chi nacuhva cuenda ra chi chitoho ra.
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 ’Tari cha sanatahín ñuhu̱ sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱, tyicuan caa cuví tyiño vachi. ¡Ñana cha cuñí cha nacayu catyin ri ñuhu̱ ihya!
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Vatyi nyaá yahi noo tundoho cahnu, ta ñana cha nyehí tundoho nyacua nya ndɨhɨ tyiño sahí.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 Cuñí maa ndo vatyi cha vachi cuhve cha taxi ri coo ndo sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya. Soco yuhu vachi vatyi sasɨin chi ndo.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Vatyi cha vityin ta ityi nuu ca, ohon ñáyɨvɨ noo vehe cucusɨɨn ñu. Uñi ñu cañi tahan chihin uvi ñu. Ta uvi ñu cucañi tahan chihin uñi ñu.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Ta ra cuví sutu, cucañi tahan ra chihin sehe ra. Ta ra cuví sehe cucañi tahan ra chihin sutu ra. Ta ñu cuví sɨhɨ cucañi tahan ñu chihin sehe ñu. Ta ñu cuvi sehe cucañi tahan ñu chihin sɨhɨ ñu. Ta ñu cuví tyiso cucañi tahan ñu chihin chono ñu. Ta ñu cuví chono cucañi tahan ñu chihin tyiso ñu ―catyí ra Jesús.
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Catyí tucu ra Jesús chi ñáyɨvɨ cuaha cha nyicú yucuan:
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Tatu cha nyehe ndo vatyi cha caá tatyi ityi tyañuhu, catyi ndo vatyi cha chaa quɨvɨ ihñi. Ta tyicuan caa cuví.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Nyoho sahá ndo tyi chitó ndo, ta nacotó ndo tandɨhɨ tuhun andɨvɨ, ta tandɨhɨ tuhun ñuhu ñayɨvɨ̱. Soco ¿ñáá tuhun cha ña nacotó ndo ñáá tyembu nyaá ndo vityin?
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 ’¿Ñáá tuhun ña sahá ndo cuenda nya cha vaha ta nya cha ña vaha?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Tatu noo ra chicán cuatyi chahun ta cuahun chihin ra nu nyaá ra cuví tyiño, ityi cuahun ndu̱cun cuhva nɨ coo vahun chihin ra cha cumañi ca chaa ndo nu nyaá ra cuví tyiño. Coto nacuhva cuenda ra chuun chi juez. Ta juez cuan cunacuhva cuenda ra chuun chi policía. Ta policía cuan cutyihi ra chuun chichi vehe caa.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Tatu tyicuan caa cuvi, catyí chuun vatyi ma quiton nyacua nya tyiyahvun tandɨhɨ cha tahán chi tyiyahvun ―catyí ra Jesús.
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.