Atos 7
Ma Mʉweni Sulumani ge Melefit (MUY) vs VC
1 Eslini gəɗakani ga ndam *maŋgalabakabu mis akaba Melefit ni èhindifiŋa ma kè Etiyeŋ a, àhi ahkado : « Ma ya ti mis tə̀ɗəmkuk ni ti jiri eɗeɗiŋ aw ? »
1 Perguntou-lhe então o sumo sacerdote: É realmente assim?
2 Etiyeŋ nakəŋ àhəŋgarfəŋ, àɗəm : « Ata baba akaba bəza ga mmawa goro ni, bumu slimi day. Melefit naŋ ya ti leli ɗek mə̀bu mazləbay ni àŋgazlivu ana bəŋ ga bəŋ geli Abraham. Àŋgazlivu ti ka ya ti naŋ ka haɗ Mezopotami, òru ànjəhaɗ ka haɗ Haraŋ faŋ ndo ni.
2 Respondeu ele: Irmãos e pais, escutai. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, quando estava na Mesopotâmia, antes de ir morar em Harã.
3 Àhi : “Mbərbu haɗ gayak akaba ndam gayak, ru ka haɗ ya ti anəɗəfukki ni.”
3 E disse-lhe: Sai de teu país e de tua parentela, e vai para a terra que eu te mostrar {Gn 12,1}.
4 Nahkay Abraham nakəŋ àsləka ka haɗ ga ndam Selde a, òru ànjəhaɗ ka haɗ Haraŋ. Bəŋ ga Abraham àmət eslini. Bəŋani àra àməta ti Melefit àhi ana Abraham mâsləka a Haraŋ a, mâra mânjəhaɗ ka haɗ hini ya lekʉlʉm kə̀kumki ni.
4 Ele saiu da terra dos caldeus, e foi habitar em Harã. Dali, depois que lhe faleceu o pai, Deus o fez passar para esta terra, em que vós agora habitais.
5 Abraham àra ènjia ka haɗ hina ti Melefit àsi haɗ ndo. Ku məlaŋ gʉzit ga micikiani tekeɗi àsi ndo. Ku nahkay nəŋgu ni, àhi : “Anəvuk haɗ ni ɗek, kə̀məta day haɗ ni emigi ga bəza huɗ gayak.” Ay ka ya ti Melefit àhi ma nani ana Abraham ni ti, Abraham èwi wur faŋ ndo.
5 Não lhe deu nela propriedade alguma, nem sequer um palmo de terra, mas prometeu dar-lha em posse, e depois dele à sua posteridade, quando ainda não tinha filho algum.
6 Pakama ge Melefit ya àhi ni naŋ hi, àhi : “Bəza huɗ gayak atoru tanjəhaɗ ka haɗ ge mis ndahaŋ ; etinjʉa eslina ti etigi eviɗi, atəgri daliya ana tay vi diŋ diŋ faɗ.
6 Eis como falou Deus: Tua descendência habitará em terra estranha e será reduzida à escravidão e maltratada pelo espaço de quatrocentos anos.
7 Ay ti anatraɓ ndam ya ti bəza huɗ gayak atəgri eviɗi ana tay ni. Kələŋ gani bəza huɗ gayak ni atasləka ka haɗ nana, mək atazləbay nu ka məlaŋ hini.”
7 Mas eu julgarei a nação que os dominar - diz o Senhor -, e eles sairão e me prestarão culto neste lugar {Gn 15,13s.; Ex 3,12}.
8 Melefit àra àhia pakama na ana Abraham a nahkay nahəma, àwəlkabu pakama gayaŋ akaba ga Abraham àna *mekeley kʉɗi. Abraham àra èwia Izak a, wur ni àgra vaɗ a azlalahkər nahəma èkeli kʉɗi. Nahkay day Izak àra èweya Zekʉp a ti èkeli kʉɗi. Zekʉp day àra èweya ata bəŋ ga jiba geli kru mahar cʉeni na ti èkeli kʉɗi ana tay.
8 E deu-lhe a aliança da circuncisão. Assim, Abraão teve um filho, Isaac, e, passados oito dias, o circuncidou; e Isaac, a Jacó; e Jacó, os doze patriarcas.
9 « Kələŋ gani ata bəŋ ga jiba geli ni tàgrafəŋa solu kà wur ga məŋ gatay Zʉzef a. Nahkay tə̀səkumioru naŋ ana ndam ndahaŋ, mək ndam nday nani tòru àna naŋ ka haɗ Ezip. Ay ti Melefit naŋ àbu akaba naŋ ;
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito. Mas Deus estava com ele.
10 àzaba naŋ a huɗ ga daliya gayaŋ ya àgray ni ba ɗek. Melefit àvia majalay ahàr sulumana daya, nahkay ti ègia awəlawa ga *Faroŋ bay ge Ezip na. Nahkay bay Faroŋ nakəŋ àfiyu naŋ bay məgur haɗ gayaŋ ni ɗek akaba huɗ ahay gayaŋ ni ɗek.
10 Livrou-o de todas as suas tribulações e deu-lhe graça e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, que o fez governador do Egito e chefe de sua casa.
11 Eslini lʉwir àdaya ka haɗ Ezip a ɗek akaba ka haɗ Kanaŋ a. Lʉwir àra àdaya nahkay ti, mis tàgra daliya dal-dal ; ata bəŋ ga jiba geli ya ka haɗ Kanaŋ ni tə̀ŋgət zlam məzumani va do.
11 Sobreveio depois uma fome a todo o Egito e Canaã. Grande era a tribulação, e os nossos pais não achavam o que comer.
12 Zekʉp àra ècia *alkama àbu ka haɗ Ezip nahəma, àsləroru bəza gayaŋ ata bəŋ ga bəŋ geli ga məsəkumbiyu alkama.
12 Mas quando Jacó soube que havia trigo no Egito, enviou pela primeira vez os nossos pais para lá.
13 Ka ya ti àsləroru tay ye cʉ nahəma, Zʉzef àɗəfi vu gayaŋ ana bəza ga məŋani ni. Nahkay Faroŋ àra àsəra jiba ge Zʉzef a.
13 Na segunda, foi José reconhecido por seus irmãos, e foi descoberta ao faraó a sua origem.
14 Eslini Zʉzef àsləroru mis ti tə̂zibiya bəŋani Zekʉp akaba ndam gayaŋ a. Nday ɗekeni kru kru adəskəla mahar zlam.
14 Enviando mensageiros, José mandou vir seu pai Jacó com toda a sua família, que constava de setenta e cinco pessoas.
15 Nahkay Zekʉp nakəŋ òru ka haɗ Ezip mək àmət eslini. Ata bəŋ ga jiba geli day tə̀mət eslini.
15 Jacó desceu ao Egito e morreu ali, como também nossos pais.
16 Tàra tə̀məta ti tə̀həlbiyu kisim gatay e Sihem mək tə̀biyu e mindiviŋ ga Abraham ni vu. Mindiviŋ nani ti Abraham asəkumfəŋa kà bəza ga Hamor e Sihem àna gru a.
16 Seus corpos foram trasladados para Siquém, e foram postos no sepulcro que Abraão tinha comprado, a peso de dinheiro, dos filhos de Hemor, de Siquém.
17 « Yaw sarta ya Melefit agray ere ye ti àhi ana Abraham amagray ni enjia wuɗak nahəma, ndam *Izireyel ni tə̀sagakiva, tìgia nday kay ka haɗ Ezip a.
17 Aproximava-se o tempo em que devia realizar-se a promessa que Deus havia jurado a Abraão. O povo cresceu e se multiplicou no Egito
18 Ka sarta gani nani ti tə̀fiya bay nahaŋ ka haɗ Ezip a. Bay nani ti àsər Zʉzef ndo.
18 até que se levantou outro rei no Egito, o qual nada sabia de José.
19 Nahkay naŋ nakəŋ àgosay ata bəŋ ga bəŋ geli, àgria daliya ana tay a, àhi ana tay si tâboru bəza gatay ya ka ahar ni tə̂mət.
19 Este rei, usando de astúcia contra a nossa raça, maltratou nossos pais e obrigou-os a enjeitar seus filhos para privá-los da vida.
20 Ka sarta gani nani tìweya Mʉwiz a, naŋ ti Melefit àwaya naŋ a dal-dal. Ànjəhaɗ kiyi mahkər a magam afa ga ata bəŋani.
20 Por este mesmo tempo, nasceu Moisés. Era belo aos olhos de Deus e por três meses foi criado na casa paterna.
21 Kələŋ gani tìzligoru naŋ. Tàra tìzligoya naŋ a ti wur dahalay wur ga Faroŋ bay ga haɗ Ezip àdi ahàr mək àzay naŋ, àgal naŋ akaɗa wur ga huɗ gayaŋ.
21 Depois, quando foi exposto, a filha do faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Nahkay ti tə̀cahi məsər zlam ga ndam Ezip ni ɗek. Pakama gayaŋ ya aɗəm ni ɗek mis təgəskabu, tʉwi gayaŋ ya agray ni day àɓəlafəŋ kè mis.
22 Moisés foi instruído em todas as ciências dos egípcios e tornou-se forte em palavras e obras.
23 « Àra àgra vi a kru kru faɗ nahəma, àɗəm : “Nakoru nəmənjiyu bəza ga mmawa goro ndam Izireyel kwa.”
23 Quando completou 40 anos, veio-lhe à mente visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Àra ènjia ti èpi zal Ezip nahaŋ agri daliya àna zal Izireyel. Eslini naŋ nakəŋ èmbikivu ka maslaŋa ya ti təgri daliya ni mək àkaɗ zal Ezip ni ka duwa gani.
24 Viu que um deles era maltratado; tomou-lhe a defesa e vingou o que padecia a injúria, matando o egípcio.
25 Àgray nahkay ti awayay ti aɗəfiki ana bəza ga məŋani ni ti tə̂sər Melefit amahəŋgay tay ti àna naŋ, ay ti nday gani tə̀səriki ndo.
25 Ele esperava que os seus irmãos compreendessem que Deus se servia de sua mão para livrá-los. Mas não o entenderam.
26 Hajəŋ gani nahəma, Mʉwiz nakəŋ àdi ahàr ana ndam Izireyel ndahaŋ cʉ, tə̀bu takaɗvu ; naŋ nakəŋ awayay aŋgalabakabu tay. Àhi ana tay : “Ndam goro ni, lekʉlʉm kà məŋ gekʉli ti, kihirʉmvu ti kamam ?”
26 No dia seguinte, dois dentre eles brigavam, e ele procurou reconciliá-los: Amigos, disse ele, sois irmãos, por que vos maltratais um ao outro?
27 Ay naŋ ya ti agri daliya ana naŋ nahaŋ ni àhi ana Mʉwiz ahkado : “Way àfiyu kur bay magrafəŋa seriya kè leli a way ?
27 Mas o que maltratava seu compatriota o repeliu: Quem te constituiu chefe ou juiz sobre nós?
28 Kawayay kəkaɗ nu akaɗa ya kə̀kaɗ zal Ezip nahaŋ eweni ni aw ?”
28 Porventura queres tu matar-me, como ontem mataste o egípcio?
29 Mʉwiz àra ècia ma nana nahəma, àcuhway ka haɗ Ezip, òru ka haɗ Madiyaŋ, ànjəhaɗ eslini. Naŋ àbu eslini, àra àda wal a ti, èwifiŋa bəza zawalana cʉ.
29 A estas palavras, Moisés fugiu. E esteve como estrangeiro na terra de Madiã, onde teve dois filhos.
30 « Àra àgra vi kru kru faɗ ka ahàr gana nahəma, òru a huɗ gili vu kà həma *Sinayi. Eslini ti *məslər ge Melefit àŋgazlivu a huɗ ga aku ya agəs məŋgəhaf ni bu.
30 Passados quarenta anos, apareceu-lhe no deserto do monte Sinai um anjo, na chama duma sarça ardente.
31 Mʉwiz nakəŋ àra èpia ti àgria ejep a, nahkay awayay ahəɗakfəŋoru ti mîpi lala. Naŋ àbu ahəɗakfəŋoru ti èci dəŋgu ga Bay geli, ahi ahkado
31 Moisés, admirado de uma tal visão, aproximou-se para a examinar. E a voz do Senhor lhe falou:
32 “Nu ti Melefit ga ata buk Abraham, Izak akaba Zekʉp.” Mʉwiz àra ècia ma na ti aŋgwaz àwəra naŋ a dal-dal, àgəgəra, mamənjaləŋani nakəŋ tekeɗi èsliki ndo hʉya.
32 Eu sou o Deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaac, de Jacó. Moisés, atemorizado, não ousava levantar os olhos.
33 Eslini Bay geli àhi ma keti, àhi ahkado : “Həlaba kimaka gayak a asak ba, aɗaba məlaŋ ya kìcikvù ni ti məlaŋ *njəlatani.
33 O Senhor lhe disse: Tira o teu calçado, porque o lugar onde estás é uma terra santa.
34 Nìpia lala ahəmamam təgri daliya ana ndam goro ka haɗ Ezip na, nìcia tuway gatay a : nahkay nàra ti ga mahəŋgaya tay a. Nihi nak ti ru, nəsləroru kur ka haɗ Ezip.”
34 Considerei a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos e desci para livrá-los. Vem, pois, agora e eu te enviarei ao Egito.
35 « Mʉwiz ti naŋ ya ti ndam Izireyel tàwayay naŋ ndo, tə̀hi ahkado : “Way àfiyu kur bay magrafəŋa seriya kè leli a way ?” ni. Ay naŋ ti Melefit àslərikaboru naŋ ana tay ti mîgi bay gatay, mîgi bay məhəlaba tay e eviɗi ba daya. Melefit àslərikaboru Mʉwiz ana tay nahkay ti, àhi ma gani ti məslər ge Melefit ya àŋgazlivu a huɗ ga məŋgəhaf ni bu ni.
35 Este Moisés que desprezaram, dizendo: Quem te constituiu chefe ou juiz?, a este Deus enviou como chefe e libertador pela mão do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Bay ya ti àhəlaba ndam Izireyel ka haɗ Ezip a ni ti nani Mʉwiz. Àhəlaba tay a ti àna magray zlam magray ejep ya mis tìpi ɗay-ɗay ndo ni kay : àgray ka haɗ Ezip, kà Dəluv Ndizeni, akaba ka ya ti nday a huɗ gili bu vi kru kru faɗani ni.
36 Ele os fez sair do Egito, operando prodígios e milagres na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, por espaço de quarenta anos.
37 Bay ya ti àhi ana ndam Izireyel : “Melefit aməsləribiyu wur ga məŋ gekʉli nahaŋ ana kʉli ga mahəŋgaray pakama ge Melefit akaɗa goro ni” ti Mʉwiz gani.
37 Foi este Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre os vossos irmãos um profeta como eu.
38 Ka ya ti ndam Izireyel tə̀cakalavu a huɗ gili bu ni ti, bay ya ti èci ma ga məslər ge Melefit kà həma Sinayi mək àhəŋgri ana ata bəŋ geli ni ti Mʉwiz gani. Bay ya ti Melefit àhi pakama ya avi sifa ana mis ga məhəŋgriani ana leli ni ti naŋ gani.
38 Este é o que esteve entre o povo congregado no deserto, e com o anjo que lhe falara no monte Sinai, e com os nossos pais; que recebeu palavras de vida para no-las transmitir.
39 Ay ti ata bəŋ geli ni tìciiki ma ndo, tàwayay maɗəbay naŋ ndo. A majalay ahàr gatay bu ni ti tàwaya maŋgona e Ezip a.
39 Nossos pais não lhe quiseram obedecer, mas o repeliram. Em seus corações voltaram-se para o Egito,
40 Tə̀hi ana *Aroŋ ahkado : “Griaya melefit ndahaŋ ana leli ga mədi kama ana leli a, aɗaba Mʉwiz naŋ ya àhəlababiya leli ka haɗ Ezip a ni ti, mə̀sər ere ye ti àgrakivu ni do.”
40 dizendo a Aarão: Faze-nos deuses, que vão diante de nós, porque quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que foi feito dele.
41 Nahkay nday nakəŋ tə̀vəɗaya wur sla mək tìsliŋi zlam ana wur sla ni, ègia pəra gatay a. Tə̀gri wuməri àna məmərani ana zlam ya nday ndayani tə̀vəɗaya àna ahar gatay a ni.
41 Fizeram, naqueles dias, um bezerro de ouro e ofereceram um sacrifício ao ídolo, e se alegravam diante da obra das suas mãos.
42 Tàgra nahkay ti Melefit day àmbrəŋ tay ti tə̂gri pəra ana zlam ya ti a huɗ melefit bu ni. Ma gani hini àbu məbəkiani a wakita ga ndam mahəŋgaray *pakama ge Melefit bu nahkay hi :
42 Mas Deus afastou-se e os abandonou ao culto dos astros do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura, casa de Israel, vós me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto?
43 Aha, ana nu do ! Ahay miviceni ya kàsawaɗum àna naŋ ni ti
43 Aceitastes a tenda de Moloc e a estrela do vosso deus Renfão, figuras que vós fizestes para adorá-las! Assim eu vos deportarei para além da Babilônia {Am 5,25ss.}.
44 « Ka ya ti ata bəŋ ga bəŋ geli tə̀bu a huɗ gili bu ni ti tə̀sawaɗa àna zlam ge mivicey ahay ge Melefit àna naŋ a. Mazavu ga ahay gani nani ti Melefit àɗəfikia ana Mʉwiz a mək àhi mâgraya akaɗa gayaŋ ya èpi na.
44 A Arca da Aliança esteve com os nossos pais no deserto, como Deus ordenou a Moisés que a fizesse conforme o modelo que tinha visto.
45 Ahay gani nani ti ata bəŋ ga bəŋ geli tə̀mbribu ana bəza gatay ; bəza gatay ni day tàra àna naŋ ka haɗ hina, Zezʉwi àdi kama ana tay. Tàra tìnjia ti Melefit àgariaba ndam ga haɗ hina ana tay a, mək nday nakəŋ tànjəhaɗ. Nahkay nday tə̀bu àna ahay ge Melefit *miviceni ni duk àbivoru ana sarta ge Devit.
45 Recebendo-a nossos pais, levaram-na sob a direção de Josué às terras dos pagãos, que Deus expulsou da presença de nossos pais. E ali ficou até o tempo de Davi.
46 Devit ti Melefit àwaya naŋ a dal-dal, nahkay èhindifiŋa divi kè Melefit ga maslamali məlaŋ *njəlatani ana bəza huɗ ge Zekʉp a.
46 Este encontrou graça diante de Deus e pediu que pudesse achar uma morada para o Deus de Jacó.
47 Ay maslaŋa ya ti àra àləm ahay ge Melefit ni ti Salomoŋ.
47 Salomão foi quem lhe edificou a casa.
48 Ku tamal àləma nahkay nəŋgu ni, Bay Melefit agavəla driŋ, ànjəhaɗvù a ahay ya mis tə̀ləmi ni bu do. Nahkay zla nahəma maslaŋa nahaŋ àbu, àhəŋgaray pakama ge Melefit, àɗəm :
48 O Altíssimo, porém, não habita em casas construídas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 “Bay Melefit àɗəm : Məlaŋ manjəhaɗ goro ti huɗ melefit,
49 O céu é o meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis vós?, diz o Senhor. Qual é o lugar do meu repouso?
50 Bay ya àgraya zlam nana ɗek ni ti nu nuani àna ahar goro do aw ?” »
50 Acaso não foi minha mão que fez tudo isto {Is 66,1s.}?
51 Etiyeŋ àhi ana tay keti : « Lekʉlʉm ti kìcʉm slimi do eɗeɗiŋ ! Lekʉlʉm ti məɓəruv gekʉli magədavani, slimi gekʉli məzləkvani ; lekʉlʉm akaɗa ndam ya tèkeli kʉɗi ana tay ndo ni ! Lekʉlʉm akaɗa ga ata bəŋ ga bəŋ gekʉli ni, kekileŋa kə̀gəsumkabu pakama ga *Məsuf Njəlatani ni do !
51 Homens de dura cerviz, e de corações e ouvidos incircuncisos! Vós sempre resistis ao Espírito Santo. Como procederam os vossos pais, assim procedeis vós também!
52 Bay mahəŋgaray *pakama ge Melefit ya ti ata bəŋ ga bəŋ gekʉli tə̀gri daliya ndo ni ti weley ? Nday gani tàbazla ndam mahəŋgaray pakama ge Melefit ya tə̀ɗəm Bay ge Jiri amara ni. Bay ge Jiri nakəŋ àra ènjia ti kə̀səkumoya naŋ a mək kə̀kaɗuma naŋ a.
52 A qual dos profetas não perseguiram os vossos pais? Mataram os que prediziam a vinda do Justo, do qual vós agora tendes sido traidores e homicidas.
53 Lekʉlʉm ti məslər ge Melefit tə̀ɗəfikia *Divi ge Melefit na ana kʉli a, ay ti kə̀bumi slimi ana Divi gani do. »
53 Vós que recebestes a lei pelo ministério dos anjos e não a guardastes...
54 Ndam magray seriya ni tàra tìcia ma ge Etiyeŋ na ti tə̀zumki ɓəruv dal-dal, tàhəpəɗ ahar tasl tasl.
54 Ao ouvir tais palavras, esbravejaram de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Ay Etiyeŋ ti *Məsuf Njəlatani èsliva a vu va dal-dal, àmənjoru e melefit vu, èpi məlaŋ maslaɗani ge Melefit akaba Yezu naŋ jika kà ahar ga ɗaf ge Melefit.
55 Mas, cheio do Espírito Santo, Estêvão fitou o céu e viu a glória de Deus e Jesus de pé à direita de Deus:
56 Àra èpia ti àɗəm ahkado : « Cʉm day, nə̀bu nipi huɗ melefit məzləkvabana, nipi *Wur ge Mis naŋ jika kà ahar ga ɗaf ge Melefit daya. »
56 Eis que vejo, disse ele, os céus abertos e o Filho do Homem, de pé, à direita de Deus.
57 Ge Etiyeŋ ya naŋ àbu azlapay nahkay ni ti nday nakəŋ tə̀zlah kay kay, tə̀bəviyu ahar e slimi vu der der, mək nday ɗek tàdəgaki ka ahar bəlaŋ,
57 Levantaram então um grande clamor, taparam os ouvidos e todos juntos se atiraram furiosos contra ele.
58 tə̀gəs naŋ, tə̀zaba naŋ a kəsa ba cak. Tàra tàsləkafəŋa àna naŋ kà kəsa na nahkay ti tawayay tizligi naŋ àna akur ga makaɗ naŋ. Ndam sedi ya tìci pakama gayaŋ ni tə̀həlkaba məgudi gatay na, tàbəhaɗfəŋ kà wur dagwa nahaŋ slimi gani Sol ti mâjəgaki. Mək tìzligi Etiyeŋ nakəŋ.
58 Lançaram-no fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas depuseram os seus mantos aos pés de um moço chamado Saulo.
59 Ka ya ti tizligi Etiyeŋ ni ti Etiyeŋ àhəŋgalay Yezu, àɗəm : « Bay goro Yezu, za sifa goro a. »
59 E apedrejavam Estêvão, que orava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Kələŋ gani àbəhaɗ mirdim grik, àzlah kay kay, àɗəm : « Bay goro, kə̀wəl tay àna seriya àki ka zlam magudarani hini ya təgru ni ba. » Àra àɗəma ma na nahkay ti àmət hʉya.
60 Posto de joelhos, exclamou em alta voz: Senhor, não lhes leves em conta este pecado... A estas palavras, expirou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.