Lucas 14
Tuti yó'o kúú to̱'on Ndios, ta xí'o ña kuendá sa'a̱ Jesús (MXBNT) vs ARA
1 Iin kuu̱ nániꞌi̱ ndée̱ na̱ ñoo Israel, ni̱ ku̱ꞌu Jesús veꞌe iin ta̱a fariseo néꞌe choon kasáꞌan na. Ta ndéi taꞌani dao ka̱ ta̱ fariseo nání rá Jesús.
1 Aconteceu que, ao entrar ele num sábado na casa de um dos principais fariseus para comer pão, eis que o estavam observando.
2 Ta mií yati noo̱ ió na̱ ñoó ió iin ta̱a ndóꞌo kueꞌe̱ néin ñíi̱.
2 Ora, diante dele se achava um homem hidrópico.
3 Dá ni̱ kaa Jesús xíꞌín ta̱a dánaꞌa̱ ley, xíꞌín ta̱ fariseo ñoó:
3 Então, Jesus, dirigindo-se aos intérpretes da Lei e aos fariseus, perguntou-lhes: É ou não é lícito curar no sábado?
4 Tído tádi̱ oon va ndéi ra. Dá ni̱ tiin Jesús ndáꞌa̱ ta̱ kúꞌu̱ ñoó. Kúú ni̱ ndu̱va̱ꞌa ñaá ná. Dá ni̱ ta̱ndaꞌá ñaá ná kuaꞌa̱n nóꞌo̱ rá veꞌe ra.
4 Eles, porém, nada disseram. E, tomando-o, o curou e o despediu.
5 Dá ni̱ kaa na̱ xíꞌín ta̱a ndéi nání ñaá ñoó:
5 A seguir, lhes perguntou: Qual de vós, se o filho ou o boi cair num poço, não o tirará logo, mesmo em dia de sábado?
6 Ta ni iin tóꞌón to̱ꞌon ko̱ ní niꞌi̱ rá nandió néꞌe ra no̱ó ña̱ ni̱ kaꞌa̱n na̱ xíꞌín rá.
6 A isto nada puderam responder.
7 Ta ndéꞌé Jesús táto̱ꞌon kée ña̱yuu ñoó káxi na téi̱ kúú no̱ó noo̱ kánian kande̱i ña̱yuu ndáya̱ꞌi. Dá ni̱ da̱kíꞌin táꞌan na dao ña̱ꞌa xíꞌín to̱ꞌon dánaꞌa̱ na̱ no̱ó ña̱yuu ni̱ na̱taka ñoó, ta kaá na̱:
7 Reparando como os convidados escolhiam os primeiros lugares, propôs-lhes uma parábola:
8 ―Tá ni̱ kana na ndo̱ꞌó koꞌo̱n ndo̱ noo̱ ió vikó tándaꞌa̱, o̱ sa̱ kóo ini ndo̱ kande̱i ndó noo̱ téi̱ kúú no̱ó, chi̱ oon ni kasaa̱ iin ka̱ ña̱yuu ndáya̱ꞌi cháá ka̱ o̱ du̱ú ndoꞌó,
8 Quando por alguém fores convidado para um casamento, não procures o primeiro lugar; para não suceder que, havendo um convidado mais digno do que tu,
9 dá kasaa̱ na̱ ni̱ kana ndoꞌó xíꞌín iin ka̱ ta̱a ñoó, ta kaa na̱ xíꞌín ndó: “Ndakuii̱n noo̱ téi̱ xaa̱n ná nono̱ ko̱o na̱ yóꞌo.” Dá kía̱n kánian ndakuei ndó koꞌo̱n ndo̱ xíꞌín ña̱ kakaꞌan noo̱ ndo̱, dá koꞌo̱n ndo̱ kande̱i ndó noo̱ téi̱ íin nda̱ sata̱ kuií.
9 vindo aquele que te convidou e também a ele, te diga: Dá o lugar a este. Então, irás, envergonhado, ocupar o último lugar.
10 Sa̱ꞌá ño̱ó tá ni̱ kana na ndo̱ꞌó koꞌo̱n ndo̱ víko̱, va̱ꞌa ka̱ kande̱i ndó noo̱ téi̱ íin nda̱ sata̱ kuií. Dá kía̱n tá ni̱ ka̱sáa̱ na̱ ni̱ kana ñaá ñoó, dá kaa na̱ xíꞌín ndó: “Amigo, kuaꞌán ya̱ꞌa ní noo̱ téi̱ kúú no̱ó káa koo ní” kaa na̱. Dión, dá kía̱n natiin ndó ña̱ñóꞌó no̱ó na̱ ndéi mesa ñoó.
10 Pelo contrário, quando fores convidado, vai tomar o último lugar; para que, quando vier o que te convidou, te diga: Amigo, senta-te mais para cima. Ser-te-á isto uma honra diante de todos os mais convivas.
11 Chi̱ ña̱yuu chíndaya̱ꞌi mií, no̱ón kúú na̱ kando̱o nóo diꞌa. Ta na̱ kénóo mií, no̱ón diꞌa kúú na̱ kandaya̱ꞌi noo̱ Ndios ―kaá na̱.
11 Pois todo o que se exalta será humilhado; e o que se humilha será exaltado.
12 Dá ni̱ kaa taꞌani na xíꞌín ta̱ fariseo, táꞌa̱n ra̱ ni̱ kana ñaá ñoó:
12 Disse também ao que o havia convidado: Quando deres um jantar ou uma ceia, não convides os teus amigos, nem teus irmãos, nem teus parentes, nem vizinhos ricos; para não suceder que eles, por sua vez, te convidem e sejas recompensado.
13 Sa̱ꞌá ño̱ó tá kuaꞌo̱n kiꞌón ña̱ꞌa kasáꞌan ña̱yuu, va̱ꞌa cháá ka̱a̱n kanón ña̱yuu kúndaꞌí, xíꞌín na̱ ko̱ó ndáꞌa̱ o saꞌa̱, xíꞌín na̱ ko̱ ku̱ú kaka, xíꞌín na̱ ko̱ túu noo̱,
13 Antes, ao dares um banquete, convida os pobres, os aleijados, os coxos e os cegos;
14 dión, dá kía̱n natiión ña̱ va̱ꞌa noo̱ Ndios, chi̱ o̱ kúu taꞌon nandió néꞌe ña̱yuu ñoó ña̱ mani̱ ni̱ keeón xíꞌín ná, sa̱ꞌá ño̱ó naniꞌi̱ yo̱ꞌó ya̱ꞌávón noo̱ mií Ndios tá ná kasandaá kuu̱ nataki ña̱yuu ndaa̱ ―kaá Jesús.
14 e serás bem-aventurado, pelo fato de não terem eles com que recompensar-te; a tua recompensa, porém, tu a receberás na ressurreição dos justos.
15 Tá ni̱ sei̱do̱ꞌo iin ta̱a ió nduú xíꞌín Jesús mesa ña̱ ni̱ kaꞌa̱n na̱, dá ni̱ kaa ra̱ xíꞌín ná:
15 Ora, ouvindo tais palavras, um dos que estavam com ele à mesa, disse-lhe: Bem-aventurado aquele que comer pão no reino de Deus.
16 Dá ni̱ kaa Jesús xíꞌín rá:
16 Ele, porém, respondeu: Certo homem deu uma grande ceia e convidou muitos.
17 Tá ni̱ kasa̱ndaá hora kadíni na, dá ni̱ saꞌanda ra̱ choon no̱ó ta̱ kéchóon noo̱ rá ña̱ ná koꞌo̱n ra̱ kuaka ra ña̱yuu ni̱ kana na ñoó. Dá ni̱ kee ra kuaꞌa̱n ra̱, ta ni̱ kaa ra̱ xíꞌín ná: “Ná koꞌo̱, chi̱ sa̱ io nduu va ndidaá ña̱ kadíni ndó.”
17 À hora da ceia, enviou o seu servo para avisar aos convidados: Vinde, porque tudo já está preparado.
18 Tído ndidaá vá ña̱yuu ñoó ni̱ ndaka̱ ña̱ mani̱ no̱ó ta̱ kéchóon ñoó. Chi̱ ta̱a mií no̱ó ñoó ni̱ kaa diꞌa: “Vitíꞌón ni̱ xiiin iin ñóꞌo̱, ta kánian koꞌi̱n kande̱ꞌí ña̱. Sa̱ꞌá ño̱ó káꞌano ná koo ini satoꞌo ní sa̱ꞌí.”
18 Não obstante, todos, à uma, começaram a escusar-se. Disse o primeiro: Comprei um campo e preciso ir vê-lo; rogo-te que me tenhas por escusado.
19 Dá ni̱ kaa iin ka̱ ra̱ diꞌa: “Vitíꞌón ni̱ xiiin oꞌo̱n yunta che̱e, ta kánian koꞌi̱n koto ndodóí ri̱. Sa̱ꞌá ño̱ó káꞌano ná koo ini satoꞌo ní sa̱ꞌí.”
19 Outro disse: Comprei cinco juntas de bois e vou experimentá-las; rogo-te que me tenhas por escusado.
20 Dá ni̱ kaa iin ka̱ ra̱ diꞌa: “O̱ du̱ú ni̱ ta̱ndáꞌa̱ véí, sa̱ꞌá ño̱ó o̱ kúu taꞌon saa̱i̱.”
20 E outro disse: Casei-me e, por isso, não posso ir.
21 ’Dá ni̱ na̱ndió ko̱o ta̱ kéchóon ñoó ni̱ ndi̱sáa̱ ra̱, dá ni̱ na̱ki̱ꞌo ra kuendá noo̱ satoꞌo ra̱. Kúú ni̱ ka̱ryíí nda̱ꞌo satoꞌo víko̱ ñoó. Dá ni̱ kaa ra̱ xíꞌín rá: “Kuaꞌán kíi̱ ndidaá keí náꞌano xíꞌín keí kuálí ñóꞌo ñoo yóꞌo, ta kandaka kíi̱o̱n na̱ kúndaꞌí ndéi ñoó kisón, xíꞌín na̱ ko̱ó ndáꞌa̱ o saꞌa̱, xíꞌín na̱ ko̱ ku̱ú kaka, xíꞌín na̱ ko̱ túu noo̱.”
21 Voltando o servo, tudo contou ao seu senhor. Então, irado, o dono da casa disse ao seu servo: Sai depressa para as ruas e becos da cidade e traze para aqui os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.
22 Tá ni̱ ndiꞌi ni̱ kee ta̱ kéchoon ñoó dión, dá ni̱ kaa ra̱ xíꞌín satoꞌo ra̱: “Tatá, sa̱ ni̱ keei choon ni̱ saꞌanda ní noo̱í. Tído ió i̱í vá cháá ka̱ noo̱ kandei na.”
22 Depois, lhe disse o servo: Senhor, feito está como mandaste, e ainda há lugar.
23 Dá ni̱ kaa tuku ta̱a kúú satoꞌo víko̱ ñoó xíꞌín ta̱ kéchóon ñoó: “Kuaꞌán kíi̱ ndidaá keí xíꞌín ndidaá íchi̱ kuíi̱n, ta kendúsa̱ xíꞌín ña̱yuu ndéi ñoó ná kii na, dá ná kutí veꞌi.
23 Respondeu-lhe o senhor: Sai pelos caminhos e atalhos e obriga a todos a entrar, para que fique cheia a minha casa.
24 Chi̱ káꞌi̱n xíꞌón ña̱ ni iin tóꞌón ña̱yuu ni̱ kanai mií no̱ó, o̱ níꞌi̱ ta̱ꞌón ña̱ ni̱ kenduui̱ kadíni na”, kaá ra̱ ―kaá Jesús.
24 Porque vos declaro que nenhum daqueles homens que foram convidados provará a minha ceia.
25 Kua̱ꞌá nda̱ꞌo ña̱yuu kuaꞌa̱n xíꞌín Jesús. Dá ni̱ na̱ndió ko̱o na, dá ni̱ kaa na̱ xíꞌín ná:
25 Grandes multidões o acompanhavam, e ele, voltando-se, lhes disse:
26 ―Tá ió iin káa ndó káꞌán kanoo xíꞌín yuꞌu̱, tído ndíꞌi ini ndo̱ saꞌa̱ tatá ndo̱ xíꞌín naná ndo̱, xíꞌín ñadiꞌí ndo̱, xíꞌín de̱ꞌe ndó, xíꞌín ñani ndo̱, xíꞌín ki̱ꞌo ndó, ta ndíꞌi ini ndo̱ saꞌa̱ mií ndó, dá kía̱n o̱ kúu taꞌon kakuu ndó na̱ kanoo xíꞌín yuꞌu̱.
26 Se alguém vem a mim e não aborrece a seu pai, e mãe, e mulher, e filhos, e irmãos, e irmãs e ainda a sua própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 Dá chi̱ na̱ ko̱ xíꞌo mií ña̱ kado̱kó cruz ná kii na sata̱ yúꞌu̱, dá kía̱n o̱ kúu taꞌon kakuu na na̱ kanoo xíꞌín yuꞌu̱.
27 E qualquer que não tomar a sua cruz e vier após mim não pode ser meu discípulo.
28 Dá chi̱, ¿ndi káa iin káa ndó káꞌán kava̱ꞌa iin veꞌe, á ko̱ sá ko̱o ndó dinñóꞌó ka̱ taó kuendá ndo̱, kande̱ꞌá á keta di̱ꞌón néꞌe va̱ꞌa ndó ñoó, dá dáxi̱no ndóa̱n?
28 Pois qual de vós, pretendendo construir uma torre, não se assenta primeiro para calcular a despesa e verificar se tem os meios para a concluir?
29 Dá chi̱ tá sa̱ ni̱ chi̱káa̱ ndo̱ sa̱ꞌán, ta ko̱ kéta ka̱ di̱ꞌón ndo̱ ña̱ kía̱n dáxi̱no ndóa̱n, dá kía̱n kasáꞌá vá ña̱yuu kuaki̱ ndaa ñaá ná,
29 Para não suceder que, tendo lançado os alicerces e não a podendo acabar, todos os que a virem zombem dele,
30 chi̱ kaa na̱ kaꞌa̱n na̱ saꞌa̱ ndo̱: “Ndaꞌí ta̱a ni̱ kaꞌán kava̱ꞌa veꞌe yóꞌo, chi̱ ko̱ ní kándeé taꞌon ra dáxi̱no raa̱n.”
30 dizendo: Este homem começou a construir e não pôde acabar.
31 ’Ta, ¿ndi kée iin rey tá káꞌán rá koꞌo̱n ra̱ na̱á ra̱ xíꞌín iin ka̱ rey? ¿Á ko̱ sá ko̱o ra dinñóꞌó taó rá kuendá, nde̱ꞌá á kandeé uxi̱ mil soldado ra̱ na̱á ra̱ xíꞌín iin ka̱ rey, táꞌa̱n ra̱ ve̱i xíꞌín oko̱ mil soldado?
31 Ou qual é o rei que, indo para combater outro rei, não se assenta primeiro para calcular se com dez mil homens poderá enfrentar o que vem contra ele com vinte mil?
32 Ta tá taó ra̱ kuendá ña̱ o̱ kándeé taꞌon ra, dá kía̱n, tá o̱ ñáꞌa̱ kasandaá yati iin ka̱ rey ñoó, tandaꞌá rá choon kuaꞌa̱n noo̱ iin ka̱ rey ñoó nde̱ꞌá ndí ki̱án kánian kee ra, dá nandei va̱ꞌa ra.
32 Caso contrário, estando o outro ainda longe, envia-lhe uma embaixada, pedindo condições de paz.
33 Ki̱ꞌo dión taꞌani kánian taó kuendá va̱ꞌa ndó, chi̱ ndi ndáa ndó ko̱ kóni̱ dánkoo ndiꞌi ña̱ꞌa kómí ndó saꞌa̱ yúꞌu̱, dá kía̱n o̱ kúu taꞌon kanoo ndó xíꞌín yuꞌu̱.
33 Assim, pois, todo aquele que dentre vós não renuncia a tudo quanto tem não pode ser meu discípulo.
34 ’Ña̱ va̱ꞌa kúú ñii̱, tído tá ni̱ ndiꞌi ña̱ oꞌo̱va̱a̱n, ¿ndi kee yó xíꞌán, dá nduꞌoꞌo̱va̱ tukuan?
34 O sal é certamente bom; caso, porém, se torne insípido, como restaurar-lhe o sabor?
35 Sa̱ꞌá ño̱ó ko̱ chóon ka̱a̱n kakian teiꞌi̱ no̱ñóꞌo̱, ta ni ko̱ kándeé ka̱a̱n dándíꞌan díko̱ te̱i̱ꞌí. Sa̱ꞌá ño̱ó satá va naa̱n sata̱ véꞌe. Ndi ndáa ndoꞌó ió do̱ꞌo, ta kueídóꞌo va̱ꞌa ndó ―kaá Jesús.
35 Nem presta para a terra, nem mesmo para o monturo; lançam-no fora. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.