Lucas 22
Minar Poelayzimayl (MWP) vs NVT
1 Thanamun yoewthaw koey thonara amadhan thamayidhin, thana matha yistagi thoewa ay purthaypu. Nuy senabi za kedha thoeraypu kaludhay thonar, Awgadhaw mak mabaygaw lagiya pasa gudanu kulkal ngalagiya nanga, thana Awgadhaw mabaygal.
1 A Festa dos Pães sem Fermento, também chamada de Páscoa, se aproximava.
2 Thana kuyku misnarel a sabiw ngurpay mabaygal, thanamun ubi thana Yesun gumi gasaman umapa, thana aka gasamoedhin nubepa zangu aymoeyle mabaygaw parunu.
2 Os principais sacerdotes e mestres da lei tramavam uma forma de matar Jesus, mas tinham medo da reação do povo.
3 Kalanu Sathana muy yoewthaydhin Yoewdhaniya. Nuy Keriyothoelayg, wara urapun Yesun mabayg, nungu toewalob niyay kazingu.
3 Então Satanás entrou em Judas Iscariotes, um dos Doze,
4 Yudha uzaraydhin a mulaydhin Kuyku misnarepa a yoewthaw danal poethay kuykupa, nuydh bangal Yesuniya midh bangal imul pathane thanamulpa.
4 e ele foi aos principais sacerdotes e aos capitães da guarda do templo para combinar a melhor maneira de lhes entregar Jesus.
5 Thanamulpa koey ubilnga a thana nuyn bokadhza ya wadhadhin.
5 Eles ficaram muito satisfeitos e lhe prometeram dinheiro.
6 Wa, nuy asin, kalanu nuy koeyma nuthay kapu buthapa Yesulpa thanamulpa maypa kasa gumi mabaygoepa.
6 Judas concordou e começou a procurar uma oportunidade de trair Jesus, para que o prendessem quando as multidões não estivessem por perto.
7 Wa, thana koey goeyga gasaman, yistagi kunaw aygudoepa, a kalmel kaludhay mamuyl mathamoeyn yaynanab mura lagiya, eso Awgadhoepa.
7 Chegou o dia da Festa dos Pães sem Fermento, quando o cordeiro pascal era sacrificado.
8 Kalanu Yesu wayamoedhin Petheru a Yoewane, ya kedha mulaydhin, ‘Uzarmariw, a buth pathaw Kaludhay Ay ngalpalpa purthaypa.’
8 Jesus mandou Pedro e João na frente e disse: “Vão e preparem a refeição da Páscoa, para que a comamos juntos”.
9 Palay kuniya nubepa kedha mulemin, ‘Nginu ubi ngalaga kay buth pathaypa.’
9 “Onde o senhor quer que a preparemos?”, perguntaram.
10 Nuy kedha muliz, ‘Ngipel kay na koey goegath muynu gasampa, ngipeniya kay mabayg, garkaz mangepa. Nubiya kay ngukiw za meparuy ngukilnga. Asimariw kay nubiya, a muy uthemariw nubiya.
10 Ele respondeu: “Logo que vocês entrarem em Jerusalém, um homem carregando uma vasilha de água virá ao seu encontro. Sigam-no. Na casa onde ele entrar,
11 Mulemariw kay lagaw thathipa kedha, “Ngalpan Ngurpay Mabaygan yaday wayaman ngibepa kedha, ‘Aygudaw lag ngalaga, ngay a ngaw niyay kaziw ngoeymulpa Kaludhay Aypa gasamoeypa’.”
11 digam ao dono: ‘O Mestre pergunta: Onde fica o aposento no qual comerei a refeição da Páscoa com meus discípulos?’.
12 Nuydh kay nungu gethan yadu palgaypa aygudaw lag kapu koey gudalnga gimal kathaygoenu, mura nanu zapul si nabiya muynu sew kay buth pathane.’
12 Ele os levará a uma sala grande no andar superior, que já estará arrumada. Preparem ali a refeição”.
13 Wa, palay uzarmoedhin. Mangemidhin nanga palay imaydhin mina mura zapul balbayginga kedha, nuy Yesu nanga palamulpa midh mulaydhin. Kalanu palay aygudaw zapul mura buth pathamoeydhin Kaludhay Aypa.
13 Eles foram e encontraram tudo como Jesus tinha dito, e ali prepararam a refeição da Páscoa.
14 Wa, nan nanga thonar amadhan thamayidhin, nuy apa thanuraydhin nungu niyay kaziya kalmel lawlowya.
14 Quando chegou a hora, Jesus e seus apóstolos tomaram lugar à mesa.
15 Nuy thanamulpa kedha mulaydhin, ‘Ina ngaw koey ubilnga kedha, wagel kay ngaw kikir, ngay ngaru kulay nubi Kaludhay Ay purthar ngithamuniya kalmel.
15 Jesus disse: “Estava ansioso para comer a refeição da Páscoa com vocês antes do meu sofrimento.
16 Ina kedha zoenguz ngayapa koey ubilnga, ina ngaw moeygoepa buth ngayapa ngithamuniya kalmel nubi ay purthar, kurusipa nubi za mina kuyku nidhane Awgadhaw Basalayanu muynu.’
16 Pois eu lhes digo agora que não voltarei a comê-la até que ela se cumpra no reino de Deus”.
17 Kalanu nuydh lak kedha, umal ngukiw kap madhin a eso poeybaydhin Awgadhoepa. Nuy thanamulpa kedha mulaydhin, ‘In, mar a ngithamuniya dhadhiya dhadh maypa.
17 Então tomou um cálice de vinho e agradeceu a Deus. Depois, disse: “Tomem isto e partilhem entre vocês.
18 Ngay ngithamulpa kedha, koezi pawpa ngayapa lak woenipa lawnga nabi puy koewsaw ngukipa, kurusipa Awgadhaw Basalaya bangal mangedhe.’
18 Pois não beberei vinho outra vez até que venha o reino de Deus”.
19 Kalanu Yesu nuydh madhin nan yistagi bred yoewdhadhin eso Awgadhoepa, kalanu nuydh nan dhadhiya patidhadhin thanamulpa, nungu niyay kazipa. Nuy kedha thanamulpa, ‘Ina ngaw gamu ngath ngithamulpa poeyban. Ngitha nubi za bangal aymparuy ngayapa ngoenanu maypa.’
19 Tomou o pão e agradeceu a Deus. Depois, partiu-o e o deu aos discípulos, dizendo: “Este é o meu corpo, entregue por vocês. Façam isto em memória de mim”.
20 Senabi aygudaw kal nuydh matha kedha ngoedhalnga umal ngukiw kap gasamadhin, yoewdhadhin eso Awgadhoepa, a kalanu thanamulpa madhin nuyn kap, a thanamulpa kedha mulaydhin, ‘In nubi kap matha kedha kayn yawoedhayzinga ngithamulpa, ngaw kulka ngithamulpa pay yoewdhayzinga.’
20 Depois da ceia, Jesus tomou o cálice de vinho e disse: “Este é o cálice da nova aliança, confirmada com o meu sangue, que é derramado como sacrifício por vocês.
21 Kalanu nuy lak mulaydhin thanamulpa kedha, ‘Ina bangal kuyku nidhane kedha, urapu mabayg ngithamulngu nuydh kedha thonar ngaybiya kalmel aydu purthar, kasa kay kedha nuydh bangal ngoena guda arane mabaygoepa.
21 “Mas aqui, partilhando da mesa conosco, está o homem que vai me trair.
22 Ina mina yangukudu kedha, Mabaygaw Kazi ngaru uma mathamoene matha kedha Awgadhaw mulayzinga midh nanga, kasa kay kedha mabaygan ngadh nanga ngoena guda arane, nungu kuth bangal ngaru adhapudhay gegeyadh.’
22 Pois foi determinado que o Filho do Homem deve morrer. Mas que aflição espera aquele que o trair!”
23 Thana kidhakidhan kedha yapu poeybepa, thanamulngu ngadh kay ayimpa nubi za.
23 Os discípulos perguntavam uns aos outros qual deles faria uma coisa dessas.
24 Kalanu thana niyay kazil kidhakidhan ya pathukamoeyr kedha, thanamulngu nga nanga adhapudhay.
24 Depois, começaram a discutir entre si qual deles era o mais importante.
25 Yesu karngemidhin a thanamulpa kedha mulaydhin, ‘Nubi apaw goewaw mopakuykul mura koey goegathaw, thana thanamun pawanu nipa mura thanamun mabaygiya gimiya, a mabaygal ngulayg kedha ngoedhal mopakuyk kedha thoeraypu, ibupuydhay mabayg.
25 Jesus lhes disse: “Neste mundo, os reis e os grandes homens exercem poder sobre o povo e, no entanto, são chamados de seus benfeitores.
26 ‘Kasa kay kedha ngitha kedha pawanu niyayg. Matha ngoedhagidh kedha ngithamulngu nga nanga adhapudhay nungu igililmay pawa ngaru mina kayn mabaygaw pawa midh nanga. Ngithamun kuyku mabayg nuy ngaru kedha nge, zagethaw kaz midh nanga.
26 Entre vocês, porém, será diferente. Que o maior entre vocês ocupe a posição inferior, e o líder seja o servo.
27 Ngithamulpa midh, wara mabayg nanga nuydh aydu purthan a wara nuydh aydu poeyban a danal poethay ayman nubepa. Palbi ukasar mabaygoengu adhapudhay mabayg nuy nga purthayzi mabayg, lawnga mabaygan ngadh nanga nubepa aydu poeyban a danal poethay ayman? Wa, ngitha ngulaygal kedha, mabaygal kedha umepu, ayngu purthayzi mabayg ngaru adhapudhay, kasa kay kedha ngay in ngithamuniya ngay ngoedhe kedha senawbi zagethaw kaz ngadh nanga danal poethay ayman.
27 Quem é mais importante, o que está à mesa ou o que serve? Não é aquele que está à mesa? Mas não aqui! Pois eu estou entre vocês como quem serve.
28 A ngithamulpa kedha, ngitha ngaybiya puzimoeyrngu mura thonara, matha kedha ngaw nuthaynu. Thonar koey bedhalnga.
28 “Vocês permaneceram comigo durante meu tempo de provação.
29 ‘Ngaw Thathi nuydh ngayapa kupay poeyban mopakuyku zagethoepa aymoeypa, a ngay matha kedha ngithamulpa ya woedhaypa kupayl.
29 E, assim como meu Pai me concedeu um reino, eu agora lhes concedo o direito de
30 Ngaw Basalayanu muynu nanga ngitha ngaru bangal kalmel aydu purthane ngaw lawlowya a ngitha mura yaynanob kupay niyay lagalgal Isoereylgaw mabaygaw toewalob buway kuykul, minamay zagethoepa aymoeypa thanamulpa.’
30 comer e beber à minha mesa, em meu reino. Vocês se sentarão em tronos e julgarão as doze tribos de Israel”.
31 ‘Simona, Simona ngayapa kurusipagi, Sathana gudoepa thoerayngu ngithamulpa nuthaypa, kedha ngoedhalnga ngoedhe kunaw kapu nanga apaw lagaw zagethaw mabaygan adha ngulamoeyn noerangu.
31 Então o Senhor disse: “Simão, Simão, Satanás pediu para peneirar cada um de vocês como trigo.
32 ‘Kasa kay kedha ngath thoeythu poegay aymarngu ngibepa kedha, nginu mina yoepathamoeyle idimoeyle. Kurusipa ngidh lak ngayapa buwayl thoeyaypa. Wa senawbi thonara ngidh ngaru ridha palan nginu tukuypaw mina yoepathaman.’
32 Contudo, supliquei em oração por você, Simão, para que sua fé não vacile. Portanto, quando tiver se arrependido e voltado para mim, fortaleça seus irmãos”.
33 Petheru kuniya mulaydhin Yesulpa kedha, ‘Ngayapa ngibepa kasa woenaypa lawnga, kasa midh thana ngin kunumay lagoenu thayan lawnga uma mathaman, wa thana ngoena lak kedha mathaman.’
33 Pedro disse: “Senhor, estou pronto a ir para a prisão, e até a morrer ao seu lado”.
34 Yesu kedha kuniya mulaydhin Petherulpa, ‘Kame, ngay ngibepa kedha, lawnga! Kaybaw kubilu, wagel kay garkaz pawl poeybepa, ngi kay kulay thoeri thonaralnga ngawngu koerawayg kudun tharepa.’
34 Jesus, porém, respondeu: “Pedro, vou lhe dizer uma coisa: hoje, antes que o galo cante, você negará três vezes que me conhece”.
35 Kalanu Yesu wara yangukudu mulaydhin thanamulpa kedha, ‘Ngitha ngoenanu mamayipa kedha, kulay thonar nanga ngath ngitha adhapa woeyamoeydhin zagethoepa, ngitha senawbi thonara wara rugagigal; bokadhzoegingu zapugigal, yanagigal, wara azaz sanoegigal, kasa kay kedha ngithamun igililnga matha ngoedhagidh sethabi thonara a?’
35 Em seguida, Jesus lhes perguntou: “Quando eu os enviei para anunciar as boas-novas sem dinheiro, sem bolsa de viagem e sem sandálias extras, alguma coisa lhes faltou?”. “Não”, responderam eles.
36 Kalanu nuy kedha yangukudu poeybaydhin thanamulpa, ‘Wa, kulay balbayginga, kasa kay kedha ina thonar wardh, ngithamulngu nga nanga bokadhzangu za lawnga yana nuydh ngaru nubiya oengaw. A ngithamulngu nga nanga kuyay thurikoegig nuydh ngaru nungu koey sodh yoewdhan bokadhzapupa, a nungu geth thurikoepa barpudaypa.
36 Então ele disse: “Agora, porém, peguem dinheiro e uma bolsa de viagem. E, se não tiverem uma espada, vendam sua capa e comprem uma.
37 Maygi Thusinu Minar Poelayzinga ngoena yakamaypa kedha, “Mabaygal nuyn madhin wati mabaygiya kalmel.” Wa, in nubi minar poelayzi yangukudu ngaru bangal kuyku nidhane ngaw doegamuya.’
37 Pois é necessário que se cumpra esta profecia a meu respeito: ‘Ele foi contado entre os rebeldes’. Sim, tudo que os profetas escreveram a meu respeito se cumprirá”.
38 Thana nubepa kuniya mulaydhin kedha, ‘Kuykulnga, ukasar kuyay thurik ipal ngalpaniya.’
38 Eles responderam: “Senhor, temos aqui duas espadas”. “É suficiente”, disse ele.
39 Kalanu Yesu wanadhin koey goegath, Olibaw Padoepa nuy miyaydhin, nubiya kalmel nungu niyay kazil. Kedha waza nungu mura goeygiw apa niyay lag.
39 Então, acompanhado de seus discípulos, Jesus foi, como de costume, ao monte das Oliveiras.
40 Gasamadhin nanga, senawbi lag nuy thanamulpa kedha mulaydhin, ‘Ngitha thoeythu poegay aymoeziw ngithamulngu karum poelayle.’
40 Ao chegar, disse: “Orem para que vocês não cedam à tentação”.
41 Kalanu nuy thanamulngu moegina sig thamadhin. Nuy kulun pasinoeydhin a thoeythu pagaydhin kedha,
41 Afastou-se a uma distância como de um arremesso de pedra, ajoelhou-se e orou:
42 ‘Thathi, in gar nubi zageth ngoedhe kedha koey sisaberal ngukiw kap ngayapa woenipa. Ina nanga sike ngibepa matha ngoedhagidh adhapa mar ina nabi adhapudhay kikiriw mapu ngawngu, kasa kay kedha ina nginu ubilnga kuyku nidhaypa, ngaw ubilnga lawnga.’
42 “Pai, se queres, afasta de mim este cálice. Contudo, que seja feita a tua vontade, e não a minha”.
43 Senawbi thonara daparaw angela nubepa yakamoeydhin a nungu ngoenakap lak ridh paladhin.
43 Então apareceu um anjo do céu, que o fortalecia.
44 Nuydh lak koey magawlnga thoeythu pagaydhin a nungu ngoenakap kikir mina koeyza. Nungu mag kasa koeyza ngoedhe kulkaw sulay poewthangu mulupa pudhaydhin boeradharoepa.
44 Ele orou com ainda mais fervor, e sua angústia era tanta que seu suor caía na terra como gotas de sangue.
45 Kalanu nuy kaday tharaydhin a kuniya miyaydhin nungu niyay kazipa, imaypa thana uthuy kuyk thanamun koerkak badh mura goegadh paladhin thana.
45 Por fim, ele se levantou, voltou aos discípulos e os encontrou dormindo, exaustos de tristeza.
46 Nuy thanamulpa kedha mulaydhin, ‘Ngitha mingu uthuy poeydhanu? Dan palemiw, kaday tharemiw, yoewdemiziw nuthayl zapungu ngithamulngu karum poelayle.’
46 “Por que vocês dormem?”, perguntou ele. “Levantem-se e orem para que não cedam à tentação.”
47 Yesun yangu dhadhal koey garsar mabaygal mangemidhin, Yudha wara nungu niyay kazi thana ngapa yoelpamoeydhin. Nuy ngapa Yesulpa nubepa gud thapamoeypa.
47 Enquanto Jesus ainda falava, chegou uma multidão conduzida por Judas, um dos Doze. Ele se aproximou de Jesus e o cumprimentou com um beijo.
48 Yesu nubepa kedha mulaydhin, ‘Yudha! Ngidh mipa ngapa gud thapamoeypa, Mabaygaw Kazipa guda arane?’
48 Jesus, porém, lhe disse: “Judas, com um beijo você trai o Filho do Homem?”.
49 Yesun mabaygal nanga imadhin kedha, zapul midh paru nanga, thana nubepa kedha yapupoeybaydhin, ‘Kuykulnga, ngoey midh, koewbu ayimpa ngoeymun kuyay thurikan?’
49 Quando aqueles que estavam com Jesus viram o que ia acontecer, disseram: “Senhor, devemos lutar? Trouxemos as espadas!”.
50 A wara thanamulngu nuydh nungu kuyay thurikan adhapa pardhadhin a woeremadhin koey misnarew zagethaw mabaygiya, adhapa pathadhin nungu getha doegam kawra.
50 E um deles feriu o servo do sumo sacerdote, cortando-lhe a orelha direita.
51 Yesu kedha mulaydhin, ‘Kedha lak aymayg.’ Kalanu nuydh gethan gasamoedhin nungu kawraw poethayzi mabaygaw kawra, a nuyn kuyku nidhadhin.
51 Mas Jesus disse: “Basta!”. E, tocando a orelha do homem, curou-o.
52 Nuy thanamulpa buwayl thayadhin, kuyku misnarel, a koey yoewthaw kunumaynbaygal, a koey mabaygal. Nuy thanamulpa kedha mulaydhin, ‘Ngitha mipa ngapa, kuyay thurikalgal a gabagabalgal ngayapa gasamaypa? Ngay koerngaygi mabayg sabingu adhiya ulaypa lawnga.
52 Então Jesus se dirigiu aos principais sacerdotes, aos capitães da guarda do templo e aos líderes do povo que tinham vindo buscá-lo: “Por acaso sou um revolucionário perigoso para que venham me prender com espadas e pedaços de pau?
53 Ngay mura goeyginu senaw koey yoewthanu, ngath ngurpay aymarngu ngithamulpa amadhan, kasa kay kedha ngitha nuthayginga ngayapa gasamaypa. Ina nubi zageth ngithamun kedha ngoedhalnga, ngitha ngaru ngapa nungu inuraw mopakuykulmay thonarnu.’
53 Por que não me prenderam no templo? Todos os dias eu estava ali, ensinando. Mas esta é a hora de vocês, o tempo em que reina o poder das trevas”.
54 Thana nuyn gasamoedhin a yoelpamoeydhin nungu kuyku misnariw lagoepa. Petheru nuy sigal woelmay Yesun wagel uzaraydhin.
54 Então eles o prenderam e o levaram à casa do sumo sacerdote. Pedro o seguiu de longe.
55 Kulaw pangu muynu thana zagethaw mabaygal gamu woeydhadhin muy a ngapa muypa garwoeydhamoeydhin apa nithamoedhin, a Petheru thanamuniya kalmel thanuraydhin.
55 Os guardas acenderam uma fogueira no meio do pátio e sentaram-se em volta, e Pedro sentou-se com eles.
56 Urapun zagethaw yoepkaz mopakuyku misnariw, nadh Petheru imadhin si, kuyk muyngu buya. Na wadhe thulu nagaydhin nubepa a kedha mulaydhin, ‘Nubi mabayg nuy kulay sey senawbi yatharayzi mabaygiya kalmel.’
56 Uma criada o notou à luz da fogueira e começou a olhar fixamente para ele. Por fim, disse: “Este homem era um dos seguidores de Jesus!”.
57 Kasa kay kedha Petheru gud thadhaydhin kedha, ‘Kake! Ngay nungungu koerawayg.’
57 Mas Pedro negou, dizendo: “Mulher, eu nem o conheço!”.
58 Wagel kay moegina dhadhabuth, wara mabaygan nuyn imadhin a kedha mulaydhin, ‘Ngi lak kedha senawbi doegam mabayg.’
58 Pouco depois, um homem olhou para ele e disse: “Você também é um deles!”. “Não sou!”, retrucou Pedro.
59 Wagel kay moegina dhadhabuth urapun awa sikedh, wara mabayg nuy koey dharadh mulaydhin kedha, ‘In ngalpalpa kakal! In nubi mabayg nuy ngaru sethabi mabaygoengu, kuyk nuy lak kedha Galilayaw mabayg.’
59 Cerca de uma hora mais tarde, outro homem afirmou: “Com certeza esse aí também estava com ele, pois também é galileu!”.
60 Petheru kuniya mulaydhin, ‘Kame, ngay koerawayg kedha ngi ngabiya mulepa.’ Nungu yanu matha dhadhal kalakala poeybaydhin.
60 Pedro, porém, respondeu: “Homem, eu não sei do que você está falando”. E, no mesmo instante, o galo cantou.
61 Mina senabi thonara, Kuykulnga buwayl thoeyadhin a wadhe thulu nagaydhin Petherulpa. Nuy Petheru ngoenanu mamayidhin Yesu midh nanga mulaydhin nubepa kedha, ‘Wagel kay kalakala poeybepa, ngi kay kulay mina sobaginga ngawngu gud thadhepa thoeri thonaralnga.’
61 Então o Senhor se voltou e olhou para Pedro. E Pedro se lembrou das palavras dele: “Hoje, antes que o galo cante, você me negará três vezes”.
62 Nuy adhapadhaydhin a nungu kasa may mina koeyza.
62 E Pedro saiu dali, chorando amargamente.
63 Yesun kunumaynbaygal matha giwn soelmaydhin a gethan mathamadhin nuyn.
63 Os guardas encarregados de Jesus começaram a zombar dele e a bater nele.
64 Thana dhoemawak yatharadhin nungu purkiya, kalanu kobegadh mabaygal thanamulngu mathamadhin nuyn a nubepa kedha mulaydhin, ‘Ngi peropetha a, ngi ngoeymulpa muli kedha, ngadh ngin mathaman a?’
64 Vendaram seus olhos e diziam: “Profetize para nós! Quem foi que lhe bateu desta vez?”.
65 Thana lak koey garsar giwn soelmay yangukudul nubepa mulemidhin.
65 E o insultavam de muitas outras maneiras.
66 Baythaynga na goeyga nanga, thana yoewthaw koey thathil kawnselaw, matha kedha kuyku misnaren a sabiw ngurpay mabaygal kalmel garwoeydhamoeydhin, a nuyn Yesun thanamuniya parunu thayaydhin.
66 Ao amanhecer, todos os líderes do povo se reuniram, incluindo os principais sacerdotes e os mestres da lei. Jesus foi conduzido à presença desse conselho,
67 Thana nubepa kedha mulaydhin, ‘Ngi nanga Keriso Awgadhaw Adhapa Thoemayzig, wa ngoeymulpa muli.’
67 e eles perguntaram: “Diga-nos, você é o Cristo?”. Jesus respondeu: “Se eu lhes disser, de modo algum acreditarão em mim.
68 A matha kedha ngay nay ngithamulpa wara yapu poeybayzi yangukudu maypa nay ngithamulpa ngayapa kuniya ya mulaypa lawnga,
68 E, se eu lhes fizer uma pergunta, não responderão.
69 kasa kay kedha koezi pawpa Mabaygaw Kazi bangal apa thanuridhe adhapudhay Awgadhaw getha doegam gethanu.’
69 Mas, de agora em diante, o Filho do Homem se sentará à direita do Deus Poderoso”.
70 Thana mura yapu poeybemidhin kedha, ‘Nginu aykap miyay, ngi Awgadhaw Mina Kazi a?’
70 Todos gritaram: “Então você afirma que é o Filho de Deus?”. E ele respondeu: “Vocês dizem que eu sou”.
71 Thana kedha, ‘E! Ina mina kakal, nungu abere wati yangukudu, ngalpalpa wara mabaygoepa lumaypa lawnga nubi zapa yadu poelgaypa kotoenu, kuyk ngalpa mura kawran karngemin nungu ya!’
71 “Que necessidade temos de outras testemunhas?”, disseram eles. “Nós mesmos o ouvimos de sua boca!”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.