Lucas 12

Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs NVT

Sair da comparação
NVT Nova Versão Transformadora
1 Cuenda mil ñáyɨvɨ ndu ɨɨ̱n ri nyacua nañi tahan ñu, vatyi cuaha xaan ñu. Tyicuan ta ra Jesús catyí xihna ca ra chi ra cachicá noo chihin ra:
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Vatyi ñahri noo cha ñohó xehe ta cuñún, tyi ma natuvi, ta ñahri cha xehe ta cuñun, vatyi ma coto ñáyɨvɨ.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Yucuan chaha ñáá ndɨhɨ tuhun cha cahán ndo nu xehe, cuquita chi nu ndichin. Ta ñáá ndɨhɨ tuhun cha cahan ndo chichi vehe ndo, cucuɨñɨ tandɨhɨ ñáyɨvɨ noo quɨvɨ.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 ’Ta catyí chi ndo cha cuví ndo ra tahin, vatyi ma yuhvi ndo chi ra chahñí coño ñuhu ri. Vatyi yaha̱ tuhun cuan ta ñahri ca cha cuví sacuvi ra.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Soco cua catyi chi ndo yóó chi tahán chi cuyuhvi ndo. Yu̱hvi ndo ta qui̱chaha ndo, soco chi maa Nyoo ra cuví tinyaa ñayɨvɨ̱ ndo. Ta yaha cuan ta cuví tyihi ra añima ndo anyaya.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 ’Saa, ña yahvi nyaá tɨ. Cuví sata yo ohon tahan tɨ chihin uvi ri xuhun. Soco vasɨ nyihi ri tɨ, Nyoo ña naa iñi ra chi ni noo tɨ.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Ta nyoho, yahvi ca nyaá ndo nu Nyoo ta ñima ca cuaha saa ta nyacua nya ixi xiñi ndo ta chitó Nyoo yoso tahan nyaá. Yucuan chaha ma yuhvi ndo.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 ’Catyí chi ndo vatyi nya ndo cahán ndo tuhin chihin ñáyɨvɨ, tyicuan caa tucu cucahin tuhun ndo nuu ángel Nyoo gloria. Vatyi yuhu Rayɨɨ cha quichi nya gloria cuví.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Soco nya nyoho cha cahán nuu ndo cahán ndo tuhin chihin ñáyɨvɨ, tyicuan caa tucu yuhu, ma cahin tuhun ndo nuu ángel cuenda Nyoo.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ta vasɨ cahán ñáyɨvɨ chi yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria, Nyoo cusaha ra tucahnu iñi chi ñu. Soco yóó cha cahán ña vaha sɨquɨ Tatyi Ii Nyoo ma ñihi ñu tucahnu iñi cuenda cuan.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 ’Cuhva cha cunyaca ñáyɨvɨ chi ndo chichi vehe ñuhu, o nu juez, o nuu ra cuví tyiño, ma caca xiñi ndo ñáá tuhun cunacahan ndo.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Vatyi cuhva cha cua nacahan ndo, yucuan cuhva cuhva maa Tatyi Ii Nyoo ñáá tuhun tahán chi nacahan ndo ―catyí ra Jesús.
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Noo ra cha ndɨhɨ chihin ñáyɨvɨ cuaha cuan, catyí ra chi ra Jesús:
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ra:
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Tyicuan ta quichaha catyí tucu ra:
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Tyicuan ta chaha̱ ra Jesús noo cuhva ihya chi ñu:
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Tyicuan ta ndichi xiñi ra: “¿Yoso caa cusacuvi? Ñahri nu naquehen vahi tandɨhɨ tyiño sahi.
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Soco cha chité yoso caa cunyacuvi. Cusatani yaca nyihi nu yɨhɨ́ nɨñi, vatyi nyihi xaan. Ta cusavahi cha nahnu ca. Ta yucuan cunaquehen vahi tandɨhɨ maa nɨñi cha cuquita nu iyó tyiño sahí.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Tyicuan ta cuaha cuiya ma saha tyiño que. Cunyitati ta cusɨɨ cuñi. Ta cachi vahi. Ta cucoho vahi”, ndichi xiñi ra.
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Soco catyí Nyoo chi ra: “Tondo xaan iyón. Vatyi vityin cha cuaa cucúvun. Ta cha cumí vahun ¿yóó chi cua ndoo?”
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Tyicuan caa cuvi chi ñáyɨvɨ cha sacayá tandɨhɨ cha tyayɨɨ soco ñahri maa iyó chi ñu nuu Nyoo ―catyí ra Jesús.
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Tyicuan ta quichaha catyí ra Jesús chi ra cachicá noo chihin ra:
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Vatyi yahvi ca nyaá ñayɨvɨ̱ yo ican saha cha cachi yo. Ta yahvi ca nyaá coño ñuhu yo ican saha cha cuihno yo.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Sa̱ha ndo cuenda saa vatyi ña sahá tyiño tɨ. Ta nɨ ri ña naquehén vaha tɨ cha cachi tɨ. Soco chachí tɨ, vatyi Nyoo chahá ra cha cachi tɨ. Ta nuu Nyoo yahvi ca nyaá nyoho ta ñima ca saa.
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Ta vasɨ chicá xaan xiñi ndo soco ma cuvi sandusucun ca ndo nɨ chiin ca chi ndo.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Tatu nɨ chiin cuan ña cuví chi ndo, ¿ñáá tuhun cha chicá xaan xiñi ndo tuhun tandɨhɨ ca cha chiñuhu chi ndo?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 ’Sa̱ha ndo cuenda yoso caa iyó tu ita vatyi ña sahá tyiño tun. Soco catyí chi ndo vatyi ni rey Salomón chihin tandɨhɨ cha tyayɨɨ ra ta ña tyaquɨ cha ñihnó ra tari cha sacuihno Nyoo chi tu ita cuan.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Tatu tyicuan caa sacuihnó Nyoo chi tun ita cha iyó nu chiqui vityin, ta tyaan cucayu tun chichi horno, ta nyaca cuví chi nyoho ta ma sacuihno ra. Soco maa ndo ña chinó vaha iñi ndo chi ra.
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Ma caca xaan xiñi ndo tuhun cha cachi ndo ta cha coho ndo.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Vatyi ñáyɨvɨ cha ña chinó iñi chi Nyoo chicá xiñi ñu tuhun ihya. Soco nyoho chinó iñi ndo chi Sutu yo Nyoo ta maa ra chitó ra ñáá cha chiñuhú chi ndo.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Vaha ca cha nanducu ndo yoso caa nacuhva cuenda ndo chi ndo chi Nyoo vatyi cunyaca ñaha ra añima ndo. Ta tyicuan caa ta ñihi ndo tandɨhɨ cha chiñuhú chi ndo.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 ’Ma yuhvi nyoho, mbee sane. Vasɨ ña cuaha ndo soco Sutu yo Nyoo cuñí ra chi ndo. Yucuan chaha cucuhva ra quɨhvɨ ndo nu nyacá ñaha ra.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Xi̱co ndo cha iyó chi ndo. Ta cu̱hva ndo chi ñu ndahvi. Tatu sacuví ndo tyehe caa, sacayá ndo cha vaha nuu Nyoo cuví cuan. Vatyi nuu Nyoo ña ndɨhɨ́ cha vaha cuan. Vatyi nɨ ri ra suhu, ni quɨtɨ, yori cha satɨvɨ iyó yucuan.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Vatyi nuu cunyaa cha tyayɨɨ ndo, yucuan cuví nu nyaá xiñi ndo. Ta yucuan cucunyaa añima ndo ―catyí ra.
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 ’Cua̱tu tuhva vaha ndo quɨvɨ quichi inga chaha.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 Ta cu̱vi ndo tari musu cha canyatú tuhva chi chitoho ñáá cuhva ndichi ra cha cuahan ra noo vico tandaha. Ta nyatú tuhva ra, vatyi tacuhva tañi tyehe ri nuña ra yuvehe cuhva cha sacachan chitoho ra cha nachaa ra.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 — ausente —
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 — ausente —
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Ta co̱to ndo tuhun ihya vatyi tatu noo chitoho noo vehe, ta coto ra ñáá cuhva cuquɨhvɨ ra suhu vehe ra, saha ra cuenda vehe ra. Ta ma cuhva ra quɨhvɨ ra suhu cuan chichi vehe ra. Vatyi coto quehen ra tandɨhɨ cha iyó chi ra.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Ta tyicuan caa cuví tucu nyoho, cua̱tu tuhva ri ndo. Vatyi yuhu Rayɨɨ cha quichi nya gloria, sana ri iñi ndo ta cuquichi ―catyí ra Jesús.
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Tyicuan ta quichaha ndaca tuhun ra Pedro chi ra Jesús:
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Tyicuan ta nacaha̱n ra Jesús, ta catyí ra chi ra:
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Ta sɨɨ xaan cuví chi musu cuan tatu cuhva cha sahá tyiño ra, ta nachaa chitoho ra. Vatyi quichaha ra tandɨhɨ cha tahán chi sacuvi ra.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Ta catyí chi ndo vatyi cha ndicha cuví. Vatyi chitoho ra cunatyaa ra tandɨhɨ cuii cha cumí ra ndaha ra. Vatyi vaha quichahá ra chihin tyiño sahá ra.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Soco tatu chicá xiñi musu cuan vatyi naha xaan cuahan chitoho ra, ta quichaha nyacuvi ra cha ña vaha chihin ñu nyaá tyiño yoo, ta chihin ra canyicú tucu sahá tyiño cuan. Ta ña cuñí ra sahá tyiño ra. Tyiño chachí ta tyiño chihí ndixi iyó ra.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 Tyicuan ta sana iñi ra ta ndichi chitoho ra quɨvɨ cha ña nyatú ra chi ra noo cuhva cha ña chito ra. Tyicuan ta cutachi tuñi chitoho ra chi ra, tari tuhva maa ra chihin musu cha ña quichahá tuhun cahán ra.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 ’Ta noo musu cha chitó yoso caa iyó chitoho ta ña sacuvi tari cuhva cuñi chitoho ra, cuaha xaan tundoho cunyehe ra.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Soco tatu noo musu cha ña chitó ta sacuvi ra cha ña vaha, tachi tuñi chitoho ra chi ra. Soco chiin ri, vatyi ña chitó ra, ta chinyacuvi̱ ra. Tatu noo musu ta cuaha cha chaha chitoho ra chi ra, cuaha tahán chi nacuhva cuenda ra chi chitoho ra. Ta ra cha cuaha xaan nyaá ndaha, cuaha xaan tahán chi nacuhva cuenda ra chi chitoho ra.
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 ’Tari cha sanatahín ñuhu̱ sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱, tyicuan caa cuví tyiño vachi. ¡Ñana cha cuñí cha nacayu catyin ri ñuhu̱ ihya!
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Vatyi nyaá yahi noo tundoho cahnu, ta ñana cha nyehí tundoho nyacua nya ndɨhɨ tyiño sahí.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 Cuñí maa ndo vatyi cha vachi cuhve cha taxi ri coo ndo sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya. Soco yuhu vachi vatyi sasɨin chi ndo.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Vatyi cha vityin ta ityi nuu ca, ohon ñáyɨvɨ noo vehe cucusɨɨn ñu. Uñi ñu cañi tahan chihin uvi ñu. Ta uvi ñu cucañi tahan chihin uñi ñu.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Ta ra cuví sutu, cucañi tahan ra chihin sehe ra. Ta ra cuví sehe cucañi tahan ra chihin sutu ra. Ta ñu cuví sɨhɨ cucañi tahan ñu chihin sehe ñu. Ta ñu cuvi sehe cucañi tahan ñu chihin sɨhɨ ñu. Ta ñu cuví tyiso cucañi tahan ñu chihin chono ñu. Ta ñu cuví chono cucañi tahan ñu chihin tyiso ñu ―catyí ra Jesús.
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Catyí tucu ra Jesús chi ñáyɨvɨ cuaha cha nyicú yucuan:
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Tatu cha nyehe ndo vatyi cha caá tatyi ityi tyañuhu, catyi ndo vatyi cha chaa quɨvɨ ihñi. Ta tyicuan caa cuví.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Nyoho sahá ndo tyi chitó ndo, ta nacotó ndo tandɨhɨ tuhun andɨvɨ, ta tandɨhɨ tuhun ñuhu ñayɨvɨ̱. Soco ¿ñáá tuhun cha ña nacotó ndo ñáá tyembu nyaá ndo vityin?
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 ’¿Ñáá tuhun ña sahá ndo cuenda nya cha vaha ta nya cha ña vaha?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Tatu noo ra chicán cuatyi chahun ta cuahun chihin ra nu nyaá ra cuví tyiño, ityi cuahun ndu̱cun cuhva nɨ coo vahun chihin ra cha cumañi ca chaa ndo nu nyaá ra cuví tyiño. Coto nacuhva cuenda ra chuun chi juez. Ta juez cuan cunacuhva cuenda ra chuun chi policía. Ta policía cuan cutyihi ra chuun chichi vehe caa.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Tatu tyicuan caa cuvi, catyí chuun vatyi ma quiton nyacua nya tyiyahvun tandɨhɨ cha tahán chi tyiyahvun ―catyí ra Jesús.
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.