Atos 13
Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs VC
1 Vehe ñuhu Antioquía cuan iyó ra cacuví profeta Nyoo. Ta iyó tucu ra cha sañahá tuhun Nyoo chi ñáyɨvɨ. Ta sɨvɨ ra cuan ican cuvi ihya: Ra Bernabé, ra Simón Toon, ra Lucio ra ñuu Cirene, ra Manaén cha chahnu̱ ɨɨn ri chihin ra Herodes cha cuví rey ityi Galilea, ta ra Saulo.
1 Havia então na Igreja de Antioquia profetas e doutores, entre eles Barnabé, Simão, apelidado o Negro, Lúcio de Cirene, Manaém, companheiro de infância do tetrarca Herodes, e Saulo.
2 Ta noo quɨvɨ nyicú tandɨhɨ ra ta casacahnú ra chi Sutu Mañi yo. Ta casahá ra ayunar: ña cachachi ra ta cananducu ra chi Nyoo cuví cuan. Tyicuan ta catyí Tatyi Ii chi ra:
2 Enquanto celebravam o culto do Senhor, depois de terem jejuado, disse-lhes o Espírito Santo: Separai-me Barnabé e Saulo para a obra a que os tenho destinado.
3 Tyicuan ta cha ndɨhɨ saha ra ayunar, ta catyiso̱ ra ndaha ra sɨquɨ ra, ta cachica̱n tahvi ra chi Nyoo cha cuenda ra. Ta cacahan ra chihin ra tahan ra ta cuaha̱n coyo ra.
3 Então, jejuando e orando, impuseram-lhes as mãos e os despediram.
4 Yaha̱ cuan tachi̱ Tatyi Ii chi ra Bernabé ta chi ra Saulo noo ñuu cha nañí Seleucia. Tyicuan ta cuahan coyo ra. Ta yucuan caquɨhvɨ̱ ra chichi noo barcu ta cuaha̱n ra nya ñuhú Chipre cha nyaa mahñu tyañuhu.
4 Enviados assim pelo Espírito Santo, foram a Selêucia e dali navegaram para a ilha de Chipre.
5 Yucuan ta cachaa̱ coyo ra noo ñuu yuhu tyañuhu cha nañí Salamina. Ta quichaha̱ cahan ra tuhun Nyoo vehe ñuhu ra Israel. Cuaha̱n tucu ra Juan chihin ra vatyi tyinyee ra chi ra.
5 Chegados a Salamina, pregavam a palavra de Deus nas sinagogas dos judeus. Tinham com eles João para auxiliá-los.
6 Tyicuan ta cuahan coyo ra cahán ra tuhun Nyoo noo noo ñuu cha nyaa Chipre cuan nyacua nya chaa coyo ra ñuu cha nañí Pafos. Ta yucuan nañihi ra chi noo ra Israel cha nañí Barjesús. Ta chitó ra tuhun tasɨ́. Cuví ra noo ra cuendu vatyi catyi ra vatyi cuenda Nyoo cahán ra.
6 Percorreram toda a ilha até Pafos e acharam um judeu chamado Barjesus, mago e falso profeta,
7 Ta ra tasɨ cuan nyaá ra chihin gobernador Sergio Paulo. Ta ra Sergio cuví ra noo ra cachi iñi. Ta cana̱ ra chi ra Bernabé ta chi ra Saulo, vatyi cuñí ra cuɨñɨ ra tuhun Nyoo.
7 que vivia na companhia do procônsul Sérgio Paulo, homem sensato. Este chamou Barnabé e Saulo, e exprimiu-lhes o desejo de ouvir a palavra de Deus.
8 Ta ra tasɨ cuan nañí tucu ra Elimas, ta chasɨ́ ra nu chino iñi gobernador cuan chi ra Cristo.
8 Mas Élimas, o Mago - pois assim é interpretado o seu nome -, se lhes opunha, procurando desviar da fé o procônsul.
9 Tyicuan ta ra Saulo cha nañí tucu Pablo, tyitú ra chihin Tatyi Ii. Ta nyehe̱ vavaha ra chi ra Elimas cuan.
9 Então Saulo, chamado também Paulo, cheio do Espírito Santo, cravou nele os olhos e disse-lhe:
10 Ta catyí ra chi ra:
10 Filho do demônio, cheio de todo engano e de toda astúcia, inimigo de toda justiça, não cessas de perverter os caminhos retos do Senhor!
11 Ta vityin Sutu Mañi yo cutachi tuñi ra chuun, vatyi cunducuaun. Ta ma cuvi nyehun ñuhu̱ ñanyii suhva quɨvɨ ―catyí ra Pablo chi ra Elimas.
11 Eis que agora está sobre ti a mão do Senhor e ficarás cego. Não verás o sol até nova ordem! Caíram logo sobre ele a escuridão e as trevas, e, andando à roda, buscava quem lhe desse a mão.
12 Cuhva cha nyehe̱ gobernador cuan cha cuvi̱ chi ra Elimas, chino̱ iñi ra chi ra Jesucristo. Vatyi iyo cuñi ra nyehe ra cha sañahá Sutu Mañi yo.
12 À vista deste prodígio, o procônsul abraçou a fé, admirando vivamente a doutrina do Senhor.
13 Ra Pablo ta ra tahan ra quɨhvɨ̱ ra chichi noo barcu ñuu Pafos. Ta cuahan coyo ra nya ñuu Perge ityi Panfilia. Soco ra Juan Marcos sandoo̱ ra chi ra ta cuanuhu ra nya Jerusalén.
13 Paulo e os seus companheiros navegaram de Pafos e chegaram a Perge, na Panfília, de onde João, apartando-se deles, voltou para Jerusalém.
14 Yaha̱ cuan ta caquita̱ ra Perge cuan, ta cuahan coyo ra ñuu Antioquía cha nyaá ityi Pisidia. Yucuan quɨhvɨ̱ coyo ra chichi vehe ñuhu ñu Israel ta cuví chi noo quɨvɨ nyitatu ñu. Ta chicunyicu̱ ra.
14 Mas eles, deixando Perge, foram para Antioquia da Pisídia. Ali entraram em dia de sábado na sinagoga, e sentaram-se.
15 Tyicuan ta quichaha̱ sacuaha ñáyɨvɨ nu libru ley cha tyaa̱ ra Moisés. Ta sacuaha̱ tucu ñu libru cha tyaa̱ ra cacuvi profeta Nyoo ta cha naha. Yaha̱ cuan ta ra cacuví nuu vehe ñuhu catyi̱ ra chi ra hermano nyicú cuan, vatyi tatu iyó noo tuhun cuñí ra cahan ra chihin ñáyɨvɨ, cuví cahan ra.
15 Depois da leitura da lei e dos profetas, mandaram-lhes dizer os chefes da sinagoga: Irmãos, se tendes alguma palavra de exortação ao povo, falai-a.
16 Tyicuan ta ndɨcuita̱ ra Pablo ta sacuvi̱ ra noo seña chihin ndaha ra vatyi na cutaxin ñu. Ta catyí ra:
16 Paulo levantou-se, fez um sinal com a mão e falou: Homens de Israel e vós que temeis a Deus, ouvi.
17 Nyoo cuenda yo, ñu Israel, nacachi̱ vaha ra chi sutu chahnu yo. Ta quɨvɨ cha iyó ca ñu ityi Egipto sacuvi̱ ra noo ñuu cahnu chi ñu. Vasɨ ñima ñáyɨvɨ ñuu cuan cuví ñu, soco sanducuaha ra chi ñu. Yaha̱ cuan ta tava̱ ra chi ñu ityi cuan chihin tunyee iñi chi ra.
17 O Deus do povo de Israel escolheu nossos pais e exaltou este povo no tempo em que habitava na terra do Egito, de onde os tirou com o poder de seu braço.
18 Ta cunyee̱ iñi Nyoo tandɨhɨ cuhva chiyo̱ ñu nu chicá noo ñu ñuhú ityi chichi cha uvi xico cuiya.
18 Por espaço de quarenta anos alimentou-os no deserto.
19 Ta sanaa̱ ra ucha tahan ñuu nahnu cha chiyo̱ nɨcahnu Canaán, vatyi chaha̱ ra ñuhú cuan chi sutu chahnu yo.
19 Destruiu sete nações na terra de Canaã e distribuiu-lhes por sorte aquela terra durante quase quatrocentos e cinqüenta anos.
20 Yaha̱ cuan ta sacuvi̱ Nyoo vatyi cunyaca ñaha maa maa ri juez chi ñáyɨvɨ cuan. Tari noo cumi ciento sɨsava cuiya chinyaca̱ ñaha juez chi ñu nyacua nya quɨvɨ chinyaca̱ ñaha ra profeta Samuel chi ñu.
20 Em seguida, lhes deu juízes até o profeta Samuel.
21 Tyicuan ta maa ñu chica̱n ñu noo rey cha cunyaca ñaha chi ñu. Ta Nyoo chaha̱ ra chi ra Saúl sehe ra Cis chi ñu, vatyi cunyaca ñaha ra chi ñu. Ta ra Saúl vachi ra tata ra Benjamín. Ta uvi xico cuiya chinyaca̱ ñaha ra chi ñu.
21 Pediram então um rei, e Deus lhes deu, por quarenta anos, Saul, filho de Cis, da tribo de Benjamim.
22 Yaha̱ cuan ta Nyoo tava̱ ra chi ra Saúl cha cuví ra rey. Ta chaha̱ ra vatyi cuvi ra David rey. Ta catyí ra: “Nyehí vatyi ra David sehe ra Isaí cuví ra noo rayɨɨ cha tahán iñi cuhva iyó. Ta cusacuvi ra tandɨhɨ cha cuñí yuhu”, catyí Nyoo tuhun ra David.
22 Depois, Deus o rejeitou e mandou-lhes Davi como rei, de quem deu este testemunho: Achei Davi, filho de Jessé, homem segundo o meu coração, que fará todas as minhas vontades.
23 Ta minoo ra vachi tata ra David cuan ican cuví ra Jesús. Ta maa Nyoo tachi̱ chi ra vatyi sacacu ra chi yo ñu Israel, tari catyi̱ ra chi sutu chahnu yo.
23 De sua descendência, conforme a promessa, Deus fez sair para Israel o Salvador Jesus.
24 Ta cumañi ca quichi ra Jesús, ra Juan ra sacondutya chi ñáyɨvɨ caha̱n ra nuu tandɨhɨ ñáyɨvɨ Israel. Ta catyí ra chi ñu vatyi cuñí chi cha ndu uvi iñi ñu cuatyi ñu, ta condutya ñu.
24 João tinha pregado, desde antes da sua vinda, o batismo do arrependimento a todo o povo de Israel.
25 Ta cha cuandɨhɨ tyiño saha ra Juan ta catyí ra: “¿Atu cuñí maa ndo vatyi yuhu cuví noo ra cahnu cha saquichi̱ Nyoo? Soco ñima yuhu cuví ra cahnu cuan. Vatyi chata cha yaha̱ yuhu ta vachi nonga ra. Ta ni ndichan nyaá chaha ra ta ña nañé cha ndachi. Vatyi cahnu xaan ra cuvi ra”, catyí ra Juan.
25 Terminando a sua carreira, dizia: Eu não sou aquele que vós pensais, mas após mim virá aquele de quem não sou digno de desatar o calçado.
26 ’Hermano ―catyi ra Pablo― nyoho ñu vachi tata ra Abraham, ta nyoho cha quichahá ndo chi Nyoo. Cha cuenda nyoho cuví tuhun ihya tyi sañahá Nyoo chi yo yoso caa cacu añima yo.
26 Irmãos, filhos de Abraão, e os que entre vós temem a Deus: a nós é que foi dirigida a mensagem de salvação.
27 Ñáyɨvɨ ñuu Jerusalén ta ra cuví nuu chi ñu cuan, ña chitó ñu vatyi ra Jesús cuví ra cha sacacú chi yo. Ta ni ña cutuñí iñi ñu tuhun cha catyaa̱ ra profeta Nyoo ta cha naha, vasɨ sacuaha vavaha ñu tuhun cuan tandɨhɨ quɨvɨ cha nyitatu ñu, soco ña cutuñi̱ iñi ñu. Ta quɨvɨ chahñi̱ ñu chi ra Jesús chino̱ cava tari cuhva catyi̱ ra profeta Nyoo cuan.
27 Com efeito, os habitantes de Jerusalém e os seus magistrados não conheceram Jesus, e, sentenciando-o, cumpriram os oráculos dos profetas, que cada sábado são lidos.
28 Vatyi vasɨ ñahri cuatyi ra nañihi̱ ñu, soco chica̱n ñu chi ra Pilato na tyihi ra tyiño cucahñi chi ra.
28 Embora não achassem nele culpa alguma de morte, pediram a Pilatos que lhe tirasse a vida.
29 Ta cha yaha̱ sacuvi̱ ñu chi ra tari cuhva catyí maa tuhun ra nu libru Nyoo ta chihi̱ ra. Tyicuan ta sanoo̱ ñu chi ra nu cruzi. Ta tyihi̱ ñu chi ra chichi ñuhú.
29 Depois de realizarem todas as coisas que dele estavam escritas, tirando-o do madeiro, puseram-no num sepulcro.
30 Soco Nyoo sanandoto̱ ra chi ra.
30 Mas Deus o ressuscitou dentre os mortos.
31 Ta chichi cha cuaha quɨvɨ tuvi̱ ra nuu ra cha quichi coyo chihin ra quɨvɨ quita̱ ra ityi Galilea, ta quichi ra Jerusalén. Ta ican ra cuan cacahán tuhun ra chihin ñáyɨvɨ vityin.
31 Durante muitos dias apareceu àqueles que com ele subiram da Galiléia a Jerusalém, os quais até agora são testemunhas dele junto ao povo.
32 Ta yucuan chaha nyuhu cahán ndi tuhun vaha cha catyi̱ Nyoo chi sutu chahnu yo vatyi cuhva ra chi yo.
32 Nós vos anunciamos: a promessa feita a nossos pais,
33 Vatyi cha cuenda cha vaha chi maa yo cha cuví yo ñáyɨvɨ vachi tata ñu cuan, sacuvi̱ maa Nyoo cha catyi̱ ra. Vatyi sanandoto̱ ra chi ra Jesús tari cuhva nyaá nu cu uvi salmo nu catyí Nyoo tyehe caa: “Sehi cuví chuun, ta yuhu chahí ñayɨvɨ̱ coun vityin”, catyi Nyoo.
33 Deus a tem cumprido diante de nós, seus filhos, suscitando Jesus, como também está escrito no Salmo segundo: Tu és meu Filho, eu hoje te gerei {Sl 2,7}.
34 Nyoo tyaa̱ ra cuhva vatyi sanandoto ra chi ra, tacuhva cha ma tyahyu coño ñuhu ra. Vatyi catyí nu tutu Nyoo: “Cuhve chi nyoho cha vaha cha catyi̱ chi ra David.”
34 Que Deus o ressuscitou dentre os mortos, para nunca mais tornar à corrupção, ele o declarou desta maneira: Eu vos darei as coisas sagradas prometidas a Davi {Is 55,3}.
35 Yucuan chaha catyí tucu nu inga salmo tyehe caa. “Ma cuhvon cha tyahyu coño ñuhu Sehe iun”, catyí chi.
35 E diz também noutra passagem: Não permitirás que teu Santo experimente a corrupção {Sl 15,10}.
36 Ra David sacuvi̱ ra tyiño nuu ñu cha chiyo̱ quɨvɨ chiyo̱ ra, yoso cuhva cha catyi̱ Nyoo chi ra tyi sacuvi ra. Yaha̱ cuan ta chihi̱ ra ta chicuchi̱ ñu chi ra tari chicuchi̱ ñu chi sutu ra. Ta tyahyu̱ coño ñuhu ra.
36 Ora, Davi, depois de ter servido em vida aos desígnios de Deus, morreu. Foi reunido a seus pais e experimentou a corrupção.
37 Soco ra cha sanandoto̱ Nyoo chi, ña tyahyu̱ coño ñuhu ra.
37 Mas aquele a quem Deus ressuscitou não experimentou a corrupção.
38 Yañi, cuñí chi coto ndo vatyi cha cuenda cha chihi̱ ra Jesús tyiño nuu yo, Nyoo sahá ra tɨcahnu iñi cuatyi yo.
38 Sabei, pois, irmãos, que por ele se vos anuncia a remissão dos pecados.
39 Ta cha cuenda ra Jesús sahá Nyoo tɨcahnu iñi chi tandɨhɨ ñu cha chinó iñi chi ra, tyi ley ra Moisés ña cuví sacuvaha chi yo nuu Nyoo.
39 Todo aquele que crê é justificado por ele de tudo aquilo que não pôde ser pela Lei de Moisés.
40 Sa̱ha ndo cuenda coto ndoo sɨquɨ ndo cha catyaa̱ ra profeta Nyoo nu catyi ra tyehe caa:
40 Cuidai, pois, que não venha sobre vós o que foi dito pelos profetas:
41 Nye̱he nyoho, ra chacú nyaa, tahán chi cha iyo cuñi ndo ta cunaa ndo. Vatyi yuhu cuví Nyoo, ta sacuví minoo cha cahnu quɨvɨ cha iyó ndo vityin.
41 Vede, ó desprezadores, pasmai e morrei de espanto. Pois eu vou realizar uma obra em vossos dias, obra a que não creríeis, se alguém vo-la contasse {Hab 1,5}.
42 Ndɨhɨ̱ cahan ra Pablo ta cuaquita ra chata vehe ñuhu cuan chihin ra tahan ra. Tyicuan ta ñu cha ñima ñu Israel cuví quichaha catyi ñu chi ra, vatyi na cahan tucu ra tuhun ihya chihin ñu inga vitya quɨvɨ cha nyitatú ñu.
42 Ao saírem, rogavam que lhes repetissem essas palavras no sábado seguinte.
43 Cuhva cha ndɨhɨ ndu ɨɨn ri ñu, cuaha xaan ñu Israel ta ñu cha yɨhɨ́ cuenda ñu Israel, cachinyicon ñu chi ra Pablo ta chi ra Bernabé. Ta chaha̱ ra tuhun chi ñu vatyi na cuhun ca ñu ityi nuu ca chihin Nyoo. Ta na̱quehen vaha ñu tumañi iñi cha chahá Nyoo chi ñu.
43 Depois que a assembléia terminou, muitos judeus e prosélitos devotos seguiram Paulo e Barnabé, os quais com muitas palavras os exortavam a perseverar na graça de Deus.
44 Cha inga vitya quɨvɨ nyitatu ñu, ndu ɨɨ̱n ri ñu. Ta cha yatyin cha tandɨhɨ ñáyɨvɨ ñuu cuan ndu ɨɨ̱n ri ñu vatyi cuɨñɨ ñu tuhun Nyoo.
44 No sábado seguinte, afluiu quase toda a cidade para ouvir a palavra de Deus.
45 Soco cuhva cha canyehe ra Israel, cuxaan ra vatyi nyehe ra vatyi cuaha ñáyɨvɨ nyicón chi ra cuan. Ta quichaha cacuvi yuhu ra chihin ra Pablo, ta cacaha̱n ra chi ra.
45 Os judeus, vendo a multidão, encheram-se de inveja e puseram-se a protestar com injúrias contra o que Paulo falava.
46 Soco ña yuhví ra Pablo ta ra Bernabé. Ta quichaha cacatyí ra chi ra:
46 Então Paulo e Barnabé disseram-lhes resolutamente: Era a vós que em primeiro lugar se devia anunciar a palavra de Deus. Mas, porque a rejeitais e vos julgais indignos da vida eterna, eis que nos voltamos para os pagãos.
47 Vatyi tyicuan caa tachí Sutu Mañi yo chi ndi ta catyí ra tyehe caa:
47 Porque o Senhor assim no-lo mandou: Eu te estabeleci para seres luz das nações, e levares a salvação até os confins da terra {Is 49,6}.
48 Cuhva cha cachiñi̱ ra cha ñima ra Israel cuví, ndusɨɨ̱ cuñi ra. Ta quichaha catyí ra vatyi tuhun Nyoo vaha xaan. Ta nachino̱ iñi tandɨhɨ ñu cha nacachi̱ maa Nyoo chii, vatyi coo ñu ñayɨvɨ̱ chaa cha ma naa ca maa.
48 Estas palavras encheram de alegria os pagãos que glorificavam a palavra do Senhor. Todos os que estavam predispostos para a vida eterna fizeram ato de fé.
49 Ta tyicuan caa chitya̱ tuhun Nyoo tandɨhɨ ityi ñuu cuan.
49 Divulgava-se, assim, a palavra do Senhor por toda a região.
50 Soco ra Israel cacaha̱n ra chihin suhva ñusɨhɨ tyayɨɨ cha nyicón ley ra Moisés. Catyí ra chi ñu vatyi ña vaha tuhun cahán ra Pablo. Ta cahán tucu ra chihin ra cuví nuu chi ñuu cuan. Ta yucuan cuvi nu quichaha̱ chica nyicon ñu chi ra Pablo ta chi ra Bernabé, nyacua nya cha tava̱ ñehe ñu chi ra ñuu cuan.
50 Mas os judeus instigaram certas mulheres religiosas da aristocracia e os principais da cidade, que excitaram uma perseguição contra Paulo e Barnabé e os expulsaram do seu território.
51 Tyicuan ta canaquɨsɨ ra ñiyaca chaha ra tari noo seña vatyi ndoo cuatyi ñáyɨvɨ cuan sɨquɨ maa ñu. Ta cuahan coyo ra ñuu Iconio.
51 Estes sacudiram contra eles o pó dos seus pés, e foram a Icônio.
52 Soco ñu yɨhɨ cuenda Nyoo ñuu Antioquía cuan sɨɨ xaan cacuví chi ñu. Ta tyitu ñu chihin Tatyi Ii.
52 Os discípulos, por sua vez, estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.