Atos 7
Ma Mʉweni Sulumani ge Melefit (MUY) vs ARA
1 Eslini gəɗakani ga ndam *maŋgalabakabu mis akaba Melefit ni èhindifiŋa ma kè Etiyeŋ a, àhi ahkado : « Ma ya ti mis tə̀ɗəmkuk ni ti jiri eɗeɗiŋ aw ? »
1 Então, lhe perguntou o sumo sacerdote: Porventura, é isto assim?
2 Etiyeŋ nakəŋ àhəŋgarfəŋ, àɗəm : « Ata baba akaba bəza ga mmawa goro ni, bumu slimi day. Melefit naŋ ya ti leli ɗek mə̀bu mazləbay ni àŋgazlivu ana bəŋ ga bəŋ geli Abraham. Àŋgazlivu ti ka ya ti naŋ ka haɗ Mezopotami, òru ànjəhaɗ ka haɗ Haraŋ faŋ ndo ni.
2 Estêvão respondeu: Varões irmãos e pais, ouvi. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando estava na Mesopotâmia, antes de habitar em Harã,
3 Àhi : “Mbərbu haɗ gayak akaba ndam gayak, ru ka haɗ ya ti anəɗəfukki ni.”
3 e lhe disse: Sai da tua terra e da tua parentela e vem para a terra que eu te mostrarei.
4 Nahkay Abraham nakəŋ àsləka ka haɗ ga ndam Selde a, òru ànjəhaɗ ka haɗ Haraŋ. Bəŋ ga Abraham àmət eslini. Bəŋani àra àməta ti Melefit àhi ana Abraham mâsləka a Haraŋ a, mâra mânjəhaɗ ka haɗ hini ya lekʉlʉm kə̀kumki ni.
4 Então, saiu da terra dos caldeus e foi habitar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vós agora habitais.
5 Abraham àra ènjia ka haɗ hina ti Melefit àsi haɗ ndo. Ku məlaŋ gʉzit ga micikiani tekeɗi àsi ndo. Ku nahkay nəŋgu ni, àhi : “Anəvuk haɗ ni ɗek, kə̀məta day haɗ ni emigi ga bəza huɗ gayak.” Ay ka ya ti Melefit àhi ma nani ana Abraham ni ti, Abraham èwi wur faŋ ndo.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, não tendo ele filho.
6 Pakama ge Melefit ya àhi ni naŋ hi, àhi : “Bəza huɗ gayak atoru tanjəhaɗ ka haɗ ge mis ndahaŋ ; etinjʉa eslina ti etigi eviɗi, atəgri daliya ana tay vi diŋ diŋ faɗ.
6 E falou Deus que a sua descendência seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados por quatrocentos anos;
7 Ay ti anatraɓ ndam ya ti bəza huɗ gayak atəgri eviɗi ana tay ni. Kələŋ gani bəza huɗ gayak ni atasləka ka haɗ nana, mək atazləbay nu ka məlaŋ hini.”
7 eu, disse Deus, julgarei a nação da qual forem escravos; e, depois disto, sairão daí e me servirão neste lugar.
8 Melefit àra àhia pakama na ana Abraham a nahkay nahəma, àwəlkabu pakama gayaŋ akaba ga Abraham àna *mekeley kʉɗi. Abraham àra èwia Izak a, wur ni àgra vaɗ a azlalahkər nahəma èkeli kʉɗi. Nahkay day Izak àra èweya Zekʉp a ti èkeli kʉɗi. Zekʉp day àra èweya ata bəŋ ga jiba geli kru mahar cʉeni na ti èkeli kʉɗi ana tay.
8 Então, lhe deu a aliança da circuncisão; assim, nasceu Isaque, e Abraão o circuncidou ao oitavo dia; de Isaque procedeu Jacó, e deste, os doze patriarcas.
9 « Kələŋ gani ata bəŋ ga jiba geli ni tàgrafəŋa solu kà wur ga məŋ gatay Zʉzef a. Nahkay tə̀səkumioru naŋ ana ndam ndahaŋ, mək ndam nday nani tòru àna naŋ ka haɗ Ezip. Ay ti Melefit naŋ àbu akaba naŋ ;
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito; mas Deus estava com ele
10 àzaba naŋ a huɗ ga daliya gayaŋ ya àgray ni ba ɗek. Melefit àvia majalay ahàr sulumana daya, nahkay ti ègia awəlawa ga *Faroŋ bay ge Ezip na. Nahkay bay Faroŋ nakəŋ àfiyu naŋ bay məgur haɗ gayaŋ ni ɗek akaba huɗ ahay gayaŋ ni ɗek.
10 e livrou-o de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria perante Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 Eslini lʉwir àdaya ka haɗ Ezip a ɗek akaba ka haɗ Kanaŋ a. Lʉwir àra àdaya nahkay ti, mis tàgra daliya dal-dal ; ata bəŋ ga jiba geli ya ka haɗ Kanaŋ ni tə̀ŋgət zlam məzumani va do.
11 Sobreveio, porém, fome em todo o Egito; e, em Canaã, houve grande tribulação, e nossos pais não achavam mantimentos.
12 Zekʉp àra ècia *alkama àbu ka haɗ Ezip nahəma, àsləroru bəza gayaŋ ata bəŋ ga bəŋ geli ga məsəkumbiyu alkama.
12 Mas, tendo ouvido Jacó que no Egito havia trigo, enviou, pela primeira vez, os nossos pais.
13 Ka ya ti àsləroru tay ye cʉ nahəma, Zʉzef àɗəfi vu gayaŋ ana bəza ga məŋani ni. Nahkay Faroŋ àra àsəra jiba ge Zʉzef a.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer por seus irmãos, e se tornou conhecida de Faraó a família de José.
14 Eslini Zʉzef àsləroru mis ti tə̂zibiya bəŋani Zekʉp akaba ndam gayaŋ a. Nday ɗekeni kru kru adəskəla mahar zlam.
14 Então, José mandou chamar a Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Nahkay Zekʉp nakəŋ òru ka haɗ Ezip mək àmət eslini. Ata bəŋ ga jiba geli day tə̀mət eslini.
15 Jacó desceu ao Egito, e ali morreu ele e também nossos pais;
16 Tàra tə̀məta ti tə̀həlbiyu kisim gatay e Sihem mək tə̀biyu e mindiviŋ ga Abraham ni vu. Mindiviŋ nani ti Abraham asəkumfəŋa kà bəza ga Hamor e Sihem àna gru a.
16 e foram transportados para Siquém e postos no sepulcro que Abraão ali comprara a dinheiro aos filhos de Hamor.
17 « Yaw sarta ya Melefit agray ere ye ti àhi ana Abraham amagray ni enjia wuɗak nahəma, ndam *Izireyel ni tə̀sagakiva, tìgia nday kay ka haɗ Ezip a.
17 Como, porém, se aproximasse o tempo da promessa que Deus jurou a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Ka sarta gani nani ti tə̀fiya bay nahaŋ ka haɗ Ezip a. Bay nani ti àsər Zʉzef ndo.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia a José.
19 Nahkay naŋ nakəŋ àgosay ata bəŋ ga bəŋ geli, àgria daliya ana tay a, àhi ana tay si tâboru bəza gatay ya ka ahar ni tə̂mət.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa raça e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a enjeitar seus filhos, para que não sobrevivessem.
20 Ka sarta gani nani tìweya Mʉwiz a, naŋ ti Melefit àwaya naŋ a dal-dal. Ànjəhaɗ kiyi mahkər a magam afa ga ata bəŋani.
20 Por esse tempo, nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Por três meses, foi ele mantido na casa de seu pai;
21 Kələŋ gani tìzligoru naŋ. Tàra tìzligoya naŋ a ti wur dahalay wur ga Faroŋ bay ga haɗ Ezip àdi ahàr mək àzay naŋ, àgal naŋ akaɗa wur ga huɗ gayaŋ.
21 quando foi exposto, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Nahkay ti tə̀cahi məsər zlam ga ndam Ezip ni ɗek. Pakama gayaŋ ya aɗəm ni ɗek mis təgəskabu, tʉwi gayaŋ ya agray ni day àɓəlafəŋ kè mis.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 « Àra àgra vi a kru kru faɗ nahəma, àɗəm : “Nakoru nəmənjiyu bəza ga mmawa goro ndam Izireyel kwa.”
23 Quando completou quarenta anos, veio-lhe a ideia de visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Àra ènjia ti èpi zal Ezip nahaŋ agri daliya àna zal Izireyel. Eslini naŋ nakəŋ èmbikivu ka maslaŋa ya ti təgri daliya ni mək àkaɗ zal Ezip ni ka duwa gani.
24 Vendo um homem tratado injustamente, tomou-lhe a defesa e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Àgray nahkay ti awayay ti aɗəfiki ana bəza ga məŋani ni ti tə̂sər Melefit amahəŋgay tay ti àna naŋ, ay ti nday gani tə̀səriki ndo.
25 Ora, Moisés cuidava que seus irmãos entenderiam que Deus os queria salvar por intermédio dele; eles, porém, não compreenderam.
26 Hajəŋ gani nahəma, Mʉwiz nakəŋ àdi ahàr ana ndam Izireyel ndahaŋ cʉ, tə̀bu takaɗvu ; naŋ nakəŋ awayay aŋgalabakabu tay. Àhi ana tay : “Ndam goro ni, lekʉlʉm kà məŋ gekʉli ti, kihirʉmvu ti kamam ?”
26 No dia seguinte, aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: Homens, vós sois irmãos; por que vos ofendeis uns aos outros?
27 Ay naŋ ya ti agri daliya ana naŋ nahaŋ ni àhi ana Mʉwiz ahkado : “Way àfiyu kur bay magrafəŋa seriya kè leli a way ?
27 Mas o que agredia o próximo o repeliu, dizendo: Quem te constituiu autoridade e juiz sobre nós?
28 Kawayay kəkaɗ nu akaɗa ya kə̀kaɗ zal Ezip nahaŋ eweni ni aw ?”
28 Acaso, queres matar-me, como fizeste ontem ao egípcio?
29 Mʉwiz àra ècia ma nana nahəma, àcuhway ka haɗ Ezip, òru ka haɗ Madiyaŋ, ànjəhaɗ eslini. Naŋ àbu eslini, àra àda wal a ti, èwifiŋa bəza zawalana cʉ.
29 A estas palavras Moisés fugiu e tornou-se peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 « Àra àgra vi kru kru faɗ ka ahàr gana nahəma, òru a huɗ gili vu kà həma *Sinayi. Eslini ti *məslər ge Melefit àŋgazlivu a huɗ ga aku ya agəs məŋgəhaf ni bu.
30 Decorridos quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que ardia.
31 Mʉwiz nakəŋ àra èpia ti àgria ejep a, nahkay awayay ahəɗakfəŋoru ti mîpi lala. Naŋ àbu ahəɗakfəŋoru ti èci dəŋgu ga Bay geli, ahi ahkado
31 Moisés, porém, diante daquela visão, ficou maravilhado e, aproximando-se para observar, ouviu-se a voz do Senhor:
32 “Nu ti Melefit ga ata buk Abraham, Izak akaba Zekʉp.” Mʉwiz àra ècia ma na ti aŋgwaz àwəra naŋ a dal-dal, àgəgəra, mamənjaləŋani nakəŋ tekeɗi èsliki ndo hʉya.
32 Eu sou o Deus dos teus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó. Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplá-la.
33 Eslini Bay geli àhi ma keti, àhi ahkado : “Həlaba kimaka gayak a asak ba, aɗaba məlaŋ ya kìcikvù ni ti məlaŋ *njəlatani.
33 Disse-lhe o Senhor: Tira a sandália dos pés, porque o lugar em que estás é terra santa.
34 Nìpia lala ahəmamam təgri daliya ana ndam goro ka haɗ Ezip na, nìcia tuway gatay a : nahkay nàra ti ga mahəŋgaya tay a. Nihi nak ti ru, nəsləroru kur ka haɗ Ezip.”
34 Vi, com efeito, o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Vem agora, e eu te enviarei ao Egito.
35 « Mʉwiz ti naŋ ya ti ndam Izireyel tàwayay naŋ ndo, tə̀hi ahkado : “Way àfiyu kur bay magrafəŋa seriya kè leli a way ?” ni. Ay naŋ ti Melefit àslərikaboru naŋ ana tay ti mîgi bay gatay, mîgi bay məhəlaba tay e eviɗi ba daya. Melefit àslərikaboru Mʉwiz ana tay nahkay ti, àhi ma gani ti məslər ge Melefit ya àŋgazlivu a huɗ ga məŋgəhaf ni bu ni.
35 A este Moisés, a quem negaram reconhecer, dizendo: Quem te constituiu autoridade e juiz? A este enviou Deus como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Bay ya ti àhəlaba ndam Izireyel ka haɗ Ezip a ni ti nani Mʉwiz. Àhəlaba tay a ti àna magray zlam magray ejep ya mis tìpi ɗay-ɗay ndo ni kay : àgray ka haɗ Ezip, kà Dəluv Ndizeni, akaba ka ya ti nday a huɗ gili bu vi kru kru faɗani ni.
36 Este os tirou, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, assim como no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 Bay ya ti àhi ana ndam Izireyel : “Melefit aməsləribiyu wur ga məŋ gekʉli nahaŋ ana kʉli ga mahəŋgaray pakama ge Melefit akaɗa goro ni” ti Mʉwiz gani.
37 Foi Moisés quem disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre vossos irmãos um profeta semelhante a mim.
38 Ka ya ti ndam Izireyel tə̀cakalavu a huɗ gili bu ni ti, bay ya ti èci ma ga məslər ge Melefit kà həma Sinayi mək àhəŋgri ana ata bəŋ geli ni ti Mʉwiz gani. Bay ya ti Melefit àhi pakama ya avi sifa ana mis ga məhəŋgriani ana leli ni ti naŋ gani.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais; o qual recebeu palavras vivas para no-las transmitir.
39 Ay ti ata bəŋ geli ni tìciiki ma ndo, tàwayay maɗəbay naŋ ndo. A majalay ahàr gatay bu ni ti tàwaya maŋgona e Ezip a.
39 A quem nossos pais não quiseram obedecer; antes, o repeliram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Tə̀hi ana *Aroŋ ahkado : “Griaya melefit ndahaŋ ana leli ga mədi kama ana leli a, aɗaba Mʉwiz naŋ ya àhəlababiya leli ka haɗ Ezip a ni ti, mə̀sər ere ye ti àgrakivu ni do.”
40 dizendo a Arão: Faze-nos deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.
41 Nahkay nday nakəŋ tə̀vəɗaya wur sla mək tìsliŋi zlam ana wur sla ni, ègia pəra gatay a. Tə̀gri wuməri àna məmərani ana zlam ya nday ndayani tə̀vəɗaya àna ahar gatay a ni.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Tàgra nahkay ti Melefit day àmbrəŋ tay ti tə̂gri pəra ana zlam ya ti a huɗ melefit bu ni. Ma gani hini àbu məbəkiani a wakita ga ndam mahəŋgaray *pakama ge Melefit bu nahkay hi :
42 Mas Deus se afastou e os entregou ao culto da milícia celestial, como está escrito no Livro dos Profetas: Ó casa de Israel, porventura, me oferecestes vítimas e sacrifícios no deserto, pelo espaço de quarenta anos,
43 Aha, ana nu do ! Ahay miviceni ya kàsawaɗum àna naŋ ni ti
43 e, acaso, não levantastes o tabernáculo de Moloque e a estrela do deus Renfã, figuras que fizestes para as adorar? Por isso, vos desterrarei para além da Babilônia.
44 « Ka ya ti ata bəŋ ga bəŋ geli tə̀bu a huɗ gili bu ni ti tə̀sawaɗa àna zlam ge mivicey ahay ge Melefit àna naŋ a. Mazavu ga ahay gani nani ti Melefit àɗəfikia ana Mʉwiz a mək àhi mâgraya akaɗa gayaŋ ya èpi na.
44 O tabernáculo do Testemunho estava entre nossos pais no deserto, como determinara aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Ahay gani nani ti ata bəŋ ga bəŋ geli tə̀mbribu ana bəza gatay ; bəza gatay ni day tàra àna naŋ ka haɗ hina, Zezʉwi àdi kama ana tay. Tàra tìnjia ti Melefit àgariaba ndam ga haɗ hina ana tay a, mək nday nakəŋ tànjəhaɗ. Nahkay nday tə̀bu àna ahay ge Melefit *miviceni ni duk àbivoru ana sarta ge Devit.
45 O qual também nossos pais, com Josué, tendo-o recebido, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles, até aos dias de Davi.
46 Devit ti Melefit àwaya naŋ a dal-dal, nahkay èhindifiŋa divi kè Melefit ga maslamali məlaŋ *njəlatani ana bəza huɗ ge Zekʉp a.
46 Este achou graça diante de Deus e lhe suplicou a faculdade de prover morada para o Deus de Jacó.
47 Ay maslaŋa ya ti àra àləm ahay ge Melefit ni ti Salomoŋ.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 Ku tamal àləma nahkay nəŋgu ni, Bay Melefit agavəla driŋ, ànjəhaɗvù a ahay ya mis tə̀ləmi ni bu do. Nahkay zla nahəma maslaŋa nahaŋ àbu, àhəŋgaray pakama ge Melefit, àɗəm :
48 Entretanto, não habita o Altíssimo em casas feitas por mãos humanas; como diz o profeta:
49 “Bay Melefit àɗəm : Məlaŋ manjəhaɗ goro ti huɗ melefit,
49 O céu é o meu trono, e a terra, o estrado dos meus pés; que casa me edificareis, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Bay ya àgraya zlam nana ɗek ni ti nu nuani àna ahar goro do aw ?” »
50 Não foi, porventura, a minha mão que fez todas estas coisas?
51 Etiyeŋ àhi ana tay keti : « Lekʉlʉm ti kìcʉm slimi do eɗeɗiŋ ! Lekʉlʉm ti məɓəruv gekʉli magədavani, slimi gekʉli məzləkvani ; lekʉlʉm akaɗa ndam ya tèkeli kʉɗi ana tay ndo ni ! Lekʉlʉm akaɗa ga ata bəŋ ga bəŋ gekʉli ni, kekileŋa kə̀gəsumkabu pakama ga *Məsuf Njəlatani ni do !
51 Homens de dura cerviz e incircuncisos de coração e de ouvidos, vós sempre resistis ao Espírito Santo; assim como fizeram vossos pais, também vós o fazeis.
52 Bay mahəŋgaray *pakama ge Melefit ya ti ata bəŋ ga bəŋ gekʉli tə̀gri daliya ndo ni ti weley ? Nday gani tàbazla ndam mahəŋgaray pakama ge Melefit ya tə̀ɗəm Bay ge Jiri amara ni. Bay ge Jiri nakəŋ àra ènjia ti kə̀səkumoya naŋ a mək kə̀kaɗuma naŋ a.
52 Qual dos profetas vossos pais não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vós agora vos tornastes traidores e assassinos,
53 Lekʉlʉm ti məslər ge Melefit tə̀ɗəfikia *Divi ge Melefit na ana kʉli a, ay ti kə̀bumi slimi ana Divi gani do. »
53 vós que recebestes a lei por ministério de anjos e não a guardastes.
54 Ndam magray seriya ni tàra tìcia ma ge Etiyeŋ na ti tə̀zumki ɓəruv dal-dal, tàhəpəɗ ahar tasl tasl.
54 Ouvindo eles isto, enfureciam-se no seu coração e rilhavam os dentes contra ele.
55 Ay Etiyeŋ ti *Məsuf Njəlatani èsliva a vu va dal-dal, àmənjoru e melefit vu, èpi məlaŋ maslaɗani ge Melefit akaba Yezu naŋ jika kà ahar ga ɗaf ge Melefit.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à sua direita,
56 Àra èpia ti àɗəm ahkado : « Cʉm day, nə̀bu nipi huɗ melefit məzləkvabana, nipi *Wur ge Mis naŋ jika kà ahar ga ɗaf ge Melefit daya. »
56 e disse: Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à destra de Deus.
57 Ge Etiyeŋ ya naŋ àbu azlapay nahkay ni ti nday nakəŋ tə̀zlah kay kay, tə̀bəviyu ahar e slimi vu der der, mək nday ɗek tàdəgaki ka ahar bəlaŋ,
57 Eles, porém, clamando em alta voz, taparam os ouvidos e, unânimes, arremeteram contra ele.
58 tə̀gəs naŋ, tə̀zaba naŋ a kəsa ba cak. Tàra tàsləkafəŋa àna naŋ kà kəsa na nahkay ti tawayay tizligi naŋ àna akur ga makaɗ naŋ. Ndam sedi ya tìci pakama gayaŋ ni tə̀həlkaba məgudi gatay na, tàbəhaɗfəŋ kà wur dagwa nahaŋ slimi gani Sol ti mâjəgaki. Mək tìzligi Etiyeŋ nakəŋ.
58 E, lançando-o fora da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram suas vestes aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Ka ya ti tizligi Etiyeŋ ni ti Etiyeŋ àhəŋgalay Yezu, àɗəm : « Bay goro Yezu, za sifa goro a. »
59 E apedrejavam Estêvão, que invocava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Kələŋ gani àbəhaɗ mirdim grik, àzlah kay kay, àɗəm : « Bay goro, kə̀wəl tay àna seriya àki ka zlam magudarani hini ya təgru ni ba. » Àra àɗəma ma na nahkay ti àmət hʉya.
60 Então, ajoelhando-se, clamou em alta voz: Senhor, não lhes imputes este pecado! Com estas palavras, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.