Atos 13
Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs NVI
1 Vehe ñuhu Antioquía cuan iyó ra cacuví profeta Nyoo. Ta iyó tucu ra cha sañahá tuhun Nyoo chi ñáyɨvɨ. Ta sɨvɨ ra cuan ican cuvi ihya: Ra Bernabé, ra Simón Toon, ra Lucio ra ñuu Cirene, ra Manaén cha chahnu̱ ɨɨn ri chihin ra Herodes cha cuví rey ityi Galilea, ta ra Saulo.
1 Na igreja de Antioquia havia profetas e mestres: Barnabé, Simeão, chamado Níger, Lúcio de Cirene, Manaém, que fora criado com Herodes, o tetrarca, e Saulo.
2 Ta noo quɨvɨ nyicú tandɨhɨ ra ta casacahnú ra chi Sutu Mañi yo. Ta casahá ra ayunar: ña cachachi ra ta cananducu ra chi Nyoo cuví cuan. Tyicuan ta catyí Tatyi Ii chi ra:
2 Enquanto adoravam ao Senhor e jejuavam, disse o Espírito Santo: "Separem-me Barnabé e Saulo para a obra a que os tenho chamado".
3 Tyicuan ta cha ndɨhɨ saha ra ayunar, ta catyiso̱ ra ndaha ra sɨquɨ ra, ta cachica̱n tahvi ra chi Nyoo cha cuenda ra. Ta cacahan ra chihin ra tahan ra ta cuaha̱n coyo ra.
3 Assim, depois de jejuar e orar, impuseram-lhes as mãos e os enviaram.
4 Yaha̱ cuan tachi̱ Tatyi Ii chi ra Bernabé ta chi ra Saulo noo ñuu cha nañí Seleucia. Tyicuan ta cuahan coyo ra. Ta yucuan caquɨhvɨ̱ ra chichi noo barcu ta cuaha̱n ra nya ñuhú Chipre cha nyaa mahñu tyañuhu.
4 Enviados pelo Espírito Santo, desceram a Selêucia e dali navegaram para Chipre.
5 Yucuan ta cachaa̱ coyo ra noo ñuu yuhu tyañuhu cha nañí Salamina. Ta quichaha̱ cahan ra tuhun Nyoo vehe ñuhu ra Israel. Cuaha̱n tucu ra Juan chihin ra vatyi tyinyee ra chi ra.
5 Chegando em Salamina, proclamaram a palavra de Deus nas sinagogas judaicas. João estava com eles como auxiliar.
6 Tyicuan ta cuahan coyo ra cahán ra tuhun Nyoo noo noo ñuu cha nyaa Chipre cuan nyacua nya chaa coyo ra ñuu cha nañí Pafos. Ta yucuan nañihi ra chi noo ra Israel cha nañí Barjesús. Ta chitó ra tuhun tasɨ́. Cuví ra noo ra cuendu vatyi catyi ra vatyi cuenda Nyoo cahán ra.
6 Viajaram por toda a ilha, até que chegaram a Pafos. Ali encontraram um judeu, chamado Barjesus, que praticava magia e era falso profeta.
7 Ta ra tasɨ cuan nyaá ra chihin gobernador Sergio Paulo. Ta ra Sergio cuví ra noo ra cachi iñi. Ta cana̱ ra chi ra Bernabé ta chi ra Saulo, vatyi cuñí ra cuɨñɨ ra tuhun Nyoo.
7 Ele era assessor do procônsul Sérgio Paulo. O procônsul, sendo homem culto, mandou chamar Barnabé e Saulo, porque queria ouvir a palavra de Deus.
8 Ta ra tasɨ cuan nañí tucu ra Elimas, ta chasɨ́ ra nu chino iñi gobernador cuan chi ra Cristo.
8 Mas Elimas, o mágico ( esse é o significado do seu nome ) opôs-se a eles e tentava desviar da fé o procônsul.
9 Tyicuan ta ra Saulo cha nañí tucu Pablo, tyitú ra chihin Tatyi Ii. Ta nyehe̱ vavaha ra chi ra Elimas cuan.
9 Então Saulo, também chamado Paulo, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para Elimas e disse:
10 Ta catyí ra chi ra:
10 "Filho do diabo e inimigo de tudo o que é justo! Você está cheio de toda espécie de engano e maldade. Quando é que vai parar de perverter os retos caminhos do Senhor?
11 Ta vityin Sutu Mañi yo cutachi tuñi ra chuun, vatyi cunducuaun. Ta ma cuvi nyehun ñuhu̱ ñanyii suhva quɨvɨ ―catyí ra Pablo chi ra Elimas.
11 Saiba agora que a mão do Senhor está contra você, e você ficará cego e incapaz de ver a luz do sol durante algum tempo". Imediatamente vieram sobre ele névoa e escuridão, e ele, tateando, procurava quem o guiasse pela mão.
12 Cuhva cha nyehe̱ gobernador cuan cha cuvi̱ chi ra Elimas, chino̱ iñi ra chi ra Jesucristo. Vatyi iyo cuñi ra nyehe ra cha sañahá Sutu Mañi yo.
12 O procônsul, vendo o que havia acontecido, creu, profundamente impressionado com o ensino do Senhor.
13 Ra Pablo ta ra tahan ra quɨhvɨ̱ ra chichi noo barcu ñuu Pafos. Ta cuahan coyo ra nya ñuu Perge ityi Panfilia. Soco ra Juan Marcos sandoo̱ ra chi ra ta cuanuhu ra nya Jerusalén.
13 De Pafos, Paulo e seus companheiros navegaram para Perge, na Panfília. João os deixou ali e voltou para Jerusalém.
14 Yaha̱ cuan ta caquita̱ ra Perge cuan, ta cuahan coyo ra ñuu Antioquía cha nyaá ityi Pisidia. Yucuan quɨhvɨ̱ coyo ra chichi vehe ñuhu ñu Israel ta cuví chi noo quɨvɨ nyitatu ñu. Ta chicunyicu̱ ra.
14 De Perge prosseguiram até Antioquia da Pisídia. No sábado, entraram na sinagoga e se assentaram.
15 Tyicuan ta quichaha̱ sacuaha ñáyɨvɨ nu libru ley cha tyaa̱ ra Moisés. Ta sacuaha̱ tucu ñu libru cha tyaa̱ ra cacuvi profeta Nyoo ta cha naha. Yaha̱ cuan ta ra cacuví nuu vehe ñuhu catyi̱ ra chi ra hermano nyicú cuan, vatyi tatu iyó noo tuhun cuñí ra cahan ra chihin ñáyɨvɨ, cuví cahan ra.
15 Depois da leitura da Lei e dos Profetas, os chefes da sinagoga lhes mandaram dizer: "Irmãos, se vocês têm uma mensagem de encorajamento para o povo, falem".
16 Tyicuan ta ndɨcuita̱ ra Pablo ta sacuvi̱ ra noo seña chihin ndaha ra vatyi na cutaxin ñu. Ta catyí ra:
16 Pondo-se de pé, Paulo fez sinal com a mão e disse: "Israelitas e gentios que temem a Deus, ouçam-me!
17 Nyoo cuenda yo, ñu Israel, nacachi̱ vaha ra chi sutu chahnu yo. Ta quɨvɨ cha iyó ca ñu ityi Egipto sacuvi̱ ra noo ñuu cahnu chi ñu. Vasɨ ñima ñáyɨvɨ ñuu cuan cuví ñu, soco sanducuaha ra chi ñu. Yaha̱ cuan ta tava̱ ra chi ñu ityi cuan chihin tunyee iñi chi ra.
17 O Deus do povo de Israel escolheu nossos antepassados, e exaltou o povo durante a sua permanência no Egito; com grande poder os fez sair daquele país
18 Ta cunyee̱ iñi Nyoo tandɨhɨ cuhva chiyo̱ ñu nu chicá noo ñu ñuhú ityi chichi cha uvi xico cuiya.
18 e os aturou no deserto durante cerca de quarenta anos.
19 Ta sanaa̱ ra ucha tahan ñuu nahnu cha chiyo̱ nɨcahnu Canaán, vatyi chaha̱ ra ñuhú cuan chi sutu chahnu yo.
19 Ele destruiu sete nações em Canaã e deu a terra delas como herança ao seu povo.
20 Yaha̱ cuan ta sacuvi̱ Nyoo vatyi cunyaca ñaha maa maa ri juez chi ñáyɨvɨ cuan. Tari noo cumi ciento sɨsava cuiya chinyaca̱ ñaha juez chi ñu nyacua nya quɨvɨ chinyaca̱ ñaha ra profeta Samuel chi ñu.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinqüenta anos. "Depois disso, ele lhes deu juízes até o tempo do profeta Samuel.
21 Tyicuan ta maa ñu chica̱n ñu noo rey cha cunyaca ñaha chi ñu. Ta Nyoo chaha̱ ra chi ra Saúl sehe ra Cis chi ñu, vatyi cunyaca ñaha ra chi ñu. Ta ra Saúl vachi ra tata ra Benjamín. Ta uvi xico cuiya chinyaca̱ ñaha ra chi ñu.
21 Então o povo pediu um rei, e Deus lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, que reinou quarenta anos.
22 Yaha̱ cuan ta Nyoo tava̱ ra chi ra Saúl cha cuví ra rey. Ta chaha̱ ra vatyi cuvi ra David rey. Ta catyí ra: “Nyehí vatyi ra David sehe ra Isaí cuví ra noo rayɨɨ cha tahán iñi cuhva iyó. Ta cusacuvi ra tandɨhɨ cha cuñí yuhu”, catyí Nyoo tuhun ra David.
22 Depois de rejeitar Saul, levantou-lhes Davi como rei, sobre quem testemunhou: ‘Encontrei Davi, filho de Jessé, homem segundo o meu coração; ele fará tudo o que for da minha vontade’.
23 Ta minoo ra vachi tata ra David cuan ican cuví ra Jesús. Ta maa Nyoo tachi̱ chi ra vatyi sacacu ra chi yo ñu Israel, tari catyi̱ ra chi sutu chahnu yo.
23 "Da descendência desse homem Deus trouxe a Israel o Salvador Jesus, como prometera.
24 Ta cumañi ca quichi ra Jesús, ra Juan ra sacondutya chi ñáyɨvɨ caha̱n ra nuu tandɨhɨ ñáyɨvɨ Israel. Ta catyí ra chi ñu vatyi cuñí chi cha ndu uvi iñi ñu cuatyi ñu, ta condutya ñu.
24 Antes da vinda de Jesus, João pregou um batismo de arrependimento para todo o povo de Israel.
25 Ta cha cuandɨhɨ tyiño saha ra Juan ta catyí ra: “¿Atu cuñí maa ndo vatyi yuhu cuví noo ra cahnu cha saquichi̱ Nyoo? Soco ñima yuhu cuví ra cahnu cuan. Vatyi chata cha yaha̱ yuhu ta vachi nonga ra. Ta ni ndichan nyaá chaha ra ta ña nañé cha ndachi. Vatyi cahnu xaan ra cuvi ra”, catyí ra Juan.
25 Quando estava completando sua carreira, João disse: ‘Quem vocês pensam que eu sou? Não sou quem vocês pensam. Mas eis que vem depois de mim aquele cujas sandálias não sou digno nem de desamarrar’.
26 ’Hermano ―catyi ra Pablo― nyoho ñu vachi tata ra Abraham, ta nyoho cha quichahá ndo chi Nyoo. Cha cuenda nyoho cuví tuhun ihya tyi sañahá Nyoo chi yo yoso caa cacu añima yo.
26 "Irmãos, filhos de Abraão, e gentios que temem a Deus, a nós foi enviada esta mensagem de salvação.
27 Ñáyɨvɨ ñuu Jerusalén ta ra cuví nuu chi ñu cuan, ña chitó ñu vatyi ra Jesús cuví ra cha sacacú chi yo. Ta ni ña cutuñí iñi ñu tuhun cha catyaa̱ ra profeta Nyoo ta cha naha, vasɨ sacuaha vavaha ñu tuhun cuan tandɨhɨ quɨvɨ cha nyitatu ñu, soco ña cutuñi̱ iñi ñu. Ta quɨvɨ chahñi̱ ñu chi ra Jesús chino̱ cava tari cuhva catyi̱ ra profeta Nyoo cuan.
27 O povo de Jerusalém e seus governantes não reconheceram Jesus, mas, ao condená-lo, cumpriram as palavras dos profetas, que são lidas todos os sábados.
28 Vatyi vasɨ ñahri cuatyi ra nañihi̱ ñu, soco chica̱n ñu chi ra Pilato na tyihi ra tyiño cucahñi chi ra.
28 Mesmo não achando motivo legal para uma sentença de morte, pediram a Pilatos que o mandasse executar.
29 Ta cha yaha̱ sacuvi̱ ñu chi ra tari cuhva catyí maa tuhun ra nu libru Nyoo ta chihi̱ ra. Tyicuan ta sanoo̱ ñu chi ra nu cruzi. Ta tyihi̱ ñu chi ra chichi ñuhú.
29 Tendo cumprido tudo o que estava escrito a respeito dele, tiraram-no do madeiro e o colocaram num sepulcro.
30 Soco Nyoo sanandoto̱ ra chi ra.
30 Mas Deus o ressuscitou dos mortos,
31 Ta chichi cha cuaha quɨvɨ tuvi̱ ra nuu ra cha quichi coyo chihin ra quɨvɨ quita̱ ra ityi Galilea, ta quichi ra Jerusalén. Ta ican ra cuan cacahán tuhun ra chihin ñáyɨvɨ vityin.
31 e, por muitos dias, foi visto por aqueles que tinham ido com ele da Galiléia para Jerusalém. Eles agora são testemunhas dele para o povo.
32 Ta yucuan chaha nyuhu cahán ndi tuhun vaha cha catyi̱ Nyoo chi sutu chahnu yo vatyi cuhva ra chi yo.
32 "Nós lhes anunciamos as boas novas: o que Deus prometeu a nossos antepassados
33 Vatyi cha cuenda cha vaha chi maa yo cha cuví yo ñáyɨvɨ vachi tata ñu cuan, sacuvi̱ maa Nyoo cha catyi̱ ra. Vatyi sanandoto̱ ra chi ra Jesús tari cuhva nyaá nu cu uvi salmo nu catyí Nyoo tyehe caa: “Sehi cuví chuun, ta yuhu chahí ñayɨvɨ̱ coun vityin”, catyi Nyoo.
33 ele cumpriu para nós, seus filhos, ressuscitando Jesus, como está escrito no Salmo segundo: ‘Tu és meu filho; eu hoje te gerei’.
34 Nyoo tyaa̱ ra cuhva vatyi sanandoto ra chi ra, tacuhva cha ma tyahyu coño ñuhu ra. Vatyi catyí nu tutu Nyoo: “Cuhve chi nyoho cha vaha cha catyi̱ chi ra David.”
34 O fato de que Deus o ressuscitou dos mortos, para que nunca entrasse em decomposição, é declarado nestas palavras: ‘Eu lhes dou as santas e fiéis bênçãos prometidas a Davi’.
35 Yucuan chaha catyí tucu nu inga salmo tyehe caa. “Ma cuhvon cha tyahyu coño ñuhu Sehe iun”, catyí chi.
35 Assim ele diz noutra passagem: ‘Não permitirás que o teu Santo sofra decomposição’.
36 Ra David sacuvi̱ ra tyiño nuu ñu cha chiyo̱ quɨvɨ chiyo̱ ra, yoso cuhva cha catyi̱ Nyoo chi ra tyi sacuvi ra. Yaha̱ cuan ta chihi̱ ra ta chicuchi̱ ñu chi ra tari chicuchi̱ ñu chi sutu ra. Ta tyahyu̱ coño ñuhu ra.
36 "Tendo, pois, Davi servido ao propósito de Deus em sua geração, adormeceu, foi sepultado com os seus antepassados e seu corpo se decompôs.
37 Soco ra cha sanandoto̱ Nyoo chi, ña tyahyu̱ coño ñuhu ra.
37 Mas aquele a quem Deus ressuscitou não sofreu decomposição.
38 Yañi, cuñí chi coto ndo vatyi cha cuenda cha chihi̱ ra Jesús tyiño nuu yo, Nyoo sahá ra tɨcahnu iñi cuatyi yo.
38 "Portanto, meus irmãos, quero que saibam que mediante Jesus lhes é proclamado o perdão dos pecados.
39 Ta cha cuenda ra Jesús sahá Nyoo tɨcahnu iñi chi tandɨhɨ ñu cha chinó iñi chi ra, tyi ley ra Moisés ña cuví sacuvaha chi yo nuu Nyoo.
39 Por meio dele, todo aquele que crê é justificado de todas as coisas das quais não podiam ser justificados pela lei de Moisés.
40 Sa̱ha ndo cuenda coto ndoo sɨquɨ ndo cha catyaa̱ ra profeta Nyoo nu catyi ra tyehe caa:
40 Cuidem para que não lhes aconteça o que disseram os profetas:
41 Nye̱he nyoho, ra chacú nyaa, tahán chi cha iyo cuñi ndo ta cunaa ndo. Vatyi yuhu cuví Nyoo, ta sacuví minoo cha cahnu quɨvɨ cha iyó ndo vityin.
41 ‘Olhem, escarnecedores, admirem-se e pereçam; pois nos dias de vocês farei algo que vocês jamais creriam se alguém lhes contasse! ’"
42 Ndɨhɨ̱ cahan ra Pablo ta cuaquita ra chata vehe ñuhu cuan chihin ra tahan ra. Tyicuan ta ñu cha ñima ñu Israel cuví quichaha catyi ñu chi ra, vatyi na cahan tucu ra tuhun ihya chihin ñu inga vitya quɨvɨ cha nyitatú ñu.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da sinagoga, o povo os convidou a falar mais a respeito dessas coisas no sábado seguinte.
43 Cuhva cha ndɨhɨ ndu ɨɨn ri ñu, cuaha xaan ñu Israel ta ñu cha yɨhɨ́ cuenda ñu Israel, cachinyicon ñu chi ra Pablo ta chi ra Bernabé. Ta chaha̱ ra tuhun chi ñu vatyi na cuhun ca ñu ityi nuu ca chihin Nyoo. Ta na̱quehen vaha ñu tumañi iñi cha chahá Nyoo chi ñu.
43 Despedida a congregação, muitos dos judeus e estrangeiros piedosos convertidos ao judaísmo seguiram Paulo e Barnabé. Estes conversavam com eles, recomendando-lhes que continuassem na graça de Deus.
44 Cha inga vitya quɨvɨ nyitatu ñu, ndu ɨɨ̱n ri ñu. Ta cha yatyin cha tandɨhɨ ñáyɨvɨ ñuu cuan ndu ɨɨ̱n ri ñu vatyi cuɨñɨ ñu tuhun Nyoo.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade se reuniu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Soco cuhva cha canyehe ra Israel, cuxaan ra vatyi nyehe ra vatyi cuaha ñáyɨvɨ nyicón chi ra cuan. Ta quichaha cacuvi yuhu ra chihin ra Pablo, ta cacaha̱n ra chi ra.
45 Quando os judeus viram a multidão, ficaram cheios de inveja e, blasfemando, contradiziam o que Paulo estava dizendo.
46 Soco ña yuhví ra Pablo ta ra Bernabé. Ta quichaha cacatyí ra chi ra:
46 Então Paulo e Barnabé lhes responderam corajosamente: "Era necessário anunciar primeiro a vocês a palavra de Deus; uma vez que a rejeitam e não se julgam dignos da vida eterna, agora nos voltamos para os gentios.
47 Vatyi tyicuan caa tachí Sutu Mañi yo chi ndi ta catyí ra tyehe caa:
47 Pois assim o Senhor nos ordenou: ‘Eu fiz de você luz para os gentios, para que você leve a salvação até aos confins da terra’ ".
48 Cuhva cha cachiñi̱ ra cha ñima ra Israel cuví, ndusɨɨ̱ cuñi ra. Ta quichaha catyí ra vatyi tuhun Nyoo vaha xaan. Ta nachino̱ iñi tandɨhɨ ñu cha nacachi̱ maa Nyoo chii, vatyi coo ñu ñayɨvɨ̱ chaa cha ma naa ca maa.
48 Ouvindo isso, os gentios alegraram-se e bendisseram a palavra do Senhor; e creram todos os que haviam sido designados para a vida eterna.
49 Ta tyicuan caa chitya̱ tuhun Nyoo tandɨhɨ ityi ñuu cuan.
49 A palavra do Senhor se espalhava por toda a região.
50 Soco ra Israel cacaha̱n ra chihin suhva ñusɨhɨ tyayɨɨ cha nyicón ley ra Moisés. Catyí ra chi ñu vatyi ña vaha tuhun cahán ra Pablo. Ta cahán tucu ra chihin ra cuví nuu chi ñuu cuan. Ta yucuan cuvi nu quichaha̱ chica nyicon ñu chi ra Pablo ta chi ra Bernabé, nyacua nya cha tava̱ ñehe ñu chi ra ñuu cuan.
50 Mas os judeus incitaram as mulheres piedosas de elevada posição e os principais da cidade. E, provocando perseguição contra Paulo e Barnabé, os expulsaram do seu território.
51 Tyicuan ta canaquɨsɨ ra ñiyaca chaha ra tari noo seña vatyi ndoo cuatyi ñáyɨvɨ cuan sɨquɨ maa ñu. Ta cuahan coyo ra ñuu Iconio.
51 Estes sacudiram o pó dos seus pés em protesto contra eles e foram para Icônio.
52 Soco ñu yɨhɨ cuenda Nyoo ñuu Antioquía cuan sɨɨ xaan cacuví chi ñu. Ta tyitu ñu chihin Tatyi Ii.
52 Os discípulos continuavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.