Lucas 1
Jamiltepec Mixtec NT (MXT_TBL) vs ARA
1 Cha chitón yoho Tata Teófilo, vatyi cha cuaha ñáyɨvɨ nducu̱ ñu cuhva ta tyaa̱ ñu nuu tutu tuhun cha cuvi̱ nu nyicú ndi. Tyaa̱ ñu tari maa cuhva nacatyi̱ ñáyɨvɨ chi yo, ñáyɨvɨ cha nyehe̱ ta cahán tuhun ra Jesús nya quɨvɨ xihna ri. Ta vityin tahán tucu chi chi yuhu tyi sacote tuhun ra chuun. Vatyi cha yaha̱ sacuahi̱ ta nyehe vahi tandɨhɨ nya nu quichaha̱. Ta vityin ñañi ñañi ri cuatyai tuhun ra.
1 Visto que muitos houve que empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 — ausente —
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 — ausente —
3 igualmente a mim me pareceu bem, depois de acurada investigação de tudo desde sua origem, dar-te por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 Vatyi coto vahun tyi ndicha cha sacoto̱ ñáyɨvɨ chuun.
4 para que tenhas plena certeza das verdades em que foste instruído.
5 Quɨvɨ cha cuví ra Herodes rey nɨcahnu Judea, chiyo̱ noo tata sutu, chinañi̱ ra Zacarías. Ta yɨhɨ̱ ra cuenda ityi tata sutu cha chinañi̱ Abías. Ta ñasɨhɨ ra chinañi̱ ña Elisabet. Ta vachi ñu tata ra Aarón, ra chiyo̱ ta cha naha.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. Sua mulher era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Ta ñahri maa cuatyi ñu iyó nuu Nyoo. Vatyi vaha xaan quichahá ñu tuhun cahán Nyoo. Ta yori maa cuví tyaa cuatyi sɨquɨ ñu.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo irrepreensivelmente em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Soco yori maa sehe ñu chicoo̱. Vatyi cu Elisabet, ña cuví coo sehe ña. Ta sɨɨn ri nɨnduvi tahan ñu chahnu xaan ñu.
7 E não tinham filhos, porque Isabel era estéril, sendo eles avançados em dias.
8 Ta noo quɨvɨ taha̱n chi ityi cuenda ra Zacarías cha sacuvi ra tyiño nuu Nyoo.
8 Ora, aconteceu que, exercendo ele diante de Deus o sacerdócio na ordem do seu turno, coube-lhe por sorte,
9 Tari cuhva costumbre maa tata sutu, nyehe̱ ra nya ra taha̱n chi nyatu chi. Ta taha̱n chi nyatu chi ra Zacarías cha quɨhvɨ ra chichi vehe ñuhu, vatyi cahmi ra cutu.
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso;
10 Cha nɨ ri ca cha ñohó ra chahmí ra cutu cuan, cuaha xaan ñáyɨvɨ chicán tahvi ñu ityi chata vehe.
10 e, durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia da parte de fora, orando.
11 Yucuan ta tuvi̱ noo ángel cuenda Nyoo nuu ra Zacarías. Ta chicuinanyaa̱ ra chiyo vaha arta nu chahmí ra cutu.
11 E eis que lhe apareceu um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Ta cha nanyehe̱ ra Zacarías chi ángel cuan, iyo xaan cuñí ra. Ta yuhví xaan ra.
12 Vendo-o, Zacarias turbou-se, e apoderou-se dele o temor.
13 Soco ángel cuan catyí ra chi ra: ―Zacarías, ma yuhvun. Vatyi Nyoo chiñí ra tuhun cahún. Ta ñasɨhun cu Elisabet cucoo noo sehe ña. Ta Juan cusacunañun chi cue.
13 Disse-lhe, porém, o anjo: Zacarias, não temas, porque a tua oração foi ouvida; e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, a quem darás o nome de João.
14 Sɨɨ xaan cucuvi chuun. Ta cuaha xaan ñu, cusɨɨ cuñi quɨvɨ cacu cue.
14 Em ti haverá prazer e alegria, e muitos se regozijarão com o seu nascimento.
15 Vatyi sehun, cahnu xaan ra cucuví ra nuu Nyoo. Ma coho ra vinu ta ni ndixi. Ta ñihi xaan cuquɨhɨ Tatyi Ii Nyoo chi ra nyata cumañi cacu ra ta tandɨhɨ tyembu cha coo ra.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte e será cheio do Espírito Santo, já do ventre materno.
16 Ta cuaha xaan ñáyɨvɨ Israel cunyicon chi Sutu yo Nyoo cha cuenda ra.
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 Ta cucoo tunyee iñi Nyoo chi ra. Ta cuquɨhɨ xaan Tatyi Ii Nyoo chi ra. Vatyi cucuvi ra tari ra Elías, ra cuvi̱ profeta Nyoo ta cha naha. Ta cusanɨcoo vaha ra chi ñáyɨvɨ chihin sehe ñu. Ta cusañaha ra chi ñáyɨvɨ quiñi iyó na quichaha ñu tuhun cahán Nyoo. Tyicuan caa cusanduvaha ra chi ñáyɨvɨ ta cuatu tuhva ñu chi Nyoo ―catyí ángel chi ra Zacarías.
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Ta ndaca tuhun ra Zacarías chi ángel, ta catyí ra: ―¿Yoso caa ta cote noo cha ndicha vaha? Vatyi yuhu cha chahnu xain. Ta ñasɨhi cha chahnu xaan ña ñandɨhɨ ―catyí ra.
18 Então, perguntou Zacarias ao anjo: Como saberei isto? Pois eu sou velho, e minha mulher, avançada em dias.
19 Ta ángel cuan quichaha̱ catyi ra: ―Yuhu Gabriel nañí. Ta chiqué tyiño Nyoo. Maa ra tachi̱ chii vatyi cahin nuun ta sacote tuhun vaha ihya chuun.
19 Respondeu-lhe o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para falar-te e trazer-te estas boas-novas.
20 Ta vityin nduñɨhun. Vatyi ña chinó iñun tuhun cahín. Ta ma cuvi cahun nyacua nya chino cava tuhun cahi̱n chuhun ―catyí ángel cuan chi ra.
20 Todavia, ficarás mudo e não poderás falar até ao dia em que estas coisas venham a realizar-se; porquanto não acreditaste nas minhas palavras, as quais, a seu tempo, se cumprirão.
21 Ta ñáyɨvɨ cha nyatú chi ra Zacarías ityi chata vehe, iyo xaan cuñí ñu ñáá tuhun cha cucuee xaan ra chichi vehe ñuhu.
21 O povo estava esperando a Zacarias e admirava-se de que tanto se demorasse no santuário.
22 Soco cuhva cha quita̱ ra Zacarías, ña cuví maa cahan ra chihin ñu. Tyicuan ta tuvi̱ iñi ñu vatyi iyó cha nyehe̱ ra chichi vehe ñuhu cuan. Ta quichaha̱ cahan ra chihin ñu chihin seña ri. Vatyi ña cuví cahan ra.
22 Mas, saindo ele, não lhes podia falar; então, entenderam que tivera uma visão no santuário. E expressava-se por acenos e permanecia mudo.
23 Ta quɨvɨ cha ndɨhɨ̱ tyiño saha ra Zacarías vehe ñuhu cuan, ta cuanuhu ra nya vehe ra.
23 Sucedeu que, terminados os dias de seu ministério, voltou para casa.
24 Ta cha yaha̱ tuhun cuan chicoho̱n sehe ñasɨhɨ ra, cu Elisabet. Ta ña quita̱ maa ña chata vehe cha nɨ ri ca cha ohon yoo. Ta chicá xiñi ña:
24 Passados esses dias, Isabel, sua mulher, concebeu e ocultou-se por cinco meses, dizendo:
25 “Tyehe caa sacuví Sutu Mañi yuhu chihin, tacuhva ma cahan cuehe ca ñáyɨvɨ chii”, chicá xiñi ña.
25 Assim me fez o Senhor, contemplando-me, para anular o meu opróbrio perante os homens.
26 Nu cu iñu yoo cha ñohó sehe cu Elisabet, tachi̱ Nyoo chi ángel Gabriel ñuu Nazaret ityi Galilea.
26 No sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado, da parte de Deus, para uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Vatyi cucahan ra chihin noo ñaha tyivaa cha nañí María. Ta cha nyañaa cha tandaha ña chihin noo ra nañí José. Ta ra José cuan vachi ra tata rey David.
27 a uma virgem desposada com certo homem da casa de Davi, cujo nome era José; a virgem chamava-se Maria.
28 Ta tuvi̱ ángel cuan nu nyaá ña. Ta quichaha̱ catyi ra chi ña: ―Nocumi chuun, María. Ñihun tumañi iñi nuu Nyoo. Vatyi maa ra nyaá chuhun. Ta chi yoho nasocó xaan ca Nyoo nuu tandɨhɨ ca ñusɨhɨ ―catyí ángel cuan chi ña.
28 E, entrando o anjo aonde ela estava, disse: Alegra-te, muito favorecida! O Senhor é contigo.
29 Ta cuhva cha chiñi̱ ña cha caha̱n ra, iyo xaan cuñi ña tuhun caha̱n ra. Ta ndichí xiñi ña: “¿Ñáá tuhun cha chaha̱ ra ihya nocumi chi yo tyicuan caa?” ndichí xiñi ña.
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que significaria esta saudação.
30 Ta catyí ángel cuan: ―Ma yuhvun, María, vatyi ñihún tumañi iñi nuu Nyoo.
30 Mas o anjo lhe disse: Maria, não temas; porque achaste graça diante de Deus.
31 Vatyi cuacohon noo sehun. Ta sacunañun Jesús chi ra.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, a quem chamarás pelo nome de Jesus.
32 Cahnu xaan ra cuacuvi ra. Ta cunañi ra Sehe Nyoo ra cuvi nuu. Ta Nyoo Sutu Mañi yo cusacuvi ra rey chi ra. Tari cuvi̱ ra David, ra vachi ra tata.
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo; Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 Vatyi cunyaca ñaha ra chi ñáyɨvɨ Israel tandɨhɨ maa tyembu. Ta ma ndɨhɨ maa cha cunyaca ñaha ra ―catyí ángel cuan chi ña.
33 ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Yucuan ta ndaca̱ tuhun cu María chi ángel, ta catyí ña: ―¿Yoso caa cuahan tuhun ihya? Vatyi yuhu, ta coo ca yɨi.
34 Então, disse Maria ao anjo: Como será isto, pois não tenho relação com homem algum?
35 Ta nacaha̱n ángel ta catyí ra: ―Maa Tatyi Ii Nyoo cuquichi sɨcun. Ta tunyee iñi Nyoo cahnu cuquichi tari noo vico ta casɨ chi sɨcun. Yucuan chaha ra ii cha cucacu cunañi ra Sehe Nyoo.
35 Respondeu-lhe o anjo: Descerá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 Tyicuan caa tucu cu Elisabet ñáyɨvɨ chuun. Cucacu noo sehe ña vasɨ cha chahnu ña. Ñaha cha catyí ñáyɨvɨ vatyi ña cuví maa coo sehe. Soco vityin cha ñohó sehe ña. Cha iñu yoo ñohó.
36 E Isabel, tua parenta, igualmente concebeu um filho na sua velhice, sendo este já o sexto mês para aquela que diziam ser estéril.
37 Vatyi Nyoo ñahri cha ma cuvi sacuvi ra ―catyí ángel chi ña.
37 Porque para Deus não haverá impossíveis em todas as suas promessas.
38 Ta quichaha catyí cu María: ―Yuhu cuví musu Sutu yo Nyoo. Na sacuvi maa ra yoso cuhva catyún ―catyí ña. Yucuan ta cuahan ángel cuan.
38 Então, disse Maria: Aqui está a serva do Senhor; que se cumpra em mim conforme a tua palavra. E o anjo se ausentou dela.
39 Cuví noo quɨvɨ cuan, numi xaan cuahan cu María noo ñuu ityi Judea nu maa ri maa yucu cuví.
39 Naqueles dias, dispondo-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 Ta quɨhvɨ̱ ña chichi vehe ra Zacarías. Ta chaha̱ ña nocumi chi cu Elisabet.
40 entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Cuhva cha chiñi̱ cu Elisabet tuhun caha̱n cu María, natyoño̱ cha lee cha ñohó chichi ña. Ta chitu ña chihin Tatyi Ii Nyoo.
41 Ouvindo esta a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre; então, Isabel ficou possuída do Espírito Santo.
42 Ta chaa nacaha̱n ña, ta catyí ña: ―Nyoo sahá ra tumañi iñi chuun cha nuu tandɨhɨ ñusɨhɨ. Ta nasocó ra chi sehun.
42 E exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito o fruto do teu ventre!
43 ¿Ta yóó ñaha cuví yuhu? Vatyi quichi sɨhɨ Sutu Mañi yo quichi̱ nyehe ña nu nyai.
43 E de onde me provém que me venha visitar a mãe do meu Senhor?
44 Cuhva cha chiñi̱ tuhun cahu̱n, ta natyoño̱ sehi cha ñohó chichi. Vatyi sɨɨ xaan cuví chi ra.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 Ta sɨɨ xaan cuñí añimon vatyi chinó iñun cha cuacuvi tuhun cahán Nyoo chuhun ―catyí cu Elisabet.
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 Ta quichaha̱ catyi cu María:
46 Então, disse Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 — ausente —
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 — ausente —
48 porque contemplou na humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 — ausente —
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 — ausente —
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 — ausente —
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 — ausente —
52 Derribou do seu trono os poderosos e exaltou os humildes.
53 — ausente —
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 — ausente —
54 Amparou a Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 — ausente —
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como prometera aos nossos pais.
56 Ta cu María ndoo̱ ña chihin cu Elisabet uñi yoo. Ta cha yaha̱ uñi yoo cuan ta cuanuhu̱ ña nya vehe ña.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Ta chaa̱ quɨvɨ cha cuacacu cha lee sehe cu Elisabet. Cacu̱ cue ta rayɨɨ cuví cue.
57 A Isabel cumpriu-se o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 Ta cha chiñi̱ ñáyɨvɨ cha nyicú yatyin yuvehe ña ta ñáyɨvɨ chi ña cha tyicuan caa, sɨɨ xaan cuví chi ñu. Ta sɨɨ xaan cuñí tucu maa ña. Vatyi vaha xaan cha sacuvi̱ Nyoo chihin ña.
58 Ouviram os seus vizinhos e parentes que o Senhor usara de grande misericórdia para com ela e participaram do seu regozijo.
59 Ta nu cu uña quɨvɨ cha cacu̱ cue, chaha̱n ñu chihin cue vehe ñuhu. Vatyi cuhva cuenda ñu chi cue chi Nyoo. Ta saha̱ ñu circuncidar chi cue tari cuhva iyó maa ñu. Chahnya̱ ñu chiin ñɨɨ cue nu cuví cue rayɨɨ. Ta cuñí ñu sacunañi ñu Zacarías chi cue tari sutu cue.
59 Sucedeu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Soco sɨhɨ cue catyí ña: ―Ma cuvi. Juan, cunañi cue.
60 De modo nenhum! Respondeu sua mãe. Pelo contrário, ele deve ser chamado João.
61 Ta quichaha catyí ñu: ―¿Ñáá tuhun sacunañún Juan chi cue? Yori ñáyɨvɨ chi ndo cha nañí tyicuan caa ―catyí ñu.
61 Disseram-lhe: Ninguém há na tua parentela que tenha este nome.
62 Ta quichaha ndaca tuhun ñu chihin seña ri chi sutu cue. Vatyi coto ñu ñáá sɨvɨ cuñí ra cha cunañi cue.
62 E perguntaram, por acenos, ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 Ta chica̱n sutu cue noo vitu, ta nuu vitu cuan tyaa̱ ra tyehe caa: “Juan cuví sɨvɨ cue”, tyaa̱ ra. Ta tandɨhɨ maa ñu cuan iyo xaan cuñí ñu tuhun cuan.
63 Então, pedindo ele uma tabuinha, escreveu: João é o seu nome. E todos se admiraram.
64 Ta nacaha̱n ra Zacarías caa cuhva ri cuan. Ta quichaha̱ sacahnu ra chi Nyoo.
64 Imediatamente, a boca se lhe abriu, e, desimpedida a língua, falava louvando a Deus.
65 Tandɨhɨ maa ñu iyó yatyin ri yuvehe ñu, yuhví xaan ñu tuhun ihya. Ta tandɨhɨ maa ñáyɨvɨ cha iyó yucu ityi Judea cuan nacatyí ñu chi tahan ñu tuhun ihya.
65 Sucedeu que todos os seus vizinhos ficaram possuídos de temor, e por toda a região montanhosa da Judeia foram divulgadas estas coisas.
66 Ta tandɨhɨ maa ñáyɨvɨ cha chitó tuhun cuan, ndichi̱ xiñi ñu, ta ndaca̱ tuhun ñu chi tahan ñu: ―¿Yóó ra cuví cha lee cuan? ―catyí ñu. Vatyi ndicha, Nyoo nasoco xaan ra chi cue.
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: Que virá a ser, pois, este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Sutu cue, ra Zacarías, tyitú ra chihin Tatyi Ii Nyoo. Tyicuan ta quichaha̱ cahan ra tuhun cha chahá Nyoo chi ra, ta catyí ra:
67 Zacarias, seu pai, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 — ausente —
68 Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 — ausente —
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 — ausente —
70 como prometera, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 — ausente —
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 — ausente —
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 — ausente —
73 e do juramento que fez a Abraão, o nosso pai,
74 — ausente —
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 — ausente —
75 em santidade e justiça perante ele, todos os nossos dias.
76 Ta catyí ra Zacarías chi cha lee cuan tyehe caa:
76 Tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque precederás o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 — ausente —
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, no redimi-lo dos seus pecados,
78 — ausente —
78 graças à entranhável misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 — ausente —
79 para alumiar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.
80 Ta cha luhlu cuan cuahan chahnu ra. Nyee cuñí ra chihin Tatyi Ii Nyoo. Ta chicoo̱ ra noo chiqui ndɨɨ nyacua nya quɨvɨ cha chicoho̱n nuu ñáyɨvɨ Israel chi ra.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até ao dia em que havia de manifestar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.